Gãy đầu trên xương cánh tay (Proximal humerus fracture)

Gãy đầu trên xương cánh tay là gãy phần xương cánh tay sát khớp vai, bao gồm chỏm, các củ xương và vùng cổ xương. Tổn thương thường xảy ra khi người lớn tuổi ngã chống tay hoặc đập vai, trong khi người trẻ có thể bị sau tai nạn giao thông hay thể thao năng lượng cao. Người bệnh thường đau vai dữ dội, sưng bầm lan xuống cánh tay, khó hoặc không thể nâng tay; một số trường hợp kèm trật khớp, tổn thương thần kinh nách hoặc thiếu máu chi. X-quang ở nhiều tư thế giúp nhận diện số phần gãy và độ di lệch, còn CT hỗ trợ đánh giá gãy phức tạp. Nhiều gãy ít di lệch có thể điều trị không phẫu thuật bằng đai treo và phục hồi có kiểm soát. Phẫu thuật chỉ được lựa chọn sau khi cân nhắc kiểu gãy, tuổi sinh học, chất lượng xương, chức năng vai trước chấn thương và nguy cơ biến chứng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 21/07/2026

Gãy đầu trên xương cánh tay là bệnh gì?

Gãy đầu trên xương cánh tay là tổn thương ở đoạn xương tham gia trực tiếp vào khớp vai, từ chỏm xương đến vùng cổ phẫu thuật. Khu vực này có các mảnh giải phẫu quan trọng gồm chỏm, củ lớn, củ bé và thân xương; mỗi mảnh gắn với gân chóp xoay hoặc nguồn cấp máu nên hướng di lệch ảnh hưởng chức năng và nguy cơ hoại tử chỏm. Bệnh không đồng nghĩa với trật khớp vai: trật khớp là chỏm rời khỏi ổ chảo, còn gãy là gián đoạn xương, nhưng hai tình trạng có thể đi cùng nhau. Gãy ít di lệch thường giữ được liên hệ giữa các phần và có thể liền bằng điều trị bảo tồn. Gãy nhiều mảnh, gãy–trật hoặc gãy chẻ chỏm phức tạp hơn, đòi hỏi bác sĩ đánh giá khả năng bảo tồn chỏm, cố định xương hay thay khớp.

Tên bệnh

Gãy đầu trên xương cánh tay

Tên tiếng Anh

Proximal humerus fracture

Tên khác / tên đồng nghĩa

Gãy đầu gần xương cánh tay; gãy cổ phẫu thuật xương cánh tay; gãy vai

Mã ICD-10

S42.2 – Gãy đầu trên xương cánh tay; là mã nhóm, cần bổ sung vị trí cụ thể, bên tổn thương và đặc điểm gãy khi mã hóa hồ sơ.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Chấn thương chỉnh hình; cơ xương khớp; chấn thương khớp vai và đầu gần xương cánh tay.

Cơ quan ảnh hưởng

Đầu trên xương cánh tay tạo phần chỏm của khớp vai; tổn thương có thể liên quan củ lớn, củ bé, cổ giải phẫu, cổ phẫu thuật, bao khớp, gân chóp xoay, thần kinh nách và mạch quanh vai.

Tính chất bệnh

Tổn thương cấp tính, không lây, thường do ngã hoặc tai nạn; có thể là gãy kín hay hở, cài nhau hay di lệch, kèm trật khớp hoặc tổn thương nhiều mảnh.

Mức độ phổ biến

Thường gặp ở người lớn tuổi, đặc biệt phụ nữ có giảm mật độ xương; ở người trẻ thường liên quan chấn thương năng lượng cao.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Gãy đầu trên xương cánh tay

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Gãy đầu trên xương cánh tay

Triệu chứng và dấu hiệu của Gãy đầu trên xương cánh tay

Chẩn đoán Gãy đầu trên xương cánh tay

Điều trị Gãy đầu trên xương cánh tay

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Gãy đầu trên xương cánh tay

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Gãy đầu trên xương cánh tay

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *