Bệnh Wilson (Wilson disease)

Bệnh Wilson là rối loạn di truyền khiến gan không thải đồng hiệu quả qua mật, làm đồng tích tụ trước tiên trong gan rồi lan đến não, mắt và các cơ quan khác. Người bệnh có thể chỉ tăng men gan, gan to hoặc vàng da, nhưng cũng có thể xuất hiện run tay, nói khó, cứng cơ, thay đổi hành vi hay rối loạn học tập. Một số trường hợp khởi phát bằng viêm gan, xơ gan hoặc suy gan cấp kèm tan máu, trong khi người thân cùng huyết thống có thể hoàn toàn chưa có triệu chứng. Chẩn đoán cần phối hợp ceruloplasmin, đồng niệu 24 giờ, khám mắt tìm vòng Kayser–Fleischer, xét nghiệm di truyền ATP7B và đánh giá tổn thương gan, thần kinh. Phát hiện sớm, điều trị thải đồng hoặc giảm hấp thu đồng và theo dõi lâu dài có thể hạn chế tổn thương không hồi phục.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Bệnh Wilson là bệnh gì?

Bệnh Wilson (Wilson disease) là bệnh rối loạn cân bằng đồng do di truyền, trong đó protein vận chuyển đồng ATP7B hoạt động không đầy đủ. Bình thường, gan gắn đồng vào ceruloplasmin và đào thải phần dư qua mật. Khi cơ chế này suy giảm, đồng tự do tích tụ trong tế bào gan, gây viêm, hoại tử và xơ hóa; khi khả năng giữ đồng của gan bị vượt quá, đồng đi vào máu và lắng đọng ở não, giác mạc, thận cùng những mô khác.

Tổng quan về Bệnh Wilson (Wilson disease)
Tổng quan về Bệnh Wilson (Wilson disease)

Bệnh Wilson không đồng nghĩa với “ngộ độc đồng” do phơi nhiễm cấp từ môi trường. Đây là bệnh di truyền mạn tính và lượng đồng từ chế độ ăn thông thường chỉ là một phần nhỏ trong cơ chế bệnh. Người mang một biến thể ATP7B thường không có bệnh điển hình, còn người có hai biến thể gây bệnh mới có nguy cơ biểu hiện. Chẩn đoán không dựa vào một xét nghiệm đơn lẻ mà cần tổng hợp bằng chứng lâm sàng, sinh hóa, mắt, di truyền và đôi khi mô gan.

Tên bệnh

Bệnh Wilson

Tên tiếng Anh

Wilson disease

Tên khác / tên đồng nghĩa

Thoái hóa gan nhân đậu; hepatolenticular degeneration; rối loạn chuyển hóa đồng di truyền

Mã ICD-10

E83.0 – Rối loạn chuyển hóa đồng, bao gồm bệnh Wilson

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; bệnh gan chuyển hóa di truyền; bệnh hiếm

Cơ quan ảnh hưởng

Gan là cơ quan tích tụ đồng sớm nhất; về sau não, mắt, thận, máu, xương khớp và tim có thể bị ảnh hưởng.

Tính chất bệnh

Bệnh mạn tính, không lây, di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường do bất thường ATP7B; có thể biểu hiện bằng bệnh gan, thần kinh hoặc tâm thần.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều quần thể và thường bị chẩn đoán muộn vì biểu hiện rất đa dạng.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Bệnh Wilson

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh Wilson

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh Wilson

Chẩn đoán Bệnh Wilson

Điều trị Bệnh Wilson

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh Wilson

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh Wilson

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *