Dabigatran etexilate là tiền dược chống đông đường uống, được chuyển thành dabigatran có hoạt tính sau khi vào cơ thể. Dabigatran ức chế trực tiếp thrombin, từ đó làm giảm sự hình thành fibrin và cục máu đông. Thuốc được sử dụng trong một số trường hợp như phòng ngừa đột quỵ ở người lớn bị rung nhĩ không do van tim, điều trị và phòng tái phát huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc thuyên tắc phổi, và dự phòng huyết khối sau một số phẫu thuật thay khớp. Nguy cơ quan trọng nhất là chảy máu, có thể nghiêm trọng hoặc tử vong. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận nên chức năng thận có ảnh hưởng lớn đến liều dùng và độ an toàn. Không được tự ý ngừng Dabigatran etexilate vì việc ngừng sớm khi chưa có thuốc chống đông thay thế có thể làm tăng nguy cơ huyết khối. Mọi liều dùng phải do bác sĩ xác định theo chỉ định, tuổi, cân nặng, chức năng thận và thuốc dùng đồng thời. (DailyMed)
Nội dung chính
- Bảng tóm tắt nhanh về Dabigatran etexilate
- Dabigatran etexilate là gì?: Tiền dược đường uống của dabigatran
- Nhóm thuốc: Thuốc chống đông đường uống, ức chế thrombin trực tiếp
- Mã ATC: B01AE07
- Dạng hoạt tính: Dabigatran
- Chỉ định chính: Phòng ngừa đột quỵ ở rung nhĩ không do van tim; điều trị và phòng tái phát DVT/PE; dự phòng huyết khối sau một số phẫu thuật thay khớp; điều trị VTE ở một số nhóm trẻ em
- Dạng dùng: Viên nang; một số thị trường có dạng cốm uống cho trẻ em
- Đường dùng: Uống
- Sinh khả dụng: Khoảng 3–7% đối với viên nang nguyên vẹn
- Gắn protein huyết tương: Khoảng 35%
- Thời gian bán thải: Khoảng 12–17 giờ ở người lớn khỏe mạnh
- Đường thải trừ chính: Thận
- Tương tác chính: Chất ức chế hoặc cảm ứng P-gp; thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu
- Tác dụng phụ quan trọng: Chảy máu, thiếu máu, khó tiêu, đau bụng và triệu chứng giống viêm dạ dày
- Thuốc đảo ngược đặc hiệu: Idarucizumab ở người lớn trong một số tình huống cấp cứu
- Lưu ý đặc biệt: Nuốt nguyên viên; không nhai, nghiền hoặc mở viên nang
- Dabigatran etexilate thuộc nhóm thuốc ức chế thrombin trực tiếp và có mã ATC B01AE07. Liều DDD của hệ thống ATC/DDD là 0,3 g đường uống; DDD là đơn vị thống kê, không phải liều điều trị cho từng người bệnh. (ATCddd)
- Các chỉ định và liều được phê duyệt không hoàn toàn giống nhau giữa Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và từng sản phẩm. Khi áp dụng thực tế, phải ưu tiên tờ hướng dẫn sử dụng đã được cơ quan quản lý tại Việt Nam phê duyệt. (DailyMed)
Hoạt chất Dabigatran etexilate là gì?
Dabigatran etexilate là tiền dược chống đông dùng đường uống. Sau khi được chuyển thành dabigatran, thuốc ức chế trực tiếp thrombin và làm giảm sự hình thành cục máu đông.
Thuốc không làm tan trực tiếp cục máu đông đã hình thành. Mục tiêu điều trị là ngăn cục máu đông phát triển, giảm hình thành huyết khối mới hoặc giảm nguy cơ biến cố huyết khối tái phát. (European Medicines Agency (EMA))
Dabigatran etexilate
INN Dabigatran etexilate. Tên dạng muối thường dùng trong thuốc thành phẩm: Dabigatran etexilate mesylate. Dabigatran etexilate mesilate. Dabigatran etexilate là tiền dược; dabigatran mới là thành phần có tác dụng chống đông trực tiếp sau khi tiền dược được thủy phân trong cơ thể. (European Medicines Agency (EMA))
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Dabigatran etexilate |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Dabigatran etexilate. Tên dạng muối thường dùng trong thuốc thành phẩm: Dabigatran etexilate mesylate. Dabigatran etexilate mesilate. Dabigatran etexilate là tiền dược; dabigatran mới là thành phần có tác dụng chống đông trực tiếp sau khi tiền dược được thủy phân trong cơ thể. (European Medicines Agency (EMA)) |
| Tên IUPAC | ethyl 3-[[2-[[4-(N-hexoxycarbonylcarbamimidoyl)anilino]methyl]-1-methylbenzimidazole-5-carbonyl]-pyridin-2-ylamino]propanoate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Dabigatran etexilate mesylate. Dabigatran etexilate mesilate. BIBR 1048: tên mã phát triển của tiền dược. Dabigatran: dạng hoạt tính, không hoàn toàn đồng nghĩa về mặt dược chất với tiền dược Dabigatran etexilate. Pradaxa: tên thương mại, không phải tên hoạt chất. |
| Tên viết tắt | DE |
| Tên Latinh / tên dược điển | Dabigatranum etexilatum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 211914-51-1 |
|---|---|
| UNII | 2E18WX195X |
| PubChem CID | 135565674 |
| RxNorm CUI | 1037042 |
| Công thức phân tử | C34H41N7O5 |
Dược động học của Dabigatran etexilate
Dabigatran etexilate được hấp thu qua đường uống rồi nhanh chóng được thủy phân thành dabigatran. Sinh khả dụng của viên nang nguyên vẹn tương đối thấp, khoảng 3–7%.
Dabigatran gắn protein huyết tương khoảng 35%, có thể tích phân bố khoảng 50–70 lít và được đào thải chủ yếu qua thận. Thời gian bán thải ở người lớn khỏe mạnh khoảng 12–17 giờ, nhưng có thể kéo dài đáng kể khi chức năng thận suy giảm. (DailyMed)
Giai đoạn I: Hấp thu
Ở người khỏe mạnh dùng thuốc lúc đói, nồng độ đỉnh của dabigatran thường đạt khoảng một giờ sau khi uống.
Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm thời gian đạt nồng độ đỉnh chậm khoảng hai giờ nhưng không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn; dùng cùng thức ăn có thể được cân nhắc nếu người bệnh khó chịu đường tiêu hóa. (DailyMed)
Dabigatran etexilate là cơ chất của chất vận chuyển P-glycoprotein, còn gọi là P-gp. Đây là cơ sở của nhiều tương tác thuốc quan trọng. (DailyMed)
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của dabigatran sau khi uống Dabigatran etexilate dạng viên nang nguyên vẹn khoảng 3–7%. Nếu mở viên nang và dùng riêng các pellet, sinh khả dụng có thể tăng khoảng 75% so với dùng nguyên viên, làm tăng mức phơi nhiễm và nguy cơ chảy máu. Vì vậy, viên nang phải được nuốt nguyên. (DailyMed) |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dabigatran gắn với protein huyết tương người khoảng 35%.
Thể tích phân bố được ghi nhận khoảng 50–70 lít. Mức gắn protein tương đối thấp là một trong những yếu tố khiến một phần dabigatran có thể được loại bỏ bằng thẩm tách máu trong những tình huống đặc biệt. (DailyMed)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Dabigatran etexilate được thủy phân bởi esterase thành dabigatran có hoạt tính. Đây là phản ứng chuyển hóa chủ yếu.
Dabigatran tiếp tục được liên hợp thành bốn dạng acyl glucuronide có hoạt tính dược lý. Dabigatran không phải cơ chất, chất ức chế hoặc chất cảm ứng đáng kể của hệ enzym CYP450. (DailyMed)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Dabigatran được đào thải chủ yếu qua nước tiểu.
Sau khi dùng thuốc đánh dấu phóng xạ đường uống, khoảng 7% hoạt tính phóng xạ được tìm thấy trong nước tiểu và khoảng 86% trong phân. Tỷ lệ tìm thấy trong phân phần lớn phản ánh tiền dược chưa được hấp thu; đối với dabigatran đã vào tuần hoàn, thận là đường thanh thải chính. (DailyMed)
| t½ · Thời gian bán thải | Ở người lớn khỏe mạnh, thời gian bán thải của dabigatran khoảng 12–17 giờ. Theo dữ liệu dược động học trên nhãn:
Các giá trị trên mang tính trung bình và không được dùng để tự xác định thời điểm ngừng hoặc dùng lại thuốc. (DailyMed) |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Thanh thải qua thận của dabigatran chiếm khoảng 80% tổng độ thanh thải sau khi dùng dabigatran đường tĩnh mạch. Do phụ thuộc nhiều vào chức năng thận, mất nước, suy thận cấp hoặc suy giảm mức lọc cầu thận có thể làm tích lũy thuốc và tăng nguy cơ chảy máu. (DailyMed) |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố chính gồm:
- Chức năng thận: yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến nồng độ và thời gian bán thải.
- Thuốc ức chế P-gp: có thể làm tăng nồng độ dabigatran.
- Thuốc cảm ứng P-gp: có thể làm giảm nồng độ và tác dụng chống đông.
- Tuổi cao: thường đi kèm giảm chức năng thận và tăng nguy cơ chảy máu.
- Mở hoặc nhai viên nang: làm tăng sinh khả dụng đáng kể.
- Dạng bào chế: viên nang và pellet uống không tương đương theo từng miligam.
- Cân nặng thấp: có thể góp phần tăng nguy cơ chảy máu.
- Phẫu thuật hoặc bệnh cấp tính gây mất nước: có thể làm suy giảm chức năng thận.
Ở người suy thận vừa, AUC có thể tăng khoảng 3,2 lần; ở người suy thận nặng, AUC ước tính tăng khoảng 6,3 lần so với người có chức năng thận bình thường. (DailyMed)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Dabigatran etexilate
- Thuốc chống huyết khối.
- Thuốc chống đông đường uống trực tiếp.
- Thuốc ức chế thrombin trực tiếp.
- Mã ATC B01AE07.
Dabigatran khác với:
Phần III: Cơ chế tác dụng
Dabigatran và các acyl glucuronide có hoạt tính ức chế cạnh tranh, trực tiếp thrombin.
Thrombin có vai trò:
- Chuyển fibrinogen thành fibrin.
- Thúc đẩy hình thành và ổn định cục máu đông.
- Hoạt hóa tiểu cầu.
- Khuếch đại quá trình đông máu.
Dabigatran ức chế cả thrombin tự do, thrombin gắn trong cục máu đông và sự kết tập tiểu cầu do thrombin kích hoạt. (DailyMed)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dabigatran làm kéo dài một số xét nghiệm đông máu như:
- aPTT: thời gian thromboplastin từng phần hoạt hóa.
- ECT: thời gian đông ecarin.
- TT: thời gian thrombin.
- dTT: thời gian thrombin pha loãng.
INR tương đối ít nhạy với dabigatran và không được diễn giải giống như trong theo dõi warfarin. Thông thường không cần xét nghiệm đông máu định kỳ để chỉnh liều, nhưng aPTT, ECT hoặc dTT có thể hỗ trợ trong một số tình huống đặc biệt. (DailyMed)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Dabigatran etexilate
Chỉ định được phê duyệt ở người lớn theo nhãn Hoa Kỳ
- Giảm nguy cơ đột quỵ và thuyên tắc hệ thống ở người bị rung nhĩ không do van tim.
- Điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi sau khi đã sử dụng thuốc chống đông đường tiêm trong 5–10 ngày.
- Giảm nguy cơ tái phát huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi ở người đã được điều trị.
- Dự phòng huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi sau phẫu thuật thay khớp háng. (DailyMed)
Chỉ định tại Liên minh châu Âu
EMA cũng ghi nhận sử dụng để phòng huyết khối tĩnh mạch sau phẫu thuật thay khớp háng hoặc khớp gối, phòng ngừa đột quỵ ở rung nhĩ không do van tim, điều trị và phòng tái phát DVT/PE và điều trị huyết khối tĩnh mạch ở trẻ em theo điều kiện cụ thể. (European Medicines Agency (EMA))
Chỉ định chính xác tại Việt Nam phải được đối chiếu với tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm đã được Cục Quản lý Dược phê duyệt.
Các ứng dụng ngoài chỉ định cụ thể: Chưa có đủ dữ liệu.
Không nên suy rộng Dabigatran etexilate sang mọi tình trạng huyết khối. Đặc biệt:
- Chống chỉ định ở người có van tim cơ học theo nhãn Hoa Kỳ.
- Không được khuyến cáo ở người có van tim sinh học theo nhãn Hoa Kỳ do dữ liệu còn hạn chế.
- Không được khuyến cáo ở người có hội chứng kháng phospholipid dương tính ba xét nghiệm vì nguy cơ huyết khối tái phát có thể cao hơn thuốc đối kháng vitamin K. (DailyMed)
Mọi sử dụng ngoài chỉ định phải do bác sĩ chuyên khoa cân nhắc; không tự dùng dựa trên kết quả nghiên cứu hoặc thông tin trên mạng.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều Dabigatran etexilate thay đổi theo chỉ định, tuổi, cân nặng, chức năng thận, nguy cơ chảy máu, dạng bào chế, thuốc dùng đồng thời và nhãn được phê duyệt tại từng quốc gia.
Ví dụ liều người lớn theo nhãn Hoa Kỳ
Rung nhĩ không do van tim:
- CrCl trên 30 mL/phút: 150 mg, hai lần mỗi ngày.
- CrCl 15–30 mL/phút: 75 mg, hai lần mỗi ngày.
- CrCl dưới 15 mL/phút hoặc đang lọc máu: chưa có khuyến cáo liều.
Điều trị DVT hoặc PE:
- CrCl trên 30 mL/phút: 150 mg, hai lần mỗi ngày sau 5–10 ngày sử dụng thuốc chống đông đường tiêm.
- CrCl từ 30 mL/phút trở xuống hoặc đang lọc máu: chưa có khuyến cáo liều.
Phòng tái phát DVT hoặc PE:
- CrCl trên 30 mL/phút: 150 mg, hai lần mỗi ngày sau điều trị trước đó.
Dự phòng DVT/PE sau thay khớp háng:
- 110 mg trong ngày đầu sau phẫu thuật, khi đã cầm máu, sau đó 220 mg một lần mỗi ngày trong 28–35 ngày. (DailyMed)
Tại châu Âu, liều 110 mg hai lần mỗi ngày có thể được lựa chọn hoặc yêu cầu ở một số người cao tuổi, người tăng nguy cơ chảy máu hoặc có tương tác thuốc. Vì vậy, không được tự áp dụng liều của nhãn Hoa Kỳ cho sản phẩm lưu hành tại Việt Nam. (Medicines)
Liều trẻ em được xác định theo tuổi, cân nặng, chức năng thận và dạng bào chế. Không đưa liều trẻ em chung vì cần bảng liều chuyên biệt và phải do bác sĩ nhi khoa hoặc huyết học kê đơn.
- Uống đúng giờ theo đơn.
- Nuốt nguyên viên nang với một cốc nước đầy.
- Không nhai, nghiền, bẻ hoặc mở viên nang.
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Có thể uống cùng thức ăn nếu xuất hiện khó chịu đường tiêu hóa.
- Không chuyển viên nang sang hộp chia thuốc thông thường nếu nhãn sản phẩm yêu cầu giữ trong bao bì gốc chống ẩm.
- Không tự thay thế giữa viên nang và dạng pellet theo cùng số miligam.
- Không tự ngừng thuốc trước phẫu thuật hoặc thủ thuật.
- Báo cho bác sĩ, nha sĩ biết đang sử dụng Dabigatran etexilate trước mọi thủ thuật.
Nếu quên một liều dùng hai lần mỗi ngày:
- Có thể uống ngay nếu còn ít nhất sáu giờ trước liều kế tiếp.
- Bỏ qua nếu còn dưới sáu giờ trước liều tiếp theo.
- Không uống gấp đôi để bù liều. (DailyMed)
Trước và trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể theo dõi:
- Công thức máu, hemoglobin và hematocrit.
- Chức năng thận và độ thanh thải creatinine.
- Dấu hiệu chảy máu rõ hoặc chảy máu kín.
- Huyết áp và tình trạng tuần hoàn.
- Tuân thủ điều trị.
- Thuốc kê đơn, không kê đơn và thực phẩm bổ sung dùng đồng thời.
- Tình trạng khó tiêu, viêm thực quản hoặc bệnh lý dạ dày.
- Dấu hiệu huyết khối nếu thuốc bị ngừng hoặc bỏ liều.
Chức năng thận cần được đánh giá trước điều trị và kiểm tra lại khi có khả năng suy giảm như mất nước, nhiễm trùng, bệnh cấp tính hoặc dùng thêm thuốc có thể ảnh hưởng thận. EMA khuyến nghị đánh giá ít nhất mỗi năm ở người trên 75 tuổi hoặc người suy thận nhẹ đến vừa dùng kéo dài. (European Medicines Agency (EMA))
Xét nghiệm INR không được dùng như xét nghiệm chính để theo dõi tác dụng của dabigatran. Trong tình huống cần đánh giá mức chống đông, bác sĩ có thể sử dụng aPTT, ECT hoặc dTT tùy điều kiện. (DailyMed)
Cảnh báo và lưu ý về Dabigatran etexilate
Theo nhãn Hoa Kỳ, Dabigatran etexilate chống chỉ định trong các trường hợp:
- Đang chảy máu bệnh lý hoạt động.
- Tiền sử phản ứng quá mẫn nghiêm trọng với dabigatran, Dabigatran etexilate hoặc tá dược.
- Có van tim nhân tạo cơ học. (DailyMed)
Nhãn châu Âu còn liệt kê các chống chỉ định hoặc hạn chế bổ sung, gồm:
- Suy thận nặng với CrCl dưới 30 mL/phút ở người lớn.
- Tổn thương hoặc tình trạng có nguy cơ cao gây chảy máu nghiêm trọng.
- Bệnh gan được dự kiến ảnh hưởng đến thời gian sống.
- Dùng đồng thời một số chất ức chế P-gp mạnh như ketoconazole toàn thân, cyclosporine, itraconazole, dronedarone hoặc glecaprevir/pibrentasvir.
- Van tim nhân tạo cần điều trị chống đông. (Medicines)
Do khác biệt giữa các nhãn, cần sử dụng danh mục chống chỉ định ghi trên tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể tại Việt Nam.
Tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc đáng chú ý
- Chảy máu hoặc dễ bầm tím.
- Chảy máu mũi.
- Chảy máu lợi.
- Tiểu ra máu.
- Rong kinh hoặc xuất huyết âm đạo.
- Xuất huyết tiêu hóa.
- Thiếu máu.
- Khó tiêu.
- Buồn nôn.
- Đau bụng hoặc khó chịu vùng thượng vị.
- Trào ngược dạ dày–thực quản.
- Triệu chứng giống viêm dạ dày.
- Tiêu chảy.
- Phát ban, ngứa hoặc mề đay.
Trên nhãn Hoa Kỳ, các phản ứng phổ biến nhất trên 15% là chảy máu và phản ứng đường tiêu hóa. Trong nghiên cứu RE-LY, phản ứng tiêu hóa được ghi nhận ở khoảng 35% người dùng liều 150 mg hai lần mỗi ngày so với 24% ở nhóm warfarin. (DailyMed)
Tỷ lệ trong thử nghiệm không dự đoán chính xác nguy cơ của từng người và không được dùng để so sánh trực tiếp giữa các thuốc ngoài bối cảnh nghiên cứu.
Cần đến cơ sở y tế ngay khi có:
- Nôn ra máu hoặc chất giống bã cà phê.
- Đi ngoài phân đỏ hoặc phân đen như hắc ín.
- Tiểu màu đỏ, hồng hoặc nâu.
- Ho ra máu.
- Chảy máu không cầm.
- Chảy máu kinh nguyệt bất thường hoặc rất nhiều.
- Bầm tím lớn không rõ nguyên nhân.
- Đau đầu dữ dội, lú lẫn, yếu hoặc liệt một bên.
- Chóng mặt, ngất, da nhợt, khó thở hoặc tụt huyết áp.
- Đau lưng kèm tê, yếu hai chân hoặc mất kiểm soát đại tiểu tiện sau gây tê tủy sống.
- Sưng mặt, môi, lưỡi, khó thở hoặc phản vệ.
Dabigatran có thể gây chảy máu nghiêm trọng, đôi khi tử vong. Tụ máu tủy sống hoặc ngoài màng cứng có thể gây liệt lâu dài hoặc vĩnh viễn. (DailyMed)
Không tự ý ngừng thuốc
Ngừng Dabigatran etexilate sớm khi chưa có thuốc chống đông thay thế có thể làm tăng nguy cơ huyết khối, đột quỵ hoặc thuyên tắc. (DailyMed)
Nguy cơ chảy máu
Nguy cơ có thể tăng ở:
- Người cao tuổi.
- Người suy thận.
- Người nhẹ cân.
- Người có viêm thực quản, viêm dạ dày hoặc trào ngược.
- Người có tiền sử xuất huyết tiêu hóa.
- Người dùng thuốc chống kết tập tiểu cầu, NSAID hoặc thuốc chống đông khác.
- Người có rối loạn đông máu hoặc giảm tiểu cầu.
- Người mới phẫu thuật, chấn thương hoặc sinh thiết.
- Người dùng thuốc ức chế P-gp. (Medicines)
Gây tê tủy sống hoặc chọc dò tủy sống
Có nguy cơ hình thành tụ máu ngoài màng cứng hoặc tủy sống. Cần lập kế hoạch ngừng và dùng lại thuốc bởi bác sĩ chuyên khoa; không tự xác định thời gian dựa trên thời gian bán thải chung. (DailyMed)
Van tim nhân tạo
Không sử dụng ở người có van tim cơ học. Việc dùng ở người có van tim sinh học không được khuyến cáo trên nhãn Hoa Kỳ vì dữ liệu còn hạn chế. (DailyMed)
Hội chứng kháng phospholipid
Không khuyến cáo ở người có hội chứng kháng phospholipid dương tính ba xét nghiệm vì có thể tăng nguy cơ huyết khối tái phát so với thuốc đối kháng vitamin K. (DailyMed)
Viên nang phải được giữ nguyên
Mở, nhai hoặc nghiền viên nang có thể làm tăng sinh khả dụng khoảng 75%, dẫn đến phơi nhiễm thuốc cao hơn. (DailyMed)
Quá liều Dabigatran etexilate có thể gây biến chứng xuất huyết.
Xử trí tại cơ sở y tế có thể gồm:
- Ngừng thuốc.
- Xác định vị trí và mức độ chảy máu.
- Hỗ trợ huyết động.
- Truyền máu hoặc chế phẩm máu khi cần.
- Đánh giá chức năng thận và xét nghiệm đông máu phù hợp.
- Dùng idarucizumab ở người lớn khi cần đảo ngược nhanh trong chảy máu đe dọa tính mạng, không kiểm soát hoặc trước phẫu thuật cấp cứu.
- Cân nhắc thẩm tách máu trong một số trường hợp vì dabigatran gắn protein thấp, mặc dù dữ liệu lâm sàng còn hạn chế. (DailyMed)
Vitamin K và protamine sulfate không được kỳ vọng làm mất tác dụng chống đông của dabigatran. (DailyMed)
Không tự gây nôn hoặc tự dùng thuốc cầm máu khi nghi ngờ quá liều. Cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay.
Theo nhãn Pradaxa tại Hoa Kỳ:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Khoảng nhiệt độ cho phép tạm thời: 15–30°C.
- Giữ trong bao bì gốc để tránh ẩm.
- Đóng chặt nắp chai ngay sau khi lấy thuốc.
- Chai đã mở phải được dùng trong vòng bốn tháng.
- Không cho viên nang vào hộp chia thuốc nếu việc này làm mất khả năng bảo vệ khỏi độ ẩm.
- Viên trong vỉ chỉ nên được lấy ra ngay trước khi uống. (DailyMed)
Điều kiện bảo quản có thể khác giữa từng sản phẩm. Luôn ưu tiên thông tin trên bao bì và tờ hướng dẫn được phê duyệt.
Đối tượng đặc biệt
Theo nhãn Pradaxa Hoa Kỳ, viên nang được phê duyệt để:
- Điều trị VTE ở trẻ từ 8 đến dưới 18 tuổi sau ít nhất năm ngày dùng thuốc chống đông đường tiêm.
- Giảm nguy cơ VTE tái phát ở trẻ từ 8 đến dưới 18 tuổi đã được điều trị.
Liều được xác định theo cân nặng thực tế và dùng hai lần mỗi ngày. Trẻ phải có khả năng nuốt nguyên viên nang. Các dạng bào chế phù hợp lứa tuổi khác có thể được sử dụng cho trẻ nhỏ hơn tại một số thị trường. (DailyMed)
Dabigatran chưa được xác lập an toàn và hiệu quả để phòng đột quỵ do rung nhĩ không do van tim hoặc dự phòng sau thay khớp háng ở trẻ em. Tránh dùng viên nang cho trẻ có eGFR dưới 50 mL/phút/1,73 m² theo nhãn Hoa Kỳ. (DailyMed)
Không tự chia liều người lớn hoặc mở viên nang để dùng cho trẻ.
Nguy cơ đột quỵ và nguy cơ chảy máu đều tăng theo tuổi.
Người cao tuổi thường cần:
- Kiểm tra chức năng thận trước điều trị.
- Đánh giá chức năng thận định kỳ.
- Xem xét nguy cơ té ngã.
- Rà soát thuốc chống kết tập tiểu cầu và NSAID.
- Theo dõi thiếu máu hoặc xuất huyết kín.
- Cân nhắc liều thấp hơn theo nhãn của sản phẩm và nguy cơ cá nhân.
Nhãn châu Âu có khuyến nghị giảm liều ở người từ 80 tuổi trở lên và cân nhắc riêng ở nhóm 75–80 tuổi; nhãn Hoa Kỳ sử dụng cách tiếp cận khác. Vì vậy, tuổi không được dùng đơn độc để tự giảm liều. (DailyMed)
Dữ liệu sử dụng Dabigatran etexilate ở phụ nữ mang thai còn hạn chế và chưa đủ để xác định đầy đủ nguy cơ gây bất lợi cho thai.
Thuốc chống đông có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở mẹ, thai nhi và trẻ sơ sinh. Dùng thuốc gần chuyển dạ hoặc trong khi gây tê tủy sống có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết hoặc tụ máu tủy sống. (DailyMed)
SmPC châu Âu khuyến cáo không sử dụng trong thai kỳ trừ khi thật sự cần thiết. Việc lựa chọn thuốc chống đông trong thai kỳ phải do bác sĩ sản khoa và bác sĩ chuyên khoa huyết học hoặc tim mạch quyết định. (Medicines)
Không tự ngừng thuốc khi phát hiện mang thai vì bệnh huyết khối không được điều trị cũng có thể gây nguy hiểm.
Chưa có dữ liệu đầy đủ về sự hiện diện của dabigatran trong sữa mẹ, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc khả năng tiết sữa.
Nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo cho con bú trong thời gian điều trị. SmPC châu Âu khuyến cáo ngừng cho con bú khi sử dụng Pradaxa. (DailyMed)
Người mẹ không được tự ngừng thuốc hoặc tự ngừng cho con bú mà cần trao đổi với bác sĩ để cân nhắc nguy cơ huyết khối của mẹ, lợi ích của sữa mẹ và lựa chọn thuốc thay thế.
Ở người suy gan vừa Child-Pugh B, một nghiên cứu dược động học ghi nhận biến thiên lớn giữa các cá thể nhưng không cho thấy thay đổi nhất quán về mức phơi nhiễm hoặc dược lực học. (DailyMed)
Tuy nhiên:
- Người có men gan trên hai lần giới hạn bình thường đã bị loại khỏi các thử nghiệm chính.
- SmPC châu Âu không khuyến cáo dùng ở nhóm này.
- Bệnh gan được dự kiến ảnh hưởng đến thời gian sống là chống chỉ định theo SmPC châu Âu. (Medicines)
Người bệnh gan không được tự dùng thuốc nếu chưa được bác sĩ đánh giá chức năng gan, nguy cơ chảy máu và các nguyên nhân rối loạn đông máu.
Chức năng thận là yếu tố rất quan trọng vì dabigatran được đào thải chủ yếu qua thận.
Khi chức năng thận suy giảm:
- Nồng độ thuốc tăng.
- Thời gian bán thải kéo dài.
- Nguy cơ chảy máu tăng.
- Tương tác với thuốc ức chế P-gp trở nên đáng lo ngại hơn.
Nhãn Hoa Kỳ có liều 75 mg hai lần mỗi ngày cho rung nhĩ không do van tim ở người có CrCl 15–30 mL/phút, dựa trên mô hình dược động học. Với các chỉ định điều trị hoặc phòng tái phát DVT/PE, không có khuyến cáo liều khi CrCl từ 30 mL/phút trở xuống. (DailyMed)
SmPC châu Âu chống chỉ định sử dụng khi CrCl dưới 30 mL/phút. Vì vậy, phải áp dụng đúng nhãn của sản phẩm đang sử dụng, không kết hợp liều giữa các khu vực. (Medicines)
Dabigatran etexilate không được biết là gây ảnh hưởng trực tiếp đáng kể đến khả năng lái xe. Tuy nhiên, không lái xe hoặc vận hành máy nếu xuất hiện chóng mặt, choáng, yếu, chảy máu hoặc dấu hiệu thiếu máu; cần được đánh giá y tế.
Tương tác thuốc của Dabigatran etexilate
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Voxilaprevir
Phác đồ chứa voxilaprevir làm tăng đáng kể phơi nhiễm dabigatran; SmPC châu Âu chống chỉ định phối hợp. | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược động học do ức chế P-gp ở ruột bởi voxilaprevir và velpatasvir, làm tăng hấp thu dabigatran etexilate. Ảnh hưởng: Cmax dabigatran tăng khoảng 2,87 lần và AUC tăng 2,61 lần trong nghiên cứu với SOF/VEL/VOX có bổ sung voxilaprevir, làm tăng nguy cơ xuất huyết. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp theo SmPC châu Âu; chọn thuốc chống đông/phác đồ HCV thay thế. Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu theo dõi lâm sàng và tham chiếu chỉnh liều khi suy thận. | Theo dõi lâm sàng dấu hiệu chảy máu và đánh giá chức năng thận khi dùng đồng thời; tham chiếu nhãn dabigatran để xử trí liều, đặc biệt khi có suy thận. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | VOSEVI US Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=17ffc094-8ca7-45d2-80d8-fd043bc9a221&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Velpatasvir
Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm dabigatran và tăng nguy cơ chảy máu. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Ức chế P-gp làm tăng hấp thu dabigatran etexilate. Ảnh hưởng: Có thể tăng nguy cơ chảy máu và thiếu máu; tương tác chưa được nghiên cứu trực tiếp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi lâm sàng chảy máu; cân nhắc xét nghiệm đông máu phù hợp và điều chỉnh theo nhãn dabigatran. | Dấu hiệu chảy máu, hemoglobin/CBC, chức năng thận; xét nghiệm đông máu chuyên biệt khi có chỉ định. | Bằng chứng: theoretical Nguồn: emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: dabigatran etexilate | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Công thức cấu tạo của Adefovir Dipivoxil
Chlorpromazine có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông đường uống. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cơ chế chưa rõ; nhãn thuốc ghi nhận giảm tác dụng chống đông. Ảnh hưởng: Giảm kiểm soát chống đông và tăng nguy cơ huyết khối. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi xét nghiệm chống đông thường xuyên hơn khi bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi liều chlorpromazine; chỉnh liều theo chỉ số mục tiêu. | INR/PT và dấu hiệu huyết khối hoặc chảy máu. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Cefaclor
Đã có báo cáo tăng tác dụng chống đông khi cefaclor dùng cùng thuốc chống đông đường uống. Rule này giữ object ở nhóm cha “Thuốc chống đông máu (Anticoagulants)”, nhưng bằng chứng trực tiếp không được hiểu là áp dụng ngang nhau cho mọi phân nhóm thuốc chống đông. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Nhãn cefaclor không xác định một cơ chế duy nhất cho tương tác với thuốc chống đông đường uống. Warfarin có dữ liệu cụ thể về tăng PT; với các thuốc chống đông khác không nên suy rộng cơ chế hoặc mức nguy cơ nếu chưa có bằng chứng riêng. Ảnh hưởng: Ở thuốc chống đông đường uống, tác dụng chống đông có thể tăng và nguy cơ chảy máu có thể tăng. Không giả định cùng mức ảnh hưởng đối với các phân nhóm thuốc chống đông không được nguồn trực tiếp đề cập. | Khuyến nghị: monitor Xử trí: Khi phối hợp cefaclor với một thuốc chống đông đường uống, theo dõi theo chỉ số và hướng dẫn của thuốc cụ thể. Với warfarin, theo dõi INR/PT và điều chỉnh liều nếu cần. Với phân nhóm khác, ưu tiên rule/bằng chứng riêng thay vì suy rộng từ rule class này. | Dấu hiệu chảy máu và chỉ số chống đông phù hợp với thuốc cụ thể; với warfarin theo dõi INR/PT. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed | Cefaclor capsule | Increased anticoagulant effect when cefaclor and oral anticoagulants were administered concomitantly | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=2f61354e-bcb0-41aa-955f-51eabc11387b | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |

