Danazol

Danazol là một steroid tổng hợp có tác dụng kháng gonadotropin và hoạt tính androgen yếu. Thuốc làm thay đổi hoạt động của trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng, giảm tiết FSH và LH, qua đó ức chế hoạt động buồng trứng và làm mô nội mạc tử cung trở nên ít hoạt động hơn. Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ được đối chiếu, Danazol được chỉ định cho một số trường hợp lạc nội mạc tử cung đáp ứng với điều trị nội tiết và dự phòng các cơn phù mạch di truyền. Tuy nhiên, thuốc có thể gây tác dụng androgen, rối loạn lipid máu, độc tính gan, huyết khối và một số biến cố nghiêm trọng khác. Hướng dẫn hiện hành không xem Danazol là lựa chọn ưu tiên thường quy trong điều trị đau do lạc nội mạc tử cung hoặc dự phòng dài hạn phù mạch di truyền khi có các phương pháp an toàn hơn. Thuốc chỉ nên được sử dụng theo đơn và dưới sự theo dõi của bác sĩ. (DailyMed)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Danazol là gì?: Steroid tổng hợp dẫn xuất từ ethisterone, có tác dụng kháng gonadotropin và androgen yếu.
  • Mã ATC: G03XA01 – thuốc kháng gonadotropin và các thuốc tương tự.
  • Đường dùng: Uống; phổ biến dưới dạng viên nang.
  • Chỉ định theo nhãn Hoa Kỳ hiện được đối chiếu: Lạc nội mạc tử cung đáp ứng với điều trị nội tiết; dự phòng cơn phù mạch di truyền.
  • Rủi ro quan trọng: Nam hóa, thay đổi giọng nói, rối loạn lipid, huyết khối, tổn thương gan, u tuyến gan và tăng áp lực nội sọ lành tính.
  • Thai kỳ: Chống chỉ định; phải loại trừ mang thai và sử dụng biện pháp tránh thai không chứa hormone trong thời gian điều trị.
  • Nguyên tắc sử dụng: Thuốc kê đơn; không tự dùng, đổi liều hoặc ngừng thuốc.
  • Mã ATC và các đặc điểm dược lý trên được xác nhận từ WHO Collaborating Centre và nhãn Danazol/DailyMed. (ATCddd)

Hoạt chất Danazol là gì?

Danazol là một steroid tổng hợp dùng đường uống, có tác dụng ức chế gonadotropin và hoạt tính androgen yếu. Thuốc làm giảm hoạt động của trục tuyến yên – buồng trứng, qua đó ảnh hưởng đến sản xuất hormone sinh dục và mô phụ thuộc hormone. (Dữ liệu FDA)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Danazol

CAS 17230-88-5 Công thức C22H27NO2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Danazol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Danazol

Tên IUPAC

(1S,2R,13R,14S,17R,18S)-17-ethynyl-2,18-dimethyl-7-oxa-6-azapentacyclo[11.7.0.0^{2,10}.0^{4,8}.0^{14,18}]icosa-4(8),5,9-trien-17-ol

Tên hóa học khác

Pregna-2,4-dien-20-yno(2,3-d)isoxazol-17-ol, (17alpha)- | 17alpha-Pregna-2,4-dien-20-yno(2,3-d)isoxazol-17-ol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Một số tài liệu hóa dược gọi Danazol là dẫn xuất isoxazole của ethisterone. Tên đồng nghĩa hóa học được chuẩn hóa đầy đủ theo các cơ sở dữ liệu ưu tiên.
Không nên nhầm tên đồng nghĩa của hoạt chất với tên thương mại như Danocrine.

Tên viết tắt

DAN

Tên Latinh / tên dược điển

Danazolum

Tên USAN

danazol

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

17230-88-5

UNII

N29QWW3BUO

PubChem CID

28417

RxNorm CUI

3102

Công thức phân tử

C22H27NO2

Dược động học của Danazol

Danazol được hấp thu qua đường tiêu hóa nhưng có dược động học không tuyến tính: khi tăng liều, nồng độ thuốc và diện tích dưới đường cong không tăng theo tỷ lệ tương ứng. Thức ăn, đặc biệt bữa ăn nhiều chất béo, làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm. Thuốc có tính thân lipid, được chuyển hóa thành nhiều chất chuyển hóa và được đào thải qua cả nước tiểu và phân. (DailyMed)

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau liều uống 400 mg ở người tình nguyện nam khỏe mạnh, nồng độ đỉnh thường xuất hiện trong khoảng 2–8 giờ, trung vị khoảng 4 giờ. Trạng thái ổn định được ghi nhận sau khoảng 6 ngày khi dùng hai lần mỗi ngày. (DailyMed)

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Danazol: .

Nhãn thuốc cho thấy sinh khả dụng có tính bão hòa và không tỷ lệ thuận với liều. Sau một liều đơn, bữa ăn chứa trên 30 g chất béo làm tăng mức độ hấp thu và nồng độ đỉnh khoảng 3–4 lần so với lúc đói. Khi dùng nhiều liều, chênh lệch sinh khả dụng giữa trạng thái no và đói vẫn khoảng 2–2,5 lần. (DailyMed)

Giai đoạn II: Phân bố

Danazol có tính thân lipid và có thể phân bố vào màng tế bào cũng như các khoang mô sâu. Thể tích phân bố biểu kiến và tỷ lệ gắn protein huyết tương được xác nhận từ nhãn ưu tiên: . (DailyMed)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Danazol được chuyển hóa thành nhiều chất chuyển hóa. Hai chất chuyển hóa chính được tìm thấy trong nước tiểu là 2-hydroxymethyl danazol và ethisterone. Nhãn thuốc không cung cấp đầy đủ tỷ lệ đóng góp của từng enzym chuyển hóa; thông tin định lượng về enzym chuyển hóa: . (DailyMed)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa của Danazol được đào thải qua đường thận và đường phân. Ít nhất 10 sản phẩm chuyển hóa khác nhau đã được xác định trong phân. Tỷ lệ phần trăm liều được đào thải nguyên dạng: . (DailyMed)

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thay đổi giữa các nghiên cứu:

  • Khoảng 9,7 giờ ở nam giới khỏe mạnh.
  • Khoảng 23,7 giờ sau 6 tháng dùng 200 mg, ba lần mỗi ngày ở người bệnh lạc nội mạc tử cung.

Sự khác biệt cho thấy thời gian bán thải có thể thay đổi khi dùng dài ngày. (DailyMed)

CL · Độ thanh thải toàn phần

Nhãn thuốc báo cáo độ thanh thải toàn thân trung bình khoảng 727 ± 221 L/giờ trong một nghiên cứu nhỏ trên 15 nam giới khỏe mạnh sau liều uống 400 mg. Giá trị này phụ thuộc thiết kế nghiên cứu và không nên dùng để tự điều chỉnh liều. Dữ liệu ở các nhóm bệnh nhân đặc biệt: . (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng đáng kể nồng độ Danazol.
  • Phơi nhiễm không tăng tỷ lệ thuận với liều.
  • Dùng kéo dài có thể làm thời gian bán thải tăng.
  • Suy gan hoặc suy thận nặng là chống chỉ định, nên không có khuyến cáo tự điều chỉnh liều dựa trên dữ liệu dược động học.
  • Tuổi cao và các biến thể di truyền ảnh hưởng đến dược động học: . (DailyMed)

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Danazol

Danazol thuộc nhóm kháng gonadotropin. Hoạt chất có nhiều tác động phối hợp:

  • Giảm đáp ứng của vùng hạ đồi – tuyến yên.
  • Giảm tiết FSH và LH.
  • Tác động trực tiếp tại tuyến sinh dục.
  • Tương tác với các thụ thể steroid sinh dục.
  • Có hoạt tính androgen yếu và gây tác dụng kháng estrogen chức năng.
  • Trong phù mạch di truyền, làm tăng nồng độ C1 esterase inhibitor và bổ thể C4. (DailyMed)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế của Danazol không chỉ dựa trên một đích tác dụng duy nhất:

  1. Ức chế trục tuyến yên – buồng trứng: làm giảm FSH và LH, từ đó giảm hoạt động buồng trứng.
  2. Tác động lên chuyển hóa steroid: làm thay đổi quá trình sản xuất và hoạt động của hormone sinh dục.
  3. Gắn với thụ thể steroid: Danazol có thể tương tác với thụ thể androgen và các thụ thể steroid khác.
  4. Trong lạc nội mạc tử cung: mô nội mạc bình thường và mô lạc chỗ trở nên không hoạt động và teo dần.
  5. Trong phù mạch di truyền: thuốc làm tăng một phần hoặc toàn bộ nồng độ C1-INH bị thiếu và làm tăng C4 huyết thanh. (DailyMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Danazol có thể gây vô kinh và ức chế rụng trứng trong thời gian điều trị. Tác dụng ức chế tuyến yên thường có khả năng hồi phục; rụng trứng và chu kỳ kinh thường trở lại trong khoảng 60–90 ngày sau khi ngừng thuốc, dù một số trường hợp vô kinh kéo dài đã được báo cáo.

Tác dụng androgen phụ thuộc liều và có thể biểu hiện bằng mụn trứng cá, tăng tiết bã nhờn, rậm lông, rụng tóc hoặc giọng nói trầm hơn. Một số thay đổi về giọng nói có thể không hồi phục hoàn toàn. (DailyMed)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Danazol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Danazol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Danazol

Các tương tác đáng chú ý:

  • Warfarin: có thể kéo dài thời gian prothrombin và tăng nguy cơ chảy máu.
  • Carbamazepine: có thể làm tăng nồng độ carbamazepine.
  • Thuốc điều trị đái tháo đường: Danazol có thể gây đề kháng insulin và làm thay đổi nhu cầu điều trị.
  • Cyclosporine, tacrolimus: có thể làm tăng nồng độ thuốc ức chế miễn dịch và tăng độc tính trên thận.
  • Dẫn xuất vitamin D: có thể làm tăng đáp ứng tăng calci máu ở người suy tuyến cận giáp.
  • Simvastatin, lovastatin, atorvastatin và một số statin khác: tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân; một số statin có chống chỉ định hoặc giới hạn liều khi dùng cùng Danazol.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và sản phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng. (DailyMed)

Thắc mắc về hoạt chất Danazol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *