Cisatracurium là thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực có thời gian tác dụng trung bình, được dùng đường tĩnh mạch như một thuốc hỗ trợ trong gây mê toàn thân hoặc an thần hồi sức. Thuốc cạnh tranh với acetylcholine tại thụ thể nicotinic ở bản vận động, gây giãn hoặc liệt cơ xương để hỗ trợ đặt nội khí quản, phẫu thuật và thông khí cơ học. Cisatracurium không gây mất ý thức và không giảm đau; người bệnh phải được gây mê hoặc an thần đầy đủ trong toàn bộ thời gian phong bế. Thuốc được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann, tương đối độc lập với chức năng gan và thận. Tuy nhiên, các chất chuyển hóa như laudanosine có thể tích lũy khi truyền kéo dài, đặc biệt ở người suy gan hoặc suy thận. Cisatracurium chỉ được dùng bởi nhân viên chuyên môn tại nơi có phương tiện kiểm soát đường thở, thông khí và hồi sức. Cần theo dõi định lượng thần kinh–cơ và xác nhận tỷ số train-of-four đạt ít nhất 0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Cisatracurium, thường dùng trong chế phẩm dưới dạng cisatracurium besylate hoặc besilate.
- Nhóm dược lý: Thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực, nhóm benzylisoquinolinium, thời gian tác dụng trung bình.
- Vai trò: Hỗ trợ đặt nội khí quản, giãn cơ trong phẫu thuật và thông khí cơ học ở người bệnh hồi sức.
- Không có tác dụng: Không gây mê, không gây an thần, không giảm đau và không làm mất ý thức.
- Thải trừ: Chủ yếu bằng thải trừ Hofmann phụ thuộc nhiệt độ và pH, tương đối độc lập với cơ quan.
- Nguy cơ quan trọng: Liệt cơ hô hấp, ngừng thở, phong bế tồn dư, phản vệ và sai sót dùng thuốc.
- Đảo ngược: Có thể dùng neostigmine khi đã xuất hiện hồi phục tự phát; sugammadex không đảo ngược Cisatracurium.
- Theo dõi: Ưu tiên theo dõi định lượng; xác nhận tỷ số train-of-four ≥0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
- Tự sử dụng: Tuyệt đối không sử dụng ngoài cơ sở có đủ điều kiện gây mê và hồi sức.
Hoạt chất Cisatracurium là gì?
Cisatracurium là thuốc gây giãn hoặc liệt cơ xương bằng cách chẹn dẫn truyền thần kinh–cơ. Thuốc không làm mất ý thức, không gây quên và không giảm đau. Vì vậy, Cisatracurium chỉ được sử dụng khi người bệnh đã được gây mê hoặc an thần và giảm đau đầy đủ.
Cisatracurium
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Cisatracurium |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Cisatracurium |
| Tên IUPAC | 5-[3-[(1R,2R)-1-[(3,4-dimethoxyphenyl)methyl]-6,7-dimethoxy-2-methyl-3,4-dihydro-1H-isoquinolin-2-ium-2-yl]propanoyloxy]pentyl 3-[(1R,2R)-1-[(3,4-dimethoxyphenyl)methyl]-6,7-dimethoxy-2-methyl-3,4-dihydro-1H-isoquinolin-2-ium-2-yl]propanoate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Cisatracurium besylate là cách gọi phổ biến tại Hoa Kỳ; cisatracurium besilate là cách viết thường gặp tại Anh và một số quốc gia khác. Đây là dạng muối benzenesulfonate của Cisatracurium. NIMBEX là tên biệt dược, không phải tên đồng nghĩa hóa học. |
| Tên viết tắt | CIS |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 96946-41-7 |
|---|---|
| UNII | QX62KLI41N |
| PubChem CID | 62887 |
| RxNorm CUI | Chưa xác minh |
Dược động học của Cisatracurium
Sau khi tiêm tĩnh mạch, Cisatracurium phân bố trong thể tích tương đối nhỏ và được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann. Dược động học của thuốc mẹ tương đối độc lập với gan và thận. Thời gian bán thải trung bình khoảng 22–29 phút, độ thanh thải khoảng 4,5–5,7 mL/phút/kg và thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 121–161 mL/kg.
Gan và thận chỉ đóng vai trò nhỏ trong thải trừ thuốc mẹ nhưng là những đường quan trọng để loại bỏ laudanosine và các chất chuyển hóa khác.
Giai đoạn I: Hấp thu
Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa hoặc qua mô vì thuốc chỉ được dùng đường tĩnh mạch. Thời gian xuất hiện phong bế tối đa phụ thuộc liều, tuổi, tình trạng cơ–thần kinh, thuốc gây mê phối hợp và chức năng thận.
| F · Sinh khả dụng | Do Cisatracurium được đưa trực tiếp vào tuần hoàn bằng đường tĩnh mạch, không áp dụng khái niệm sinh khả dụng hấp thu như đối với thuốc uống. Toàn bộ liều đã tiêm vào tĩnh mạch có mặt trong tuần hoàn hệ thống trước khi thuốc bắt đầu phân bố và phân hủy. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 121–161 mL/kg; mô hình dược động học quần thể của nhãn Hoa Kỳ ước tính khoảng 145 mL/kg. Cisatracurium có khối lượng phân tử lớn, độ phân cực cao và phạm vi phân bố tương đối hạn chế. Mức gắn protein huyết tương chưa được nghiên cứu đáng tin cậy do thuốc phân hủy nhanh ở pH sinh lý.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Cisatracurium được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann, một quá trình hóa học phụ thuộc pH và nhiệt độ, tạo laudanosine và chất chuyển hóa monoquaternary acrylate. Chất monoquaternary acrylate tiếp tục bị esterase huyết tương không đặc hiệu thủy phân thành monoquaternary alcohol. Các chất chuyển hóa này không có tác dụng phong bế thần kinh–cơ đáng kể.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Thải trừ thuốc mẹ chủ yếu diễn ra bằng phân hủy Hofmann, không phụ thuộc trực tiếp vào bài tiết thận hoặc chuyển hóa gan. Trong nghiên cứu dùng Cisatracurium đánh dấu phóng xạ, khoảng 95% liều được thu hồi trong nước tiểu, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa liên hợp, và khoảng 4% trong phân. Dưới 10% liều được bài tiết dưới dạng thuốc mẹ không đổi trong nghiên cứu này.
| t½ · Thời gian bán thải |
|
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải huyết tương của Cisatracurium ở người trưởng thành phẫu thuật khỏe mạnh khoảng 4,5–5,7 mL/phút/kg. Mô hình quần thể trong nhãn Hoa Kỳ ước tính trung bình 4,57 mL/phút/kg. Khoảng 80% độ thanh thải thuốc mẹ được cho là do thải trừ Hofmann. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc đáp ứng gồm:
- Nhiệt độ và pH vì thải trừ Hofmann phụ thuộc hai yếu tố này.
- Hạ thân nhiệt có thể làm giảm tốc độ phân hủy và giảm nhu cầu truyền thuốc.
- Người cao tuổi và người suy thận có thể có thời gian đạt phong bế tối đa chậm hơn.
- Suy gan hoặc suy thận không làm thay đổi đáng kể quá trình hồi phục từ thuốc mẹ, nhưng có thể làm tăng nồng độ các chất chuyển hóa khi truyền kéo dài.
- Thuốc mê bay hơi có thể kéo dài phong bế và làm giảm nhu cầu truyền.
- Điều trị phenytoin hoặc carbamazepine kéo dài có thể làm tăng độ thanh thải hoặc tạo kháng tương đối với phong bế.
- Bỏng, liệt nửa người hoặc liệt hai chân có thể làm thay đổi đáp ứng theo từng vùng cơ thể.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Cisatracurium
Cisatracurium thuộc nhóm thuốc chẹn thần kinh–cơ cạnh tranh, không khử cực và có cấu trúc benzylisoquinolinium. Thuốc có thời gian tác dụng trung bình và được bất hoạt chủ yếu bằng quá trình hóa học ngoài cơ quan.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cisatracurium cạnh tranh với acetylcholine tại các thụ thể nicotinic cholinergic trên bản vận động của cơ xương. Việc ngăn acetylcholine hoạt hóa thụ thể làm gián đoạn dẫn truyền thần kinh–cơ và gây liệt cơ mềm, bao gồm cơ hô hấp. Phong bế có thể được đối kháng bằng thuốc ức chế acetylcholinesterase như neostigmine khi đã xuất hiện hồi phục tự phát.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Liều ED95, tức liều làm giảm khoảng 95% đáp ứng co cơ khép ngón cái trong gây mê opioid, được ước tính khoảng 0,05 mg/kg.
Ở người lớn, liều 0,15 mg/kg đạt phong bế tối đa trung vị sau khoảng 3,5 phút và có thời gian phong bế hiệu quả khoảng 55 phút trong dữ liệu nhãn. Liều 0,2 mg/kg đạt phong bế tối đa sau khoảng 2,9 phút và kéo dài hiệu quả khoảng 65 phút. Thời gian thực tế thay đổi theo kỹ thuật gây mê và đặc điểm người bệnh.
SmPC ghi nhận Cisatracurium không liên quan đến giải phóng histamine phụ thuộc liều trong nghiên cứu ở người, kể cả ở liều đến 8 lần ED95; tuy nhiên, phản vệ và phản ứng quá mẫn nghiêm trọng vẫn có thể xảy ra.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Cisatracurium
Các chỉ định được phê duyệt trong tài liệu quốc tế gồm:
- Hỗ trợ gây mê toàn thân để tạo thuận lợi cho đặt nội khí quản.
- Tạo giãn cơ xương trong phẫu thuật.
- Duy trì phong bế thần kinh–cơ bằng tiêm nhắc lại hoặc truyền liên tục.
- Hỗ trợ thông khí cơ học ở người lớn trong đơn vị hồi sức tích cực.
Cisatracurium không phải thuốc gây mê, thuốc an thần hoặc thuốc giảm đau. Nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo sử dụng thuốc cho đặt nội khí quản trình tự nhanh.
Việc dùng Cisatracurium để hỗ trợ thông khí cơ học ở người lớn trong hồi sức là chỉ định được phê duyệt trong nhãn quốc tế. Tuy nhiên, chiến lược truyền cố định liều cao trong 48 giờ cho người bệnh mắc hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển mức độ trung bình đến nặng là một ứng dụng dựa trên thử nghiệm và hướng dẫn chuyên môn, không phải chỉ định bệnh cụ thể được nêu trong nhãn thuốc.
Thử nghiệm ACURASYS ghi nhận tín hiệu cải thiện tỷ lệ sống sau hiệu chỉnh ở một số người bệnh ARDS được truyền Cisatracurium sớm trong 48 giờ. Ngược lại, thử nghiệm ROSE lớn hơn không ghi nhận cải thiện tử vong 90 ngày khi so chiến lược phong bế sớm với chăm sóc hiện đại sử dụng an thần nhẹ hơn.
Hướng dẫn SCCM năm 2026 đưa ra khuyến nghị có điều kiện về thuốc chẹn thần kinh–cơ cho người lớn mắc ARDS có tỷ số PaO₂/FiO₂ dưới 150, còn thiếu oxy kéo dài và không đạt mục tiêu thông khí dù đã an thần. Chất lượng bằng chứng được đánh giá thấp hoặc rất thấp; quyết định phải dựa trên từng người bệnh và không được trình bày như lợi ích tử vong đã được xác lập.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn quốc tế, chỉ dành cho nhân viên gây mê hoặc hồi sức có chuyên môn. Không được tự áp dụng hoặc dùng thay cho y lệnh:
| Đối tượng hoặc mục tiêu | Liều tham khảo |
|---|---|
| Đặt nội khí quản ở người lớn | 0,15–0,2 mg/kg, tiêm tĩnh mạch bolus. |
| Liều duy trì ở người lớn trong phẫu thuật | 0,03 mg/kg; điều chỉnh theo đáp ứng kích thích thần kinh ngoại biên. |
| Truyền liên tục trong phẫu thuật | Khởi đầu khoảng 3 microgam/kg/phút sau khi có hồi phục; sau đó thường giảm còn 1–2 microgam/kg/phút. |
| Truyền ở người lớn trong ICU | Khoảng 3 microgam/kg/phút; khoảng được ghi nhận trong nghiên cứu là 0,5–10,2 microgam/kg/phút. |
| Trẻ 1–23 tháng để đặt nội khí quản | 0,15 mg/kg trong 5–10 giây theo nhãn Hoa Kỳ. |
| Trẻ 2–12 tuổi để đặt nội khí quản | 0,1–0,15 mg/kg trong 5–10 giây theo nhãn Hoa Kỳ; SmPC Anh khuyến nghị 0,15 mg/kg cho trẻ 1 tháng–12 tuổi. |
| Người mắc bệnh thần kinh–cơ | Liều bolus ban đầu tối đa được khuyến cáo là 0,02 mg/kg. |
Thuốc mê bay hơi có thể làm giảm nhu cầu liều hoặc tốc độ truyền. Người cao tuổi và người suy thận có thể cần chờ thêm khoảng một phút trước khi đánh giá điều kiện đặt nội khí quản.
- Chỉ dùng đường tĩnh mạch bởi hoặc dưới sự giám sát của bác sĩ gây mê hay bác sĩ hồi sức có kinh nghiệm.
- Phải có sẵn phương tiện đặt nội khí quản, cung cấp oxy, thông khí nhân tạo, hồi sức tuần hoàn và thuốc đối kháng phù hợp.
- Luôn bảo đảm người bệnh được gây mê, an thần và giảm đau đầy đủ trước và trong thời gian phong bế.
- Cá thể hóa liều bằng theo dõi thần kinh–cơ; ngừng hoặc giảm truyền nếu không còn đáp ứng với kích thích ngoại biên.
- Không dùng cho đặt nội khí quản trình tự nhanh theo nhãn Hoa Kỳ.
- Không trộn hoặc truyền đồng thời trong cùng đường truyền với dung dịch kiềm mạnh như thiopental.
- Cisatracurium không tương thích với propofol hoặc ketorolac khi dùng chung cổng nối chữ Y theo nhãn Hoa Kỳ.
- Dung dịch phải được kiểm tra tiểu phân, biến màu và tính toàn vẹn của bao bì trước khi sử dụng.
- Cần phân biệt rõ với các thuốc tiêm khác vì tiêm nhầm thuốc chẹn thần kinh–cơ có thể gây tử vong.
Cần theo dõi:
- Định lượng mức phong bế bằng train-of-four hoặc kỹ thuật thần kinh–cơ tương đương.
- Ưu tiên đo tại cơ khép ngón cái khi đánh giá hồi phục.
- Xác nhận tỷ số train-of-four đạt ít nhất 0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
- Mức độ gây mê, an thần và giảm đau trong toàn bộ thời gian người bệnh không thể cử động.
- Nhịp tim, huyết áp, điện tâm đồ và tưới máu.
- Độ bão hòa oxy, thông khí phút, CO₂ cuối thì thở ra và áp lực đường thở.
- Dấu hiệu phản vệ, co thắt phế quản, phát ban hoặc tụt huyết áp.
- Khả năng tự thở, bảo vệ đường thở và sức cơ sau khi ngừng thuốc.
- Nồng độ điện giải và tình trạng acid–base khi đáp ứng bất thường.
- Chức năng gan, thận và nguy cơ tích lũy chất chuyển hóa nếu truyền kéo dài.
Cảnh báo và lưu ý về Cisatracurium
- Quá mẫn đã biết với Cisatracurium.
- SmPC Anh còn chống chỉ định ở người quá mẫn với atracurium hoặc acid benzenesulfonic.
- Nhãn Hoa Kỳ chống chỉ định sử dụng lọ đa liều 10 mL có benzyl alcohol cho trẻ dưới 1 tháng tuổi và trẻ nhẹ cân khi sinh do nguy cơ độc tính benzyl alcohol. Chống chỉ định này liên quan đến dạng bào chế cụ thể, không áp dụng cho các lọ đơn liều không chứa benzyl alcohol.
Cần đối chiếu tờ thông tin của đúng sản phẩm vì tá dược và chống chỉ định có thể khác nhau.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Nhịp tim chậm.
- Hạ huyết áp.
- Đỏ bừng da.
- Co thắt phế quản.
- Phát ban.
- Yếu cơ hoặc phong bế thần kinh–cơ kéo dài.
- Đau, đỏ hoặc phản ứng tại vị trí tiêm có thể xảy ra tùy sản phẩm và hoàn cảnh sử dụng.
Trong dữ liệu thử nghiệm nhãn Hoa Kỳ, nhịp tim chậm và hạ huyết áp được ghi nhận với tỷ lệ dưới 1%. Tần suất trong thực hành có thể khác do thuốc thường được dùng cùng nhiều thuốc gây mê khác.
Các phản ứng nghiêm trọng gồm:
- Liệt cơ hô hấp, ngừng thở và tử vong nếu không được thông khí hỗ trợ.
- Phong bế thần kinh–cơ tồn dư hoặc kéo dài.
- Phản vệ hoặc sốc phản vệ, có thể đe dọa tính mạng.
- Co thắt thanh quản hoặc co thắt phế quản.
- Yếu cơ hoặc bệnh cơ sau sử dụng kéo dài trong hồi sức.
- Độc tính benzyl alcohol, gồm “gasping syndrome”, ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhẹ cân khi sinh dùng chế phẩm có chất bảo quản này.
- Sai sót thuốc gây liệt ở người chưa được gây mê hoặc không có hỗ trợ hô hấp.
Laudanosine gây kích thích thần kinh và co giật ở động vật khi nồng độ cao. Quan hệ nhân quả giữa nồng độ laudanosine do Cisatracurium và co giật ở người chưa được xác lập.
- Cisatracurium gây liệt cơ nhưng không ảnh hưởng đến ý thức hoặc ngưỡng đau; gây liệt khi an thần không đủ có thể gây sang chấn nghiêm trọng.
- Chỉ sử dụng khi có thiết bị kiểm soát đường thở, thông khí và hồi sức ngay lập tức.
- Phản ứng chéo quá mẫn giữa các thuốc chẹn thần kinh–cơ đã được báo cáo; cần đặc biệt thận trọng khi người bệnh từng phản vệ với thuốc cùng nhóm.
- Người mắc nhược cơ, hội chứng nhược cơ hoặc bệnh thần kinh–cơ có thể nhạy cảm mạnh và kéo dài với thuốc.
- Người bỏng có thể phát triển kháng thuốc chẹn không khử cực, dẫn đến nhu cầu liều cao hơn và thời gian tác dụng ngắn hơn.
- Ở người liệt nửa người hoặc liệt hai chân, nên theo dõi thần kinh–cơ trên chi không bị liệt.
- Hạ thân nhiệt có thể làm giảm nhu cầu truyền.
- Người suy gan hoặc suy thận dùng thuốc kéo dài có thể có nồng độ laudanosine và các chất chuyển hóa cao hơn.
- Cisatracurium chưa được nghiên cứu đầy đủ ở người có cơ địa tăng thân nhiệt ác tính; cơ sở gây mê phải luôn có khả năng nhận biết và xử trí tình trạng này.
- Cần tránh nhầm thuốc với dung dịch tiêm khác và ghi nhãn rõ mọi bơm tiêm hoặc đường truyền.
Quá liều thường biểu hiện bằng phong bế thần kinh–cơ kéo dài, liệt cơ hô hấp và không thể tự thở. Xử trí chính gồm:
- Duy trì đường thở thông thoáng.
- Cung cấp oxy và thông khí kiểm soát cho đến khi chức năng thần kinh–cơ hồi phục.
- Tiếp tục an thần và giảm đau đầy đủ vì Cisatracurium không làm mất ý thức.
- Theo dõi định lượng train-of-four.
- Chỉ cân nhắc neostigmine hoặc thuốc kháng cholinesterase khác khi đã xuất hiện bằng chứng hồi phục tự phát.
- Dùng thuốc kháng muscarinic thích hợp cùng thuốc kháng cholinesterase theo phác đồ gây mê.
- Không dùng thuốc đảo ngược khi còn phong bế hoàn toàn nếu không bảo đảm thông khí, vì mức đảo ngược có thể không đủ để khôi phục hô hấp an toàn.
Sugammadex không gắn và không đảo ngược Cisatracurium.
Nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh yêu cầu:
- Bảo quản trong tủ lạnh ở 2–8°C.
- Không đông lạnh.
- Giữ trong bao bì gốc hoặc khay để tránh ánh sáng.
- Theo nhãn Hoa Kỳ, sau khi đưa khỏi tủ lạnh và bảo quản ở 25°C, phải sử dụng trong vòng 21 ngày kể cả khi sản phẩm được làm lạnh lại.
- Dung dịch pha loãng nên được dùng ngay về mặt vi sinh; thời gian và điều kiện bảo quản sau pha phụ thuộc quy trình vô khuẩn và hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
- Loại bỏ dung dịch có tiểu phân, đổi màu bất thường hoặc bao bì hư hỏng.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Hoa Kỳ xác lập độ an toàn và hiệu quả hỗ trợ đặt nội khí quản ở trẻ từ 1 tháng đến 12 tuổi; truyền duy trì trong phẫu thuật được xác lập ở trẻ từ 2 tuổi trở lên. SmPC Anh cho phép sử dụng trong các thủ thuật ở trẻ từ 1 tháng tuổi.
Độ an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 1 tháng tuổi chưa được xác lập. Lọ đa liều chứa benzyl alcohol bị chống chỉ định ở trẻ dưới 1 tháng và trẻ nhẹ cân khi sinh theo nhãn Hoa Kỳ. Liều trẻ em phải dựa trên tuổi, cân nặng, kỹ thuật gây mê và theo dõi thần kinh–cơ.
Không cần thay đổi liều thường quy chỉ dựa trên tuổi theo SmPC. Tuy nhiên, thời gian đạt phong bế tối đa có thể chậm hơn khoảng một phút so với người trẻ, nên cần chờ lâu hơn trước khi đánh giá điều kiện đặt nội khí quản. Thời gian bán thải có thể dài hơn nhẹ nhưng quá trình hồi phục sau một liều đơn không khác biệt có ý nghĩa lâm sàng.
Dữ liệu quản lý có khác biệt:
- Nhãn Hoa Kỳ cho biết chưa có dữ liệu thử nghiệm lâm sàng đầy đủ để đánh giá nguy cơ dị tật, sảy thai hoặc biến cố thai kỳ. Nghiên cứu trên chuột không ghi nhận tổn hại thai ở mức phơi nhiễm được nghiên cứu. Khi cần dùng, nên ưu tiên dạng không chứa benzyl alcohol.
- SmPC Anh nêu không nên sử dụng Cisatracurium trong thai kỳ do dữ liệu trên người không đầy đủ và nguy cơ tiềm tàng chưa xác định.
- Muối magnesium dùng trong tiền sản giật hoặc sản giật có thể làm tăng tác dụng phong bế thần kinh–cơ.
Việc sử dụng chỉ được quyết định bởi bác sĩ gây mê và bác sĩ sản khoa sau khi đánh giá lợi ích, nguy cơ và lựa chọn thay thế.
Nhãn Hoa Kỳ cho biết chưa có dữ liệu về sự hiện diện của Cisatracurium trong sữa mẹ, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc sản xuất sữa. Cần cân nhắc lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ cùng nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng cho trẻ. Khi cần dùng, nên cân nhắc dạng không chứa benzyl alcohol.
SmPC Anh khuyến cáo ngừng cho bú trong thời gian điều trị và ít nhất khoảng ba giờ sau liều cuối hoặc sau khi kết thúc truyền, tương ứng khoảng năm thời gian bán thải của Cisatracurium. Khuyến cáo thực tế cần căn cứ tờ thông tin sản phẩm và đánh giá của bác sĩ.
Thải trừ Cisatracurium chủ yếu không phụ thuộc gan. SmPC không yêu cầu thay đổi liều thường quy ở người bệnh gan giai đoạn cuối; thời gian khởi phát có thể nhanh hơn nhẹ nhưng quá trình hồi phục nhìn chung không thay đổi đáng kể.
Laudanosine và các chất chuyển hóa khác được gan tham gia thanh thải, nên nồng độ chất chuyển hóa có thể tăng khi truyền kéo dài. Cần theo dõi thần kinh–cơ và hạn chế liều theo nhu cầu thực tế, đặc biệt trong ICU.
SmPC không yêu cầu thay đổi liều thường quy ở người suy thận. Thời gian đạt phong bế tối đa có thể chậm hơn, nhưng thời gian và tốc độ hồi phục từ thuốc mẹ không thay đổi đáng kể do Cisatracurium được thải trừ chủ yếu bằng quá trình Hofmann.
Thời gian bán thải của laudanosine và các chất chuyển hóa có thể kéo dài, đặc biệt khi truyền liên tục. Việc dùng kéo dài cần theo dõi sát và điều chỉnh theo train-of-four thay vì chỉ dựa trên chức năng thận.
Cisatracurium luôn được sử dụng trong bối cảnh gây mê hoặc an thần hồi sức nên cảnh báo lái xe không liên quan trực tiếp trong thời gian dùng thuốc. Sau phẫu thuật, người bệnh không được lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc cần tỉnh táo cho đến khi đã hồi phục hoàn toàn khỏi gây mê, phong bế thần kinh–cơ và các thuốc phối hợp, theo hướng dẫn của cơ sở điều trị.
Tương tác thuốc của Cisatracurium
Các tương tác quan trọng gồm:
- Thuốc mê đường hô hấp có thể làm tăng và kéo dài phong bế; tốc độ truyền Cisatracurium có thể cần giảm.
- Kháng sinh aminoglycoside, tetracycline, bacitracin, polymyxin, lincomycin, clindamycin và colistin có thể kéo dài phong bế.
- Thuốc gây tê tại chỗ, muối magnesium, lithium, procainamide và quinidine có thể tăng tác dụng phong bế.
- Succinylcholine dùng trước Cisatracurium có thể làm giảm thời gian khởi phát phong bế tối đa nhưng không kéo dài thời gian phong bế.
- Không dùng succinylcholine với mục đích kéo dài phong bế không khử cực vì có thể tạo phong bế phức tạp, khó đảo ngược.
- Điều trị phenytoin hoặc carbamazepine kéo dài có thể làm giảm mức độ hoặc thời gian phong bế và tăng nhu cầu truyền.
- Thuốc kháng cholinesterase dùng điều trị Alzheimer, như donepezil, có thể làm giảm mức phong bế.
- Rối loạn acid–base hoặc điện giải có thể làm tăng hoặc giảm độ nhạy với thuốc.
Thắc mắc về hoạt chất Cisatracurium
Cisatracurium là thuốc giãn cơ hoặc chẹn thần kinh–cơ không khử cực, không phải thuốc gây mê. Thuốc làm người bệnh không thể cử động và có thể làm liệt cơ hô hấp nhưng không gây mất ý thức hoặc giảm đau. Vì vậy, phải dùng cùng gây mê, an thần và giảm đau đầy đủ.
Cisatracurium có thể tạo điều kiện đặt nội khí quản trong gây mê, nhưng nhãn Hoa Kỳ không khuyến cáo thuốc cho đặt nội khí quản trình tự nhanh do thời gian khởi phát. Khi cần kiểm soát đường thở khẩn cấp, bác sĩ gây mê lựa chọn thuốc dựa trên tốc độ khởi phát, chống chỉ định và tình trạng người bệnh.
Thuốc mẹ được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann, tương đối độc lập với gan và thận, nên quá trình hồi phục thường ít thay đổi hơn so với thuốc phụ thuộc hoàn toàn vào một cơ quan. Tuy nhiên, các chất chuyển hóa vẫn được gan và thận loại bỏ và có thể tích lũy khi truyền kéo dài. Điều này không có nghĩa thuốc luôn an toàn hoặc không cần theo dõi ở người suy cơ quan.
Neostigmine hoặc thuốc ức chế acetylcholinesterase phù hợp có thể hỗ trợ đảo ngược khi đã xuất hiện hồi phục tự phát và phải được dùng cùng thuốc kháng muscarinic theo phác đồ gây mê. Sugammadex chỉ gắn chọn lọc với các thuốc chẹn steroid như rocuronium hoặc vecuronium và không đảo ngược Cisatracurium. Thông khí phải được duy trì cho đến khi tỷ số train-of-four đạt ít nhất 0,9.
Thời gian phụ thuộc liều và kỹ thuật gây mê. Trong dữ liệu nhãn, liều 0,15 mg/kg ở người lớn có thời gian phong bế hiệu quả khoảng 55 phút; liều 0,2 mg/kg khoảng 65 phút. Khi hồi phục tự phát bắt đầu, thời gian từ 5% đến 95% hồi phục thường khoảng 30 phút. Các thuốc mê bay hơi, hạ thân nhiệt, bệnh thần kinh–cơ hoặc tương tác thuốc có thể kéo dài tác dụng.

