Ivosidenib là thuốc chống ung thư đường uống, có tác dụng ức chế chọn lọc enzym isocitrate dehydrogenase-1 bị đột biến, thường gọi là IDH1 đột biến. Đột biến này tạo ra lượng bất thường chất chuyển hóa 2-hydroxyglutarate, làm cản trở quá trình biệt hóa bình thường của tế bào. Ivosidenib làm giảm 2-hydroxyglutarate và hỗ trợ khôi phục quá trình biệt hóa tế bào. Tùy cơ quan quản lý, thuốc được phê duyệt cho một số người bệnh trưởng thành có đột biến IDH1 mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy, hội chứng loạn sản tủy hoặc ung thư đường mật tiến triển. Thuốc có thể gây hội chứng biệt hóa đe dọa tính mạng, kéo dài khoảng QTc, hội chứng Guillain–Barré và nhiều tương tác liên quan đến CYP3A4. Ivosidenib là thuốc kê đơn chuyên khoa; việc lựa chọn người bệnh phải dựa trên xét nghiệm đột biến IDH1 phù hợp và được bác sĩ ung bướu hoặc huyết học giám sát.
Nội dung chính
- Ivosidenib là thuốc điều trị đích phân tử nhỏ, ức chế enzym IDH1 đột biến và làm giảm chất chuyển hóa gây ung thư 2-HG.
- Thuốc chỉ được sử dụng khi xác định có đột biến IDH1 phù hợp bằng xét nghiệm được chấp nhận.
- Liều được ghi trên nhãn Hoa Kỳ là 500 mg đường uống một lần mỗi ngày, nhưng không được tự áp dụng hoặc tự hiệu chỉnh.
- Cảnh báo quan trọng gồm hội chứng biệt hóa ở người bệnh AML hoặc MDS, kéo dài khoảng QTc và hội chứng Guillain–Barré.
- Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4 và các thuốc kéo dài QT có thể gây tương tác đáng kể với Ivosidenib.
Hoạt chất Ivosidenib là gì?
Ivosidenib là thuốc chống ung thư điều trị đích dùng đường uống, có tác dụng ức chế dạng đột biến của enzym IDH1. Thuốc không phải là hóa trị liệu độc tế bào cổ điển.
Ivosidenib
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ivosidenib |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ivosidenib |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | AG-120; Tibsovo là tên biệt dược tham chiếu được ghi nhận trên nhãn chính thức. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ivosidenibum |
| Tên USAN | ivosidenib |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1448347-49-6 |
|---|---|
| UNII | Q2PCN8MAM6 |
| PubChem CID | 71657455 |
| RxNorm CUI | 2049873 |
Dược động học của Ivosidenib
Sau khi uống, Ivosidenib đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 2–3 giờ. Thuốc liên kết protein huyết tương cao, chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và được đào thải phần lớn qua phân. Trạng thái ổn định đạt được trong khoảng 14 ngày; thời gian bán thải thay đổi tùy quần thể bệnh.
Giai đoạn I: Hấp thu
Thời gian trung vị đạt nồng độ đỉnh khoảng 2–3 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng Cmax khoảng 1,98 lần và AUC khoảng 1,24 lần; vì vậy không dùng thuốc cùng bữa ăn nhiều chất béo.
Giai đoạn II: Phân bố
Tỷ lệ liên kết protein huyết tương trong điều kiện in vitro khoảng 92–96%. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định được ghi nhận khoảng 403–706 lít, tùy quần thể bệnh được nghiên cứu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Ivosidenib được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4, ngoài ra còn có các con đường N-dealkyl hóa và thủy phân. Sau một liều đánh dấu phóng xạ, hơn 92% hoạt tính phóng xạ trong huyết tương tồn tại dưới dạng Ivosidenib.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 77% liều được thải qua phân, trong đó khoảng 67% dưới dạng Ivosidenib không đổi. Khoảng 17% liều được thải qua nước tiểu, trong đó khoảng 10% dưới dạng không đổi.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối ở trạng thái ổn định thay đổi theo quần thể: khoảng 58 giờ ở AML tái phát hoặc kháng trị, 98 giờ ở AML mới chẩn đoán, 96 giờ ở MDS tái phát hoặc kháng trị và 129 giờ ở ung thư đường mật. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến ở trạng thái ổn định được ghi nhận trong khoảng 4,6–6,1 L/giờ, tùy quần thể bệnh. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Tuổi, giới, chủng tộc, cân nặng, tình trạng hoạt động ECOG, suy gan nhẹ hoặc vừa và suy thận nhẹ hoặc vừa không gây khác biệt dược động học có ý nghĩa rõ ràng trong phân tích quần thể. Dữ liệu ở suy thận nặng, người lọc máu và suy gan nặng còn chưa đầy đủ. Bữa ăn nhiều chất béo, thuốc ức chế CYP3A4 và thuốc cảm ứng CYP3A4 có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm Ivosidenib.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ivosidenib
Ivosidenib thuộc nhóm thuốc chống ung thư và điều hòa miễn dịch, phân nhóm các thuốc chống ung thư khác, nhóm nhỏ thuốc ức chế isocitrate dehydrogenase, mã ATC L01XM02.
Phần III: Cơ chế tác dụng
IDH1 đột biến chuyển alpha-ketoglutarate thành 2-hydroxyglutarate, một chất chuyển hóa có thể ngăn cản biệt hóa tế bào và thúc đẩy quá trình sinh ung thư. Ivosidenib ức chế chọn lọc các dạng IDH1 R132 đột biến, làm giảm 2-HG và thúc đẩy quá trình biệt hóa của tế bào dòng tủy. Cơ chế đầy đủ ngoài tác dụng giảm 2-HG chưa được xác định hoàn toàn ở mọi chỉ định.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dùng Ivosidenib 500 mg mỗi ngày làm giảm nồng độ 2-HG trong huyết tương ở người bệnh có ung thư huyết học hoặc ung thư đường mật xuống gần mức ghi nhận ở người khỏe mạnh. Mức giảm trung bình của 2-HG khoảng 93,1% trong tủy xương ở bệnh ác tính huyết học và 82,2% trong mẫu sinh thiết ung thư đường mật. Thuốc gây kéo dài QTc phụ thuộc nồng độ, với mức tăng trung bình khoảng 17 mili giây ở liều 500 mg mỗi ngày.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ivosidenib
Theo nhãn Hoa Kỳ, Ivosidenib được chỉ định cho người trưởng thành có đột biến IDH1 phù hợp trong các trường hợp:
- AML mới chẩn đoán ở người từ 75 tuổi hoặc có bệnh đồng mắc khiến không phù hợp với hóa trị cảm ứng cường độ cao, dùng đơn trị hoặc phối hợp azacitidine.
- AML tái phát hoặc kháng trị.
- MDS tái phát hoặc kháng trị.
- Ung thư đường mật tiến triển tại chỗ hoặc di căn đã được điều trị trước đó.
Theo SmPC châu Âu, thuốc được chỉ định phối hợp azacitidine cho AML mới chẩn đoán có đột biến IDH1 R132 ở người không phù hợp với hóa trị cảm ứng tiêu chuẩn và dùng đơn trị cho ung thư đường mật tiến triển hoặc di căn đã điều trị ít nhất một phác đồ toàn thân.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin sau chỉ mô tả nhãn thuốc và không được dùng để tự điều trị:
- Liều khuyến nghị trên nhãn Hoa Kỳ: 500 mg đường uống một lần mỗi ngày, tiếp tục đến khi bệnh tiến triển hoặc xuất hiện độc tính không chấp nhận được.
- Với AML hoặc MDS chưa tiến triển và chưa có độc tính không chấp nhận được, nhãn khuyến nghị điều trị tối thiểu 6 tháng để có đủ thời gian đánh giá đáp ứng.
- AML mới chẩn đoán dùng phác đồ phối hợp: bắt đầu Ivosidenib từ ngày 1 chu kỳ 1 cùng azacitidine theo lịch của phác đồ.
- Khi phải phối hợp thuốc ức chế CYP3A4 mạnh, nhãn Hoa Kỳ yêu cầu giảm Ivosidenib xuống 250 mg một lần mỗi ngày.
Mọi điều chỉnh liều, tạm ngừng hoặc ngừng vĩnh viễn phải do bác sĩ điều trị quyết định.
Uống thuốc vào khoảng cùng một thời điểm mỗi ngày. Nuốt nguyên viên với nước, không bẻ, nghiền hoặc nhai. Không dùng cùng bữa ăn nhiều chất béo. Nếu nôn sau khi uống, không uống liều thay thế và chờ đến liều kế tiếp. Nếu quên liều, có thể dùng khi nhớ ra nếu còn ít nhất 12 giờ trước liều tiếp theo; không dùng hai liều trong vòng 12 giờ. SmPC châu Âu còn hướng dẫn uống khi bụng đói, không ăn trong 2 giờ trước và 1 giờ sau khi uống, đồng thời tránh bưởi và nước ép bưởi. Cần tuân theo tờ hướng dẫn được phê duyệt tại nơi điều trị.
Cần theo dõi:
- Điện tâm đồ trước điều trị, ít nhất hằng tuần trong 3 tuần đầu và ít nhất hằng tháng sau đó.
- Kali, magnesi, calci và các yếu tố có thể làm kéo dài QT.
- Công thức máu và sinh hóa máu trước điều trị; ít nhất mỗi tuần trong tháng đầu, cách tuần trong tháng thứ hai và hằng tháng trong thời gian điều trị AML hoặc MDS.
- Creatine phosphokinase mỗi tuần trong tháng đầu.
- Dấu hiệu hội chứng biệt hóa, tăng bạch cầu, hội chứng ly giải khối u và hội chứng Guillain–Barré.
- Đáp ứng bệnh và độc tính của các thuốc phối hợp.
Cảnh báo và lưu ý về Ivosidenib
Nhãn Hoa Kỳ không liệt kê chống chỉ định tuyệt đối. SmPC châu Âu chống chỉ định trong các trường hợp quá mẫn với Ivosidenib hoặc tá dược; dùng đồng thời thuốc cảm ứng CYP3A4 mạnh hoặc dabigatran; hội chứng QT dài bẩm sinh; tiền sử gia đình đột tử hoặc loạn nhịp thất đa hình; khoảng QT/QTc trên 500 mili giây. Cần áp dụng chống chỉ định trong tài liệu sản phẩm được phê duyệt tại nơi điều trị.
Tác dụng không mong muốn phụ thuộc bệnh nền và phác đồ. Các biểu hiện thường gặp được ghi nhận gồm mệt mỏi, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, giảm cảm giác thèm ăn, phù, đau khớp, đau cơ, phát ban, viêm niêm mạc, ho, khó thở và các bất thường xét nghiệm như thiếu máu, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, tăng creatinin, tăng AST, tăng bilirubin hoặc rối loạn điện giải. Không nên quy toàn bộ tác dụng phụ của phác đồ phối hợp cho riêng Ivosidenib.
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm:
- Hội chứng biệt hóa ở người bệnh AML hoặc MDS, có thể gây sốt, khó thở, thiếu oxy, tràn dịch, phù, tăng cân nhanh, hạ huyết áp và suy đa cơ quan.
- Kéo dài khoảng QTc, loạn nhịp thất, ngất hoặc ngừng tim.
- Hội chứng Guillain–Barré với yếu cơ, tê, đau, rối loạn cảm giác hoặc khó thở.
- Hội chứng ly giải khối u.
- Giảm tế bào máu hoặc nhiễm trùng nặng có thể liên quan đến bệnh và phác đồ điều trị.
Người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.
Thận trọng ở người có hội chứng QT dài, suy tim, nhịp tim chậm, tiền sử loạn nhịp, rối loạn kali hoặc magnesi, đang dùng thuốc kéo dài QT, suy gan hoặc suy thận nặng. Hội chứng biệt hóa có thể xuất hiện từ ngày đầu đến ba tháng sau khi bắt đầu thuốc và có thể xảy ra dù không có tăng bạch cầu. Khi nghi ngờ hội chứng biệt hóa, cần điều trị corticosteroid toàn thân và theo dõi huyết động theo hướng dẫn chuyên môn. Ivosidenib phải ngừng vĩnh viễn nếu chẩn đoán hội chứng Guillain–Barré.
Quá liều có thể làm tăng mức độ của các tác dụng không mong muốn liên quan đến Ivosidenib. Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu. Người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ và điều trị hỗ trợ thích hợp tại cơ sở y tế.
Theo nhãn Hoa Kỳ, bảo quản ở 20–25°C; cho phép dao động ngắn trong khoảng 15–30°C. Giữ thuốc trong bao bì gốc có chất hút ẩm và đậy kín để tránh ẩm. Không nuốt gói hoặc hộp hút ẩm. Để thuốc xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của Ivosidenib ở người bệnh nhi chưa được thiết lập trên nhãn Hoa Kỳ. SmPC châu Âu cũng ghi nhận chưa có dữ liệu ở trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi.
Trong các nghiên cứu được nêu trên nhãn Hoa Kỳ, không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về an toàn hoặc hiệu quả giữa người từ 65 tuổi trở lên và người trẻ hơn. Tuy nhiên, người cao tuổi thường có nhiều bệnh đồng mắc và thuốc dùng kèm nên vẫn cần đánh giá tương tác, điện giải, chức năng tim, gan và thận.
Dữ liệu trên phụ nữ mang thai chưa đủ để xác định nguy cơ chính xác. Nghiên cứu trên động vật cho thấy Ivosidenib có thể gây độc cho phôi thai và thai nhi. SmPC châu Âu không khuyến nghị dùng trong thai kỳ hoặc ở phụ nữ có khả năng mang thai nhưng không sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả. Ivosidenib có thể làm giảm hiệu lực của thuốc tránh thai nội tiết; cần sử dụng biện pháp phù hợp theo tư vấn chuyên môn trong điều trị và ít nhất một tháng sau liều cuối.
Chưa có dữ liệu về việc Ivosidenib hoặc chất chuyển hóa có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Do nguy cơ phản ứng bất lợi ở trẻ bú mẹ, không cho con bú trong thời gian điều trị và ít nhất một tháng sau liều cuối.
Nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu hiệu chỉnh liều khởi đầu ở suy gan nhẹ hoặc vừa theo Child–Pugh A hoặc B, nhưng dược động học và độ an toàn ở suy gan nặng chưa được xác định. SmPC châu Âu thận trọng hơn, ghi nhận độ an toàn và hiệu quả chưa được thiết lập ở suy gan vừa hoặc nặng và yêu cầu theo dõi chặt chẽ. Cần áp dụng nhãn tại nơi điều trị và quyết định của bác sĩ chuyên khoa.
Không cần hiệu chỉnh liều khởi đầu theo nhãn Hoa Kỳ ở suy thận nhẹ hoặc vừa với eGFR từ 30 mL/phút/1,73 m² trở lên. Dược động học và độ an toàn ở eGFR dưới 30 mL/phút/1,73 m² hoặc người cần lọc máu chưa được xác định; cần cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước điều trị.
Ivosidenib ảnh hưởng nhẹ đến khả năng lái xe và vận hành máy. Mệt mỏi và chóng mặt đã được ghi nhận; không nên lái xe hoặc vận hành thiết bị nguy hiểm khi xuất hiện các triệu chứng này.
Tương tác thuốc của Ivosidenib
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Velpatasvir
Các chất cảm ứng mạnh P-gp và/hoặc CYP liên quan làm giảm nồng độ velpatasvir và có thể gây thất bại điều trị. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Cảm ứng P-gp làm giảm hấp thu; cảm ứng CYP2B6, CYP2C8 hoặc CYP3A4 làm tăng chuyển hóa velpatasvir. Ảnh hưởng: Giảm phơi nhiễm velpatasvir, giảm đáp ứng virus học và tăng nguy cơ thất bại điều trị/kháng thuốc. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Chống chỉ định hoặc tránh phối hợp theo nhãn địa phương; chọn thuốc không cảm ứng. | Không có chiến lược theo dõi nào thay thế việc tránh phối hợp; nếu đã dùng, đánh giá phác đồ và HCV RNA. | Bằng chứng: high Nguồn: emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Strong P-gp/CYP inducers and contraindications | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Codeine
Chất cảm ứng CYP3A4 có thể làm giảm codeine và morphine, gây giảm hiệu quả hoặc hội chứng cai. Sau khi ngừng chất cảm ứng, codeine và morphine có thể tăng, làm tăng nguy cơ an thần và ức chế hô hấp nghiêm trọng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược động học. B cảm ứng CYP3A4, tăng chuyển codeine thành norcodeine và làm giảm lượng cơ chất chuyển thành morphine qua CYP2D6. Khi ngừng B, cảm ứng mất dần và phơi nhiễm codeine/morphine có thể tăng. Ảnh hưởng: Giảm giảm đau, đau không kiểm soát hoặc hội chứng cai trong khi dùng chất cảm ứng; sau khi ngừng chất cảm ứng có thể xuất hiện độc tính opioid, an thần và ức chế hô hấp. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Nếu phối hợp cần thiết, đánh giá thường xuyên hiệu quả và dấu hiệu cai, cân nhắc điều chỉnh liều codeine. Khi ngừng chất cảm ứng CYP3A4, cân nhắc giảm liều codeine và theo dõi sát an thần/ức chế hô hấp. | Kiểm soát đau; dấu hiệu cai opioid; mức độ an thần; nhịp thở; SpO2 khi phù hợp; ý thức sau khi bắt đầu hoặc ngừng chất cảm ứng. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — CYP3A4 Inducers | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
Thắc mắc về hoạt chất Ivosidenib
Ivosidenib là thuốc chống ung thư điều trị đích dùng đường uống, ức chế enzym IDH1 đột biến và làm giảm sự hình thành 2-hydroxyglutarate. Thuốc chỉ phù hợp với người bệnh có đột biến IDH1 được xác định bằng xét nghiệm thích hợp.
Tùy nhãn quản lý, Ivosidenib được dùng trong một số trường hợp AML, MDS tái phát hoặc kháng trị và ung thư đường mật tiến triển có đột biến IDH1. Chỉ định ở Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu không hoàn toàn giống nhau.
Ivosidenib là liệu pháp điều trị đích, không phải thuốc hóa trị độc tế bào truyền thống. Thuốc nhắm vào enzym IDH1 đột biến và không được sử dụng cho mọi trường hợp ung thư cùng loại.
Có thể uống liều đã quên khi nhớ ra nếu còn ít nhất 12 giờ trước liều kế tiếp. Không uống hai liều trong vòng 12 giờ. Nếu nôn sau khi uống, không tự uống thêm liều thay thế.
Cần liên hệ bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế ngay khi có sốt, khó thở, phù, tăng cân nhanh, giảm tiểu tiện, chóng mặt, ngất, tim đập bất thường, yếu hoặc tê chân tay, thay đổi cảm giác hay khó thở. Đây có thể là biểu hiện của hội chứng biệt hóa, kéo dài QTc hoặc hội chứng Guillain–Barré.

