Loperamide là thuốc chống tiêu chảy tổng hợp, tác động chủ yếu lên các thụ thể opioid ở thành ruột để làm chậm nhu động, kéo dài thời gian lưu của dịch và thức ăn trong ruột, đồng thời giảm số lần đi ngoài. Thuốc chỉ kiểm soát triệu chứng, không thay thế bù nước–điện giải và không điều trị nguyên nhân gây tiêu chảy. Theo nhãn Hoa Kỳ, loperamide kê đơn được dùng cho tiêu chảy cấp không đặc hiệu ở người từ 2 tuổi, tiêu chảy mạn ở người lớn liên quan bệnh viêm ruột và giảm lượng dịch từ hồi tràng mở. Một số sản phẩm không kê đơn có giới hạn tuổi, thời gian và liều thấp hơn. Không dùng đơn độc khi tiêu chảy có máu hoặc kèm sốt, nghi nhiễm khuẩn xâm lấn, viêm đại tràng do kháng sinh hay chướng bụng. Dùng quá liều có thể gây kéo dài QT, xoắn đỉnh, ngừng tim và tử vong.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Loperamide, thường dùng dưới dạng loperamide hydrochloride.
- Nhóm thuốc: Thuốc chống tiêu chảy giảm nhu động; chất chủ vận opioid ngoại biên tại ruột.
- Mã ATC: A07DA03; DDD của WHO là 10 mg đường uống và không phải liều kê đơn cho từng người.
- Công dụng: Kiểm soát triệu chứng một số dạng tiêu chảy cấp hoặc mạn; không điều trị nguyên nhân và không thay thế bù nước.
- Trường hợp không nên dùng: Phân có máu và sốt cao, viêm đại tràng cấp, tiêu chảy do vi khuẩn xâm lấn, viêm đại tràng giả mạc, đau bụng không kèm tiêu chảy hoặc chướng bụng.
- Nguy cơ chính: Táo bón, liệt ruột, megacolon nhiễm độc, ức chế thần kinh–hô hấp và rối loạn nhịp tim nghiêm trọng khi quá liều.
- Giới hạn liều: Tại Hoa Kỳ, liều tối đa ở người lớn là 8 mg/ngày với sản phẩm OTC và 16 mg/ngày với thuốc kê đơn; nhãn khác có thể giới hạn thấp hơn.
- Thời gian tự dùng: Nếu tiêu chảy không cải thiện sau 48 giờ, phải ngừng tự điều trị và liên hệ nhân viên y tế.
- Trẻ em: Giới hạn tuổi khác nhau giữa sản phẩm và quốc gia; không tự chia viên 2 mg hoặc áp dụng liều người lớn cho trẻ.
Hoạt chất Loperamide là gì?
Loperamide là thuốc kiểm soát triệu chứng tiêu chảy bằng cách làm chậm nhu động ruột, tăng thời gian vận chuyển trong ruột và giảm mất nước, điện giải qua phân. Thuốc không phải kháng sinh và không tiêu diệt virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây tiêu chảy.
Loperamide
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Loperamide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Loperamide |
| Tên IUPAC | 4-[4-(4-chlorophenyl)-4-hydroxypiperidin-1-yl]-N,N-dimethyl-2,2-diphenylbutanamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Loperamide hydrochloride; loperamide hydroclorid; loperamid hydrochlorid. Dạng muối hydrochloride là dạng hoạt chất được sử dụng phổ biến trong viên nang và viên nén. |
| Tên Latinh / tên dược điển | loperamidum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 53179-11-6 |
|---|---|
| UNII | 6X9OC3H4II |
| PubChem CID | 3955 |
| RxNorm CUI | 6468 |
Dược động học của Loperamide
Phần lớn liều uống được hấp thu từ ruột, nhưng sinh khả dụng toàn thân chỉ khoảng 0,3% do chuyển hóa bước đầu mạnh. Nồng độ đỉnh đạt khoảng 5 giờ sau viên nang và khoảng 2,5 giờ sau dạng lỏng trong nhãn Hoa Kỳ. Loperamide gắn protein huyết tương khoảng 95%, là cơ chất của P-glycoprotein, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và CYP2C8 rồi thải phần lớn qua phân. Thời gian bán thải trung bình khoảng 11 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Phần lớn loperamide uống vào được hấp thu qua ruột. Sau một viên nang 2 mg, nồng độ hoạt chất không đổi trong huyết tương thường dưới 2 ng/mL; thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 5 giờ với viên nang và 2,5 giờ với dạng lỏng.
Tác dụng chống tiêu chảy có thể bắt đầu trong khoảng một giờ sau một liều 4 mg trong dữ liệu được trình bày tại SmPC, nhưng thời điểm đáp ứng ở từng người có thể khác nhau.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng toàn thân sau khi uống khoảng 0,3% do thuốc bị chiết xuất và chuyển hóa mạnh ở gan trong lần qua đầu. Sinh khả dụng thấp không đồng nghĩa với việc dùng liều cao là an toàn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Loperamide gắn protein huyết tương khoảng 95%, chủ yếu với albumin. Thuốc có ái lực cao với thành ruột và là cơ chất của P-glycoprotein, một chất vận chuyển giúp hạn chế sự tích lũy trong hệ thần kinh trung ương ở liều thông thường. Thể tích phân bố định lượng ở người.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Loperamide được chuyển hóa gần như hoàn toàn tại gan. Con đường chính là N-demethyl hóa oxy hóa, chủ yếu qua CYP3A4 và CYP2C8; CYP2B6 và CYP2D6 có vai trò nhỏ hơn. Thuốc và các chất chuyển hóa tiếp tục được liên hợp rồi bài tiết qua mật.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Loperamide không đổi và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua phân. Bài tiết qua mật đóng vai trò quan trọng sau chuyển hóa tại gan. Tỷ lệ thải trừ qua nước tiểu được xác minh từ nhãn hiện hành.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải biểu kiến trung bình khoảng 10,8–11 giờ, với khoảng được báo cáo xấp xỉ 9–14 giờ. Thời gian bán thải của thuốc dài hơn naloxone, vì vậy ngộ độc có thể cần dùng naloxone lặp lại và theo dõi kéo dài. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng ở người. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm gồm:
- Suy gan có thể làm giảm chuyển hóa bước đầu và tăng nồng độ toàn thân.
- Thuốc ức chế CYP3A4, CYP2C8 hoặc P-glycoprotein có thể làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm loperamide.
- Dạng lỏng đạt nồng độ đỉnh sớm hơn viên nang trong dữ liệu nhãn.
- Chưa có nghiên cứu dược động học riêng đầy đủ ở trẻ em.
- Suy thận chưa được nghiên cứu chuyên biệt, nhưng nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu điều chỉnh liều thường quy vì thuốc chủ yếu thải qua phân.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Loperamide
Loperamide thuộc nhóm thuốc chống nhu động ruột, mã ATC A07DA03. Hoạt chất có đặc tính opioid nhưng chủ yếu tác động ngoại biên tại thành ruột ở liều điều trị. Khi dùng liều rất cao, có tương tác làm tăng hấp thu hoặc suy giảm chuyển hóa, nguy cơ độc tính thần kinh trung ương và tim mạch tăng rõ rệt.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Loperamide gắn vào thụ thể opioid tại thành ruột, ức chế giải phóng acetylcholine và prostaglandin. Tác động này làm giảm nhu động đẩy, kéo dài thời gian vận chuyển của chất trong ruột, tăng hấp thu nước và điện giải, đồng thời tăng trương lực cơ thắt hậu môn để giảm cảm giác mót đi ngoài và tình trạng không tự chủ.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Loperamide làm giảm số lần đi ngoài, giảm thể tích phân, tăng độ đặc của phân và hạn chế mất nước–điện giải. Nhãn Hoa Kỳ không ghi nhận hiện tượng dung nạp rõ rệt đối với tác dụng chống tiêu chảy.
Việc ức chế nhu động cũng có thể làm giữ lại tác nhân gây bệnh hoặc độc tố trong ruột, gây táo bón, liệt ruột, phình đại tràng hoặc megacolon nhiễm độc ở người có nguy cơ.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Loperamide
Theo nhãn thuốc kê đơn tại Hoa Kỳ, loperamide được phê duyệt để:
- Kiểm soát và giảm triệu chứng tiêu chảy cấp không đặc hiệu ở người từ 2 tuổi trở lên.
- Điều trị triệu chứng tiêu chảy mạn ở người lớn liên quan bệnh viêm ruột.
- Giảm thể tích dịch thải từ hồi tràng mở.
SmPC viên nang 2 mg tại Anh được tham khảo phê duyệt thuốc cho:
- Tiêu chảy cấp ở người lớn và trẻ từ 12 tuổi.
- Đợt tiêu chảy cấp liên quan hội chứng ruột kích thích ở người từ 18 tuổi, sau khi đã được bác sĩ chẩn đoán hội chứng này.
CDC xem loperamide là thuốc giảm triệu chứng trong tiêu chảy du lịch, nhưng không khuyến cáo dùng đơn độc khi tiêu chảy có máu hoặc kèm sốt.
Chỉ định tại Việt Nam phải căn cứ tờ hướng dẫn sử dụng của từng thuốc được phê duyệt.
Các ứng dụng đang nghiên cứu có đủ căn cứ để đưa ra khuyến nghị lâm sàng.
Việc dùng loperamide liều cao để tự xử trí hội chứng cai opioid là hành vi sử dụng sai mục đích, không phải chỉ định được phê duyệt và có thể gây rối loạn nhịp tim, ngừng tim hoặc tử vong.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây minh họa sự khác biệt giữa các nhãn quản lý và không phải liều cá nhân hóa:
- Nhãn thuốc kê đơn Hoa Kỳ cho tiêu chảy cấp ở người từ 13 tuổi và người lớn: liều đầu 4 mg, sau đó 2 mg sau mỗi lần đi phân không thành khuôn; tối đa 16 mg/ngày.
- Nhãn Hoa Kỳ cho tiêu chảy mạn ở người lớn: bắt đầu 4 mg, sau đó 2 mg sau mỗi lần đi phân không thành khuôn; liều duy trì trung bình thường 4–8 mg/ngày, tối đa 16 mg/ngày.
- FDA quy định liều tối đa được phê duyệt ở người lớn đối với sản phẩm OTC tại Hoa Kỳ là 8 mg/ngày.
- SmPC viên nang 2 mg tại Anh: liều đầu 4 mg, sau đó 2 mg sau mỗi lần đi phân lỏng; tối đa 12 mg/ngày với sản phẩm này.
- CDC nêu khi phối hợp loperamide với kháng sinh trong một số trường hợp tiêu chảy du lịch ở người lớn: 4 mg ban đầu, sau đó 2 mg sau mỗi lần đi phân lỏng, tối đa 16 mg trong 24 giờ. Đây là hướng dẫn chuyên môn, không đồng nghĩa mọi trường hợp tiêu chảy cần kháng sinh.
- Liều trẻ em trong nhãn Hoa Kỳ được tính theo tuổi và cân nặng, trong khi một số sản phẩm 2 mg tại Anh chống chỉ định dưới 12 tuổi. Vì khác biệt lớn giữa sản phẩm, không nên tự áp dụng bảng liều trẻ em từ nhãn nước ngoài.
Không dùng quá liều tối đa ghi trên bao bì hoặc đơn thuốc. Nếu không cải thiện trong 48 giờ, phải ngừng tự điều trị và được đánh giá nguyên nhân.
Uống thuốc với nước theo đúng nhãn sản phẩm. Trong điều trị tiêu chảy, ưu tiên hàng đầu là bù đủ dịch và điện giải; loperamide chỉ làm giảm triệu chứng. Dung dịch oresol phải được pha đúng thể tích nước ghi trên gói, không tự pha đặc hoặc loãng hơn.
Ngừng thuốc khi phân trở lại bình thường hoặc xuất hiện táo bón. Không dùng quá 48 giờ để tự điều trị nếu chưa được bác sĩ đánh giá. Không tự dùng khi có máu trong phân, sốt cao, bụng chướng, đau bụng dữ dội, tiêu chảy sau kháng sinh hoặc nghi nhiễm trùng đường ruột.
Không dùng loperamide nhằm mục đích gây khoái cảm, điều trị cai opioid hoặc thay thế opioid.
Cần theo dõi:
- Số lần đi ngoài, tính chất phân và khả năng uống bù dịch.
- Dấu hiệu mất nước như khát nhiều, khô miệng, chóng mặt, giảm tiểu hoặc lừ đừ.
- Táo bón, đau bụng hoặc chướng bụng.
- Máu trong phân, sốt cao hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Hồi hộp, tim đập nhanh hoặc không đều, ngất hay giảm ý thức.
- Buồn ngủ, giảm phản xạ hoặc khó thở, đặc biệt ở trẻ em.
- Triệu chứng nhiễm độc thần kinh ở người suy gan.
Nếu triệu chứng xấu đi hoặc không cải thiện sau 48 giờ, cần ngừng thuốc và liên hệ bác sĩ.
Cảnh báo và lưu ý về Loperamide
Theo nhãn thuốc kê đơn Hoa Kỳ, loperamide chống chỉ định trong các trường hợp:
- Trẻ dưới 2 tuổi do nguy cơ ức chế hô hấp và biến cố tim nghiêm trọng.
- Quá mẫn với loperamide hoặc thành phần thuốc.
- Đau bụng nhưng không có tiêu chảy.
- Lỵ cấp với máu trong phân và sốt cao.
- Viêm loét đại tràng cấp.
- Viêm ruột do vi khuẩn xâm lấn như Salmonella, Shigella hoặc Campylobacter.
- Viêm đại tràng giả mạc liên quan kháng sinh phổ rộng.
SmPC của một số viên nang 2 mg còn chống chỉ định cho người dưới 12 tuổi và trong các tình trạng cần tránh ức chế nhu động như táo bón, liệt ruột hoặc chướng bụng. Chống chỉ định phải được kiểm tra trên nhãn của chính sản phẩm.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc được báo cáo gồm:
- Táo bón.
- Đầy hơi.
- Buồn nôn.
- Đau đầu.
- Chóng mặt.
- Đau hoặc khó chịu ở bụng.
- Khô miệng.
- Nôn, khó tiêu hoặc chướng bụng.
- Buồn ngủ và mệt mỏi.
Trong các nghiên cứu được trình bày tại SmPC, phản ứng thường gặp ở điều trị tiêu chảy cấp gồm táo bón 2,7%, đầy hơi 1,7%, đau đầu 1,2% và buồn nôn 1,1%. Tần suất có thể khác giữa quần thể và chế độ sử dụng.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Liệt ruột, tắc ruột, phình đại tràng hoặc megacolon nhiễm độc.
- Phản vệ, phù mạch hoặc phản ứng dạng phản vệ.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc và hồng ban đa dạng.
- Viêm tụy cấp.
- Bí tiểu.
- Giảm ý thức, sững sờ, mất phối hợp, tăng trương lực cơ hoặc ức chế hô hấp.
- Kéo dài QT hoặc QRS, xoắn đỉnh, nhịp nhanh thất, ngất, ngừng tim và tử vong, đặc biệt khi dùng quá liều hoặc tương tác làm tăng nồng độ.
Cần cấp cứu khi có ngất, tim đập nhanh hoặc không đều, không đánh thức được, khó thở, bụng chướng nhiều, không trung tiện, phát ban phồng rộp hoặc sưng mặt–lưỡi–họng.
Loperamide chỉ điều trị triệu chứng. Cần xác định và xử trí nguyên nhân tiêu chảy khi phù hợp, đồng thời bù nước và điện giải đầy đủ.
Ngừng thuốc ngay nếu xuất hiện táo bón, bụng chướng hoặc dấu hiệu liệt ruột. Người mắc AIDS đang điều trị tiêu chảy phải ngừng thuốc ngay khi bụng chướng do đã có báo cáo megacolon nhiễm độc.
Thận trọng ở người:
- Có bệnh gan.
- Có tiền sử kéo dài QT, hội chứng QT dài, hội chứng Brugada hoặc loạn nhịp thất.
- Có nhịp tim chậm, hạ kali, hạ magnesi hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT.
- Cao tuổi hoặc có nhiều thuốc dùng đồng thời.
- Có bệnh viêm ruột, suy giảm miễn dịch hoặc tiêu chảy sau dùng kháng sinh.
Không dùng đơn độc khi phân có máu hoặc tiêu chảy kèm sốt.
Quá liều có thể gây giảm ý thức, buồn ngủ sâu, co đồng tử, tăng trương lực cơ, mất phối hợp, ức chế hô hấp, bí tiểu, liệt ruột, kéo dài QT hoặc QRS, xoắn đỉnh, nhịp thất nguy hiểm, hội chứng Brugada, ngừng tim và tử vong. Trẻ em có thể nhạy cảm hơn với độc tính thần kinh trung ương.
Xử trí tại cơ sở y tế có thể gồm:
- Ngừng thuốc và đánh giá cấp cứu.
- Theo dõi điện tâm đồ và khoảng QT.
- Hỗ trợ đường thở, hô hấp và tuần hoàn.
- Điều chỉnh điện giải.
- Naloxone khi có biểu hiện độc tính opioid hoặc ức chế hô hấp; có thể cần dùng lặp lại vì tác dụng của loperamide kéo dài hơn naloxone.
- Theo dõi ít nhất 24–48 giờ tùy biểu hiện và hướng dẫn quản lý.
- Tạo nhịp điện hoặc chuyển nhịp trong một số rối loạn nhịp không đáp ứng điều trị thuốc.
Khi nghi quá liều, cần gọi cấp cứu hoặc Trung tâm Chống độc ngay; không chờ xuất hiện triệu chứng và không tự gây nôn.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm. SmPC viên nang 2 mg được tham khảo yêu cầu bảo quản dưới 30°C và có hạn dùng 3 năm.
Giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm và nhiệt quá mức, không sử dụng sau hạn dùng và để xa tầm tay trẻ em. Luôn ưu tiên nhiệt độ bảo quản ghi trên nhãn của sản phẩm cụ thể.
Đối tượng đặc biệt
Giới hạn tuổi khác nhau đáng kể giữa các nhãn:
- Nhãn thuốc kê đơn Hoa Kỳ chống chỉ định dưới 2 tuổi và cho phép sử dụng từ 2 tuổi theo chế độ liều dựa trên tuổi, cân nặng và giám sát phù hợp.
- SmPC viên nang 2 mg tại Anh được tham khảo chống chỉ định cho trẻ dưới 12 tuổi.
- CDC cho biết loperamide có dạng lỏng dành cho trẻ em nhưng trong thực hành hiếm khi dùng thuốc giảm nhu động cho trẻ dưới 6 tuổi.
Trẻ nhỏ nhạy cảm hơn với ức chế thần kinh trung ương, ức chế hô hấp, mất nước và biến chứng tim. Không tự dùng viên 2 mg, tự chia viên hoặc áp dụng liều nước ngoài cho trẻ; phải tuân theo nhãn tại Việt Nam và hướng dẫn của bác sĩ.
Nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi và không ghi nhận khác biệt lớn về dược động học. Tuy nhiên, người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn với tác động lên khoảng QT, mất nước, rối loạn điện giải, táo bón và tương tác do dùng nhiều thuốc.
Cần thận trọng khi có bệnh tim, ngất không rõ nguyên nhân, nhịp tim chậm hoặc đang sử dụng thuốc kéo dài QT.
Dữ liệu ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Nhãn Hoa Kỳ nêu chưa có nghiên cứu đầy đủ, có đối chứng tốt và chỉ nên sử dụng khi lợi ích dự kiến vượt trội nguy cơ đối với thai.
SmPC Anh khuyến cáo tránh dùng nếu có thể trong ba tháng đầu, nhưng cho phép cân nhắc trong ba tháng giữa hoặc cuối khi có đánh giá chuyên môn. Sự khác biệt này phản ánh cách diễn đạt của từng nhãn quản lý, không phải căn cứ để tự dùng trong thai kỳ.
Phụ nữ mang thai bị tiêu chảy cần ưu tiên đánh giá mất nước và nguyên nhân nhiễm trùng; không tự sử dụng loperamide khi sốt, phân máu hoặc đau bụng rõ.
Một lượng nhỏ loperamide có thể xuất hiện trong sữa mẹ. Nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh được tham khảo không khuyến cáo sử dụng trong thời gian cho con bú.
Cần trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để cân nhắc nhu cầu điều trị, tuổi và tình trạng của trẻ, đồng thời lựa chọn biện pháp bù nước và điều trị nguyên nhân phù hợp.
Loperamide được chuyển hóa mạnh ở gan. Ở người suy gan, chuyển hóa bước đầu có thể giảm và làm tăng phơi nhiễm toàn thân, dẫn đến nguy cơ độc tính thần kinh hoặc tim mạch. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo dùng thận trọng và theo dõi dấu hiệu độc tính thần kinh trung ương.
Khuyến cáo điều chỉnh liều định lượng theo từng mức độ suy gan.
Chưa có nghiên cứu dược động học chuyên biệt đầy đủ ở người suy thận. Do loperamide và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua phân, nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu điều chỉnh liều thường quy ở người suy thận.
Tuy nhiên, tiêu chảy có thể gây mất nước, rối loạn điện giải và làm xấu chức năng thận; người bệnh thận không nên chỉ dùng thuốc cầm tiêu chảy mà bỏ qua việc bù dịch và đánh giá nguyên nhân.
Loperamide và chính tình trạng tiêu chảy có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, mệt mỏi, giảm ý thức hoặc mất phối hợp. Không lái xe, vận hành máy hoặc làm công việc nguy hiểm nếu có các triệu chứng này.
Tương tác thuốc của Loperamide
Các tương tác quan trọng gồm:
- Thuốc ức chế CYP3A4 như itraconazole hoặc ketoconazole có thể làm tăng nồng độ loperamide.
- Thuốc ức chế CYP2C8 như gemfibrozil có thể làm tăng mức phơi nhiễm.
- Thuốc ức chế P-glycoprotein như quinidine hoặc ritonavir có thể làm tăng hấp thu toàn thân và nguy cơ độc tính.
- Phối hợp itraconazole với gemfibrozil đã làm tăng diện tích dưới đường cong của loperamide khoảng 13 lần trong nghiên cứu tương tác.
- Thuốc kéo dài khoảng QT hoặc gây rối loạn điện giải có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp; cần tránh phối hợp khi không có đánh giá chuyên môn.
- Loperamide có thể làm tăng nồng độ desmopressin đường uống khoảng ba lần do làm chậm nhu động tiêu hóa.
- Loperamide có thể làm giảm mức phơi nhiễm saquinavir; cần theo dõi hiệu quả điều trị nếu phối hợp.
- Thuốc kháng cholinergic, opioid hoặc thuốc khác gây táo bón có thể làm tăng nguy cơ liệt ruột.
Không tự dùng thêm thuốc nhằm “tăng hấp thu” loperamide.
Thắc mắc về hoạt chất Loperamide
Loperamide là thuốc chống tiêu chảy làm chậm nhu động ruột. Thuốc không phải kháng sinh và không tiêu diệt tác nhân gây nhiễm trùng. Vì vậy, loperamide không thay thế bù nước, xét nghiệm hoặc điều trị đặc hiệu khi tiêu chảy do vi khuẩn, virus hay ký sinh trùng.
SmPC được tham khảo ghi nhận tác dụng chống tiêu chảy có thể bắt đầu trong khoảng một giờ sau liều 4 mg. Tuy nhiên, mức đáp ứng khác nhau theo nguyên nhân tiêu chảy, dạng thuốc và tình trạng người bệnh. Nếu không cải thiện trong 48 giờ, phải ngừng tự dùng và liên hệ nhân viên y tế.
Không nên tự dùng. Nhãn chống chỉ định loperamide trong lỵ cấp có máu trong phân và sốt cao, cũng như một số viêm ruột do vi khuẩn xâm lấn. CDC không khuyến cáo dùng thuốc giảm nhu động đơn độc khi tiêu chảy có máu hoặc kèm sốt.
Có thể, đặc biệt khi dùng cao hơn liều khuyến cáo, dùng sai mục đích hoặc phối hợp thuốc làm tăng nồng độ. Các biến cố được báo cáo gồm kéo dài QT, xoắn đỉnh, nhịp thất, ngất, ngừng tim và tử vong. Không được vượt liều tối đa trên nhãn.
Cần đi khám sớm khi tiêu chảy kéo dài quá 48 giờ, phân có máu, sốt cao, đau bụng dữ dội, bụng chướng, nôn nhiều, không uống được, giảm tiểu, chóng mặt rõ, tiêu chảy sau dùng kháng sinh hoặc có dấu hiệu mất nước. Cần cấp cứu nếu ngất, tim đập bất thường, khó thở hoặc không đánh thức được.

