Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm dẫn xuất acid propionic, có tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm. Thuốc hoạt động chủ yếu bằng cách ức chế enzym cyclooxygenase, làm giảm tổng hợp prostaglandin liên quan đến đau, sốt và phản ứng viêm. Ibuprofen đường uống thường được sử dụng để giảm đau đầu, đau răng, đau cơ, đau bụng kinh, đau do cảm lạnh và hạ sốt; dạng kê đơn còn được dùng trong viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp. Một số chế phẩm tiêm tĩnh mạch được chỉ định điều trị đau hoặc sốt tại cơ sở y tế. Ibuprofen lysine tiêm tĩnh mạch có chỉ định riêng để đóng còn ống động mạch ở một số trẻ sinh non. Thuốc có thể gây xuất huyết tiêu hóa, biến cố tim mạch, tổn thương thận, phản ứng dị ứng hoặc phản ứng da nghiêm trọng; vì vậy cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.
Nội dung chính
- Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid có tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm.
- Mã ATC của Ibuprofen là M01AE01, thuộc nhóm dẫn xuất acid propionic.
- Viên Ibuprofen 200 mg có thể là thuốc không kê đơn tại một số thị trường, trong khi hàm lượng cao và dạng tiêm thường là thuốc kê đơn.
- Liều không kê đơn cho người từ 12 tuổi theo nhãn Hoa Kỳ thường là 200 mg mỗi 4–6 giờ; có thể dùng 400 mg nếu một viên không đáp ứng, nhưng không quá 1.200 mg trong 24 giờ nếu không có chỉ định của bác sĩ.
- Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất giúp hạn chế nguy cơ tác dụng phụ.
- Nguy cơ nghiêm trọng gồm xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim, tổn thương thận, phản vệ và phản ứng da nặng.
- Không tự dùng Ibuprofen từ tuần thai thứ 20 trở đi; từ khoảng tuần 30 hoặc trong ba tháng cuối thai kỳ cần tránh do nguy cơ đối với thai nhi.
- Liều dùng cho trẻ phải dựa trên cân nặng, độ tuổi, nồng độ và nhãn của sản phẩm cụ thể.
Hoạt chất Ibuprofen là gì?
Ibuprofen là thuốc NSAID giúp giảm đau, giảm sốt và giảm phản ứng viêm. Thuốc không phải kháng sinh, không tiêu diệt virus và không điều trị trực tiếp nguyên nhân của mọi trường hợp sốt hoặc đau. Tác dụng chính của thuốc là kiểm soát triệu chứng hoặc tình trạng viêm trong những chỉ định phù hợp.
Ibuprofen
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ibuprofen |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ibuprofen |
| Tên IUPAC | 2-[4-(2-methylpropyl)phenyl]propanoic acid |
| Tên hóa học khác | Benzeneacetic acid, alpha-methyl-4-(2-methylpropyl)- | 4-Isobutyl-alpha-methylphenylacetic acid | alpha-(4-Isobutylphenyl)propionic acid | p-Isobutylhydratropic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | (±)-Ibuprofen; racemic ibuprofen; 2-[4-(2-methylpropyl)phenyl]propanoic acid; α-methyl-4-(2-methylpropyl)benzeneacetic acid; Ibuprofenum; UNII WK2XYI10QM; PubChem CID 3672. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ibuprofenum |
| Tên USAN | ibuprofen |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 15687-27-1 |
|---|---|
| UNII | WK2XYI10QM |
| PubChem CID | 3672 |
| RxNorm CUI | 5640 |
| Công thức phân tử | C13H18O2 |
Dược động học của Ibuprofen
Ibuprofen được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 1–2 giờ. Thuốc liên kết mạnh với protein huyết tương, được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng phản ứng hydroxyl hóa và carboxyl hóa, sau đó thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa. Thời gian bán thải ở người trưởng thành thường khoảng 1,8–2,5 giờ. Dược động học ở trẻ sinh non khác đáng kể, với độ thanh thải thấp và thời gian bán thải kéo dài hơn nhiều so với người lớn.
Giai đoạn I: Hấp thu
Ibuprofen được hấp thu nhanh sau khi uống, với nồng độ đỉnh trong huyết thanh thường đạt sau 1–2 giờ. Uống ngay sau bữa ăn có thể làm chậm tốc độ hấp thu và làm chậm thời điểm đạt nồng độ đỉnh, nhưng không làm giảm đáng kể mức độ hấp thu toàn phần.
| F · Sinh khả dụng | Ibuprofen đường uống có mức hấp thu cao. Nhãn DailyMed ghi nhận thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không làm giảm đáng kể tổng mức hấp thu; sinh khả dụng chỉ thay đổi tối thiểu khi dùng cùng thức ăn. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối thống nhất giữa các dạng bào chế. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Ibuprofen phân bố nhanh trong cơ thể và liên kết với protein huyết tương khoảng 99%. Mức liên kết protein cao làm tăng khả năng xảy ra tương tác dược động học với một số thuốc khác có tỷ lệ gắn protein cao, mặc dù ý nghĩa lâm sàng phụ thuộc từng phối hợp.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Ibuprofen được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng phản ứng hydroxyl hóa và carboxyl hóa, tạo ra các chất chuyển hóa không còn hoạt tính dược lý đáng kể. CYP2C9 tham gia chuyển hóa cả đồng phân R và S của Ibuprofen; các chất chuyển hóa và Ibuprofen có thể tiếp tục được liên hợp với glucuronid.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Ibuprofen và các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua thận. Khoảng 45–79% liều uống có thể được tìm thấy trong nước tiểu trong vòng 24 giờ dưới dạng các chất chuyển hóa hydroxyl, carboxyl và dạng liên hợp; lượng Ibuprofen tự do không đổi trong nước tiểu tương đối thấp. Quá trình bài tiết gần như hoàn tất trong vòng 24 giờ sau liều cuối ở người trưởng thành.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trong huyết thanh ở người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 1,8–2,5 giờ. Ở trẻ sinh non, thời gian bán thải có thể dài hơn hơn 10 lần so với người trưởng thành do chức năng chuyển hóa và thải trừ chưa trưởng thành. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Không có một giá trị độ thanh thải toàn thân duy nhất áp dụng cho mọi độ tuổi và dạng dùng. Ở trẻ sinh non dùng Ibuprofen lysine, nhãn NeoProfen ghi nhận độ thanh thải quần thể trung bình khoảng 3 mL/kg/giờ lúc mới sinh và tăng nhanh theo tuổi sau sinh. Độ thanh thải ở người trưởng thành cao hơn đáng kể; giá trị cụ thể phụ thuộc đồng phân, chức năng gan, tuổi và thiết kế nghiên cứu. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng dược động học hoặc mức phơi nhiễm Ibuprofen gồm:
- Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu đường uống.
- Tuổi sơ sinh và sinh non làm giảm rõ độ thanh thải.
- Suy gan có thể ảnh hưởng quá trình chuyển hóa.
- Suy thận, mất nước, suy tim hoặc dùng thuốc lợi tiểu làm tăng nguy cơ độc tính trên thận, dù phần lớn thuốc được thải dưới dạng chất chuyển hóa.
- Thuốc ức chế mạnh CYP2C9 như fluconazole hoặc voriconazole có thể làm tăng mức phơi nhiễm Ibuprofen.
- Liều cao hơn có thể tạo mức phơi nhiễm không còn tăng hoàn toàn tuyến tính khi vượt quá liều đơn 800 mg.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ibuprofen
Ibuprofen thuộc nhóm thuốc chống viêm và chống thấp khớp không steroid, phân nhóm dẫn xuất acid propionic. Thuốc có tác dụng giảm đau, hạ sốt và chống viêm thông qua ức chế tổng hợp prostaglandin. So với corticosteroid, Ibuprofen không phải steroid và không thay thế corticosteroid trong điều trị suy tuyến thượng thận hoặc những bệnh bắt buộc phải dùng corticosteroid.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Ibuprofen ức chế hoạt động của enzym cyclooxygenase, chủ yếu COX-1 và COX-2, từ đó làm giảm tổng hợp prostaglandin. Việc giảm prostaglandin tại mô ngoại vi và hệ thần kinh trung ương góp phần giảm đau, hạ sốt và giảm viêm. Giảm prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày, duy trì tưới máu thận và tham gia chức năng tiểu cầu cũng giải thích nhiều tác dụng không mong muốn của thuốc. Trong chỉ định đóng còn ống động mạch ở trẻ sinh non, tác dụng liên quan đến ức chế prostaglandin, nhưng cơ chế đóng ống động mạch đầy đủ chưa được xác định hoàn toàn.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ibuprofen làm giảm đau, nhiệt độ cơ thể và các biểu hiện viêm như sưng, nóng và đau. Thuốc cũng có thể ức chế kết tập tiểu cầu ở mức độ có thể kéo dài thời gian chảy máu. Ibuprofen dùng thường xuyên có khả năng làm giảm tác dụng chống kết tập tiểu cầu của aspirin liều thấp khi sử dụng gần nhau về thời gian. Việc ức chế prostaglandin tại thận có thể làm giảm tưới máu thận, giữ nước và làm nặng suy tim ở người có nguy cơ.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ibuprofen
Chỉ định phụ thuộc dạng bào chế và nhãn sản phẩm:
- Giảm tạm thời đau nhẹ do đau đầu, đau răng, đau lưng, đau cơ, đau bụng kinh, cảm lạnh và đau nhẹ do viêm khớp.
- Hạ sốt tạm thời.
- Điều trị đau nhẹ đến vừa.
- Điều trị triệu chứng viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp bằng dạng kê đơn.
- Điều trị đau bụng kinh nguyên phát.
- Dạng tiêm tĩnh mạch Caldolor: điều trị đau và sốt ở người lớn và một số nhóm trẻ em tại cơ sở y tế.
- Ibuprofen lysine tiêm tĩnh mạch: đóng còn ống động mạch có ý nghĩa lâm sàng ở một số trẻ sinh non từ 500–1.500 g, tuổi thai không quá 32 tuần, khi điều trị nội khoa thông thường không hiệu quả.
Mỗi chỉ định trên chỉ áp dụng cho dạng thuốc, độ tuổi và nhãn tương ứng.
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều dưới đây được tổng hợp từ những nhãn thuốc cụ thể, chỉ có giá trị tham khảo và không phải liều cá nhân hóa:
- Người lớn và trẻ từ 12 tuổi dùng Ibuprofen 200 mg không kê đơn: 200 mg mỗi 4–6 giờ khi còn triệu chứng; nếu một viên không đáp ứng có thể dùng 400 mg. Không dùng quá 1.200 mg trong 24 giờ nếu không có chỉ dẫn của bác sĩ.
- Đau nhẹ đến vừa theo nhãn kê đơn: 400 mg mỗi 4–6 giờ khi cần. Liều lớn hơn 400 mg mỗi lần không cho hiệu quả giảm đau trung bình cao hơn trong các thử nghiệm được mô tả trên nhãn.
- Đau bụng kinh nguyên phát theo nhãn kê đơn: 400 mg mỗi bốn giờ khi cần, bắt đầu từ khi xuất hiện đau.
- Viêm khớp dạng thấp hoặc viêm xương khớp: 1.200–3.200 mg/ngày, chia nhiều lần theo đơn; tổng liều không vượt quá 3.200 mg/ngày.
- Trẻ em dùng hỗn dịch uống: liều phải tính theo cân nặng và nồng độ sản phẩm. Một SmPC ghi liều giảm đau, hạ sốt khoảng 20 mg/kg/ngày chia nhiều lần; một số nhãn kê đơn sử dụng 10 mg/kg mỗi 6–8 giờ, tối đa 40 mg/kg/ngày.
- Ibuprofen tĩnh mạch điều trị đau ở người lớn: 400–800 mg mỗi sáu giờ khi cần, truyền ít nhất 30 phút, tối đa 3.200 mg/ngày.
- Ibuprofen tĩnh mạch ở trẻ từ 6 tháng đến dưới 12 tuổi: 10 mg/kg mỗi 4–6 giờ khi cần, tối đa 400 mg mỗi liều và tối đa 40 mg/kg/ngày hoặc 2.400 mg/ngày, tùy mức nào thấp hơn. Lịch dùng cho trẻ 3–6 tháng khác và chỉ áp dụng tại cơ sở y tế.
- NeoProfen cho trẻ sinh non: một liệu trình gồm ba liều tĩnh mạch; liều đầu 10 mg/kg, sau đó 5 mg/kg ở thời điểm 24 và 48 giờ. Đây là phác đồ chuyên khoa sơ sinh, không áp dụng cho mục đích hạ sốt hoặc giảm đau thông thường.
Không tự dùng liều kê đơn, liều tiêm hoặc liều cho trẻ dựa trên thông tin này.
- Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.
- Nuốt viên với nước; người có dạ dày nhạy cảm có thể dùng trong hoặc sau bữa ăn, dù thức ăn có thể làm chậm khởi phát tác dụng.
- Lắc kỹ hỗn dịch trước khi dùng và đo liều bằng ống tiêm hoặc dụng cụ đong kèm theo sản phẩm; không dùng thìa ăn thông thường.
- Không dùng đồng thời nhiều sản phẩm cùng chứa Ibuprofen hoặc NSAID khác.
- Kiểm tra thuốc cảm, thuốc đau đầu và thuốc phối hợp vì có thể đã chứa NSAID.
- Không tự sử dụng kéo dài khi đau quá 10 ngày hoặc sốt quá ba ngày theo nhãn OTC dành cho người lớn.
- Trẻ mất nước do sốt, nôn hoặc tiêu chảy có nguy cơ tổn thương thận cao hơn.
- Dạng truyền tĩnh mạch và Ibuprofen lysine chỉ được nhân viên y tế sử dụng.
Khi dùng ngắn ngày, cần theo dõi đáp ứng giảm đau, hạ sốt và các dấu hiệu dị ứng hoặc xuất huyết tiêu hóa. Khi dùng liều cao, kéo dài hoặc ở người có bệnh nền, bác sĩ có thể theo dõi:
- Huyết áp, phù, tăng cân bất thường và dấu hiệu suy tim.
- Công thức máu, hemoglobin hoặc hematocrit.
- Creatinin, ure, lượng nước tiểu và chức năng thận.
- Men gan và dấu hiệu tổn thương gan.
- Phân đen, nôn ra máu, đau bụng kéo dài hoặc choáng.
- Phát ban, phỏng nước, tổn thương niêm mạc hoặc sốt kèm phát ban.
- Khó thở, co thắt phế quản, phù mặt hoặc phù họng.
- Nồng độ hoặc độc tính của lithium, methotrexate, digoxin và thuốc chống đông khi phối hợp.
- Thai kỳ và lượng nước ối nếu bắt buộc phải dùng NSAID kéo dài sau tuần thai thứ 20.
Cảnh báo và lưu ý về Ibuprofen
Chống chỉ định có thể khác theo nhãn, nhưng thường bao gồm:
- Quá mẫn với Ibuprofen hoặc tá dược của sản phẩm.
- Tiền sử hen, mày đay, viêm mũi, phù mạch hoặc phản ứng dị ứng sau aspirin hay NSAID khác.
- Loét dạ dày – tá tràng đang hoạt động hoặc tiền sử loét, xuất huyết tái phát.
- Tiền sử xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa liên quan NSAID.
- Suy thận nặng hoặc suy gan nặng.
- Suy tim nặng.
- Xuất huyết não hoặc xuất huyết đang hoạt động.
- Mất nước đáng kể do nôn, tiêu chảy hoặc không uống đủ.
- Dùng để điều trị đau ngay trước hoặc sau phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.
- Ba tháng cuối thai kỳ theo SmPC được tra cứu.
- Trẻ không đạt độ tuổi hoặc cân nặng tối thiểu ghi trên nhãn sản phẩm.
NeoProfen có các chống chỉ định riêng ở trẻ sinh non, gồm nhiễm trùng chưa điều trị, một số bệnh tim cần duy trì ống động mạch, xuất huyết, giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu, nghi ngờ viêm ruột hoại tử hoặc suy thận đáng kể.
Tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc đã được ghi nhận gồm:
- Buồn nôn, nôn, ợ nóng, khó tiêu và đau bụng.
- Đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón.
- Đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ hoặc mệt mỏi.
- Phát ban, ngứa hoặc mày đay.
- Ù tai.
- Phù, giữ nước hoặc tăng huyết áp.
- Kích ứng hoặc đau tại vị trí truyền.
- Tăng nhẹ men gan hoặc thay đổi xét nghiệm chức năng thận.
Tần suất và mức độ phụ thuộc liều, thời gian sử dụng, đường dùng, tuổi và bệnh nền.
Các tác dụng phụ nghiêm trọng có thể gồm:
- Loét, xuất huyết hoặc thủng thực quản, dạ dày hay ruột, có thể không có triệu chứng cảnh báo.
- Nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim, phù phổi hoặc tăng huyết áp nặng.
- Suy thận cấp, viêm thận kẽ, hoại tử nhú thận hoặc rối loạn điện giải.
- Viêm gan, vàng da, hoại tử gan hoặc suy gan.
- Phản vệ, phù mạch và co thắt phế quản.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc, DRESS hoặc ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp tính.
- Thiếu máu, giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu, mất bạch cầu hạt hoặc thiếu máu bất sản.
- Viêm màng não vô khuẩn, đặc biệt được báo cáo ở người có lupus ban đỏ hệ thống hoặc bệnh mô liên kết.
- Thai ít ối, suy thận thai nhi hoặc đóng sớm ống động mạch khi dùng trong thai kỳ.
- Viêm ruột hoại tử, xuất huyết hoặc suy giảm chức năng thận ở trẻ sinh non dùng Ibuprofen lysine.
Khi có khó thở, đau ngực, yếu liệt, nôn ra máu, phân đen, tiểu ít, vàng da hoặc phát ban phỏng nước, cần ngừng thuốc và được đánh giá y tế khẩn cấp.
- Sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất.
- Nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ có thể xuất hiện sớm và tăng khi dùng liều cao hoặc kéo dài.
- Xuất huyết tiêu hóa có thể xảy ra bất kỳ lúc nào, kể cả khi không có triệu chứng báo trước.
- Nguy cơ xuất huyết cao hơn ở người cao tuổi, người có tiền sử loét, dùng thuốc chống đông, corticosteroid, NSAID khác hoặc uống nhiều rượu.
- Thận trọng ở người tăng huyết áp, suy tim, phù, bệnh thận, bệnh gan hoặc mất nước.
- Ibuprofen có thể che lấp sốt, đau và sưng do nhiễm trùng, làm chậm nhận biết bệnh tiến triển.
- Người có hen, polyp mũi hoặc tiền sử phản ứng với aspirin có nguy cơ co thắt phế quản.
- Ngừng thuốc ngay khi xuất hiện phát ban, phỏng nước hoặc tổn thương niêm mạc.
- Dùng thuốc giảm đau thường xuyên có thể gây đau đầu do lạm dụng thuốc và bệnh thận do thuốc giảm đau.
- Ibuprofen có thể tạm thời ảnh hưởng đến rụng trứng và khả năng sinh sản ở nữ; tác dụng này thường hồi phục sau khi ngừng.
- Không tự dùng từ tuần thai thứ 20 trở đi.
- Trẻ bị mất nước do sốt, nôn hoặc tiêu chảy có nguy cơ suy thận cao hơn.
Quá liều Ibuprofen có thể gây buồn nôn, nôn, đau thượng vị, tiêu chảy, ù tai, đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ và xuất huyết tiêu hóa. Ngộ độc nặng có thể gây mất ý thức, co giật, hạ huyết áp, suy hô hấp, toan chuyển hóa, tăng kali máu, tổn thương gan, suy thận hoặc rối loạn đông máu.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, bảo đảm đường thở, theo dõi tim mạch, hô hấp, chức năng thận, điện giải và tình trạng toan–kiềm. Than hoạt có thể được cơ sở chống độc cân nhắc khi người bệnh đến sớm sau khi uống lượng lớn. Không tự gây nôn. Khi nghi ngờ quá liều, đặc biệt ở trẻ em, cần liên hệ cấp cứu hoặc trung tâm chống độc ngay cả khi chưa có biểu hiện rõ.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm:
- Nhiều viên Ibuprofen được bảo quản ở nhiệt độ phòng có kiểm soát khoảng 20–25°C.
- Hỗn dịch uống thường bảo quản ở 20–25°C và không để đông lạnh.
- Dung dịch truyền đã pha có giới hạn thời gian ổn định riêng và phải được nhân viên y tế tuân thủ.
- NeoProfen bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động 15–30°C và cần tránh ánh sáng.
- Giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm, tránh nhiệt quá cao và để xa tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
Luôn ưu tiên điều kiện ghi trên nhãn của sản phẩm thực tế.
Đối tượng đặc biệt
Liều và độ tuổi sử dụng Ibuprofen ở trẻ thay đổi đáng kể giữa các sản phẩm:
- Một số hỗn dịch tại Anh cho phép sử dụng từ ba tháng tuổi và cân nặng trên 5 kg trong thời gian rất ngắn.
- Nhãn OTC Hoa Kỳ thường yêu cầu hỏi bác sĩ cho trẻ dưới hai tuổi và cung cấp bảng liều theo cân nặng cho trẻ 2–11 tuổi.
- Dạng Ibuprofen tĩnh mạch Caldolor có chỉ định đau và sốt từ ba tháng tuổi trong điều kiện bệnh viện.
- NeoProfen có chỉ định chuyên biệt để đóng còn ống động mạch ở một số trẻ sinh non.
Không dùng liều của sản phẩm này cho sản phẩm khác. Trẻ mất nước, mắc bệnh thận, có tiền sử xuất huyết tiêu hóa, hen nhạy cảm NSAID hoặc thủy đậu cần được đánh giá trước khi dùng.
Người cao tuổi có nguy cơ cao hơn đối với xuất huyết và thủng tiêu hóa, suy thận, giữ nước, tăng huyết áp và biến cố tim mạch. Không nhất thiết phải điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi, nhưng nên bắt đầu bằng liều thấp nhất có hiệu quả, dùng trong thời gian ngắn nhất và theo dõi chặt chức năng thận, huyết áp, tình trạng phù và dấu hiệu xuất huyết. Cần rà soát các thuốc dùng đồng thời như thuốc chống đông, corticosteroid, aspirin, thuốc lợi tiểu và thuốc hạ huyết áp.
Ibuprofen không nên được tự sử dụng trong thai kỳ:
- Từ tuần thai thứ 20, NSAID có thể gây rối loạn chức năng thận thai nhi, dẫn đến thiểu ối và đôi khi suy thận sơ sinh.
- Nếu bác sĩ xác định bắt buộc dùng trong khoảng tuần 20–30, cần dùng liều thấp nhất trong thời gian ngắn nhất; cân nhắc theo dõi lượng nước ối nếu điều trị kéo dài quá 48 giờ.
- Từ khoảng tuần 30 trở đi, thuốc có thể gây co thắt hoặc đóng sớm ống động mạch của thai.
- SmPC được tra cứu chống chỉ định Ibuprofen trong ba tháng cuối thai kỳ.
- Dùng gần thời điểm sinh còn có thể kéo dài thời gian chảy máu và làm chậm hoặc kéo dài chuyển dạ.
Phụ nữ mang thai, nghi ngờ mang thai hoặc đang cố gắng có thai phải hỏi bác sĩ trước khi sử dụng.
Ibuprofen xuất hiện trong sữa mẹ với lượng rất thấp và có thời gian bán thải ngắn. LactMed xem Ibuprofen là một lựa chọn ưu tiên trong nhóm thuốc giảm đau hoặc chống viêm cho phụ nữ cho con bú khi dùng ở liều điều trị phù hợp. Các nghiên cứu được tổng hợp không ghi nhận tác dụng bất lợi ở ít nhất 23 trẻ bú mẹ, nhưng vẫn cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả và thận trọng hơn khi trẻ sinh non, đang bệnh hoặc người mẹ cần điều trị liều cao kéo dài.
Ở người suy gan nhẹ hoặc vừa, nên dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất và theo dõi chức năng gan. SmPC được tra cứu chống chỉ định Ibuprofen ở người suy gan nặng. Thuốc phải được ngừng và đánh giá nếu xuất hiện vàng da, ngứa, mệt nhiều, đau hạ sườn phải hoặc men gan tăng kéo dài.
Ibuprofen có thể làm giảm tổng hợp prostaglandin tại thận, giảm tưới máu thận và gây suy thận cấp ở người có nguy cơ. Người suy thận nhẹ hoặc vừa cần dùng liều thấp nhất trong thời gian ngắn nhất, bảo đảm đủ dịch và theo dõi chức năng thận. SmPC được tra cứu chống chỉ định ở suy thận nặng; nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo dùng trong bệnh thận tiến triển nếu lợi ích không vượt trội nguy cơ. Nguy cơ tăng khi mất nước, suy tim, tuổi cao hoặc phối hợp thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển hay thuốc chẹn thụ thể angiotensin.
Ibuprofen thường không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy ở liều thông thường. Tuy nhiên, chóng mặt, buồn ngủ, mệt mỏi hoặc rối loạn thị giác có thể xuất hiện, đặc biệt khi dùng liều cao hoặc kết hợp rượu. Không lái xe hay vận hành máy nếu có các triệu chứng này.
Tương tác thuốc của Ibuprofen
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Cidofovir
NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ. Ảnh hưởng: Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể. | Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Perindopril
NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp. Ảnh hưởng: Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định. | Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ. | Bằng chứng: high |
Thắc mắc về hoạt chất Ibuprofen
Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid có ba tác dụng chính: giảm đau, hạ sốt và chống viêm. Thuốc thường được dùng cho đau đầu, đau răng, đau cơ, đau bụng kinh, sốt và một số bệnh viêm khớp.
Theo nhãn không kê đơn tại Hoa Kỳ, người lớn và trẻ từ 12 tuổi có thể dùng một viên 200 mg mỗi 4–6 giờ; nếu không đáp ứng có thể dùng hai viên mỗi lần. Không dùng quá sáu viên 200 mg, tương đương 1.200 mg, trong 24 giờ nếu không có chỉ dẫn của bác sĩ. Liều kê đơn có thể cao hơn nhưng không được tự áp dụng.
Ibuprofen có thể uống không cùng thức ăn, nhưng người có dạ dày nhạy cảm nên dùng trong hoặc sau bữa ăn để giảm khó chịu tiêu hóa. Thức ăn có thể làm chậm tốc độ hấp thu và khởi phát tác dụng nhưng không làm giảm đáng kể tổng mức hấp thu. Dùng cùng thức ăn không loại bỏ nguy cơ loét hoặc xuất huyết tiêu hóa.
Trẻ em có thể dùng một số chế phẩm Ibuprofen, nhưng liều phải dựa trên cân nặng, tuổi và nồng độ sản phẩm. Giới hạn tuổi khác nhau giữa các nhãn: một số hỗn dịch cho phép dùng từ ba tháng và trên 5 kg, trong khi nhãn OTC Hoa Kỳ yêu cầu hỏi bác sĩ cho trẻ dưới hai tuổi. Không tự dùng cho trẻ mất nước, có bệnh thận, xuất huyết tiêu hóa hoặc tiền sử phản ứng với NSAID.
Không nên tự dùng Ibuprofen trong thai kỳ. FDA khuyến cáo tránh NSAID từ tuần thai thứ 20 nếu không có chỉ định chuyên môn vì nguy cơ suy thận thai nhi và thiểu ối; từ khoảng tuần 30 cần tránh do nguy cơ đóng sớm ống động mạch. Ibuprofen chống chỉ định trong ba tháng cuối thai kỳ theo SmPC được tra cứu.

