Hemochromatosis (bệnh ứ sắt di truyền)

Hemochromatosis là tình trạng cơ thể hấp thu hoặc tích lũy quá nhiều sắt, khiến sắt lắng đọng dần trong gan và có thể làm tổn thương tim, tụy, khớp, da cùng các tuyến nội tiết. Dạng thường gặp nhất ở người trưởng thành là hemochromatosis di truyền liên quan gen HFE, nhưng ferritin tăng không đồng nghĩa chắc chắn có bệnh vì viêm, gan nhiễm mỡ, rượu và nhiều tình trạng khác cũng làm chỉ số này tăng. Người bệnh có thể không triệu chứng trong nhiều năm, sau đó xuất hiện mệt, đau khớp bàn tay, tăng men gan, da sạm, đái tháo đường, rối loạn nhịp hoặc giảm chức năng sinh dục. Chẩn đoán cần phối hợp độ bão hòa transferrin, ferritin, xét nghiệm gen, đánh giá xơ hóa gan và loại trừ quá tải sắt thứ phát. Lấy máu điều trị đúng chỉ định có thể giảm kho dự trữ sắt và phòng nhiều biến chứng nếu bắt đầu sớm.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Hemochromatosis là bệnh gì?

Hemochromatosis (bệnh ứ sắt di truyền) là nhóm rối loạn gây tích lũy sắt quá mức trong cơ thể. Ở dạng di truyền, tín hiệu kiểm soát hấp thu sắt từ ruột bị suy giảm, khiến cơ thể tiếp tục hấp thu sắt dù kho dự trữ đã đầy. Sắt không có con đường bài tiết sinh lý hiệu quả nên tích tụ qua nhiều năm, trước hết tại gan rồi đến tụy, tim, tuyến yên, khớp và da.

Tổng quan về Hemochromatosis (bệnh ứ sắt di truyền)
Tổng quan về Hemochromatosis (bệnh ứ sắt di truyền)

Cần phân biệt hemochromatosis di truyền với quá tải sắt thứ phát do truyền máu lặp lại, một số bệnh thiếu máu mạn, bệnh gan hoặc dùng sắt kéo dài. Cũng cần phân biệt với ferritin tăng do viêm, nhiễm trùng, béo phì hoặc uống rượu; trong các tình trạng này, ferritin có thể cao nhưng tổng lượng sắt trong cơ thể không nhất thiết tăng. Chẩn đoán vì vậy dựa trên mô hình xét nghiệm sắt, nguyên nhân, kiểu gen và bằng chứng tổn thương cơ quan.

Tên bệnh

Hemochromatosis

Tên tiếng Anh

Haemochromatosis / Hemochromatosis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bệnh ứ sắt di truyền; bệnh thừa sắt di truyền; hereditary hemochromatosis

Mã ICD-10

E83.1 – Rối loạn chuyển hóa sắt, bao gồm hemochromatosis

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; bệnh chuyển hóa sắt; bệnh gan di truyền

Cơ quan ảnh hưởng

Sắt tích tụ chủ yếu ở gan; tim, tụy, tuyến yên, khớp, da và tuyến sinh dục cũng có thể tổn thương.

Tính chất bệnh

Bệnh mạn tính, không lây; dạng di truyền thường do giảm tín hiệu hepcidin và tăng hấp thu sắt đường ruột, trong khi quá tải sắt thứ phát có nguyên nhân khác.

Mức độ phổ biến

Tần suất thay đổi mạnh theo nguồn gốc dân tộc và kiểu gen. HFE-hemochromatosis thường gặp hơn ở người có tổ tiên Bắc Âu nhưng biểu hiện lâm sàng không xuất hiện ở mọi người mang kiểu gen nguy cơ.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Hemochromatosis

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Hemochromatosis

Triệu chứng và dấu hiệu của Hemochromatosis

Chẩn đoán Hemochromatosis

Điều trị Hemochromatosis

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Hemochromatosis

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Hemochromatosis

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *