Acid ibandronic

Acid ibandronic, còn gọi là ibandronate, là một bisphosphonate chứa nitơ có ái lực cao với khoáng chất của xương. Hoạt chất ức chế hoạt động của tế bào hủy xương, từ đó làm giảm quá trình tiêu xương và tốc độ chu chuyển xương. Dạng viên 150 mg uống mỗi tháng hoặc dạng tiêm tĩnh mạch 3 mg mỗi ba tháng được sử dụng để điều trị loãng xương ở phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ gãy xương. Thuốc đã chứng minh tác dụng giảm nguy cơ gãy đốt sống, nhưng hiệu quả phòng gãy cổ xương đùi chưa được xác lập. Một số dạng viên 50 mg và dịch truyền tĩnh mạch còn được dùng để phòng biến cố xương ở người bệnh ung thư vú di căn xương hoặc điều trị tăng calci máu do khối u. Acid ibandronic là thuốc kê đơn; liều và cách sử dụng khác nhau đáng kể theo chỉ định, dạng bào chế và chức năng thận.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Acid ibandronic là bisphosphonate chứa nitơ, có tác dụng ức chế tế bào hủy xương.
  • Mã ATC của hoạt chất là M05BA06.
  • Dạng viên 150 mg thường dùng một lần mỗi tháng để điều trị loãng xương sau mãn kinh.
  • Dạng tiêm tĩnh mạch 3 mg thường được dùng một lần mỗi ba tháng trong điều trị loãng xương sau mãn kinh.
  • Thuốc làm giảm nguy cơ gãy đốt sống; hiệu quả đối với gãy cổ xương đùi chưa được xác lập.
  • Dạng dùng trong ung thư có liều và lịch sử dụng khác với dạng điều trị loãng xương.
  • Hạ calci máu phải được điều chỉnh trước khi bắt đầu thuốc.
  • Các nguy cơ nghiêm trọng gồm tổn thương thực quản, hoại tử xương hàm, gãy xương đùi không điển hình, phản vệ và suy giảm chức năng thận.

Hoạt chất Acid ibandronic là gì?

Acid ibandronic là thuốc bisphosphonate có ái lực với hydroxyapatite trong xương. Thuốc làm giảm hoạt động của tế bào hủy xương, qua đó hạn chế tiêu xương, giảm chu chuyển xương và giúp duy trì hoặc làm tăng mật độ khoáng xương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid ibandronic

INN Ibandronic acid

CAS 114084-78-5 Công thức C9H23NO7P2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid ibandronic

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ibandronic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ibandronate; ibandronic acid; ibandronate sodium; sodium ibandronate; natri ibandronate monohydrat; ibandronate monosodium monohydrate; mã PubChem CID 60852.

Tên Latinh / tên dược điển

Acidum ibandronicum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

114084-78-5

UNII

UMD7G2653W

PubChem CID

60852

RxNorm CUI

115264

Công thức phân tử

C9H23NO7P2

Dược động học của Acid ibandronic

Acid ibandronic có sinh khả dụng đường uống rất thấp và giảm mạnh khi dùng cùng thức ăn hoặc đồ uống ngoài nước lọc. Phần thuốc được hấp thu nhanh chóng gắn vào xương hoặc được thải qua thận. Thuốc không được chuyển hóa đáng kể. Dược động học chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi chức năng thận.

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc được hấp thu nhanh ở đường tiêu hóa trên. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 0,5–2 giờ, trung vị khoảng một giờ khi uống lúc đói. Thức ăn, sữa, calci và các cation đa hóa trị làm giảm đáng kể hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau khi uống lúc đói khoảng 0,6%. Dùng thuốc cùng bữa sáng tiêu chuẩn có thể làm giảm sinh khả dụng khoảng 90%; dùng đúng ít nhất 60 phút trước thức ăn giúp hạn chế sự suy giảm này.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau khi vào tuần hoàn, Acid ibandronic nhanh chóng gắn vào xương hoặc được bài tiết qua nước tiểu. Thể tích phân bố biểu kiến cuối ít nhất khoảng 90 lít. Khoảng 40–50% lượng thuốc trong tuần hoàn được ước tính đi vào xương. Tỷ lệ liên kết protein huyết tương khoảng 85–87% ở nồng độ điều trị.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Không có bằng chứng cho thấy Acid ibandronic được chuyển hóa ở người. Thuốc không ức chế các isoenzym CYP450 chính ở người trong dữ liệu được mô tả trên nhãn.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần thuốc đã hấp thu nhưng không gắn vào xương được đào thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận. Phần không hấp thu sau khi uống được thải nguyên dạng qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối biểu kiến thay đổi theo liều và độ nhạy của phương pháp định lượng, thường trong khoảng 10–60 giờ. Thuốc gắn vào khoáng xương nên tác dụng ức chế tiêu xương kéo dài hơn thời gian hiện diện ở nồng độ cao trong huyết tương.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần trung bình khoảng 84–160 mL/phút. Độ thanh thải qua thận khoảng 60 mL/phút ở phụ nữ sau mãn kinh khỏe mạnh, chiếm khoảng 50–60% độ thanh thải toàn phần và có liên quan đến độ thanh thải creatinin.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Thức ăn, sữa, calci, nhôm, magnesi và sắt làm giảm hấp thu đường uống.
  • Uống thuốc không đủ thời gian nhịn đói làm giảm sinh khả dụng và lợi ích trên mật độ xương.
  • Suy giảm chức năng thận làm giảm độ thanh thải và tăng mức phơi nhiễm toàn thân.
  • Tuổi cao không phải yếu tố độc lập sau khi đã tính đến sự suy giảm chức năng thận.
  • Thuốc làm tăng pH dạ dày có thể làm tăng nhẹ sinh khả dụng, nhưng nhãn được tra cứu không yêu cầu điều chỉnh liều riêng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid ibandronic

Acid ibandronic thuộc nhóm bisphosphonate chứa nitơ, nhóm M05BA trong hệ thống ATC. Thuốc tác động chọn lọc trên mô xương và ức chế hoạt động của tế bào hủy xương mà không trực tiếp ức chế quá trình tạo xương ở liều điều trị.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Acid ibandronic có ái lực cao với hydroxyapatite, thành phần khoáng của xương. Sau khi gắn vào bề mặt xương, thuốc được tế bào hủy xương hấp thu trong quá trình tiêu xương và làm giảm hoạt động của các tế bào này. Kết quả là tốc độ phân hủy xương và giải phóng calci từ xương giảm xuống.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Acid ibandronic làm giảm các dấu ấn sinh hóa của quá trình phân hủy collagen xương như CTX và NTX. Với chế độ uống 150 mg mỗi tháng, sự giảm CTX huyết thanh có thể xuất hiện trong vòng 24 giờ sau liều đầu tiên. Trong điều trị loãng xương, thuốc làm tăng mật độ khoáng xương và giảm tỷ lệ gãy đốt sống; hiệu quả giảm gãy cổ xương đùi chưa được xác lập.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid ibandronic

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Acid ibandronic

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid ibandronic

  • Thức ăn, sữa và sản phẩm chứa calci làm giảm hấp thu Acid ibandronic đường uống.
  • Các cation đa hóa trị như nhôm, magnesi và sắt có thể tạo phức và làm giảm hấp thu.
  • Thuốc kháng acid, vitamin và thực phẩm bổ sung khoáng chất phải được dùng cách thời điểm uống thuốc theo đúng nhãn.
  • Aspirin và thuốc chống viêm không steroid có thể làm tăng nguy cơ kích ứng đường tiêu hóa.
  • Aminoglycoside có thể làm hạ calci kéo dài và có thể đồng thời gây hạ magnesi.
  • Dạng tiêm không được pha chung với dung dịch chứa calci hoặc thuốc tiêm tĩnh mạch khác.
  • Ranitidine từng làm tăng sinh khả dụng khoảng 20%, nhưng mức tăng nằm trong biến thiên thông thường và không yêu cầu chỉnh liều theo SmPC được tra cứu.

Thắc mắc về hoạt chất Acid ibandronic

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *