Clindamycin là kháng sinh thuộc nhóm lincosamide, có tác dụng chủ yếu bằng cách gắn vào tiểu đơn vị 50S của ribosome vi khuẩn và ức chế tổng hợp protein. Thuốc có nhiều dạng dùng, gồm viên uống, dung dịch tiêm, thuốc bôi da và kem đặt âm đạo. Chỉ định phụ thuộc từng dạng bào chế: clindamycin toàn thân được dùng cho một số nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn Gram dương hoặc vi khuẩn kỵ khí nhạy cảm; dạng bôi được chỉ định điều trị mụn trứng cá; dạng kem âm đạo được dùng cho viêm âm đạo do vi khuẩn.[1][2][3][5] Nguy cơ an toàn quan trọng nhất là tiêu chảy và viêm đại tràng liên quan đến Clostridioides difficile, có thể nặng hoặc đe dọa tính mạng.[1][2] Clindamycin không điều trị bệnh do virus. Người bệnh không nên tự mua, tự dùng, thay đổi liều hoặc dùng lại thuốc từ đơn cũ.
Nội dung chính
- Clindamycin là kháng sinh nhóm lincosamide, thường dùng cho nhiễm khuẩn Gram dương hoặc kỵ khí.
- Hoạt chất có thể liên quan đến nhiễm khuẩn da, mô mềm, răng miệng hoặc nhiễm khuẩn sâu theo chỉ định.
- Cần dùng đủ và đúng hướng dẫn; không tự dùng kháng sinh khi chưa xác định nguyên nhân nhiễm khuẩn.
- Có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, phát ban và viêm đại tràng liên quan C. difficile.
- Báo bác sĩ/dược sĩ nếu tiêu chảy nặng, tiền sử viêm đại tràng, dị ứng thuốc hoặc đang mang thai.
Hoạt chất Clindamycin là gì?
Clindamycin là kháng sinh lincosamide bán tổng hợp. Thuốc ức chế quá trình tạo protein của một số vi khuẩn nhạy cảm và có tác dụng chủ yếu kìm khuẩn. Clindamycin không có tác dụng đối với virus gây cảm lạnh hoặc cúm.[1][4]
Clindamycin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Clindamycin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Clindamycin |
| Tên IUPAC | (2S,4R)-N-[(1S,2S)-2-chloro-1-[(2R,3R,4S,5R,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-methylsulfanyloxan-2-yl]propyl]-1-methyl-4-propylpyrrolidine-2-carboxamide |
| Tên hóa học khác | 7(S)-Chloro-7-deoxylincomycin |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Các dạng muối hoặc tiền dược thường gặp gồm clindamycin hydrochloride dùng trong viên uống, clindamycin phosphate dùng trong thuốc tiêm, thuốc bôi da hoặc kem âm đạo, và clindamycin palmitate hydrochloride trong một số chế phẩm uống dành cho trẻ em.[1][2][3][4][5] |
| Tên viết tắt | CLDM |
| Tên Latinh / tên dược điển | Clindamycinum |
| Tên USAN | clindamycin |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 18323-44-9 |
|---|---|
| UNII | 3U02EL437C |
| PubChem CID | 446598 |
| RxNorm CUI | 2582 |
Dược động học của Clindamycin
Clindamycin hydrochloride được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa, phân bố rộng vào nhiều mô và dịch cơ thể, bao gồm mô xương, nhưng không đạt nồng độ điều trị đáng kể trong dịch não tủy. Thuốc gắn protein huyết tương trên 90%, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và một phần CYP3A5, sau đó thải qua nước tiểu, phân và dưới dạng các chất chuyển hóa. Thẩm tách máu và thẩm phân phúc mạc không loại bỏ thuốc hiệu quả.[4]
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau liều uống 150 mg, nồng độ huyết tương khoảng 2–3 microgam/mL có thể đạt trong khoảng một giờ. Thức ăn không làm giảm đáng kể mức hấp thu, nhưng có thể làm chậm tốc độ hấp thu.[4] Clindamycin bôi da tạo nồng độ huyết thanh rất thấp; dưới 0,2% liều bôi được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng clindamycin trong dữ liệu của nhãn Cleocin T.[3]
| F · Sinh khả dụng | SmPC của Dalacin C ghi nhận khoảng 90% liều clindamycin hydrochloride được hấp thu qua đường tiêu hóa. Con số này mô tả mức hấp thu; giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được chuẩn hóa riêng cho mọi dạng bào chế.[4] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Clindamycin phân bố rộng vào mô và dịch cơ thể, bao gồm xương, mật, bạch cầu và đại thực bào. Thuốc qua nhau thai, xuất hiện trong sữa mẹ, nhưng không đạt nồng độ đáng kể trong dịch não tủy. Trên 90% lượng thuốc trong tuần hoàn gắn với protein huyết tương.[4]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Clindamycin được oxy hóa chủ yếu bởi CYP3A4 và ở mức thấp hơn bởi CYP3A5, tạo clindamycin sulfoxide và N-desmethylclindamycin. Thuốc còn tạo một số chất chuyển hóa có hoặc không có hoạt tính kháng khuẩn.[1][4]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 10% liều được thải qua nước tiểu dưới dạng thuốc có hoạt tính hoặc chất chuyển hóa và khoảng 4% qua phân; phần còn lại chủ yếu được thải dưới dạng chất chuyển hóa không hoạt tính. Quá trình thải trừ diễn ra chậm trong vài ngày. Thẩm tách máu và thẩm phân phúc mạc không loại bỏ clindamycin hiệu quả.[4]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải thường khoảng 2–3 giờ. Thời gian này có thể kéo dài ở trẻ sinh non, người suy thận nặng và người mắc bệnh gan mức độ vừa đến nặng. Nhãn DailyMed ghi nhận thời gian bán thải đường uống trung bình khoảng 4 giờ ở người cao tuổi, so với khoảng 3,2 giờ ở người trẻ.[1][4] |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Tuổi: Tuổi cao đơn thuần không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng nếu chức năng gan và thận phù hợp, dù thời gian bán thải có thể dài hơn nhẹ.[1][4]
- Suy gan: Bệnh gan vừa đến nặng có thể kéo dài thời gian bán thải.[1]
- Suy thận: Suy thận nặng có thể làm tăng nhẹ thời gian bán thải; thuốc không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách.[1][4]
- Thức ăn: Không làm giảm đáng kể mức hấp thu đường uống nhưng có thể làm chậm tốc độ hấp thu.[4]
- Đường dùng: Mức phơi nhiễm toàn thân của dạng bôi da thấp hơn đáng kể so với dạng uống hoặc tiêm.[3]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Clindamycin
Clindamycin thuộc nhóm lincosamide. Thuốc có hoạt tính đối với một số liên cầu, phế cầu, tụ cầu nhạy cảm và nhiều vi khuẩn kỵ khí. Enterococcus, Enterobacterales và nhiều chủng tụ cầu kháng methicillin thường không nhạy cảm. Kháng clindamycin có thể có tính cảm ứng qua cơ chế macrolide–lincosamide–streptogramin B, vì vậy kết quả kháng sinh đồ và dữ liệu kháng thuốc tại địa phương có vai trò quan trọng.[2][3][4]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Clindamycin gắn vào RNA 23S của tiểu đơn vị 50S trên ribosome vi khuẩn, từ đó ức chế tổng hợp protein. Vị trí gắn có liên quan với vị trí tác động của macrolide và streptogramin B, tạo cơ sở cho hiện tượng kháng chéo ở một số vi khuẩn.[3][4]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Clindamycin có tác dụng chủ yếu kìm khuẩn, nhưng nồng độ cao có thể diệt chậm một số chủng nhạy cảm. Theo SmPC, chỉ số dược động học–dược lực học liên quan đến hiệu quả là tỷ lệ diện tích dưới đường cong của thuốc tự do so với nồng độ ức chế tối thiểu, tức fAUC/MIC.[4]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Clindamycin
Chỉ định phụ thuộc đường dùng và nhãn sản phẩm:
- Clindamycin uống: Điều trị một số nhiễm khuẩn nghiêm trọng do vi khuẩn kỵ khí, liên cầu, phế cầu hoặc tụ cầu nhạy cảm, đặc biệt khi penicillin không phù hợp.[1][4]
- Clindamycin tiêm: Một số nhiễm khuẩn nặng ở đường hô hấp dưới, da và mô mềm, phụ khoa, ổ bụng, nhiễm khuẩn huyết, xương và khớp do tác nhân nhạy cảm.[2]
- Clindamycin bôi da: Điều trị mụn trứng cá.[3]
- Clindamycin dùng âm đạo: Điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn.[5]
- Theo hướng dẫn CDC: Kem clindamycin 2% dùng trong âm đạo là một phác đồ được khuyến nghị cho viêm âm đạo do vi khuẩn; clindamycin uống hoặc viên đặt là các lựa chọn thay thế.[6]
Không được dùng clindamycin cho mọi trường hợp đau họng, ho, viêm da hoặc khí hư khi chưa xác định chẩn đoán và khả năng do vi khuẩn nhạy cảm.[1][2][6]
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin sau chỉ tóm tắt nhãn hoặc hướng dẫn chuyên môn, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng:
- Viên uống ở người lớn: Nhãn DailyMed và SmPC nêu 150–300 mg mỗi 6 giờ đối với nhiễm khuẩn nghiêm trọng; 300–450 mg mỗi 6 giờ đối với nhiễm khuẩn nặng hơn.[1][4]
- Viên uống ở trẻ có thể nuốt viên: Nhãn DailyMed nêu 8–16 mg/kg/ngày, chia 3–4 lần cho nhiễm khuẩn nghiêm trọng và 16–20 mg/kg/ngày cho nhiễm khuẩn nặng hơn. SmPC Dalacin C nêu 12–25 mg/kg/ngày, chia mỗi 6 giờ. Sự khác biệt phải được xử lý theo đúng nhãn sản phẩm và chỉ định của bác sĩ.[1][4]
- Tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch ở người lớn: Nhãn Cleocin Phosphate nêu 600–1.200 mg/ngày, chia 2–4 lần cho một số nhiễm khuẩn nghiêm trọng; 1.200–2.700 mg/ngày cho nhiễm khuẩn nặng hơn. Điều trị đường tiêm phải do cơ sở y tế thực hiện.[2]
- Tiêm ở trẻ từ 1 tháng đến 16 tuổi: Nhãn Cleocin Phosphate nêu 20–40 mg/kg/ngày, chia 3–4 lần; liều cao hơn dành cho nhiễm khuẩn nặng hơn.[2]
- Bôi da Cleocin T 1%: Nhãn tham chiếu hướng dẫn bôi lớp mỏng lên vùng bị mụn hai lần mỗi ngày.[3]
- Kem âm đạo 2%: SmPC và CDC nêu một dụng cụ chứa 5 g dùng trong âm đạo trước khi ngủ trong 7 ngày. CDC cũng nêu clindamycin uống 300 mg hai lần mỗi ngày trong 7 ngày là phác đồ thay thế cho viêm âm đạo do vi khuẩn.[5][6]
Liều, thời gian điều trị và phối hợp kháng sinh phụ thuộc vị trí nhiễm khuẩn, mức độ bệnh, tuổi, cân nặng, chức năng cơ quan và kết quả vi sinh.
- Viên nang phải được nuốt nguyên viên với một cốc nước đầy và không nằm xuống trong ít nhất 30 phút sau khi uống, nhằm giảm nguy cơ viêm hoặc loét thực quản. Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.[4]
- Không tự thay thế viên uống, thuốc tiêm, thuốc bôi da và thuốc dùng âm đạo vì chỉ định và mức hấp thu khác nhau.
- Thuốc tiêm tĩnh mạch phải được pha loãng và truyền; không tiêm tĩnh mạch nhanh hoặc dùng dạng chưa pha dưới dạng bolus. Tốc độ truyền không vượt quá 30 mg/phút theo nhãn Cleocin Phosphate.[2]
- Thuốc bôi chỉ dùng ngoài da, tránh mắt, miệng, niêm mạc và vùng da tổn thương. Dung dịch bôi chứa cồn dễ cháy phải tránh lửa, tia lửa và hút thuốc trong hoặc ngay sau khi dùng.[3]
- Kem âm đạo có thể làm suy yếu bao cao su hoặc màng ngăn latex. CDC khuyến cáo lưu ý trong 5 ngày sau kem clindamycin; SmPC tham chiếu nêu tránh dùng sản phẩm latex trong vòng 72 giờ. Cần làm theo nhãn của đúng chế phẩm.[5][6]
- Không tự dùng thuốc còn thừa, không chia sẻ thuốc và không tự uống bù gấp đôi khi quên liều.[1][4]
Tùy đường dùng và tình trạng bệnh, bác sĩ có thể theo dõi:
- Đáp ứng lâm sàng, kết quả nuôi cấy và kháng sinh đồ.
- Số lần đi tiêu, phân lỏng, phân có máu, đau bụng và sốt trong hoặc sau điều trị.
- Công thức máu, chức năng gan và chức năng thận khi điều trị kéo dài.
- Chức năng thận ở người đã có suy thận hoặc đang dùng thuốc có độc tính trên thận.
- Phát ban, phù mặt, khó thở hoặc biểu hiện phản vệ.
- PT/INR và dấu hiệu chảy máu ở người dùng thuốc đối kháng vitamin K.
- Dấu hiệu viêm hoặc loét thực quản ở người dùng viên nang.
- Tình trạng bội nhiễm nấm hoặc vi sinh vật không nhạy cảm.[1][2][4]
Cảnh báo và lưu ý về Clindamycin
- Các dạng clindamycin toàn thân chống chỉ định ở người có tiền sử quá mẫn với clindamycin hoặc lincomycin.[1][2][4]
- Nhãn Cleocin T bôi da chống chỉ định thêm ở người có tiền sử viêm ruột khu trú, viêm loét đại tràng hoặc viêm đại tràng liên quan đến kháng sinh.[3]
- SmPC kem clindamycin âm đạo chống chỉ định ở người có tiền sử bệnh viêm ruột hoặc viêm đại tràng liên quan đến kháng sinh.[5]
- Chống chỉ định cụ thể còn phụ thuộc tá dược và nhãn của từng sản phẩm.
Tác dụng không mong muốn có thể thay đổi theo đường dùng:
- Đường uống hoặc tiêm: Tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn, nôn, vị khó chịu hoặc vị kim loại, phát ban dạng dát sẩn, mề đay, ngứa và viêm âm đạo.[1][2][4]
- Viên uống: Có thể gây viêm thực quản hoặc loét thực quản, nhất là khi uống với ít nước hoặc nằm ngay sau khi uống.[1][4]
- Đường tiêm: Đau, kích ứng, chai cứng hoặc áp xe vô khuẩn tại vị trí tiêm bắp; viêm tĩnh mạch huyết khối sau truyền tĩnh mạch.[2]
- Bôi da: Khô da, kích ứng, viêm da tiếp xúc, đau mắt nếu thuốc tiếp xúc với mắt, rối loạn tiêu hóa và hiếm gặp tiêu chảy hoặc viêm đại tràng.[3]
- Dùng âm đạo: Nhiễm nấm Candida, kích ứng âm hộ–âm đạo, tiết dịch, đau hoặc khó chịu tại chỗ có thể xảy ra.[5]
Các phản ứng nghiêm trọng được cảnh báo hoặc ghi nhận gồm:
- Tiêu chảy và viêm đại tràng do Clostridioides difficile, có thể từ nhẹ đến tử vong và có thể xuất hiện hơn hai tháng sau khi dùng kháng sinh.[1][2]
- Phản vệ, sốc phản vệ, phù mạch và hội chứng Kounis.[1][2][4]
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc, DRESS và ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp tính.[1][2][4]
- Tổn thương thận cấp hoặc suy thận cấp.[2][4]
- Giảm bạch cầu trung tính, mất bạch cầu hạt hoặc giảm tiểu cầu.[1][2][4]
- Vàng da và bất thường chức năng gan.[1][2][4]
Cần được đánh giá y tế khẩn cấp nếu xuất hiện khó thở, sưng mặt hoặc lưỡi, phát ban phỏng nước, tổn thương niêm mạc, tiêu chảy nhiều hoặc có máu, đau bụng dữ dội, giảm lượng nước tiểu hoặc dấu hiệu chảy máu bất thường.
- Clindamycin có cảnh báo nổi bật về tiêu chảy và viêm đại tràng do C. difficile; cần cân nhắc lựa chọn ít độc hơn khi phù hợp.[1][2]
- Thận trọng ở người có tiền sử bệnh đường tiêu hóa, đặc biệt viêm đại tràng.[1][2][4]
- Không dùng clindamycin điều trị viêm màng não vì thuốc không đạt nồng độ điều trị đầy đủ trong dịch não tủy.[1][2][4]
- Điều trị kéo dài có thể gây phát triển quá mức nấm men hoặc vi sinh vật không nhạy cảm.[1][2][4]
- Dạng tiêm có benzyl alcohol cần đặc biệt thận trọng ở trẻ sơ sinh, nhất là trẻ sinh non hoặc nhẹ cân, do nguy cơ hội chứng thở ngáp liên quan đến chất bảo quản.[2]
- Truyền tĩnh mạch quá nhanh có thể gây biến cố tim mạch nghiêm trọng; phải tuân thủ tốc độ truyền của nhãn.[2]
- Dạng bôi và dạng âm đạo vẫn có thể hấp thu toàn thân và gây tiêu chảy hoặc viêm đại tràng, dù nguy cơ thấp hơn dạng toàn thân.[3][5]
- Chỉ sử dụng khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ hợp lý về nhiễm vi khuẩn nhạy cảm, nhằm hạn chế kháng kháng sinh.[1][2][7]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu cho clindamycin. Xử trí chủ yếu gồm ngừng thuốc khi phù hợp, đánh giá đường thở, hô hấp và tuần hoàn, theo dõi dấu hiệu sinh tồn, chức năng gan thận và điều trị hỗ trợ. Phản ứng dị ứng nặng cần xử trí cấp cứu theo tình trạng lâm sàng. Thẩm tách máu và thẩm phân phúc mạc không loại bỏ clindamycin hiệu quả.[1][4] Dạng bôi vẫn có thể được hấp thu đủ để gây tác dụng toàn thân nếu dùng quá mức.[3] Người nghi quá liều cần liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc, không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
- Viên nang DailyMed tham chiếu được bảo quản ở 20–25°C, trong bao bì kín và tránh ánh sáng.[1]
- Cleocin T bôi da được bảo quản ở 20–25°C, tránh đông lạnh; dung dịch chứa cồn phải tránh nhiệt, tia lửa và ngọn lửa.[3]
- Một số chế phẩm tiêm pha sẵn được khuyến nghị bảo quản ở nhiệt độ phòng và tránh nhiệt độ trên 30°C; yêu cầu có thể khác theo bao bì và công thức.[2]
- Kem âm đạo, hỗn dịch sau pha và các sản phẩm khác phải được bảo quản đúng theo nhãn riêng. Không sử dụng thuốc quá hạn hoặc có thay đổi bất thường về màu, mùi hay trạng thái.
Đối tượng đặc biệt
Liều clindamycin toàn thân ở trẻ phải tính theo tổng cân nặng và mức độ nhiễm khuẩn. Viên nang chỉ phù hợp với trẻ có thể nuốt nguyên viên; dạng viên không phải lúc nào cũng cung cấp chính xác liều mg/kg cần thiết.[1][4] Nhãn thuốc tiêm có hướng dẫn cho trẻ từ sơ sinh, nhưng một số công thức chứa benzyl alcohol có nguy cơ gây độc, đặc biệt ở trẻ sinh non hoặc nhẹ cân.[2] Tính an toàn và hiệu quả của kem clindamycin âm đạo ở trẻ em chưa được xác lập trong SmPC tham chiếu.[5] Không tự tính, chia viên hoặc đo liều cho trẻ bằng thìa gia dụng.
Tuổi cao đơn thuần không bắt buộc phải thay đổi liều khi chức năng gan và chức năng thận theo tuổi còn phù hợp.[1][4] Tuy nhiên, tiêu chảy và viêm đại tràng liên quan đến kháng sinh được báo cáo thường xuyên hơn và có thể nặng hơn ở người trên 60 tuổi. Cần theo dõi chặt thay đổi số lần đi tiêu, mất nước, bệnh đồng mắc và thuốc dùng kèm.[1][2]
Clindamycin qua được nhau thai. Các thử nghiệm ở phụ nữ dùng clindamycin toàn thân trong quý hai và quý ba không ghi nhận tăng tần suất dị tật bẩm sinh, nhưng chưa có nghiên cứu đầy đủ, đối chứng tốt trong quý đầu.[1][4] SmPC kem âm đạo không khuyến nghị sử dụng trong quý đầu do thiếu dữ liệu và cho phép cân nhắc trong quý hai hoặc quý ba khi thật sự cần thiết.[5] Việc dùng thuốc trong thai kỳ phải dựa trên đánh giá lợi ích–nguy cơ của bác sĩ; không tự sử dụng cho mụn, khí hư hoặc nhiễm khuẩn nghi ngờ.
Clindamycin dùng đường uống hoặc tiêm xuất hiện trong sữa mẹ và có thể ảnh hưởng hệ vi sinh đường tiêu hóa của trẻ. Việc người mẹ cần dùng clindamycin không nhất thiết đồng nghĩa phải ngừng cho bú, nhưng có thể ưu tiên thuốc thay thế phù hợp và cần theo dõi trẻ về tiêu chảy, tưa miệng, hăm tã hoặc hiếm gặp phân có máu.[1][4][8] Dùng âm đạo ít có khả năng gây tác dụng ở trẻ hơn dù một phần liều có thể hấp thu. Không bôi clindamycin lên vùng vú nơi trẻ có thể tiếp xúc hoặc nuốt thuốc.[8]
Bệnh gan vừa đến nặng có thể kéo dài thời gian bán thải của clindamycin. Nhãn tham chiếu cho biết thường không cần hiệu chỉnh liều định kỳ chỉ vì suy gan khi dùng theo khoảng cách phù hợp, nhưng nên kiểm tra men gan định kỳ ở người bệnh gan nặng, đặc biệt khi điều trị kéo dài.[1][4] Quyết định liều phải dựa trên nhãn cụ thể và đánh giá của bác sĩ.
Thời gian bán thải có thể tăng nhẹ khi chức năng thận giảm rõ rệt. Nhãn uống và SmPC tham chiếu cho biết thường không cần hiệu chỉnh liều định kỳ chỉ dựa trên suy thận; tuy nhiên, clindamycin có khả năng gây độc thận và đã ghi nhận tổn thương thận cấp, nên cần cân nhắc theo dõi chức năng thận ở người có bệnh thận sẵn hoặc dùng thuốc độc thận.[1][2][4] Thẩm tách máu và thẩm phân phúc mạc không loại bỏ thuốc hiệu quả.
SmPC viên nang ghi nhận clindamycin không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.[4] Ảnh hưởng của kem âm đạo chưa được đánh giá có hệ thống.[5] Người bệnh không nên lái xe nếu xuất hiện chóng mặt, suy nhược, phản ứng dị ứng hoặc triệu chứng khác làm giảm khả năng tập trung.
Tương tác thuốc của Clindamycin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Rocuronium
Clindamycin có thể tăng mức phong bế do rocuronium; bằng chứng hiện có chủ yếu từ mô hình tiền lâm sàng. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học cộng hợp tại khớp thần kinh–cơ. Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy clindamycin làm tăng phong bế do rocuronium. Ảnh hưởng: Về lý thuyết có thể kéo dài liệt cơ và suy hô hấp, nhưng chưa có dữ liệu lâm sàng mạnh để định lượng nguy cơ. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp khi có thể. Nếu bắt buộc trong gây mê, chuẩn độ rocuronium theo đáp ứng và giám sát định lượng; không sử dụng dữ liệu tiền lâm sàng để tự đặt liều giảm cố định. | TOF ratio, thông khí, SpO₂, sức cơ, thời gian hồi phục và nhu cầu thuốc đảo ngược. | Bằng chứng: low Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin phosphate injection – Prescribing Information (revised 04/2026) | Drug Interactions: avoid neuromuscular blocking agents; monitor with strong CYP3A4/CYP3A5 inhibitors or inducers | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44fa506b-90ac-42de-831b-5f3f1a500fc0 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Vecuronium
Clindamycin có thể góp phần kéo dài phong bế thần kinh–cơ do vecuronium; bằng chứng người còn rất hạn chế và có yếu tố gây nhiễu. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học cộng hợp trên dẫn truyền thần kinh–cơ. Báo cáo ca có cả gentamicin nên không thể quy hoàn toàn hiệu ứng cho clindamycin. Ảnh hưởng: Có thể kéo dài liệt và chậm hồi phục hô hấp sau gây mê. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp khi có thể. Nếu bắt buộc, chuẩn độ vecuronium theo theo dõi định lượng và sẵn sàng hỗ trợ thông khí; không suy diễn một mức chỉnh liều cố định từ báo cáo ca. | TOF/peripheral nerve stimulator, thông khí, SpO₂, sức cơ và thời gian hồi phục. | Bằng chứng: very_low Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin phosphate injection – Prescribing Information (revised 04/2026) | Drug Interactions: avoid neuromuscular blocking agents; monitor with strong CYP3A4/CYP3A5 inhibitors or inducers | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44fa506b-90ac-42de-831b-5f3f1a500fc0 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Pancuronium
Clindamycin có thể kéo dài phong bế thần kinh–cơ do pancuronium. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học cộng hợp tại bản vận động. Clindamycin có hoạt tính phong bế thần kinh–cơ và có thể làm tăng tác dụng của pancuronium. Ảnh hưởng: Đã có báo cáo người bệnh bị kéo dài phong bế sau pancuronium khi dùng clindamycin, với nguy cơ ngừng thở và chậm hồi phục cơ. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp khi có thể. Nếu bắt buộc trong gây mê/hồi sức, chuẩn độ pancuronium theo đáp ứng, giám sát định lượng dẫn truyền thần kinh–cơ và chuẩn bị hỗ trợ thông khí/đảo ngược phong bế. | TOF ratio, đáp ứng kích thích thần kinh ngoại vi, thông khí phút, SpO₂ và hồi phục sức cơ trước rút nội khí quản. | Bằng chứng: low Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin phosphate injection – Prescribing Information (revised 04/2026) | Drug Interactions: avoid neuromuscular blocking agents; monitor with strong CYP3A4/CYP3A5 inhibitors or inducers | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44fa506b-90ac-42de-831b-5f3f1a500fc0 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Clindamycin có thể làm tăng yếu cơ do độc tố botulinum thông qua tác dụng cộng hợp trên dẫn truyền thần kinh–cơ. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học theo cơ chế. Độc tố botulinum ức chế giải phóng acetylcholine trước synap, trong khi clindamycin có thể gây phong bế thần kinh–cơ; bằng chứng trực tiếp cho cặp cụ thể còn hạn chế. Ảnh hưởng: Về lý thuyết có thể tăng yếu cơ toàn thân, sụp mi, khó nuốt, khó nói hoặc suy hô hấp, đặc biệt ở người có bệnh thần kinh–cơ. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Dùng thận trọng và tăng giám sát lâm sàng khi phối hợp. Hướng dẫn người bệnh nhận biết yếu cơ lan tỏa, khó nuốt, khó nói hoặc khó thở; không tự đặt khoảng cách thời gian dùng khi nguồn không có khuyến cáo cụ thể. | Theo dõi yếu cơ tiến triển, sụp mi, khó nuốt, khàn tiếng, khó thở và khả năng bảo vệ đường thở; đánh giá khẩn nếu có triệu chứng toàn thân. | Bằng chứng: theoretical Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin hydrochloride capsule – Prescribing Information | Drug Interactions: neuromuscular blocking agents; CYP3A4/CYP3A5 inhibitors and inducers; erythromycin antagonism | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b6ff9d4b-a478-4856-a516-1454e1f81a5e | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Clindamycin có thể làm tăng và kéo dài tác dụng của thuốc phong bế thần kinh–cơ, gây yếu cơ sâu, liệt hô hấp hoặc chậm hồi phục sau gây mê. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học. Clindamycin tự có hoạt tính phong bế thần kinh–cơ và làm tăng mức phong bế do các thuốc giãn cơ; cơ chế được cho là can thiệp dẫn truyền acetylcholine ở bản vận động, chủ yếu sau synap. Ảnh hưởng: Có thể kéo dài thời gian liệt, gây ngừng thở, giảm thông khí và cần hỗ trợ hô hấp hoặc đảo ngược phong bế kéo dài. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp khi có thể. Nếu bắt buộc trong gây mê/hồi sức, sử dụng dưới giám sát chuyên khoa, chuẩn bị hỗ trợ thông khí và điều chỉnh thuốc phong bế thần kinh–cơ theo đáp ứng; không có khuyến cáo chỉnh liều clindamycin cố định. | Theo dõi định lượng dẫn truyền thần kinh–cơ (TOF/peripheral nerve stimulator), nhịp thở tự nhiên, SpO₂, thông khí và hồi phục sức cơ trước rút nội khí quản. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin hydrochloride capsule – Prescribing Information | Drug Interactions: neuromuscular blocking agents; CYP3A4/CYP3A5 inhibitors and inducers; erythromycin antagonism | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b6ff9d4b-a478-4856-a516-1454e1f81a5e | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Natri picosulfat, magnesi oxyd và acid citric khan
Clindamycin dùng trước hoặc cùng chế phẩm làm sạch ruột chứa sodium picosulfate có thể làm giảm hiệu quả làm sạch ruột. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/vi sinh. Sodium picosulfate cần được vi khuẩn đại tràng chuyển thành chất chuyển hóa hoạt tính; kháng sinh có thể làm giảm quá trình chuyển đổi này. Ảnh hưởng: Có thể gây chuẩn bị ruột không đầy đủ, làm giảm chất lượng nội soi hoặc phải lặp lại thủ thuật. | Khuyến nghị: monitor Xử trí: Thông báo cho đơn vị nội soi về việc dùng clindamycin. Cân nhắc chế phẩm làm sạch ruột không phụ thuộc chuyển hóa vi khuẩn hoặc đánh giá kỹ mức độ làm sạch; không tự tăng liều. | Theo dõi lượng phân, độ trong của dịch thải và đánh giá chất lượng chuẩn bị ruột tại thủ thuật; tuân thủ theo dõi điện giải/chức năng thận theo nhãn chế phẩm. | Bằng chứng: high Nguồn: FDA | CLENPIQ (sodium picosulfate, magnesium oxide, anhydrous citric acid) – Prescribing Information | Prior or concomitant antibiotics may reduce sodium picosulfate conversion by colonic bacteria and reduce bowel-prep efficacy | https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2023/209589s015lbl.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Bacillus Calmette–Guérin
Điều trị kháng sinh có thể làm giảm hiệu quả của BCG sống dùng nội bàng quang; nhãn TICE BCG khuyến cáo hoãn điều trị BCG trong thời gian dùng kháng sinh. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/vi sinh. Kháng sinh có thể ức chế BCG sống và cản trở hoạt tính cần thiết cho hiệu quả điều trị nội bàng quang. Ảnh hưởng: Có thể làm giảm hiệu quả điều trị BCG nội bàng quang nếu dùng trong khi đang điều trị kháng sinh. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Hoãn TICE BCG trong thời gian dùng clindamycin và sắp xếp lại liệu trình theo hướng dẫn chuyên khoa sau khi kết thúc kháng sinh. Không tự đặt khoảng chờ ngoài nhãn. | Rà tình trạng nhiễm trùng, ngày kết thúc clindamycin và lịch BCG nội bàng quang; theo dõi đáp ứng theo quy trình của chuyên khoa tiết niệu. | Bằng chứng: low Nguồn: DailyMed/FDA | TICE BCG – Prescribing Information | Antimicrobial therapy may interfere with BCG efficacy; postpone treatment during antibiotics | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=c9b74876-e665-442b-87ad-b7333bc9a67a | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Clindamycin có thể làm giảm hiệu lực vaccine tả sống đường uống do ức chế sự nhân lên của chủng vaccine. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/vi sinh. Kháng sinh toàn thân có thể tiêu diệt hoặc hạn chế chủng vaccine sống CVD 103-HgR trong ruột. Ảnh hưởng: Giảm nhân lên của vaccine có thể dẫn đến đáp ứng miễn dịch không đầy đủ. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Không dùng Vaxchora cho người đã dùng kháng sinh đường uống hoặc tiêm trong 14 ngày trước đó và tránh kháng sinh dùng đồng thời theo nhãn vaccine. Sắp xếp lịch clindamycin/vaccine với cơ sở tiêm chủng. | Rà lịch thuốc 14 ngày trước vaccine; nếu dùng kháng sinh trong cửa sổ này, đánh giá hoãn vaccine theo nhãn và nguy cơ phơi nhiễm. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | VAXCHORA (Cholera Vaccine, Live, Oral) – Prescribing Information | Systemic antibiotics may prevent vaccine replication; do not administer after antibiotics within the preceding 14 days and avoid concomitant antibiotics | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=2d33d9ae-1fe6-477e-9285-8890f6e98be4 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Clindamycin có thể bất hoạt chủng vaccine thương hàn sống Ty21a và làm giảm đáp ứng miễn dịch. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/vi sinh. Kháng sinh có thể tiêu diệt hoặc ức chế sự nhân lên của chủng vaccine sống trong ruột. Ảnh hưởng: Vaccine có thể không tạo đủ đáp ứng bảo vệ nếu dùng trong hoặc quá gần đợt kháng sinh. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Không dùng vaccine trong khi đang dùng clindamycin. SmPC của clindamycin tại Anh khuyến cáo tránh clindamycin trong 3 ngày trước và 3 ngày sau vaccine thương hàn uống; áp dụng theo nhãn vaccine tại địa phương. | Xác nhận ngày dùng kháng sinh và ngày uống từng liều vaccine; nếu lịch đã chồng lấp, tham vấn cơ sở tiêm chủng về việc hoãn hoặc lặp lại liệu trình. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | VIVOTIF (Typhoid Vaccine Live Oral Ty21a) – Prescribing Information | Antibiotics may kill the vaccine strain and prevent sufficient replication and immune response | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=09d800e3-427e-4973-9261-61592d662bbd&version=2 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Kaolin–pectin
Kaolin–pectin làm chậm đáng kể tốc độ hấp thu clindamycin đường uống, mặc dù tổng mức hấp thu không giảm rõ. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học tại đường tiêu hóa. Kaolin–pectin làm kéo dài rõ tốc độ hấp thu clindamycin; cơ chế cụ thể không được xác định đầy đủ trong nghiên cứu được trích dẫn. Ảnh hưởng: Nghiên cứu dược động học ghi nhận thời gian bán hấp thu tăng khoảng 20 lần (từ khoảng 16 phút lên trên 300 phút), có thể làm chậm đạt nồng độ điều trị ban đầu. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Không dùng đồng thời. Tách thời điểm dùng; nguồn nghiên cứu không xác lập một khoảng cách giờ chuẩn nên cần tuân theo nhãn sản phẩm hoặc tư vấn dược sĩ. | Theo dõi đáp ứng điều trị nhiễm trùng, đặc biệt khi cần khởi phát tác dụng sớm; đánh giá lại nếu triệu chứng không cải thiện. | Bằng chứng: moderate Nguồn: PubMed | Pharmacokinetic evaluation of a drug interaction between kaolin--pectin and clindamycin | Absorption half-time prolonged about 20-fold while total extent of absorption was not reduced | PMID: 712595; DOI: 10.1002/jps.2600671120; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/712595/ | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Warfarin
Clindamycin có thể làm tăng INR và nguy cơ chảy máu ở người đang dùng warfarin. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cơ chế chưa rõ hoàn toàn; thay đổi hệ vi khuẩn đường ruột và giảm tổng hợp vitamin K có thể làm tăng tác dụng chống đông của warfarin. Ảnh hưởng: Có báo cáo sau lưu hành về tăng PT/INR và/hoặc chảy máu khi clindamycin được dùng với thuốc đối kháng vitamin K, trong đó warfarin là thuốc điển hình. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đo INR sớm hơn và thường xuyên hơn khi bắt đầu clindamycin, khi có thay đổi tình trạng nhiễm trùng và sau khi ngừng kháng sinh. Điều chỉnh warfarin theo INR và phác đồ chống đông. | INR/PT; dấu hiệu chảy máu, bầm tím, tiểu máu, phân đen; hemoglobin/hematocrit nếu nghi xuất huyết. | Bằng chứng: moderate Nguồn: Medicines Evaluation Board (Netherlands) | Clindamycin product-information harmonisation: vitamin K antagonists | Postmarketing reports of increased PT/INR and/or bleeding; frequent coagulation monitoring recommended | https://db.cbg-meb.nl/veegactie/csp/Clindamycin_april2014.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Rifampicin
Rifampicin làm giảm mạnh phơi nhiễm clindamycin và có thể dẫn đến không đạt mục tiêu dược động học/dược lực học. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học. Rifampicin cảm ứng mạnh CYP3A4/CYP3A5, làm tăng chuyển hóa và thanh thải clindamycin. Ảnh hưởng: Nghiên cứu trên bệnh nhân nhiễm trùng xương khớp do tụ cầu ghi nhận thanh thải clindamycin tăng 16 lần và AUC0–8/MIC giảm 15 lần; xác suất đạt mục tiêu giảm rõ rệt. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi chặt đáp ứng chống nhiễm khuẩn; cân nhắc phác đồ thay thế khi nguy cơ thất bại điều trị cao. Có thể cân nhắc TDM clindamycin nếu cơ sở có khả năng. | Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng, CRP/bạch cầu, cấy vi sinh, cải thiện tại ổ nhiễm; đo nồng độ clindamycin nếu có phương tiện. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin hydrochloride capsule – Prescribing Information | Drug Interactions: neuromuscular blocking agents; CYP3A4/CYP3A5 inhibitors and inducers; erythromycin antagonism | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b6ff9d4b-a478-4856-a516-1454e1f81a5e | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Erythromycin
Clindamycin và erythromycin có hiện tượng đối kháng in vitro, có thể làm giảm hiệu lực kháng khuẩn khi dùng đồng thời. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Hai thuốc cùng gắn vào tiểu đơn vị 50S của ribosome và có thể cản trở tác dụng của nhau; ý nghĩa lâm sàng chính xác chưa được định lượng. Ảnh hưởng: Nguy cơ đáp ứng kháng khuẩn không tối ưu hoặc thất bại điều trị, nhất là khi cần nồng độ/hoạt tính ổn định tại ổ nhiễm. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Không dùng đồng thời theo nhãn clindamycin. Chọn phác đồ thay thế dựa trên vi khuẩn, vị trí nhiễm và kháng sinh đồ. | Nếu đã phối hợp, theo dõi đáp ứng lâm sàng, nhiệt độ, bạch cầu/CRP khi phù hợp và kết quả cấy/kháng sinh đồ. | Bằng chứng: low Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin hydrochloride capsule – Prescribing Information | Drug Interactions: neuromuscular blocking agents; CYP3A4/CYP3A5 inhibitors and inducers; erythromycin antagonism | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b6ff9d4b-a478-4856-a516-1454e1f81a5e | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Clindamycin dùng cùng thuốc đối kháng vitamin K có thể làm tăng PT/INR và nguy cơ chảy máu. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/dược động học chưa được xác định đầy đủ. Thay đổi hệ vi khuẩn ruột và nguồn vitamin K có thể góp phần làm tăng tác dụng chống đông. Ảnh hưởng: Đã có báo cáo tăng PT/INR và/hoặc chảy máu khi phối hợp; mức độ nguy cơ phụ thuộc nền chống đông, tình trạng nhiễm trùng và các yếu tố bệnh nhân. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Kiểm tra đông máu thường xuyên hơn khi bắt đầu, trong và sau clindamycin. Điều chỉnh liều thuốc đối kháng vitamin K theo INR và hướng dẫn chống đông, không điều chỉnh theo một công thức cố định. | Theo dõi INR/PT, hemoglobin/hematocrit khi nghi chảy máu, bầm tím, chảy máu cam, tiểu máu, phân đen hoặc xuất huyết bất thường. | Bằng chứng: high Nguồn: Medicines Evaluation Board (Netherlands) | Clindamycin product-information harmonisation: vitamin K antagonists | Postmarketing reports of increased PT/INR and/or bleeding; frequent coagulation monitoring recommended | https://db.cbg-meb.nl/veegactie/csp/Clindamycin_april2014.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Chất cảm ứng mạnh CYP3A4/CYP3A5 có thể làm giảm nồng độ clindamycin và tăng nguy cơ thất bại điều trị. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học. Cảm ứng CYP3A4/CYP3A5 làm tăng chuyển hóa và thanh thải clindamycin. Ảnh hưởng: Phơi nhiễm clindamycin có thể giảm đáng kể; với rifampicin, một nghiên cứu lâm sàng ghi nhận thanh thải tăng 16 lần và AUC0–8/MIC giảm 15 lần. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi chặt đáp ứng chống nhiễm khuẩn; cân nhắc thay chất cảm ứng hoặc chọn kháng sinh khác khi nguy cơ thất bại điều trị cao. Có thể cân nhắc theo dõi nồng độ thuốc nếu cơ sở có khả năng. | Theo dõi sốt, đau, dấu hiệu nhiễm trùng, CRP/bạch cầu khi phù hợp, kết quả cấy và đáp ứng lâm sàng; đánh giá lại sớm nếu không cải thiện. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin hydrochloride capsule – Prescribing Information | Drug Interactions: neuromuscular blocking agents; CYP3A4/CYP3A5 inhibitors and inducers; erythromycin antagonism | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b6ff9d4b-a478-4856-a516-1454e1f81a5e | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Chất ức chế mạnh CYP3A4/CYP3A5 có thể làm tăng nồng độ clindamycin và tăng nguy cơ phản ứng bất lợi. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học. Clindamycin được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A4 và ít hơn bởi CYP3A5; ức chế mạnh các enzyme này có thể làm giảm thanh thải clindamycin. Ảnh hưởng: Có thể tăng phơi nhiễm clindamycin và độc tính, nhưng nhãn thuốc không đưa ra mức thay đổi AUC/Cmax hoặc một hội chứng độc tính đặc hiệu. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi phản ứng bất lợi khi bắt đầu hoặc ngừng chất ức chế mạnh. Cân nhắc thuốc thay thế nếu độc tính xuất hiện; không tự chỉnh liều khi không có hướng dẫn cụ thể từ nguồn. | Theo dõi tiêu chảy nặng/viêm đại tràng do C. difficile, buồn nôn, phát ban, dấu hiệu độc gan; cân nhắc AST, ALT, bilirubin và chức năng thận khi điều trị kéo dài hoặc bệnh nhân nguy cơ cao. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin hydrochloride capsule – Prescribing Information | Drug Interactions: neuromuscular blocking agents; CYP3A4/CYP3A5 inhibitors and inducers; erythromycin antagonism | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b6ff9d4b-a478-4856-a516-1454e1f81a5e | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
Thắc mắc về hoạt chất Clindamycin
Clindamycin là kháng sinh lincosamide có tác dụng chủ yếu kìm khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp protein tại tiểu đơn vị ribosome 50S. Thuốc có dạng uống, tiêm, bôi da và dùng âm đạo; mỗi dạng có chỉ định riêng và không được tự thay thế cho nhau.[1][2][3][4][5]
Clindamycin bôi ngoài da được chỉ định điều trị mụn trứng cá trong các nhãn tham chiếu.[3] Thuốc bôi vẫn có thể được hấp thu và hiếm khi gây tiêu chảy hoặc viêm đại tràng. Không nên tự lấy viên uống hoặc dung dịch tiêm để bôi lên da. Việc sử dụng kháng sinh trị mụn cần được bác sĩ đánh giá nhằm hạn chế kích ứng và kháng kháng sinh.
Viên nang có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không làm giảm đáng kể mức hấp thu. Thuốc phải được nuốt nguyên viên với một cốc nước đầy và không nằm xuống trong ít nhất 30 phút sau khi uống để giảm nguy cơ viêm hoặc loét thực quản.[4]
Clindamycin không điều trị cảm lạnh hoặc cúm do virus. Thuốc chỉ được dùng khi có nhiễm khuẩn đã được chứng minh hoặc được nghi ngờ có cơ sở do vi khuẩn nhạy cảm. Ho hoặc đau họng không tự động là chỉ định dùng clindamycin.[1][2]
Cần liên hệ bác sĩ sớm khi tiêu chảy nhiều, kéo dài, có máu hoặc chất nhầy, kèm đau quặn bụng, sốt, chóng mặt hoặc dấu hiệu mất nước. Viêm đại tràng do C. difficile có thể xuất hiện trong quá trình dùng thuốc hoặc hơn hai tháng sau liều cuối. Không tự dùng thuốc làm giảm nhu động ruột khi nghi ngờ viêm đại tràng liên quan đến kháng sinh.[1][2][5]

