Vecuronium là thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực thuộc nhóm aminosteroid, có thời gian tác dụng trung bình và chỉ dùng đường tĩnh mạch. Thuốc cạnh tranh với acetylcholine tại thụ thể nicotinic ở bản vận động, gây giãn hoặc liệt cơ xương để hỗ trợ đặt nội khí quản, phẫu thuật và thông khí cơ học. Vecuronium không gây mê, không làm mất ý thức và không giảm đau; người bệnh phải được gây mê hoặc an thần đầy đủ trong toàn bộ thời gian phong bế.
Thuốc được thải trừ chủ yếu qua mật và một phần qua thận. Suy gan, bệnh đường mật, suy thận, hạ thân nhiệt, rối loạn điện giải và nhiều thuốc phối hợp có thể kéo dài tác dụng. Vecuronium chỉ được sử dụng bởi nhân viên chuyên môn tại nơi có phương tiện đặt nội khí quản, thông khí nhân tạo và hồi sức. Hướng dẫn ASA khuyến cáo theo dõi định lượng thần kinh–cơ và xác nhận tỷ số train-of-four đạt ít nhất 0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Vecuronium, thường dùng dưới dạng vecuronium bromide.
- Nhóm dược lý: Thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực, cấu trúc aminosteroid, thời gian tác dụng trung bình.
- Vai trò: Hỗ trợ đặt nội khí quản, giãn cơ trong phẫu thuật và thông khí cơ học.
- Không có tác dụng: Không gây mất ý thức, an thần, quên hoặc giảm đau.
- Đường dùng: Tiêm bolus hoặc truyền tĩnh mạch sau khi hoàn nguyên.
- Thải trừ: Chủ yếu qua mật; một phần được chuyển hóa tại gan và đào thải qua thận.
- Nguy cơ quan trọng: Liệt cơ hô hấp, ngừng thở, phong bế tồn dư, phản vệ, sai sót dùng thuốc và yếu cơ khi dùng kéo dài.
- Đảo ngược: Sugammadex có thể đảo ngược phong bế do Vecuronium; neostigmine dùng khi đã có hồi phục tự phát thích hợp.
- Theo dõi: Theo dõi định lượng và xác nhận train-of-four ≥0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
- Tự sử dụng: Tuyệt đối không sử dụng ngoài cơ sở có đủ điều kiện gây mê và hồi sức.
Hoạt chất Vecuronium là gì?
Vecuronium là thuốc gây giãn hoặc liệt cơ xương bằng cách chẹn dẫn truyền thần kinh–cơ. Thuốc không làm mất ý thức, không giảm đau và không gây quên. Vì vậy, Vecuronium chỉ được sử dụng khi người bệnh đã được gây mê hoặc an thần và giảm đau đầy đủ.
Vecuronium
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Vecuronium |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Vecuronium |
| Tên IUPAC | [(2S,3S,5S,8R,9S,10S,13S,14S,16S,17R)-17-acetyloxy-10,13-dimethyl-16-(1-methylpiperidin-1-ium-1-yl)-2-piperidin-1-yl-2,3,4,5,6,7,8,9,11,12,14,15,16,17-tetradecahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-3-yl] acetate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Vecuronium bromide là dạng muối được sử dụng trong chế phẩm tiêm. Vecuronium cation hoặc vecuronium ion là tên chỉ phần hoạt tính mang điện dương. Norcuron và Vecuronium SUN là tên sản phẩm hoặc biệt dược, không phải tên đồng nghĩa hóa học. |
| Tên viết tắt | VEC |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 86029-43-8 |
|---|---|
| UNII | 5438723848 |
| PubChem CID | 39765 |
| RxNorm CUI | 1546399 |
Dược động học của Vecuronium
Sau khi tiêm tĩnh mạch, Vecuronium phân bố nhanh chủ yếu trong khoang dịch ngoại bào. Thuốc được chuyển hóa ở mức độ thấp tại gan thành 3-hydroxy hoặc 3-desacetyl vecuronium, một chất chuyển hóa vẫn có hoạt tính chẹn thần kinh–cơ. Thuốc mẹ và chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua mật và một phần qua nước tiểu.
SmPC ghi nhận thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 0,18–0,51 L/kg, độ thanh thải huyết tương 3,0–6,4 mL/phút/kg và thời gian bán thải 36–117 phút. Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận thời gian bán thải khoảng 65–75 phút ở người bệnh phẫu thuật khỏe mạnh và một số người suy thận được nghiên cứu.
Giai đoạn I: Hấp thu
Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa hoặc mô vì thuốc chỉ được sử dụng đường tĩnh mạch. Sau liều đặt nội khí quản thông thường, đáp ứng co cơ bắt đầu giảm sau khoảng một phút; điều kiện đặt nội khí quản thường đạt trong khoảng 90 giây đến 3 phút, tùy nhãn, kỹ thuật gây mê và người bệnh.
| F · Sinh khả dụng | Do được tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch, toàn bộ liều đã tiêm có mặt trong tuần hoàn hệ thống trước khi phân bố và thải trừ. Không áp dụng khái niệm sinh khả dụng hấp thu như đối với thuốc uống. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Vecuronium chủ yếu phân bố trong khoang dịch ngoại bào. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 0,18–0,51 L/kg trong SmPC; nhãn Hoa Kỳ ghi khoảng 0,3–0,4 L/kg. Khoảng 60–80% thuốc gắn với protein huyết tương ở các liều lâm sàng được nghiên cứu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Mức độ chuyển hóa của Vecuronium tương đối thấp. Tại gan, thuốc có thể tạo 3-hydroxy vecuronium, còn được gọi là 3-desacetyl vecuronium. Chất chuyển hóa này có hoạt lực chẹn thần kinh–cơ khoảng một nửa hoặc hơn so với thuốc mẹ trong dữ liệu được nhãn mô tả và có thể góp phần gây phong bế kéo dài khi sử dụng lâu ngày, đặc biệt nếu chức năng thận hoặc gan suy giảm.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Mật là đường thải trừ chính. SmPC ước tính khoảng 40–60% liều được bài tiết vào mật trong vòng 24 giờ dưới dạng các hợp chất monoquaternary; khoảng 95% lượng này là Vecuronium không đổi và dưới 5% là 3-hydroxy vecuronium. Khoảng 20–30% liều được bài tiết qua nước tiểu trong vòng 24 giờ.
Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận tỷ lệ thu hồi qua nước tiểu khoảng 3–35% và bài tiết qua mật khoảng 25–50% trong những điều kiện nghiên cứu khác nhau.
| t½ · Thời gian bán thải |
|
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải huyết tương của Vecuronium ở người lớn khoảng 3,0–6,4 mL/phút/kg theo SmPC; nhãn Hoa Kỳ ghi khoảng 3–4,5 mL/phút/kg. Độ thanh thải có thể giảm ở người cao tuổi, bệnh gan, tắc mật, suy thận hoặc tình trạng làm kéo dài thời gian tuần hoàn. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi dược động học hoặc đáp ứng gồm:
- Bệnh gan hoặc đường mật làm giảm thải trừ qua mật và có thể kéo dài tác dụng.
- Suy thận có thể giảm độ thanh thải hoặc làm tăng nhạy cảm với thuốc và chất chuyển hóa.
- Người cao tuổi hoặc người có tuần hoàn chậm có thể khởi phát tác dụng chậm và kéo dài hơn.
- Hạ thân nhiệt làm tăng và kéo dài phong bế.
- Béo phì có thể gây quá liều tương đối nếu tính liều theo cân nặng thực tế; SmPC khuyến cáo dựa trên cân nặng lý tưởng khi cân nặng vượt đáng kể mức lý tưởng.
- Bỏng có thể gây kháng thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực.
- Suy dinh dưỡng, giảm protein máu, mất nước, toan máu, tăng CO₂, hạ kali, tăng magnesium hoặc hạ calci có thể tăng tác dụng.
- Thuốc mê bay hơi, kháng sinh và nhiều thuốc phối hợp có thể thay đổi mức độ hoặc thời gian phong bế.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Vecuronium
Vecuronium thuộc nhóm thuốc chẹn thần kinh–cơ cạnh tranh, không khử cực, có cấu trúc aminosteroid và thời gian tác dụng trung bình. Ở liều lâm sàng, thuốc không có hoạt tính phong bế hạch hoặc tác dụng kháng muscarinic, kháng phế vị đáng kể.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Vecuronium cạnh tranh với acetylcholine tại các thụ thể nicotinic trên bản vận động của cơ vân. Việc ngăn acetylcholine gắn và hoạt hóa thụ thể làm gián đoạn dẫn truyền thần kinh–cơ, gây liệt cơ mềm, bao gồm cả cơ hô hấp. Không giống thuốc khử cực như suxamethonium, Vecuronium thường không gây rung giật bó cơ trước khi liệt.
Phong bế có thể được đảo ngược bằng sugammadex thông qua tạo phức với Vecuronium hoặc bằng thuốc ức chế acetylcholinesterase khi đã xuất hiện hồi phục tự phát thích hợp.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Liều ED90 trong gây mê cân bằng được nhãn Hoa Kỳ ước tính trung bình khoảng 0,057 mg/kg. Liều 0,08–0,1 mg/kg thường tạo điều kiện đặt nội khí quản trong khoảng 2,5–3 phút và mức phong bế tối đa trong khoảng 3–5 phút. SmPC ghi nhận điều kiện đặt nội khí quản tốt đến rất tốt trong khoảng 90–120 giây với liều 80–100 microgam/kg.
Thời gian hồi phục đến 25% đáp ứng co cơ thường khoảng 24–60 phút tùy tài liệu và điều kiện gây mê; hồi phục đến khoảng 95% thường mất 45–80 phút. Liều cao hơn rút ngắn thời gian khởi phát nhưng kéo dài thời gian tác dụng.
Vecuronium ít gây giải phóng histamine đáng kể trong các nghiên cứu có đối chứng và thường ít ảnh hưởng huyết động ở liều lâm sàng, nhưng phản vệ, hạ huyết áp và nhịp tim nhanh vẫn có thể xảy ra.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Vecuronium
Các chỉ định được phê duyệt trong tài liệu quốc tế gồm:
- Hỗ trợ gây mê toàn thân để tạo thuận lợi cho đặt nội khí quản.
- Tạo giãn cơ xương trong phẫu thuật.
- Duy trì phong bế thần kinh–cơ bằng liều nhắc lại hoặc truyền liên tục trong phẫu thuật.
- Theo nhãn Hoa Kỳ, hỗ trợ giãn cơ trong quá trình thông khí cơ học.
Vecuronium không phải thuốc gây mê, thuốc an thần hoặc thuốc giảm đau. Thuốc có thời gian khởi phát trung bình và không nên tự động được xem là lựa chọn cho mọi trường hợp đặt nội khí quản cấp cứu hoặc trình tự nhanh.
Sử dụng Vecuronium kéo dài để hỗ trợ thông khí cơ học trong ICU được đề cập trong nhãn Hoa Kỳ, nhưng dữ liệu về truyền dài ngày chưa đủ để xây dựng khuyến cáo liều chuẩn. Dùng kéo dài có liên quan đến liệt tồn dư, yếu cơ, teo cơ và bệnh cơ, đặc biệt khi phối hợp corticosteroid.
Việc lựa chọn Vecuronium cho đặt nội khí quản trình tự nhanh hoặc các chiến lược phong bế kéo dài theo bệnh cụ thể không phải chỉ định được xác lập riêng trong các nhãn đã kiểm chứng. Dữ liệu nghiên cứu cho các ứng dụng khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn quốc tế, chỉ dành cho bác sĩ gây mê hoặc hồi sức có chuyên môn. Không được tự áp dụng hoặc dùng thay cho y lệnh:
| Đối tượng hoặc mục tiêu | Liều tham khảo |
|---|---|
| Đặt nội khí quản thường quy ở người lớn | 0,08–0,1 mg/kg tiêm tĩnh mạch bolus. |
| Duy trì theo nhãn Hoa Kỳ | 0,01–0,015 mg/kg khi có chỉ định dựa trên hồi phục co cơ. |
| Duy trì theo SmPC Anh | 0,02–0,03 mg/kg, ưu tiên dùng khi đáp ứng co cơ đã hồi phục đến khoảng 25%. |
| Truyền liên tục theo nhãn Hoa Kỳ | Khởi đầu khoảng 1 microgam/kg/phút; tốc độ trung bình 0,8–1,2 microgam/kg/phút. |
| Truyền liên tục theo SmPC Anh | Khoảng 0,8–1,4 microgam/kg/phút, điều chỉnh để duy trì đáp ứng T1 khoảng 10% hoặc 1–2 đáp ứng train-of-four. |
| Sau khi đặt nội khí quản bằng suxamethonium | SmPC khuyến nghị 0,03–0,05 mg/kg sau khi người bệnh đã hồi phục khỏi phong bế do suxamethonium; nhãn Hoa Kỳ nêu khoảng 0,04–0,06 mg/kg tùy kỹ thuật gây mê. |
| Người béo phì | SmPC khuyến cáo tính liều dựa trên cân nặng lý tưởng khi cân nặng thực tế cao hơn ít nhất 30% so với lý tưởng. |
| Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ | Liều khác nhau giữa các nhãn; SmPC khuyến nghị liều thử 0,01–0,02 mg/kg ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nhạy cảm, sau đó tăng từng phần theo theo dõi co cơ. |
Sự khác biệt giữa nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh cho thấy liều phải được đối chiếu với đúng sản phẩm, tuổi, kỹ thuật gây mê và mức phong bế định lượng.
- Chỉ tiêm hoặc truyền tĩnh mạch sau khi hoàn nguyên đúng hướng dẫn.
- Chỉ dùng bởi hoặc dưới sự giám sát của bác sĩ có kinh nghiệm với thuốc chẹn thần kinh–cơ.
- Phải có sẵn phương tiện đặt nội khí quản, cung cấp oxy, thông khí nhân tạo, hồi sức và thuốc đảo ngược.
- Gây mê, an thần và giảm đau phải được duy trì đầy đủ trong toàn bộ thời gian người bệnh bị liệt cơ.
- Cá thể hóa liều bằng theo dõi thần kinh–cơ; không dùng liều nhắc lại khi chưa có dấu hiệu hồi phục phù hợp.
- Thuốc mê bay hơi có thể làm tăng tác dụng và giảm nhu cầu Vecuronium.
- Sau suxamethonium, phải chờ xuất hiện hồi phục trước khi tiêm Vecuronium.
- Không trộn trực tiếp với dung dịch kiềm như thiopental trong cùng bơm tiêm hoặc truyền đồng thời qua cùng đường truyền chưa được súc rửa.
- Ghi nhãn rõ bơm tiêm, lọ và đường truyền để tránh nhầm thuốc.
- Không sử dụng dung dịch sau hoàn nguyên nếu có tiểu phân hoặc không trong.
Cần theo dõi:
- Mức phong bế bằng phương pháp định lượng train-of-four hoặc kỹ thuật tương đương.
- Ưu tiên đo tại cơ khép ngón cái khi đánh giá hồi phục.
- Xác nhận tỷ số train-of-four đạt ít nhất 0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
- Mức độ gây mê, an thần và giảm đau trong toàn bộ thời gian người bệnh không thể cử động.
- Nhịp tim, huyết áp, điện tâm đồ và tưới máu.
- Độ bão hòa oxy, thông khí phút, CO₂ cuối thì thở ra và áp lực đường thở.
- Khả năng tự thở, sức cơ và phản xạ bảo vệ đường thở.
- Dấu hiệu phản vệ như tụt huyết áp, nhịp tim nhanh, co thắt phế quản, phù mạch hoặc nổi mề đay.
- Điện giải, pH, nhiệt độ cơ thể và tình trạng dịch nếu đáp ứng bất thường.
- Chức năng gan, đường mật và thận khi dùng liều nhắc lại hoặc truyền kéo dài.
Cảnh báo và lưu ý về Vecuronium
- Quá mẫn đã biết với Vecuronium hoặc vecuronium bromide.
- SmPC Anh còn chống chỉ định khi quá mẫn với ion bromide hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
- Dung môi chứa benzyl alcohol không được dùng để hoàn nguyên thuốc cho trẻ sơ sinh theo một số nhãn Hoa Kỳ; chống chỉ định hoặc hạn chế này liên quan đến dung môi và sản phẩm cụ thể.
Danh sách chống chỉ định phải được đối chiếu với tờ thông tin của đúng chế phẩm được sử dụng.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Phong bế thần kinh–cơ kéo dài.
- Yếu cơ hoặc liệt mềm.
- Nhịp tim nhanh.
- Hạ huyết áp hoặc đỏ bừng.
- Co thắt phế quản.
- Phát ban, nổi mề đay hoặc phù mạch.
- Đau hoặc phản ứng tại vị trí tiêm.
- Hồi phục chậm sau gây mê.
- Thay đổi đáp ứng thuốc, gồm tác dụng tăng hoặc giảm.
- Yếu cơ và bệnh cơ do steroid sau sử dụng kéo dài trong ICU, đặc biệt khi phối hợp corticosteroid.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Liệt cơ hô hấp, ngừng thở và tử vong nếu không được thông khí hỗ trợ.
- Phong bế thần kinh–cơ tồn dư hoặc kéo dài, gây suy hô hấp sau mổ.
- Phản vệ hoặc sốc phản vệ, có thể kèm co thắt phế quản, tụt huyết áp, nhịp tim nhanh, phù mạch hoặc nổi mề đay và có thể tử vong.
- Trụy tuần hoàn hoặc sốc.
- Yếu cơ kéo dài, teo cơ hoặc bệnh cơ sau điều trị dài ngày tại ICU.
- Tái liệt sau mổ do tương tác thuốc hoặc đảo ngược chưa đầy đủ.
- Tử vong do tiêm nhầm cho người chưa được gây mê hoặc không có phương tiện hỗ trợ hô hấp.
- Vecuronium gây liệt cơ nhưng không ảnh hưởng đến ý thức hoặc cảm nhận đau; sử dụng khi gây mê không đủ có thể gây sang chấn nghiêm trọng.
- Phải có sẵn phương tiện kiểm soát đường thở, thông khí và hồi sức trước khi dùng.
- Phản ứng chéo giữa các thuốc chẹn thần kinh–cơ có thể xảy ra; đặc biệt thận trọng khi người bệnh từng phản vệ với thuốc cùng nhóm.
- Người mắc nhược cơ, hội chứng Eaton–Lambert hoặc bệnh thần kinh–cơ có thể đáp ứng rất mạnh với liều nhỏ.
- Bệnh gan, tắc mật hoặc suy thận có thể kéo dài tác dụng và làm tăng nguy cơ tích lũy chất chuyển hóa.
- Hạ thân nhiệt làm kéo dài phong bế.
- Người béo phì có thể bị kéo dài tác dụng nếu tính liều theo cân nặng thực tế.
- Người bị bỏng có thể kháng thuốc và cần chuẩn độ dựa trên đáp ứng.
- Hạ kali, tăng magnesium, hạ calci, giảm protein máu, mất nước, toan máu, tăng CO₂ và suy kiệt có thể tăng tác dụng.
- Sử dụng dài ngày trong ICU, đặc biệt cùng corticosteroid, có thể gây yếu cơ, teo cơ hoặc bệnh cơ.
- Không dựa vào thời gian đã trôi qua hoặc dấu hiệu lâm sàng đơn thuần để kết luận người bệnh đã hồi phục hoàn toàn.
Quá liều biểu hiện chủ yếu bằng phong bế thần kinh–cơ sâu hoặc kéo dài, yếu cơ, giảm thể tích khí lưu thông, giảm dự trữ hô hấp và ngừng thở. Xử trí tại cơ sở hồi sức gồm:
- Duy trì đường thở thông thoáng.
- Cung cấp oxy và thông khí nhân tạo cho đến khi chức năng hô hấp hồi phục đầy đủ.
- Tiếp tục gây mê hoặc an thần và giảm đau vì Vecuronium không làm mất ý thức.
- Theo dõi định lượng độ sâu phong bế.
- Sugammadex có thể được sử dụng để đảo ngược phong bế do Vecuronium; liều phụ thuộc độ sâu phong bế và nhãn của thuốc đảo ngược. SmPC Vecuronium giới hạn khuyến nghị này cho người lớn.
- Neostigmine, edrophonium hoặc pyridostigmine chỉ được dùng ở thời điểm hồi phục phù hợp và kèm thuốc kháng muscarinic như atropine hoặc glycopyrrolate.
- Nếu đảo ngược chưa đầy đủ, phải tiếp tục thông khí cho đến khi người bệnh tự thở và bảo vệ đường thở an toàn.
- Không lặp lại thuốc ức chế cholinesterase một cách tùy tiện vì có thể nguy hiểm.
Hướng dẫn ASA khuyến cáo sugammadex cho phong bế sâu, trung bình và nông do Vecuronium; neostigmine là lựa chọn hợp lý khi chỉ còn phong bế tối thiểu, với tỷ số train-of-four khoảng 0,4 đến dưới 0,9.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm:
- Nhãn DailyMed Hoa Kỳ: bảo quản bột khô ở 15–30°C và tránh ánh sáng.
- SmPC Vecuronium SUN: không bảo quản trên 25°C.
- Sau hoàn nguyên, nên sử dụng ngay về mặt vi sinh.
- SmPC ghi độ ổn định hóa lý sau hoàn nguyên trong 24 giờ ở 15–25°C; nếu chưa sử dụng ngay, thời gian bảo quản thường không quá 24 giờ ở 2–8°C trong điều kiện kiểm soát phù hợp.
- Một số nhãn Hoa Kỳ yêu cầu dung dịch hoàn nguyên bằng nước pha tiêm không chất bảo quản được làm lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ.
- Không sử dụng nếu dung dịch có tiểu phân, biến màu bất thường hoặc không trong.
- Phần thuốc thừa phải được loại bỏ theo quy định của sản phẩm và cơ sở y tế.
Đối tượng đặc biệt
Thông tin nhi khoa khác nhau giữa các nhãn:
- SmPC Anh chỉ định Vecuronium cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, trẻ em và thanh thiếu niên. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt dưới khoảng 4 tháng, đáp ứng có thể biến đổi; tài liệu khuyến nghị liều thử 0,01–0,02 mg/kg và tăng từng phần theo theo dõi co cơ. Liều không nên vượt 0,1 mg/kg trong phẫu thuật sơ sinh.
- Nhãn Hoa Kỳ xác lập sử dụng ở trẻ từ trên 7 tuần đến 16 tuổi; độ an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 7 tuần chưa được xác lập trong nhãn này.
- Trẻ từ 1–10 tuổi có thể cần liều tương đối cao hơn hoặc liều duy trì thường xuyên hơn người lớn.
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể nhạy cảm hơn và hồi phục chậm hơn; liều duy trì thường cần thưa hơn.
- Dữ liệu về truyền liên tục ở trẻ em chưa đủ để đưa ra khuyến cáo liều chuẩn.
- Không dùng dung môi chứa benzyl alcohol cho trẻ sơ sinh.
SmPC cho phép dùng cùng liều đặt nội khí quản và duy trì như người trẻ, nhưng thời gian tác dụng thường kéo dài hơn do thay đổi độ thanh thải và tuần hoàn. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo chọn liều thận trọng, thường bắt đầu ở phần thấp của khoảng liều vì người cao tuổi có tỷ lệ suy gan, suy thận, bệnh tim và dùng nhiều thuốc cao hơn.
Không nên tăng liều chỉ để rút ngắn thời gian khởi phát vì liều cao hơn sẽ kéo dài thời gian phong bế. Cần theo dõi định lượng thần kinh–cơ chặt chẽ.
Dữ liệu ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh chỉ khuyến nghị dùng khi bác sĩ đánh giá lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ tiềm tàng.
Trong mổ lấy thai, SmPC nêu liều Vecuronium không nên vượt 0,1 mg/kg. Các nghiên cứu được tài liệu mô tả ghi nhận lượng thuốc qua nhau thai thấp và không quan sát thấy ảnh hưởng lâm sàng rõ rệt lên điểm Apgar, trương lực cơ thai hoặc thích nghi tim phổi của trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, dữ liệu này không chứng minh thuốc an toàn tuyệt đối trong mọi thai kỳ.
Magnesium sulfate dùng điều trị tiền sản giật hoặc sản giật có thể làm tăng phong bế và khiến việc đảo ngược khó hoặc không đầy đủ; liều phải được giảm và chuẩn độ theo đáp ứng co cơ.
Chưa xác định Vecuronium bromide có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu thận trọng; SmPC khuyến nghị cân nhắc lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ.
Quyết định tiếp tục, tạm ngừng cho bú hoặc lựa chọn thuốc khác phải do bác sĩ gây mê và bác sĩ điều trị đánh giá cùng toàn bộ thuốc gây mê phối hợp.
Vecuronium được thải trừ chủ yếu qua mật và một phần được chuyển hóa tại gan. Bệnh gan, xơ gan, ứ mật hoặc bệnh đường mật có thể giảm độ thanh thải, tăng thời gian bán thải và kéo dài phong bế; một số chỉ số hồi phục có thể tăng gấp đôi trong dữ liệu hạn chế.
Không có một mức giảm liều cố định phù hợp cho mọi người bệnh suy gan. Cần dùng thận trọng, tránh liều cao không cần thiết và chuẩn độ bằng theo dõi định lượng thần kinh–cơ.
Một phần Vecuronium và chất chuyển hóa được đào thải qua thận. Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận thuốc có thể được sử dụng mà không kéo dài đáng kể ở một số người suy thận đã được chuẩn bị tốt bằng lọc máu, nhưng phong bế có thể kéo dài trong tình trạng cấp cứu hoặc vô niệu chưa được chuẩn bị. SmPC cũng cảnh báo thời gian tác dụng có thể kéo dài do giảm độ thanh thải hoặc tăng nhạy cảm.
Ảnh hưởng của thẩm tách máu hoặc thẩm phân phúc mạc lên nồng độ Vecuronium và chất chuyển hóa chưa được xác lập. Không có phác đồ chỉnh liều cố định cho mọi mức độ suy thận; cần cân nhắc liều ban đầu thấp hơn trong trường hợp nguy cơ cao và theo dõi định lượng.
Vecuronium chỉ được dùng trong bối cảnh gây mê toàn thân hoặc an thần hồi sức nên người bệnh không thể lái xe trong thời gian điều trị. Sau phẫu thuật, không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc đòi hỏi tỉnh táo cho đến khi đã hồi phục hoàn toàn khỏi gây mê, phong bế thần kinh–cơ và các thuốc phối hợp, theo hướng dẫn của cơ sở điều trị.
Tương tác thuốc của Vecuronium
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Clindamycin
Clindamycin có thể góp phần kéo dài phong bế thần kinh–cơ do vecuronium; bằng chứng người còn rất hạn chế và có yếu tố gây nhiễu. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học cộng hợp trên dẫn truyền thần kinh–cơ. Báo cáo ca có cả gentamicin nên không thể quy hoàn toàn hiệu ứng cho clindamycin. Ảnh hưởng: Có thể kéo dài liệt và chậm hồi phục hô hấp sau gây mê. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp khi có thể. Nếu bắt buộc, chuẩn độ vecuronium theo theo dõi định lượng và sẵn sàng hỗ trợ thông khí; không suy diễn một mức chỉnh liều cố định từ báo cáo ca. | TOF/peripheral nerve stimulator, thông khí, SpO₂, sức cơ và thời gian hồi phục. | Bằng chứng: very_low Nguồn: DailyMed/FDA | Clindamycin phosphate injection – Prescribing Information (revised 04/2026) | Drug Interactions: avoid neuromuscular blocking agents; monitor with strong CYP3A4/CYP3A5 inhibitors or inducers | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44fa506b-90ac-42de-831b-5f3f1a500fc0 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
Thắc mắc về hoạt chất Vecuronium
Vecuronium là thuốc giãn cơ hoặc chẹn thần kinh–cơ không khử cực, không phải thuốc gây mê. Thuốc có thể làm người bệnh liệt hoàn toàn và ngừng tự thở nhưng không làm mất ý thức hoặc giảm đau. Vì vậy, thuốc phải được dùng cùng gây mê, an thần và giảm đau đầy đủ.
Với liều đặt nội khí quản 0,08–0,1 mg/kg, điều kiện đặt nội khí quản thường xuất hiện trong khoảng 90 giây đến 3 phút. Thời gian phong bế lâm sàng thường khoảng 25–40 phút trong nhãn Hoa Kỳ và có thể đến 60 phút trong SmPC. Hồi phục gần hoàn toàn thường mất khoảng 45–80 phút. Tác dụng có thể kéo dài hơn ở người cao tuổi, suy gan, bệnh đường mật, suy thận, hạ thân nhiệt hoặc có tương tác thuốc.
Sugammadex có thể gắn với Vecuronium và làm giảm lượng thuốc tự do, qua đó đảo ngược phong bế. Neostigmine hoặc thuốc ức chế acetylcholinesterase khác có thể được sử dụng khi đã có hồi phục tự phát thích hợp và phải phối hợp thuốc kháng muscarinic. Lựa chọn và liều thuốc đảo ngược phụ thuộc độ sâu phong bế, tuổi, chức năng thận và nhãn sản phẩm.
Phong bế tồn dư có thể vẫn hiện diện dù người bệnh đã mở mắt, nâng đầu hoặc có vẻ tự thở được. Theo dõi định lượng giúp phát hiện yếu cơ còn sót mà đánh giá lâm sàng hoặc quan sát co cơ bằng mắt có thể bỏ sót. Hướng dẫn ASA khuyến cáo xác nhận tỷ số train-of-four tại cơ khép ngón cái đạt ít nhất 0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
Không. Vecuronium có thể gây liệt cơ hô hấp, ngừng thở, phản vệ và tử vong. Thuốc chỉ được sử dụng bởi nhân viên được đào tạo tại nơi có thiết bị đặt nội khí quản, máy thở, oxy, thuốc đảo ngược và phương tiện hồi sức ngay lập tức.

