Ethyl Butylacetylaminopropionate (IR3535)

Ethyl Butylacetylaminopropionate, thường được biết đến với tên IR3535 hoặc EBAAP, là hoạt chất xua côn trùng dùng ngoài da hoặc trên quần áo. Hoạt chất này không phải thuốc điều trị và không có tác dụng tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Tùy công thức và nội dung nhãn, sản phẩm chứa IR3535 có thể giúp hạn chế muỗi, ve, ruồi đốt hoặc một số động vật chân đốt tiếp cận và đốt người.

Hiệu lực và thời gian bảo vệ phụ thuộc nồng độ, loài côn trùng, nhiệt độ, mồ hôi, tiếp xúc với nước và việc cọ xát trên da. Người dùng cần làm đúng hướng dẫn của từng nhãn sản phẩm, tránh mắt, miệng, vùng da tổn thương và không tự tăng số lần bôi.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bản chất: Hoạt chất xua côn trùng dùng ngoài da, không phải thuốc điều trị.
  • Tên thường dùng: IR3535, EBAAP.
  • Đối tượng xua đuổi: Có thể gồm muỗi, ve, ruồi đốt và chấy trên cơ thể, tùy nhãn sản phẩm.
  • Cơ chế: Nghiên cứu in vitro cho thấy IR3535 đối kháng một số thụ thể mùi của muỗi; cơ chế đầy đủ trên cơ thể côn trùng chưa được xác lập hoàn toàn.
  • Cách dùng: Chỉ dùng trên vùng da hở hoặc quần áo theo đúng nhãn; không bôi vào mắt, miệng, vết cắt hoặc da kích ứng.
  • Tác dụng không mong muốn đáng chú ý: Kích ứng mắt; kích ứng da nhẹ, thoáng qua có thể xảy ra.
  • Trẻ em, thai kỳ, cho con bú: Cần ưu tiên nội dung trên nhãn cụ thể; tránh bôi lên bàn tay trẻ nhỏ và vùng núm vú khi cho con bú.
  • Tình trạng tại Việt Nam: Tình trạng đăng ký, lưu hành của từng sản phẩm chứa IR3535.

Hoạt chất Ethyl Butylacetylaminopropionate là gì?

Ethyl Butylacetylaminopropionate là hoạt chất xua côn trùng tổng hợp, thường được gọi là IR3535. Hoạt chất được bôi lên vùng da hở hoặc quần áo để làm giảm khả năng muỗi, ve, ruồi đốt và một số động vật chân đốt tiếp cận hoặc đốt người, tùy phạm vi ghi trên nhãn.

IR3535 không điều trị bệnh sốt xuất huyết, sốt rét, bệnh Lyme hoặc bệnh truyền nhiễm khác. Vai trò của sản phẩm là hỗ trợ phòng tránh vết đốt khi được sử dụng đúng hướng dẫn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Ethyl Butylacetylaminopropionate

INN Ethyl Butylacetylaminopropionate là tên INCI được WHO ghi nhận. WHO đồng thời ghi hoạt chất này không có tên chung ISO. Không xác định được tên INN dành cho dược chất vì đây không phải hoạt chất thuốc điều trị.

CAS 52304-36-6 Công thức C11H21NO3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Ethyl Butylacetylaminopropionate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ethyl Butylacetylaminopropionate là tên INCI được WHO ghi nhận. WHO đồng thời ghi hoạt chất này không có tên chung ISO. Không xác định được tên INN dành cho dược chất vì đây không phải hoạt chất thuốc điều trị.

Tên IUPAC

ethyl 3-[acetyl(butyl)amino]propanoate

Tên hóa học khác

ethyl 3-(N-butylacetamido)propanoate | N-acetyl-N-butyl-beta-alanine ethyl ester

Tên khác / tên đồng nghĩa

IR3535; EBAAP; AI 3-70763; Merck 3535; ethyl 3-(N-butylacetamido)propionate; 3-(N-acetyl-N-butyl)aminopropionic acid ethyl ester; 3-[N-butyl-N-acetyl]-aminopropionic acid, ethyl ester.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

52304-36-6

UNII

65GQA237EH

PubChem CID

104150

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C11H21NO3

Dược động học của Ethyl Butylacetylaminopropionate

Một nghiên cứu trên 10 người trưởng thành khỏe mạnh, gồm 5 nam và 5 nữ, đánh giá khoảng 3 g chế phẩm chứa 20% IR3535 bôi ngoài da. Nồng độ hoạt chất ban đầu trong huyết tương ở mức bằng hoặc dưới giới hạn định lượng; chất chuyển hóa acid tự do đạt đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–6 giờ. Trong 48 giờ, tổng lượng hoạt chất và chất chuyển hóa thu hồi qua nước tiểu tương đương 13,3 ± 3,05% liều đã bôi.

Kết quả này chỉ mô tả một nghiên cứu phơi nhiễm qua da, không phải dữ liệu dược động học dùng để xác lập liều điều trị.

Giai đoạn I: Hấp thu

IR3535 có thể hấp thu một phần qua da. Trong nghiên cứu trên người, lượng hấp thu toàn thân được ước tính khoảng 13,3% liều bôi, dựa trên tổng lượng hoạt chất và chất chuyển hóa bài tiết trong nước tiểu.

Dữ liệu này không nên được ngoại suy cho mọi nồng độ, công thức, diện tích bôi hoặc tình trạng da.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không áp dụng khái niệm sinh khả dụng điều trị. Dựa trên lượng hoạt chất và chất chuyển hóa thu hồi trong nước tiểu, nghiên cứu trên người ước tính tỷ lệ thấm qua da khoảng 13,3% sau một lần bôi chế phẩm 20%.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau khi bôi ngoài da, nồng độ IR3535 nguyên dạng trong huyết tương ở mức bằng hoặc dưới giới hạn định lượng 0,037 micromol/L. Chất chuyển hóa acid tự do đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 4,2 micromol/L sau 2–6 giờ.

Dữ liệu phân bố vào mô hoặc cơ quan cụ thể.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

IR3535 được chuyển hóa nhanh và phần lớn thành chất chuyển hóa acid tự do tương ứng, nhiều khả năng thông qua thủy phân liên kết ester.

Các enzym cụ thể tham gia chuyển hóa ở người.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Hoạt chất và chất chuyển hóa được phát hiện trong nước tiểu. Chất chuyển hóa acid tự do có nồng độ cao hơn hoạt chất nguyên dạng nhiều lần và đạt đỉnh trong các mẫu nước tiểu lấy sau 4 giờ và 8 giờ. Tổng lượng thu hồi trong 48 giờ là 13,3 ± 3,05% liều đã bôi.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Ảnh hưởng của nồng độ, tá dược, diện tích bôi, da tổn thương, tuổi, bệnh gan hoặc bệnh thận đến hấp thu và thải trừ IR3535.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Ethyl Butylacetylaminopropionate

Không thuộc nhóm dược lý điều trị. Theo mục đích sử dụng, IR3535 thuộc nhóm chất xua côn trùng bôi ngoài da hoặc trên quần áo.

Khác với thuốc diệt côn trùng, tác dụng chính của IR3535 là xua đuổi hoặc làm thay đổi hành vi tiếp cận vật chủ, không phải tạo tác dụng điều trị trên cơ thể người.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế đầy đủ chưa được xác lập hoàn toàn. Trong mô hình in vitro sử dụng tế bào trứng Xenopus biểu hiện thụ thể mùi của muỗi Aedes aegypti, IR3535 hoạt động như một chất đối kháng không thể vượt qua đối với một số thụ thể mùi. Kết quả gợi ý hoạt chất làm gián đoạn quá trình cảm nhận tín hiệu mùi liên quan đến việc tìm vật chủ.

Đây là kết quả nghiên cứu cơ chế ở mức tế bào, không chứng minh rằng mọi loài côn trùng đều đáp ứng giống nhau.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

IR3535 tạo tác dụng xua côn trùng tại bề mặt được xử lý. Mức độ và thời gian bảo vệ phụ thuộc nồng độ, công thức sản phẩm, loài côn trùng, nhiệt độ, độ ẩm, hoạt động thể lực, mồ hôi, nước và sự cọ xát.

CDC lưu ý các sản phẩm có nồng độ hoạt chất dưới 10% nhìn chung có thể chỉ bảo vệ trong khoảng 1–2 giờ, nhưng thời gian thực tế phải căn cứ vào nhãn và dữ liệu hiệu lực của từng sản phẩm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Ethyl Butylacetylaminopropionate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Ethyl Butylacetylaminopropionate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Ethyl Butylacetylaminopropionate

Tương tác với thuốc dùng toàn thân.

Khi dùng cùng kem chống nắng, CDC khuyến nghị sử dụng hai sản phẩm riêng biệt: bôi kem chống nắng trước, sau đó mới bôi chất xua côn trùng. Không ưu tiên sản phẩm phối hợp cố định vì kem chống nắng thường phải bôi lại thường xuyên hơn chất xua côn trùng.

Thắc mắc về hoạt chất Ethyl Butylacetylaminopropionate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *