Enterococcus

Enterococcus là một chi cầu khuẩn Gram dương, kỵ khí tùy nghi, thường hiện diện trong đường tiêu hóa của người và động vật. Hai loài liên quan nhiều nhất đến bệnh ở người là Enterococcus faecalis và Enterococcus faecium. Việc phát hiện Enterococcus không đồng nghĩa người bệnh luôn bị nhiễm khuẩn, bởi vi khuẩn có thể chỉ cư trú trên cơ thể mà không gây triệu chứng.

Khi hàng rào bảo vệ của cơ thể suy yếu hoặc có các yếu tố như nằm viện kéo dài, phẫu thuật, dùng kháng sinh phổ rộng, suy giảm miễn dịch hay đặt thiết bị xâm lấn, Enterococcus có thể gây nhiễm khuẩn tiết niệu, vết thương, ổ bụng, máu hoặc nội tâm mạc. Một số chủng, đặc biệt Enterococcus faecium kháng vancomycin, là thách thức lớn vì khả năng kháng nhiều kháng sinh. WHO xếp E. faecium kháng vancomycin vào nhóm tác nhân ưu tiên cao về kháng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bản chất: Enterococcus là một chi vi khuẩn, không phải hoạt chất hoặc thuốc.
  • Đặc điểm: Cầu khuẩn Gram dương, kỵ khí tùy nghi, thường xếp đôi hoặc thành chuỗi ngắn.
  • Nơi cư trú: Thường có trong ruột; cũng có thể hiện diện ở đường sinh dục nữ và môi trường.
  • Loài quan trọng: E. faecalis và E. faecium là hai loài thường liên quan nhất đến nhiễm khuẩn ở người.
  • Bệnh thường gặp: Nhiễm khuẩn tiết niệu, vết thương, ổ bụng, nhiễm khuẩn huyết và viêm nội tâm mạc.
  • Cư trú và nhiễm bệnh: Cấy dương tính không tự động đồng nghĩa cần dùng kháng sinh; phải kết hợp triệu chứng và vị trí lấy mẫu.
  • Kháng thuốc: Enterococcus có đề kháng tự nhiên với một số kháng sinh và có thể thu nhận thêm gen kháng thuốc.
  • VRE: Là Enterococcus kháng vancomycin; thường liên quan cơ sở y tế và có thể lây qua tay hoặc bề mặt nhiễm khuẩn.
  • Điều trị: Phụ thuộc loài, vị trí nhiễm khuẩn và kết quả kháng sinh đồ; không có một phác đồ chung cho mọi trường hợp.
  • Phòng ngừa: Vệ sinh tay, quản lý thiết bị xâm lấn và tuân thủ kiểm soát nhiễm khuẩn là biện pháp quan trọng.

Hoạt chất Enterococcus là gì?

Enterococcus là một chi vi khuẩn thuộc họ Enterococcaceae. Đây là các cầu khuẩn Gram dương, kỵ khí tùy nghi, thường sống trong đường ruột của người và động vật.

Phần lớn thời gian, Enterococcus có thể tồn tại như vi sinh vật thường trú mà không gây bệnh. Trong điều kiện thuận lợi, một số chủng có thể trở thành tác nhân cơ hội gây nhiễm khuẩn, đặc biệt ở người nằm viện, suy giảm miễn dịch hoặc có thiết bị xâm lấn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Enterococcus

INN EnterococcusTên khoa học được viết nghiêng khi trình bày theo quy ước danh pháp sinh học. Tên loài gồm tên chi viết hoa và định danh loài viết thường, ví dụ Enterococcus faecalis và Enterococcus faecium.

CAS Không áp dụng

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Enterococcus

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

EnterococcusTên khoa học được viết nghiêng khi trình bày theo quy ước danh pháp sinh học. Tên loài gồm tên chi viết hoa và định danh loài viết thường, ví dụ Enterococcus faecalis và Enterococcus faecium.

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên tiếng Việt thường dùng: cầu khuẩn đường ruột hoặc liên cầu khuẩn đường ruột.

Tên gọi lịch sử của E. faecalis và E. faecium gồm Streptococcus faecalis và Streptococcus faecium; các loài này được chuyển sang chi Enterococcus năm 1984.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Không áp dụng

UNII

Không áp dụng

PubChem CID

Không áp dụng

RxNorm CUI

Không áp dụng

Dược động học của Enterococcus

Không áp dụng. Các khái niệm hấp thu, sinh khả dụng, phân bố, chuyển hóa, độ thanh thải và thời gian bán thải được dùng cho thuốc hoặc hóa chất, không mô tả phù hợp một chi vi khuẩn sống.

Diễn biến của Enterococcus trong cơ thể được nghiên cứu theo cư trú, mật độ vi khuẩn, khả năng nhân lên, xâm nhập mô, hình thành biofilm, đáp ứng miễn dịch và độ nhạy kháng sinh.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không áp dụng theo khái niệm dược động học.

Trong nhiễm khuẩn, Enterococcus có thể đi từ vị trí cư trú hoặc môi trường vào mô, vết thương, đường tiết niệu, ổ bụng hay máu khi điều kiện thuận lợi. Cơ chế và nguy cơ phụ thuộc vị trí, tình trạng người bệnh và chủng vi khuẩn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không áp dụng đối với Enterococcus.

Giai đoạn II: Phân bố

Enterococcus thường cư trú trong đường tiêu hóa của người và động vật. E. faecalis và E. faecium cũng có thể hiện diện ở đường sinh dục nữ; các loài Enterococcus được tìm thấy trong đất, nước, thực phẩm và nhiều môi trường khác.

Khi gây bệnh, vi khuẩn có thể được phân lập từ nước tiểu, máu, vết thương, dịch ổ bụng và các bệnh phẩm lâm sàng khác.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Không áp dụng theo khái niệm chuyển hóa thuốc.

Enterococcus có các con đường chuyển hóa tế bào phục vụ tăng trưởng và thích nghi môi trường. Đặc điểm chuyển hóa khác nhau giữa loài và chủng, không được sử dụng để xác định một phác đồ điều trị chung.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Không áp dụng theo khái niệm thải trừ thuốc.

Việc loại bỏ Enterococcus khỏi vị trí nhiễm khuẩn phụ thuộc đáp ứng miễn dịch, kiểm soát ổ nhiễm, loại bỏ thiết bị nhiễm khuẩn khi cần và hiệu lực của kháng sinh đã lựa chọn.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không áp dụng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không áp dụng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Không áp dụng theo dược động học. Các yếu tố ảnh hưởng nguy cơ cư trú hoặc nhiễm Enterococcus gồm sử dụng kháng sinh kéo dài, nằm viện, phẫu thuật, thiết bị xâm lấn, suy giảm miễn dịch, bệnh nền nặng và tiếp xúc với tay hoặc bề mặt nhiễm khuẩn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Enterococcus

Không thuộc nhóm dược lý.

Phân loại vi sinh vật thường được sử dụng:

  • Miền: Bacteria.
  • Ngành: Bacillota, còn được gọi theo danh pháp cũ là Firmicutes.
  • Lớp: Bacilli.
  • Bộ: Lactobacillales.
  • Họ: Enterococcaceae.
  • Chi: Enterococcus.

Hai loài có ý nghĩa lâm sàng nổi bật là E. faecalis và E. faecium.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Không áp dụng theo nghĩa cơ chế tác dụng của thuốc.

Cơ chế gây bệnh của Enterococcus có thể gồm:

  • Cư trú kéo dài trong đường tiêu hóa.
  • Xâm nhập hoặc di chuyển đến vị trí vốn vô khuẩn khi hàng rào cơ thể bị phá vỡ.
  • Bám dính vào tế bào hoặc vật liệu y tế.
  • Hình thành biofilm trên mô hoặc thiết bị.
  • Chịu đựng điều kiện môi trường bất lợi.
  • Thu nhận và trao đổi các yếu tố di truyền liên quan độc lực hoặc kháng thuốc.

Các đặc điểm này thay đổi đáng kể giữa loài và chủng; không phải mọi chủng Enterococcus đều có khả năng gây bệnh giống nhau.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Không áp dụng theo dược lực học.

Thông số có ý nghĩa lâm sàng là độ nhạy của chủng phân lập với kháng sinh, thường được đánh giá bằng nồng độ ức chế tối thiểu và tiêu chuẩn phiên giải kháng sinh đồ.

Enterococcus có mức nhạy tự nhiên thấp với một số beta-lactam, đề kháng mức cao với phần lớn cephalosporin và không nên được giả định nhạy với kháng sinh chỉ dựa trên việc thuốc có tác dụng với các cầu khuẩn Gram dương khác.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Enterococcus

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Enterococcus

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Enterococcus

Enterococcus không có tương tác thuốc theo nghĩa dược lý.

Tuy nhiên, việc lựa chọn kháng sinh có các vấn đề quan trọng:

  • Enterococcus có đề kháng tự nhiên hoặc giảm nhạy với nhiều kháng sinh.
  • Phần lớn cephalosporin không có hoạt tính lâm sàng đáng tin cậy đối với Enterococcus.
  • Aminoglycoside không được dùng đơn độc để điều trị nhiễm Enterococcus nặng.
  • Đề kháng aminoglycoside mức cao có thể làm mất tác dụng hiệp đồng của một số phác đồ phối hợp.
  • E. faecium thường có mức kháng ampicillin và vancomycin cao hơn E. faecalis.

Việc phối hợp thuốc chỉ được thực hiện theo chỉ định chuyên môn và kết quả kháng sinh đồ.

Thắc mắc về hoạt chất Enterococcus

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *