Tiêu chảy cấp (Acute diarrhea)

Tiêu chảy cấp là tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc nước nhiều hơn bình thường, khởi phát đột ngột và thường kéo dài dưới 14 ngày. Đây là một hội chứng chứ không phải một bệnh duy nhất; nguyên nhân thường gặp gồm viêm dạ dày-ruột do virus, ngộ độc thực phẩm, nhiễm khuẩn, ký sinh trùng và tác dụng phụ của thuốc. Người bệnh có thể kèm đau quặn bụng, buồn nôn, nôn, sốt hoặc mót rặn. Nguy cơ quan trọng nhất là mất nước và điện giải, biểu hiện bằng khát, khô miệng, tiểu ít, chóng mặt hoặc mệt lả. Phần lớn ca nhẹ cải thiện với bù nước và ăn uống phù hợp, nhưng phân máu, sốt cao, đau dữ dội, không uống được hoặc tiêu chảy ở nhóm nguy cơ cần được khám sớm để xác định nguyên nhân và tránh dùng thuốc không phù hợp.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 19/07/2026

Tiêu chảy cấp là bệnh gì?

Tiêu chảy cấp (Acute diarrhea) là một thay đổi mới xuất hiện về độ lỏng và tần suất phân, thường được mô tả là từ ba lần phân lỏng mỗi ngày hoặc nhiều hơn mức bình thường của cá nhân. Khái niệm nhấn mạnh thời gian ngắn, thường dưới 14 ngày; tiêu chảy kéo dài 14–28 ngày được nhiều tài liệu gọi là dai dẳng, còn từ bốn tuần thường được xếp mạn tính. Tiêu chảy cấp không đồng nghĩa viêm ruột: độc tố, chất thẩm thấu hoặc thuốc có thể gây tiết nước mà không tạo viêm rõ. Vì đây là triệu chứng, việc đánh giá tập trung vào mức mất nước, dấu hiệu cảnh báo và nguyên nhân có thể điều trị.

Tên bệnh

Tiêu chảy cấp

Tên tiếng Anh

Acute diarrhea

Tên khác / tên đồng nghĩa

Đi ngoài phân lỏng cấp tính; hội chứng tiêu chảy khởi phát cấp

Mã ICD-10

R19.7 có thể dùng khi mới ghi nhận triệu chứng tiêu chảy chưa xác định nguyên nhân; A09 thường phù hợp khi chẩn đoán viêm dạ dày-ruột hoặc tiêu chảy có nguồn gốc nhiễm trùng hay chưa xác định. Ưu tiên mã nguyên nhân cụ thể khi đã xác minh.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Triệu chứng và hội chứng tiêu hóa; liên quan tiêu hóa, truyền nhiễm, nhi khoa hoặc cấp cứu tùy nguyên nhân và mức độ mất nước.

Cơ quan ảnh hưởng

Ruột non và đại tràng tham gia điều hòa nước, điện giải và khuôn phân; ảnh hưởng toàn thân chủ yếu do mất dịch, rối loạn điện giải và giảm hấp thu tạm thời.

Tính chất bệnh

Khởi phát đột ngột và thường kéo dài dưới 14 ngày. Có thể do nhiễm trùng và lây, hoặc do thuốc, thức ăn, độc tố và nguyên nhân không lây.

Mức độ phổ biến

Rất thường gặp ở mọi lứa tuổi; nhiều trường hợp nhẹ không đến cơ sở y tế nên số liệu ghi nhận thấp hơn thực tế. Tần suất tăng trong mùa dịch, sau du lịch hoặc khi an toàn thực phẩm và nguồn nước không bảo đảm.

Bệnh có lây không?

Tùy nguyên nhân; tiêu chảy do nhiễm trùng thường có thể lây.

Đường lây

Nếu do nhiễm trùng, đường lây chủ yếu là phân-miệng qua tay, thực phẩm, nước hoặc bề mặt nhiễm bẩn. Tiêu chảy do thuốc, không dung nạp thức ăn hoặc rối loạn nội tiết không lây.

Tổng quan chuyên môn về Tiêu chảy cấp

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Tiêu chảy cấp

Triệu chứng và dấu hiệu của Tiêu chảy cấp

Chẩn đoán Tiêu chảy cấp

Điều trị Tiêu chảy cấp

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Tiêu chảy cấp

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Tiêu chảy cấp

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *