Furosemide là thuốc lợi tiểu quai tác dụng nhanh và mạnh. Thuốc ức chế đồng vận chuyển natri–kali–chloride tại nhánh lên dày của quai Henle, làm tăng bài tiết natri, chloride và nước qua thận. Furosemide được dùng để điều trị phù liên quan đến suy tim, xơ gan và bệnh thận, bao gồm hội chứng thận hư. Dạng uống còn có thể được dùng điều trị tăng huyết áp; dạng tiêm được sử dụng khi cần lợi tiểu nhanh hoặc trong phù phổi cấp. Thuốc có nhiều dạng như viên nén, dung dịch uống, dung dịch tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp và hệ thống truyền dưới da chuyên biệt. Furosemide có thể gây mất nước, hạ huyết áp, hạ kali, hạ natri, suy giảm chức năng thận và tổn thương thính giác. Liều phải được cá thể hóa theo tình trạng dịch, chức năng thận, đáp ứng và xét nghiệm điện giải.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc lợi tiểu quai tác dụng mạnh
- Cơ chế: Ức chế đồng vận chuyển Na-K-2Cl tại nhánh lên dày quai Henle
- Chỉ định chính: Phù do suy tim, xơ gan, bệnh thận; tăng huyết áp; phù phổi cấp với dạng tiêm
- Dạng dùng: Viên nén, dung dịch uống, tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp và truyền dưới da chuyên biệt
- Nguy cơ quan trọng: Mất nước, hạ kali, hạ natri, hạ magnesi, hạ huyết áp, suy thận và độc tính trên tai
- Tương tác đáng chú ý: Lithium, aminoglycoside, cisplatin, NSAID, ACEI/ARB, digoxin và thuốc làm giảm kali
- Theo dõi: Cân nặng, huyết áp, lượng nước tiểu, điện giải, creatinin, urê, glucose và acid uric
- Cảnh báo: Là thuốc lợi tiểu mạnh; dùng quá liều có thể gây mất nước và điện giải nghiêm trọng
Hoạt chất Furosemide là gì?
Furosemide là thuốc lợi tiểu quai làm tăng nhanh lượng nước tiểu bằng cách giảm tái hấp thu natri và chloride tại thận. Thuốc giúp giảm lượng dịch dư thừa và áp lực tuần hoàn nhưng không điều trị trực tiếp nguyên nhân nền của suy tim, xơ gan hoặc bệnh thận.
Furosemide
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Furosemide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Furosemide |
| Tên IUPAC | 4-chloro-2-(furan-2-ylmethylamino)-5-sulfamoylbenzoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Frusemide; furosemid; acid 4-chloro-N-furfuryl-5-sulfamoylanthranilic. |
| Tên viết tắt | FUR |
| Tên Latinh / tên dược điển | Furosemidum |
| Tên USAN | furosemide |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 54-31-9 |
|---|---|
| UNII | 7LXU5N7ZO5 |
| PubChem CID | 3440 |
| RxNorm CUI | 4603 |
| Công thức phân tử | C12H11ClN2O5S |
Dược động học của Furosemide
Furosemide được hấp thu nhanh nhưng không hoàn toàn qua đường tiêu hóa, liên kết mạnh với albumin huyết tương và được vận chuyển tích cực vào lòng ống thận. Thuốc được thải chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi; một phần được glucuronid hóa. Dược động học thay đổi đáng kể theo dạng bào chế, thức ăn, suy tim, hội chứng thận hư, suy thận, suy gan, tuổi và nồng độ albumin.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống, Furosemide thường đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 1–1,5 giờ, nhưng thức ăn và tình trạng bệnh có thể làm chậm hoặc giảm hấp thu. Tác dụng lợi tiểu đường uống thường bắt đầu trong khoảng một giờ và kéo dài khoảng 4–8 giờ tùy sản phẩm và người bệnh. Sau tiêm tĩnh mạch, tác dụng bắt đầu trong khoảng 5 phút, đạt đỉnh trong 30 phút đầu và kéo dài khoảng 2 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng của viên Furosemide thường khoảng 50–70% ở người khỏe mạnh nhưng biến thiên lớn giữa các cá thể và có thể giảm còn khoảng 30% trong một số bệnh lý như hội chứng thận hư. Dạng tĩnh mạch có sinh khả dụng 100%. Hệ thống truyền dưới da FUROSCIX có sinh khả dụng được ghi nhận khoảng 99,6% so với liều tĩnh mạch tham chiếu. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Furosemide liên kết mạnh với protein huyết tương, chủ yếu là albumin. Tỷ lệ liên kết thường khoảng 91–99% và có thể trên 98% ở nồng độ điều trị. Suy giảm albumin trong hội chứng thận hư hoặc bệnh gan làm tăng phần thuốc tự do, đồng thời có thể làm giảm lượng thuốc đến lòng ống thận và tăng nguy cơ độc tính trên tai. Thuốc đi qua nhau thai và được phát hiện trong sữa mẹ.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Phần lớn Furosemide được đào thải dưới dạng không đổi. Furosemide glucuronide là chất chuyển hóa chính được xác định ở người và có thể chiếm khoảng 10–20% lượng chất liên quan thuốc thu hồi trong nước tiểu. Chuyển hóa tại gan không phải con đường thải trừ chủ yếu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Furosemide được bài tiết chủ yếu qua thận bằng lọc cầu thận và bài tiết chủ động tại ống lượn gần. Sau tiêm tĩnh mạch, khoảng 60–70% liều có thể được thải qua nước tiểu theo cơ chế này. Phần còn lại được bài tiết dưới dạng chất chuyển hóa hoặc qua mật và phân. Thuốc được lọc máu kém.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối thường khoảng 1–2 giờ ở người có chức năng gan, thận bình thường. Thời gian bán thải có thể kéo dài đáng kể ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người suy gan hoặc suy thận; trong suy thận nặng có thể lên đến khoảng 24 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Không có một giá trị độ thanh thải duy nhất áp dụng cho mọi dạng thuốc và quần thể. Độ thanh thải qua thận giảm ở người cao tuổi và người suy thận. Suy tim, bệnh gan, giảm albumin máu và thuốc cạnh tranh bài tiết tại ống thận cũng có thể làm thay đổi khả năng thải trừ và đáp ứng lợi tiểu. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi phơi nhiễm hoặc đáp ứng gồm:
- Suy thận hoặc giảm tưới máu thận.
- Suy tim sung huyết.
- Xơ gan hoặc suy gan.
- Hội chứng thận hư và giảm albumin máu.
- Tuổi cao hoặc trẻ sinh non.
- Thức ăn và dạng bào chế.
- NSAID làm giảm tác dụng lợi tiểu.
- Phenytoin làm giảm đáp ứng với Furosemide.
- Cholestyramine hoặc colestipol làm giảm hấp thu đường uống.
- Thuốc cạnh tranh bài tiết tại ống thận như methotrexate.
- Liều cao hoặc tiêm tĩnh mạch quá nhanh làm tăng nguy cơ độc tính trên tai.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Furosemide
Furosemide thuộc nhóm thuốc lợi tiểu quai sulfonamide. Đây là nhóm thuốc có khả năng gây bài tiết một tỷ lệ natri lọc qua cầu thận lớn hơn thuốc lợi tiểu thiazide, vì tác động tại nhánh lên dày của quai Henle. Thuốc làm tăng bài tiết natri, chloride, kali, calci và magnesi.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Furosemide ức chế đồng vận chuyển Na+-K+-2Cl− trên màng lòng ống của tế bào nhánh lên dày quai Henle. Sự ức chế này làm giảm tái hấp thu natri và chloride, phá vỡ gradient thẩm thấu tủy thận và làm tăng bài tiết nước. Lượng natri đến ống lượn xa tăng cũng làm tăng bài tiết kali và ion hydro. Thuốc đồng thời làm tăng bài tiết calci và magnesi.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Furosemide gây bài niệu và thải natri phụ thuộc liều. Ở người suy tim, thuốc còn có thể làm giảm nhanh tiền gánh thông qua tăng sức chứa tĩnh mạch trước khi xuất hiện bài niệu rõ. Tác dụng hạ huyết áp liên quan đến giảm natri, giảm thể tích tuần hoàn và thay đổi đáp ứng của cơ trơn mạch với chất co mạch.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Furosemide
Các chỉ định được phê duyệt phụ thuộc đường dùng và nhãn thuốc:
- Điều trị phù liên quan đến suy tim.
- Điều trị phù liên quan đến xơ gan.
- Điều trị phù do bệnh thận, bao gồm hội chứng thận hư.
- Điều trị tăng huyết áp ở người lớn, dùng đơn độc hoặc phối hợp thuốc hạ áp khác.
- Dạng tiêm được dùng như điều trị hỗ trợ trong phù phổi cấp.
- Một số SmPC còn ghi nhận phù ngoại biên do suy tĩnh mạch hoặc tắc nghẽn cơ học và thiểu niệu trong suy thận.
- Hệ thống truyền dưới da FUROSCIX được phê duyệt điều trị phù ở người lớn và trẻ từ 43 kg trở lên mắc suy tim mạn hoặc bệnh thận mạn, bao gồm hội chứng thận hư.
Furosemide đôi khi được sử dụng ngoài chỉ định trong một số tình trạng cần tăng bài tiết nước và điện giải. Tuy nhiên, hiệu quả và nguy cơ phụ thuộc nguyên nhân, tình trạng thể tích tuần hoàn và biện pháp điều trị kèm theo. Chưa có đủ căn cứ trong các nguồn nhãn được đối chiếu để trình bày một chỉ định ngoài nhãn chung; .
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ phản ánh một số nhãn quốc tế và không được tự áp dụng:
- Phù ở người lớn, đường uống: liều khởi đầu thường 20–80 mg một lần. Nếu cần, có thể lặp lại cùng liều hoặc tăng thêm 20–40 mg sau ít nhất 6–8 giờ. Liều duy trì được dùng một hoặc hai lần mỗi ngày. Trong tình trạng phù nặng, nhãn Hoa Kỳ cho phép điều chỉnh thận trọng đến 600 mg/ngày.
- Tăng huyết áp ở người lớn: nhãn Hoa Kỳ ghi liều khởi đầu 80 mg/ngày, thường chia 40 mg hai lần; một SmPC Anh ghi 20–40 mg hai lần mỗi ngày.
- Phù cần dùng đường tiêm ở người lớn: 20–40 mg tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp một lần. Có thể lặp lại hoặc tăng thêm 20 mg sau ít nhất 2 giờ đến khi đạt đáp ứng.
- Phù phổi cấp: 40 mg tiêm tĩnh mạch chậm; nếu chưa đáp ứng sau khoảng một giờ, nhãn Hoa Kỳ cho phép dùng 80 mg tĩnh mạch chậm.
- Truyền tĩnh mạch liều cao: tốc độ ở người lớn không nên vượt quá 4 mg/phút để hạn chế độc tính trên tai.
- Trẻ em dùng đường uống: liều khởi đầu thường 2 mg/kg một lần; có thể tăng thêm 1–2 mg/kg sau ít nhất 6–8 giờ. Liều trên 6 mg/kg không được khuyến cáo theo nhãn Hoa Kỳ.
- Trẻ em dùng đường tiêm: khởi đầu 1 mg/kg; có thể tăng thêm 1 mg/kg sau ít nhất 2 giờ. Liều trên 6 mg/kg không được khuyến cáo. Trẻ sinh non không nên dùng quá 1 mg/kg/ngày theo nhãn tiêm được trích dẫn.
- FUROSCIX: thiết bị được lập trình sẵn để truyền dưới da tổng cộng 80 mg trong 5 giờ; không dùng kéo dài và cần chuyển lại thuốc uống sớm khi phù hợp.
Liều phải được bác sĩ điều chỉnh theo cân nặng, mức độ phù, huyết áp, chức năng thận, lượng nước tiểu, điện giải và các thuốc phối hợp.
- Dạng uống thường được dùng vào buổi sáng. Nếu cần dùng hai lần, liều thứ hai thường được uống vào đầu buổi chiều để hạn chế tiểu đêm.
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn, nhưng nên duy trì cách dùng nhất quán vì thức ăn có thể ảnh hưởng hấp thu ở một số chế phẩm.
- Không tự uống thêm liều khi cân nặng tăng hoặc phù nhiều hơn.
- Cholestyramine và colestipol nên được dùng cách Furosemide khoảng 2–3 giờ.
- Dạng tiêm tĩnh mạch phải được dùng chậm; liều cao nên truyền có kiểm soát.
- Dung dịch tiêm có tính kiềm và có thể kết tủa khi trộn với dung dịch acid hoặc một số thuốc khác.
- Không dùng dung dịch tiêm bị đổi màu hoặc có tiểu phân.
- Hệ thống truyền dưới da chỉ được sử dụng đúng với thiết bị đi kèm và sau khi người bệnh hoặc người chăm sóc được hướng dẫn.
- Không tự dùng thực phẩm bổ sung kali hoặc chế độ ăn quá nhiều kali nếu chưa được đánh giá xét nghiệm.
Có thể cần theo dõi:
- Cân nặng hằng ngày và mức độ phù.
- Huyết áp, kể cả huyết áp tư thế.
- Lượng nước tiểu và cân bằng dịch.
- Natri, kali, chloride, bicarbonate hoặc CO2, magnesi và calci.
- Creatinin, urê máu và chức năng thận.
- Glucose máu ở người đái tháo đường hoặc có nguy cơ.
- Acid uric ở người có tiền sử gout.
- Công thức máu khi điều trị kéo dài hoặc có triệu chứng bất thường.
- Thính lực khi dùng liều cao, tiêm tĩnh mạch hoặc phối hợp thuốc độc tai.
- Siêu âm thận và chức năng thận ở trẻ sinh non hoặc trẻ dùng thuốc trong năm đầu đời.
- Dấu hiệu bí tiểu ở người phì đại tuyến tiền liệt hoặc tắc nghẽn đường tiểu.
Cảnh báo và lưu ý về Furosemide
Các chống chỉ định thống nhất trong nhãn Hoa Kỳ gồm:
- Vô niệu.
- Quá mẫn với Furosemide.
Một số SmPC tại Vương quốc Anh còn chống chỉ định trong các trường hợp:
- Hạ natri hoặc hạ kali máu nặng.
- Mất nước, giảm thể tích tuần hoàn hoặc hạ huyết áp rõ.
- Hôn mê hoặc tiền hôn mê do bệnh não gan.
- Suy thận không đáp ứng với Furosemide hoặc suy thận do ngộ độc thuốc độc thận, độc gan.
- Bệnh Addison, ngộ độc digitalis hoặc một số mức suy thận tùy sản phẩm.
- Quá mẫn với sulfonamide được liệt kê trong một số nhãn.
Phải áp dụng chống chỉ định của đúng sản phẩm được cấp phép, không tự tổng hợp thành một danh sách áp dụng cho mọi chế phẩm.
Các tác dụng không mong muốn có thể gồm:
- Đi tiểu nhiều.
- Khát nước, khô miệng.
- Chóng mặt, đau đầu hoặc mệt mỏi.
- Hạ huyết áp tư thế.
- Chuột rút, yếu cơ.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón hoặc đau bụng.
- Hạ kali, hạ natri, hạ chloride, hạ magnesi hoặc hạ calci.
- Tăng acid uric và khởi phát cơn gout.
- Tăng glucose máu hoặc làm giảm dung nạp glucose.
- Tăng creatinin hoặc urê máu do giảm thể tích tuần hoàn.
- Phát ban, ngứa hoặc nhạy cảm ánh sáng.
- Đau tại vị trí tiêm hoặc phản ứng da tại vị trí truyền dưới da.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế gồm:
- Mất nước nặng, giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp hoặc sốc.
- Rối loạn điện giải gây loạn nhịp tim, yếu liệt hoặc rối loạn ý thức.
- Suy thận cấp hoặc tăng azotemia kèm thiểu niệu.
- Ù tai, giảm thính lực hoặc điếc có thể không hồi phục.
- Phản vệ hoặc phản ứng dạng phản vệ.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc, DRESS hoặc ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp.
- Giảm tiểu cầu, mất bạch cầu hạt, thiếu máu bất sản hoặc thiếu máu tán huyết.
- Viêm thận kẽ.
- Viêm tụy cấp.
- Viêm mạch.
- Bí tiểu cấp ở người có tắc nghẽn đường tiểu.
- Huyết khối hoặc thuyên tắc liên quan cô đặc máu do bài niệu quá mức.
Thận trọng đặc biệt ở người:
- Cao tuổi hoặc có nguy cơ mất nước.
- Đang nôn, tiêu chảy, nhịn ăn hoặc hạn chế muối nghiêm ngặt.
- Suy tim, suy thận hoặc giảm tưới máu thận.
- Xơ gan, cổ trướng hoặc bệnh não gan.
- Hội chứng thận hư hoặc giảm albumin máu.
- Đái tháo đường.
- Gout hoặc tăng acid uric.
- Phì đại tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo hoặc tắc nghẽn đường tiểu.
- Có tiền sử giảm thính lực hoặc đang dùng thuốc độc tai.
- Mắc lupus ban đỏ hệ thống.
- Trẻ sinh non hoặc trẻ trong năm đầu đời.
- Đang dùng nhiều thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc ảnh hưởng điện giải.
- Có nguy cơ kéo dài QT hoặc đang dùng thuốc chống loạn nhịp.
Dùng quá liều hoặc tăng liều quá nhanh có thể gây bài niệu sâu, mất nước và điện giải đe dọa tính mạng.
Quá liều Furosemide chủ yếu gây bài niệu quá mức, mất nước, giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp, hạ kali, hạ natri và nhiễm kiềm giảm chloride. Trường hợp nặng có thể gây sốc, suy thận, loạn nhịp, lú lẫn, yếu liệt hoặc huyết khối.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí gồm ngừng thuốc, đánh giá huyết áp, điện giải, chức năng thận và bù dịch, điện giải phù hợp. Cần bảo đảm dẫn lưu nước tiểu ở người có tắc nghẽn cổ bàng quang. Thẩm tách máu không làm tăng đáng kể khả năng loại bỏ Furosemide. Không tự gây nôn hoặc tự uống kali khi nghi ngờ quá liều.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc dạng thuốc:
- Viên nén: giữ trong bao bì gốc để tránh ánh sáng; một số sản phẩm không yêu cầu điều kiện nhiệt độ đặc biệt.
- Dung dịch tiêm: bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động 15–30°C; bảo vệ khỏi ánh sáng.
- Không dùng dung dịch tiêm bị đổi màu hoặc chứa tiểu phân.
- Lọ đơn liều không chứa chất bảo quản phải bỏ phần thuốc thừa.
- FUROSCIX phải được bảo quản và sử dụng đúng hướng dẫn của thiết bị; không dùng trong môi trường chụp cộng hưởng từ.
- Luôn ưu tiên thông tin trên bao bì của sản phẩm thực tế.
Đối tượng đặc biệt
Furosemide có chỉ định điều trị phù ở trẻ em theo nhãn Hoa Kỳ:
- Đường uống thường khởi đầu 2 mg/kg một lần; không khuyến cáo liều trên 6 mg/kg.
- Đường tiêm thường khởi đầu 1 mg/kg; không khuyến cáo liều trên 6 mg/kg.
- Trẻ sinh non dùng dạng tiêm không nên vượt quá 1 mg/kg/ngày theo nhãn được trích dẫn.
- Trẻ sinh non hoặc trẻ dùng thuốc trong năm đầu đời có nguy cơ sỏi thận, vôi hóa thận và độc tính trên tai.
- Cần theo dõi chức năng thận và siêu âm thận khi dùng kéo dài ở nhóm nguy cơ.
- FUROSCIX được phê duyệt cho trẻ cân nặng từ 43 kg trở lên với một số tình trạng phù mạn, nhưng chưa được đánh giá trực tiếp trong thử nghiệm nhi khoa; chỉ dùng với người chăm sóc hoặc nhân viên y tế được đào tạo.
Furosemide được thải chậm hơn ở người cao tuổi do chức năng thận thường suy giảm. Nhóm này dễ bị mất nước, tụt huyết áp tư thế, rối loạn điện giải, suy thận và té ngã. Nên bắt đầu ở mức thấp trong khoảng liều phù hợp, tăng liều thận trọng và theo dõi huyết áp, điện giải cùng chức năng thận.
Dữ liệu quan sát, báo cáo ca bệnh và theo dõi sau lưu hành trong nhiều thập kỷ chưa chứng minh Furosemide làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh lớn hoặc sẩy thai. Tuy nhiên, thuốc đi qua nhau thai, có thể làm thay đổi thể tích tuần hoàn của mẹ và kích thích bài niệu ở thai.
Chỉ sử dụng khi có chỉ định y khoa rõ ràng, chẳng hạn phù bệnh lý do suy tim, sau khi bác sĩ cân nhắc lợi ích và nguy cơ. Không dùng thuốc lợi tiểu thường quy để điều trị phù sinh lý của thai kỳ. Khi điều trị kéo dài, có thể cần theo dõi tăng trưởng thai, điện giải và tình trạng thể tích của người mẹ.
Furosemide đã được phát hiện trong sữa mẹ. Liều gây bài niệu đáng kể có thể làm giảm sản xuất sữa, đặc biệt khi quá trình tiết sữa chưa ổn định. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo cân nhắc lợi ích cho con bú, nhu cầu điều trị của mẹ và nguy cơ đối với trẻ.
LactMed nhận định dữ liệu còn hạn chế; thuốc thay thế có thể được ưu tiên khi nuôi trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh non. Liều thấp khoảng 20 mg/ngày chưa cho thấy làm giảm tiết sữa trong các dữ liệu hiện có, nhưng người mẹ và trẻ vẫn cần được theo dõi. Một số SmPC châu Âu chống chỉ định hoặc yêu cầu ngừng cho con bú trong thời gian điều trị.
Furosemide có thể được dùng để điều trị phù và cổ trướng do xơ gan, nhưng phải đặc biệt thận trọng. Thay đổi nhanh thể tích và điện giải có thể gây bệnh não gan, tiền hôn mê hoặc hôn mê gan. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo bắt đầu điều trị ở người xơ gan kèm cổ trướng trong bệnh viện.
Cần theo dõi cân nặng, natri, kali, chức năng thận và trạng thái tâm thần. Giảm albumin máu có thể làm giảm hiệu quả lợi tiểu và tăng nguy cơ độc tính trên tai. Không có một chế độ điều chỉnh liều chuẩn áp dụng cho mọi mức suy gan.
Furosemide được dùng điều trị phù do bệnh thận, kể cả hội chứng thận hư, và có thể vẫn tạo bài niệu khi chức năng thận suy giảm. Tuy nhiên, người suy thận thường cần liều cao hơn và có nguy cơ tích lũy thuốc, mất nước, rối loạn điện giải và độc tính trên tai.
- Vô niệu là chống chỉ định trong nhãn Hoa Kỳ.
- Nếu azotemia và thiểu niệu tăng dần trong bệnh thận tiến triển nặng, cần ngừng thuốc và đánh giá lại.
- Thời gian bán thải có thể kéo dài đến khoảng 24 giờ trong suy thận nặng.
- Thẩm tách máu không làm tăng đáng kể thải trừ Furosemide.
- Một số SmPC Anh liệt kê CrCl dưới 30 mL/phút là chống chỉ định cho sản phẩm cụ thể, trong khi nhãn Hoa Kỳ không sử dụng ngưỡng này và vẫn chỉ định thuốc trong bệnh thận. Vì vậy phải làm theo nhãn của đúng sản phẩm và phác đồ chuyên khoa.
Furosemide có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, giảm tỉnh táo, nhìn mờ hoặc ngất do tụt huyết áp và mất nước. Không nên lái xe, vận hành máy hoặc làm việc trên cao nếu xuất hiện các triệu chứng này. Nguy cơ có thể cao hơn khi bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc dùng cùng rượu và thuốc hạ huyết áp khác.
Tương tác thuốc của Furosemide
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Codeine
Codeine và các opioid có thể làm giảm hiệu quả của thuốc lợi tiểu, dẫn đến giảm bài niệu hoặc kiểm soát huyết áp kém. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/sinh lý. Opioid có thể kích thích giải phóng hormone chống bài niệu, làm giảm đáp ứng lợi tiểu. Ảnh hưởng: Giảm lượng nước tiểu, giữ dịch, phù hoặc huyết áp không được kiểm soát như mong đợi. | Khuyến nghị: monitor Xử trí: Đánh giá dấu hiệu giảm bài niệu và ảnh hưởng lên huyết áp. Điều chỉnh thuốc lợi tiểu chỉ khi có chỉ định lâm sàng và theo dõi phù hợp. | Lượng nước tiểu; cân nặng; phù; huyết áp; chức năng thận và điện giải khi phù hợp với loại thuốc lợi tiểu. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Diuretics | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Furosemide
Furosemide là thuốc lợi tiểu quai làm tăng bài tiết natri, chloride và nước qua thận. Thuốc thường được dùng để giảm phù do suy tim, bệnh gan hoặc bệnh thận; dạng uống còn có thể được dùng điều trị tăng huyết áp.
Furosemide thường được uống vào buổi sáng. Khi dùng hai lần mỗi ngày, liều thứ hai thường được bố trí vào đầu buổi chiều để hạn chế tiểu đêm. Thời điểm cụ thể phải tuân theo đơn thuốc, đặc biệt ở người làm việc ca đêm hoặc cần kiểm soát thời gian đi tiểu.
Không phải mọi người dùng Furosemide đều cần bổ sung kali. Thuốc có thể gây hạ kali nhưng một số người, đặc biệt người suy thận hoặc đang dùng ACEI, ARB hay thuốc giữ kali, lại có nguy cơ tăng kali. Chỉ bổ sung kali khi có hướng dẫn dựa trên xét nghiệm và toàn bộ thuốc đang sử dụng.
Furosemide không trực tiếp gây tổn thương thận ở mọi người và thường được dùng để điều trị phù do bệnh thận. Tuy nhiên, liều quá cao hoặc bài niệu quá mức có thể gây mất nước, giảm tưới máu thận, tăng creatinin và suy thận cấp. Cần theo dõi cân nặng, huyết áp, lượng nước tiểu và chức năng thận.
Có thể nguy hiểm. Ù tai, giảm thính lực hoặc cảm giác đầy tai có thể là dấu hiệu độc tính trên tai. Nguy cơ tăng khi tiêm tĩnh mạch nhanh, dùng liều cao, suy thận, giảm albumin hoặc phối hợp aminoglycoside, cisplatin hay acid ethacrynic. Cần liên hệ bác sĩ ngay khi xuất hiện triệu chứng.

