Ibuprofen

Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm dẫn xuất acid propionic, có tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm. Thuốc hoạt động chủ yếu bằng cách ức chế enzym cyclooxygenase, làm giảm tổng hợp prostaglandin liên quan đến đau, sốt và phản ứng viêm. Ibuprofen đường uống thường được sử dụng để giảm đau đầu, đau răng, đau cơ, đau bụng kinh, đau do cảm lạnh và hạ sốt; dạng kê đơn còn được dùng trong viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp. Một số chế phẩm tiêm tĩnh mạch được chỉ định điều trị đau hoặc sốt tại cơ sở y tế. Ibuprofen lysine tiêm tĩnh mạch có chỉ định riêng để đóng còn ống động mạch ở một số trẻ sinh non. Thuốc có thể gây xuất huyết tiêu hóa, biến cố tim mạch, tổn thương thận, phản ứng dị ứng hoặc phản ứng da nghiêm trọng; vì vậy cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid có tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm.
  • Mã ATC của Ibuprofen là M01AE01, thuộc nhóm dẫn xuất acid propionic.
  • Viên Ibuprofen 200 mg có thể là thuốc không kê đơn tại một số thị trường, trong khi hàm lượng cao và dạng tiêm thường là thuốc kê đơn.
  • Liều không kê đơn cho người từ 12 tuổi theo nhãn Hoa Kỳ thường là 200 mg mỗi 4–6 giờ; có thể dùng 400 mg nếu một viên không đáp ứng, nhưng không quá 1.200 mg trong 24 giờ nếu không có chỉ định của bác sĩ.
  • Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất giúp hạn chế nguy cơ tác dụng phụ.
  • Nguy cơ nghiêm trọng gồm xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim, tổn thương thận, phản vệ và phản ứng da nặng.
  • Không tự dùng Ibuprofen từ tuần thai thứ 20 trở đi; từ khoảng tuần 30 hoặc trong ba tháng cuối thai kỳ cần tránh do nguy cơ đối với thai nhi.
  • Liều dùng cho trẻ phải dựa trên cân nặng, độ tuổi, nồng độ và nhãn của sản phẩm cụ thể.

Hoạt chất Ibuprofen là gì?

Ibuprofen là thuốc NSAID giúp giảm đau, giảm sốt và giảm phản ứng viêm. Thuốc không phải kháng sinh, không tiêu diệt virus và không điều trị trực tiếp nguyên nhân của mọi trường hợp sốt hoặc đau. Tác dụng chính của thuốc là kiểm soát triệu chứng hoặc tình trạng viêm trong những chỉ định phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Ibuprofen

CAS 15687-27-1 Công thức C13H18O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Ibuprofen

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ibuprofen

Tên IUPAC

2-[4-(2-methylpropyl)phenyl]propanoic acid

Tên hóa học khác

Benzeneacetic acid, alpha-methyl-4-(2-methylpropyl)- | 4-Isobutyl-alpha-methylphenylacetic acid | alpha-(4-Isobutylphenyl)propionic acid | p-Isobutylhydratropic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

(±)-Ibuprofen; racemic ibuprofen; 2-[4-(2-methylpropyl)phenyl]propanoic acid; α-methyl-4-(2-methylpropyl)benzeneacetic acid; Ibuprofenum; UNII WK2XYI10QM; PubChem CID 3672.

Tên Latinh / tên dược điển

Ibuprofenum

Tên USAN

ibuprofen

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

15687-27-1

UNII

WK2XYI10QM

PubChem CID

3672

RxNorm CUI

5640

Công thức phân tử

C13H18O2

Dược động học của Ibuprofen

Ibuprofen được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 1–2 giờ. Thuốc liên kết mạnh với protein huyết tương, được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng phản ứng hydroxyl hóa và carboxyl hóa, sau đó thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa. Thời gian bán thải ở người trưởng thành thường khoảng 1,8–2,5 giờ. Dược động học ở trẻ sinh non khác đáng kể, với độ thanh thải thấp và thời gian bán thải kéo dài hơn nhiều so với người lớn.

Giai đoạn I: Hấp thu

Ibuprofen được hấp thu nhanh sau khi uống, với nồng độ đỉnh trong huyết thanh thường đạt sau 1–2 giờ. Uống ngay sau bữa ăn có thể làm chậm tốc độ hấp thu và làm chậm thời điểm đạt nồng độ đỉnh, nhưng không làm giảm đáng kể mức độ hấp thu toàn phần.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Ibuprofen đường uống có mức hấp thu cao. Nhãn DailyMed ghi nhận thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không làm giảm đáng kể tổng mức hấp thu; sinh khả dụng chỉ thay đổi tối thiểu khi dùng cùng thức ăn. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối thống nhất giữa các dạng bào chế.

Giai đoạn II: Phân bố

Ibuprofen phân bố nhanh trong cơ thể và liên kết với protein huyết tương khoảng 99%. Mức liên kết protein cao làm tăng khả năng xảy ra tương tác dược động học với một số thuốc khác có tỷ lệ gắn protein cao, mặc dù ý nghĩa lâm sàng phụ thuộc từng phối hợp.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Ibuprofen được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng phản ứng hydroxyl hóa và carboxyl hóa, tạo ra các chất chuyển hóa không còn hoạt tính dược lý đáng kể. CYP2C9 tham gia chuyển hóa cả đồng phân R và S của Ibuprofen; các chất chuyển hóa và Ibuprofen có thể tiếp tục được liên hợp với glucuronid.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Ibuprofen và các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua thận. Khoảng 45–79% liều uống có thể được tìm thấy trong nước tiểu trong vòng 24 giờ dưới dạng các chất chuyển hóa hydroxyl, carboxyl và dạng liên hợp; lượng Ibuprofen tự do không đổi trong nước tiểu tương đối thấp. Quá trình bài tiết gần như hoàn tất trong vòng 24 giờ sau liều cuối ở người trưởng thành.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết thanh ở người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 1,8–2,5 giờ. Ở trẻ sinh non, thời gian bán thải có thể dài hơn hơn 10 lần so với người trưởng thành do chức năng chuyển hóa và thải trừ chưa trưởng thành.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có một giá trị độ thanh thải toàn thân duy nhất áp dụng cho mọi độ tuổi và dạng dùng. Ở trẻ sinh non dùng Ibuprofen lysine, nhãn NeoProfen ghi nhận độ thanh thải quần thể trung bình khoảng 3 mL/kg/giờ lúc mới sinh và tăng nhanh theo tuổi sau sinh. Độ thanh thải ở người trưởng thành cao hơn đáng kể; giá trị cụ thể phụ thuộc đồng phân, chức năng gan, tuổi và thiết kế nghiên cứu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng dược động học hoặc mức phơi nhiễm Ibuprofen gồm:

  • Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu đường uống.
  • Tuổi sơ sinh và sinh non làm giảm rõ độ thanh thải.
  • Suy gan có thể ảnh hưởng quá trình chuyển hóa.
  • Suy thận, mất nước, suy tim hoặc dùng thuốc lợi tiểu làm tăng nguy cơ độc tính trên thận, dù phần lớn thuốc được thải dưới dạng chất chuyển hóa.
  • Thuốc ức chế mạnh CYP2C9 như fluconazole hoặc voriconazole có thể làm tăng mức phơi nhiễm Ibuprofen.
  • Liều cao hơn có thể tạo mức phơi nhiễm không còn tăng hoàn toàn tuyến tính khi vượt quá liều đơn 800 mg.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Ibuprofen

Ibuprofen thuộc nhóm thuốc chống viêm và chống thấp khớp không steroid, phân nhóm dẫn xuất acid propionic. Thuốc có tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm thông qua ức chế tổng hợp prostaglandin. So với corticosteroid, Ibuprofen không phải steroid và không thay thế corticosteroid trong điều trị suy tuyến thượng thận hoặc những bệnh bắt buộc phải dùng corticosteroid.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Ibuprofen ức chế hoạt động của enzym cyclooxygenase, chủ yếu COX-1 và COX-2, từ đó làm giảm tổng hợp prostaglandin. Việc giảm prostaglandin tại mô ngoại vi và hệ thần kinh trung ương góp phần giảm đau, hạ sốt và giảm viêm. Giảm prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày, duy trì tưới máu thận và tham gia chức năng tiểu cầu cũng giải thích nhiều tác dụng không mong muốn của thuốc. Trong chỉ định đóng còn ống động mạch ở trẻ sinh non, tác dụng liên quan đến ức chế prostaglandin, nhưng cơ chế đóng ống động mạch đầy đủ chưa được xác định hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ibuprofen làm giảm đau, nhiệt độ cơ thể và các biểu hiện viêm như sưng, nóng và đau. Thuốc cũng có thể ức chế kết tập tiểu cầu ở mức độ có thể kéo dài thời gian chảy máu. Ibuprofen dùng thường xuyên có khả năng làm giảm tác dụng chống kết tập tiểu cầu của aspirin liều thấp khi sử dụng gần nhau về thời gian. Việc ức chế prostaglandin tại thận có thể làm giảm tưới máu thận, giữ nước và làm nặng suy tim ở người có nguy cơ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Ibuprofen

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Ibuprofen

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Ibuprofen

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ.

Ảnh hưởng:

Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể.

Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—NSAIDs | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Potentially nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Perindopril

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp.

Ảnh hưởng:

Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định.

Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ.

Bằng chứng: high

Thắc mắc về hoạt chất Ibuprofen

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 18 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *