Cisatracurium

Cisatracurium là thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực có thời gian tác dụng trung bình, được dùng đường tĩnh mạch như một thuốc hỗ trợ trong gây mê toàn thân hoặc an thần hồi sức. Thuốc cạnh tranh với acetylcholine tại thụ thể nicotinic ở bản vận động, gây giãn hoặc liệt cơ xương để hỗ trợ đặt nội khí quản, phẫu thuật và thông khí cơ học. Cisatracurium không gây mất ý thức và không giảm đau; người bệnh phải được gây mê hoặc an thần đầy đủ trong toàn bộ thời gian phong bế. Thuốc được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann, tương đối độc lập với chức năng gan và thận. Tuy nhiên, các chất chuyển hóa như laudanosine có thể tích lũy khi truyền kéo dài, đặc biệt ở người suy gan hoặc suy thận. Cisatracurium chỉ được dùng bởi nhân viên chuyên môn tại nơi có phương tiện kiểm soát đường thở, thông khí và hồi sức. Cần theo dõi định lượng thần kinh–cơ và xác nhận tỷ số train-of-four đạt ít nhất 0,9 trước khi rút ống nội khí quản.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Cisatracurium, thường dùng trong chế phẩm dưới dạng cisatracurium besylate hoặc besilate.
  • Nhóm dược lý: Thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực, nhóm benzylisoquinolinium, thời gian tác dụng trung bình.
  • Vai trò: Hỗ trợ đặt nội khí quản, giãn cơ trong phẫu thuật và thông khí cơ học ở người bệnh hồi sức.
  • Không có tác dụng: Không gây mê, không gây an thần, không giảm đau và không làm mất ý thức.
  • Thải trừ: Chủ yếu bằng thải trừ Hofmann phụ thuộc nhiệt độ và pH, tương đối độc lập với cơ quan.
  • Nguy cơ quan trọng: Liệt cơ hô hấp, ngừng thở, phong bế tồn dư, phản vệ và sai sót dùng thuốc.
  • Đảo ngược: Có thể dùng neostigmine khi đã xuất hiện hồi phục tự phát; sugammadex không đảo ngược Cisatracurium.
  • Theo dõi: Ưu tiên theo dõi định lượng; xác nhận tỷ số train-of-four ≥0,9 trước khi rút ống nội khí quản.
  • Tự sử dụng: Tuyệt đối không sử dụng ngoài cơ sở có đủ điều kiện gây mê và hồi sức.

Hoạt chất Cisatracurium là gì?

Cisatracurium là thuốc gây giãn hoặc liệt cơ xương bằng cách chẹn dẫn truyền thần kinh–cơ. Thuốc không làm mất ý thức, không gây quên và không giảm đau. Vì vậy, Cisatracurium chỉ được sử dụng khi người bệnh đã được gây mê hoặc an thần và giảm đau đầy đủ.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Cisatracurium

CAS 96946-41-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Cisatracurium

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Cisatracurium

Tên IUPAC

5-[3-[(1R,2R)-1-[(3,4-dimethoxyphenyl)methyl]-6,7-dimethoxy-2-methyl-3,4-dihydro-1H-isoquinolin-2-ium-2-yl]propanoyloxy]pentyl 3-[(1R,2R)-1-[(3,4-dimethoxyphenyl)methyl]-6,7-dimethoxy-2-methyl-3,4-dihydro-1H-isoquinolin-2-ium-2-yl]propanoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Cisatracurium besylate là cách gọi phổ biến tại Hoa Kỳ; cisatracurium besilate là cách viết thường gặp tại Anh và một số quốc gia khác. Đây là dạng muối benzenesulfonate của Cisatracurium. NIMBEX là tên biệt dược, không phải tên đồng nghĩa hóa học.

Tên viết tắt

CIS

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

96946-41-7

UNII

QX62KLI41N

PubChem CID

62887

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Cisatracurium

Sau khi tiêm tĩnh mạch, Cisatracurium phân bố trong thể tích tương đối nhỏ và được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann. Dược động học của thuốc mẹ tương đối độc lập với gan và thận. Thời gian bán thải trung bình khoảng 22–29 phút, độ thanh thải khoảng 4,5–5,7 mL/phút/kg và thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 121–161 mL/kg.

Gan và thận chỉ đóng vai trò nhỏ trong thải trừ thuốc mẹ nhưng là những đường quan trọng để loại bỏ laudanosine và các chất chuyển hóa khác.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa hoặc qua mô vì thuốc chỉ được dùng đường tĩnh mạch. Thời gian xuất hiện phong bế tối đa phụ thuộc liều, tuổi, tình trạng cơ–thần kinh, thuốc gây mê phối hợp và chức năng thận.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Do Cisatracurium được đưa trực tiếp vào tuần hoàn bằng đường tĩnh mạch, không áp dụng khái niệm sinh khả dụng hấp thu như đối với thuốc uống. Toàn bộ liều đã tiêm vào tĩnh mạch có mặt trong tuần hoàn hệ thống trước khi thuốc bắt đầu phân bố và phân hủy.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 121–161 mL/kg; mô hình dược động học quần thể của nhãn Hoa Kỳ ước tính khoảng 145 mL/kg. Cisatracurium có khối lượng phân tử lớn, độ phân cực cao và phạm vi phân bố tương đối hạn chế. Mức gắn protein huyết tương chưa được nghiên cứu đáng tin cậy do thuốc phân hủy nhanh ở pH sinh lý.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Cisatracurium được phân hủy chủ yếu bằng thải trừ Hofmann, một quá trình hóa học phụ thuộc pH và nhiệt độ, tạo laudanosine và chất chuyển hóa monoquaternary acrylate. Chất monoquaternary acrylate tiếp tục bị esterase huyết tương không đặc hiệu thủy phân thành monoquaternary alcohol. Các chất chuyển hóa này không có tác dụng phong bế thần kinh–cơ đáng kể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải trừ thuốc mẹ chủ yếu diễn ra bằng phân hủy Hofmann, không phụ thuộc trực tiếp vào bài tiết thận hoặc chuyển hóa gan. Trong nghiên cứu dùng Cisatracurium đánh dấu phóng xạ, khoảng 95% liều được thu hồi trong nước tiểu, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa liên hợp, và khoảng 4% trong phân. Dưới 10% liều được bài tiết dưới dạng thuốc mẹ không đổi trong nghiên cứu này.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Cisatracurium: khoảng 22–29 phút.
  • Laudanosine: trung bình khoảng 3,1 giờ ở người bệnh phẫu thuật có chức năng cơ quan bình thường.
  • Thời gian bán thải của các chất chuyển hóa có thể dài hơn khi suy gan hoặc suy thận.
CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương của Cisatracurium ở người trưởng thành phẫu thuật khỏe mạnh khoảng 4,5–5,7 mL/phút/kg. Mô hình quần thể trong nhãn Hoa Kỳ ước tính trung bình 4,57 mL/phút/kg. Khoảng 80% độ thanh thải thuốc mẹ được cho là do thải trừ Hofmann.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc đáp ứng gồm:

  • Nhiệt độ và pH vì thải trừ Hofmann phụ thuộc hai yếu tố này.
  • Hạ thân nhiệt có thể làm giảm tốc độ phân hủy và giảm nhu cầu truyền thuốc.
  • Người cao tuổi và người suy thận có thể có thời gian đạt phong bế tối đa chậm hơn.
  • Suy gan hoặc suy thận không làm thay đổi đáng kể quá trình hồi phục từ thuốc mẹ, nhưng có thể làm tăng nồng độ các chất chuyển hóa khi truyền kéo dài.
  • Thuốc mê bay hơi có thể kéo dài phong bế và làm giảm nhu cầu truyền.
  • Điều trị phenytoin hoặc carbamazepine kéo dài có thể làm tăng độ thanh thải hoặc tạo kháng tương đối với phong bế.
  • Bỏng, liệt nửa người hoặc liệt hai chân có thể làm thay đổi đáp ứng theo từng vùng cơ thể.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Cisatracurium

Cisatracurium thuộc nhóm thuốc chẹn thần kinh–cơ cạnh tranh, không khử cực và có cấu trúc benzylisoquinolinium. Thuốc có thời gian tác dụng trung bình và được bất hoạt chủ yếu bằng quá trình hóa học ngoài cơ quan.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cisatracurium cạnh tranh với acetylcholine tại các thụ thể nicotinic cholinergic trên bản vận động của cơ xương. Việc ngăn acetylcholine hoạt hóa thụ thể làm gián đoạn dẫn truyền thần kinh–cơ và gây liệt cơ mềm, bao gồm cơ hô hấp. Phong bế có thể được đối kháng bằng thuốc ức chế acetylcholinesterase như neostigmine khi đã xuất hiện hồi phục tự phát.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Liều ED95, tức liều làm giảm khoảng 95% đáp ứng co cơ khép ngón cái trong gây mê opioid, được ước tính khoảng 0,05 mg/kg.

Ở người lớn, liều 0,15 mg/kg đạt phong bế tối đa trung vị sau khoảng 3,5 phút và có thời gian phong bế hiệu quả khoảng 55 phút trong dữ liệu nhãn. Liều 0,2 mg/kg đạt phong bế tối đa sau khoảng 2,9 phút và kéo dài hiệu quả khoảng 65 phút. Thời gian thực tế thay đổi theo kỹ thuật gây mê và đặc điểm người bệnh.

SmPC ghi nhận Cisatracurium không liên quan đến giải phóng histamine phụ thuộc liều trong nghiên cứu ở người, kể cả ở liều đến 8 lần ED95; tuy nhiên, phản vệ và phản ứng quá mẫn nghiêm trọng vẫn có thể xảy ra.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Cisatracurium

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Cisatracurium

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Cisatracurium

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Thuốc mê đường hô hấp có thể làm tăng và kéo dài phong bế; tốc độ truyền Cisatracurium có thể cần giảm.
  • Kháng sinh aminoglycoside, tetracycline, bacitracin, polymyxin, lincomycin, clindamycin và colistin có thể kéo dài phong bế.
  • Thuốc gây tê tại chỗ, muối magnesium, lithium, procainamide và quinidine có thể tăng tác dụng phong bế.
  • Succinylcholine dùng trước Cisatracurium có thể làm giảm thời gian khởi phát phong bế tối đa nhưng không kéo dài thời gian phong bế.
  • Không dùng succinylcholine với mục đích kéo dài phong bế không khử cực vì có thể tạo phong bế phức tạp, khó đảo ngược.
  • Điều trị phenytoin hoặc carbamazepine kéo dài có thể làm giảm mức độ hoặc thời gian phong bế và tăng nhu cầu truyền.
  • Thuốc kháng cholinesterase dùng điều trị Alzheimer, như donepezil, có thể làm giảm mức phong bế.
  • Rối loạn acid–base hoặc điện giải có thể làm tăng hoặc giảm độ nhạy với thuốc.

Thắc mắc về hoạt chất Cisatracurium

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *