Sốt xuất huyết Dengue là bệnh gì?

Sốt xuất huyết Dengue không ngừng xảy ra quanh năm, nhưng thường xuất hiện rộng rãi vào mùa mưa, từ tháng 7 đến tháng 11 hàng năm. Là thời kỳ lý tưởng cho muỗi gây bệnh vì điều kiện sinh sống của chúng thuận lợi, góp phần tạo nên sự lan rộng của dịch sốt xuất huyết Dengue.

Hiểu rõ về bệnh này, biết nhận biết các dấu hiệu, nguyên nhân gây bệnh, cách chẩn đoán và các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp mọi người có thể ứng phó với bệnh hiệu quả hơn và đề phòng trước các nguy cơ.

Bài viết dưới đây, Phòng khám Health Center xin giải đáp thắc mắc của nhiều người về sốt xuất huyết Dengue là bệnh gì? Xin mời các bạn cùng theo dõi chi tiết!

Bệnh sốt xuất huyết Dengue là gì?

Benh sot xuat huyet Dengue la benh gi?
Bệnh sốt xuất huyết Dengue là bệnh gì?

Bệnh sốt xuất huyết Dengue do siêu vi Dengue gây ra, có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng, ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Đây là một bệnh phổ biến ở vùng khí hậu nhiệt đới và có cao điểm vào mùa mưa, khi muỗi Aedes sinh sản nhiều.

Vi rút Dengue có 4 chủng huyết thanh khác nhau và người bệnh có thể nhiễm từ 1 đến 4 chủng, không hẳn là có khả năng miễn dịch với các chủng còn lại sau khi đã mắc bệnh trước đó.

Triệu chứng của bệnh bao gồm sốt cao, mệt mỏi, đau nhức xương, rối loạn đông máu, xuất huyết và giảm huyết áp đột ngột. Nếu không được chăm sóc và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là ở trẻ em. Sốt xuất huyết là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và tử vong ở trẻ em.

Bệnh thường xảy ra ở những vùng có đông dân cư, vệ sinh môi trường kém hoặc dọc theo các tuyến đường lớn. Ở Việt Nam, nó thường gặp ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, ít hơn ở những vùng đồi núi cao.

Phân loại bệnh sốt xuất huyết Dengue

Phân loại sốt xuất huyết theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chia thành hai nhóm: Sốt xuất huyết thể nhẹ và sốt xuất huyết thể nặng.

Sốt xuất huyết thể nhẹ không gây ra các biến chứng nặng và có thể tự điều trị như bệnh sốt thông thường tại nhà. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn có thể chuyển sang thể nặng nếu không được chăm sóc đúng cách.

Sốt xuất huyết thể nặng liên quan đến các tình trạng chảy máu hoặc rò rỉ huyết tương nghiêm trọng, có thể gây ra rối loạn chức năng của các cơ quan trong cơ thể. Đây là trạng thái bệnh tình trở nên nghiêm trọng và gây ra các biến chứng nguy hiểm.

Giai đoạn của bệnh khi nhiễm sốt xuất huyết

Qua trinh tien trien cua benh sot xuat huyet
Quá trình tiến triển của bệnh sốt xuất huyết

Khi bị nhiễm sốt xuất huyết, bệnh nhân phải trải qua 3 giai đoạn của bệnh gồm: Giai đoạn sốt đến giai đoạn nguy hiểm và sau đó là giai đoạn khôi phục.

Giai đoạn sốt

  • Sốt cao và triệu chứng khác nhau: Giai đoạn này thường bắt đầu bằng cơn sốt và xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ khớp, và nhiều triệu chứng khác.
  • Trẻ em thường có biểu hiện khác: Trẻ em thường có các triệu chứng như sốt kèm đau họng và đau bụng, sau đó có thể xuất hiện xuất huyết nhẹ.

Giai đoạn nguy hiểm

  • Tình trạng nặng: Các biểu hiện như thoát huyết tương, tràn dịch phổi, và các triệu chứng nặng khác.
  • Nguy cơ biến chứng nặng: Xuất huyết nội tạng, viêm gan, viêm cơ tim, suy thận và các biến chứng nguy hiểm khác.
  • Cần chăm sóc kỹ lưỡng và chăm sóc y tế: Đây là giai đoạn quan trọng và nguy hiểm nhất, cần chú ý đến các triệu chứng và đưa người bệnh đến bệnh viện kịp thời nếu cần.

Giai đoạn hồi phục

  • Dấu hiệu hồi phục: Sức khỏe bắt đầu cải thiện, có thể thèm ăn và tiểu nhiều hơn.
  • Chăm sóc cẩn thận: Giai đoạn này cần chăm sóc đặc biệt và không nên lơ là bất kỳ triệu chứng nào, bởi nguy cơ biến chứng vẫn có thể tồn tại.

Một số nguyên nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết Dengue

Nguyen nhan gay ra benh sot xuat huyet Dengue
Nguyên nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết Dengue

Tác nhân gây bệnh sốt xuất huyết chủ yếu là vi rút Dengue, thuộc nhóm Arbovirus. Có bốn loại vi rút Dengue, được đánh số từ 1 đến 4, có khả năng lây lan qua người bệnh thông qua muỗi Aedes aegypti. Muỗi này là trung gian truyền bệnh, hút máu vào ban ngày và truyền vi rút Dengue từ người nhiễm bệnh sang người khác.

Khi một người nhiễm vi rút Dengue, họ có thể phát triển kháng thể chống lại loại vi rút mà họ đã nhiễm, nhưng không phải với các loại vi rút Dengue khác. Điều này khiến người bệnh có thể bị nhiễm vi rút Dengue từ loại khác trong tương lai. Nhiễm bệnh lần thứ hai (thứ nhiễm) có thể gây ra tình trạng sốc do phản ứng giữa kháng nguyên và kháng thể, dẫn đến tăng đáng kể tính thấm của mạch máu và gây ra tình trạng sốc.

Muỗi Aedes, chủ yếu là Aedes aegypti, được xác định là nguyên nhân chính gây ra lây lan dịch sốt xuất huyết. Loài này truyền bệnh qua các vết đốt và nước bọt chứa vi rút Dengue, khiến người bị nhiễm vi rút, gây ra các triệu chứng của bệnh. Muỗi này có khả năng ủ vi rút trong cơ thể từ 8 đến 11 ngày và khi tấn công con người, vi rút có thể “du hành” trong máu từ 2 đến 7 ngày.

Quá trình truyền nhiễm vi rút này giữa muỗi và con người tạo ra một chu trình, tăng tốc độ lan truyền của dịch sốt xuất huyết. Muỗi Aedes thường hoạt động và hút máu vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối, góp phần vào quá trình lây lan của bệnh.

Ngoài lây từ con người, các tổ chức y tế cũng phát hiện loài khỉ sống ở Malaysia có thể mang vi rút Dengue.

Một số triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết Dengue

Trieu chung cua benh sot xuat huyet Dengue
Triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết Dengue

Triệu chứng của sốt xuất huyết có thể được chia thành hai mức độ khác nhau: sốt xuất huyết thể nhẹ và sốt xuất huyết thể nặng, mỗi mức độ đều có những biểu hiện đặc trưng riêng.

Triệu chứng sốt xuất huyết thể nhẹ

Thường bị nhầm lẫn với các bệnh như cảm lạnh thông thường hoặc phát ban đỏ. Các triệu chứng phổ biến của sốt xuất huyết thể nhẹ bao gồm:

  • Sốt kèm đau mắt, đau đầu, phát ban, đau xương, buồn nôn, và đau khớp.
  • Thời gian kéo dài từ 4 đến 7 ngày. Trường hợp này, nếu được chăm sóc đúng cách, có thể tự khỏi sau khoảng 1 tuần kể từ khi sốt bắt đầu.

Triệu chứng sốt xuất huyết thể nặng

Ngoài các triệu chứng của thể nhẹ, sốt xuất huyết thể nặng còn bao gồm:

  • Xuất hiện các dấu hiệu xuất huyết ngoài da.
  • Chảy máu từ mũi hoặc ở nướu răng.
  • Nôn mửa có máu hoặc có máu trong phân (do xuất huyết nội tạng).
  • Đau bụng, cảm giác lạnh lẽo ở chân tay, mệt mỏi cực độ và cảm giác hoa mắt, chóng mặt.

Khi tiến triển sang sốt xuất huyết thể nặng, việc cấp cứu ngay lập tức là cần thiết. Nếu không được điều trị kịp thời, có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nghiêm trọng.

Triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em

Ở trẻ em, sốt xuất huyết thường có dấu hiệu sốt cao từ ngày thứ 3. Nhiều khi phụ huynh nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường hoặc các vấn đề liên quan đến đường hô hấp, dẫn đến việc chẩn đoán trễ, có thể gây ra những biến chứng nặng.

Biến chứng của bệnh sốt xuất huyết Dengue gây nguy hiểm

Biến chứng từ sốt xuất huyết có thể gây ra những tình trạng nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe và thậm chí đe dọa tính mạng. Dưới đây là một số biến chứng phổ biến mà người bệnh có thể gặp khi bị sốt xuất huyết thể nặng:

  • Sốc và hôn mê: Mất máu hoặc thoát huyết tương kéo dài có thể dẫn đến tình trạng sốc, gây phù não và các vấn đề liên quan đến thần kinh, dẫn đến hôn mê.
  • Vấn đề hô hấp: Sốt xuất huyết nặng có thể gây viêm đường hô hấp hoặc phổi, dẫn đến tràn huyết tương gây khó thở và các vấn đề hô hấp.
  • Xuất huyết não: Sốt xuất huyết có thể dẫn đến xuất huyết não do mất máu và thoát huyết tương, gây tụt huyết áp đột ngột.
  • Suy tim và suy thận: Xuất huyết kéo dài có thể làm giảm lượng máu cần cho cơ thể, gây suy tim. Đồng thời, việc thoát huyết tương có thể gây tràn dịch màng tim, cùng với việc thận phải làm việc quá sức để loại bỏ huyết tương, có thể gây suy thận cấp.
  • Mất thị lực: Xuất huyết võng mạc có thể gây mù đột ngộ hoặc giảm thị lực nghiêm trọng.
  • Biến chứng ở phụ nữ mang thai: Sốt xuất huyết ở phụ nữ mang thai có thể gây sốt cao, nhịp tim thai tăng nhanh và nguy cơ xuất huyết do giảm tiểu cầu, gây nguy hiểm cho thai nhi, đặc biệt là trong những tháng đầu thai kỳ.

Phương pháp chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết Dengue

Chan doan benh sot xuat huyet Dengue
Chẩn đoán bệnh sốt xuất huyết Dengue

Tình trạng sốt xuất huyết Dengue thường bắt đầu với sốt cao đột ngột kéo dài từ 2 đến 7 ngày, kèm theo các triệu chứng không đặc hiệu như đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ khớp và xuất huyết nhẹ ở da hoặc niêm mạc. Các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng được mô tả chi tiết như sau:

Lâm sàng

  • Sốt xuất huyết nhẹ: Thường có các biểu hiện như đau bụng, đau gan và dấu hiệu xuất huyết từ ngày thứ 2 hoặc thứ 3. Xuất huyết có thể xuất hiện ở da, niêm mạc mũi, nướu răng và có thể gây ra hiện tượng ói máu hoặc phát hiện máu trong phân. Tình trạng sốc thường xảy ra vào ngày thứ 4 hoặc thứ 5, gây ra tình trạng lạnh lẽo, tím tái, huyết áp giảm và sự đờ đẫn.
  • Ở trẻ nhỏ và người lớn: Có thể có biểu hiện khác nhau. Ở người lớn, thời gian sốt kéo dài lâu hơn, xuất huyết nhiều và kéo dài hơn, thậm chí có thể kéo dài đến 2 tuần. Các nơi tiêm chích có thể chảy máu hoặc rỉ rã, và có thể có xuất huyết từ tiểu tiện hoặc sinh dục ở phụ nữ.
  • Bệnh cảnh thể não và viêm gan: Có thể gây ra các biểu hiện như co giật, rối loạn tri giác, hoặc biểu hiện viêm gan như vàng da, vàng mắt, và men gan tăng cao.

Cận lâm sàng

  • Xét nghiệm huyết thanh: Phản ứng cấy máu phân lập siêu vi và xét nghiệm IgM để xác định vi rút Dengue.
  • Bạch cầu và bạch cầu lympho: Bạch cầu ngoại biên có thể giảm nhiều sau ngày thứ 4 hoặc thứ 5 của bệnh, trong khi bạch cầu lympho không tăng lên như bình thường.
  • Siêu âm: Hiện thị tràn dịch màng bụng hoặc phổi.
  • Chức năng đông máu: Có thể thấy giảm các yếu tố đông máu và fibrinogen.

Một số cách điều trị bệnh sốt xuất huyết Dengue

Dieu tri benh sot xuat huyet Dengue
Điều trị bệnh sốt xuất huyết Dengue

Hiện tại không có thuốc điều trị cụ thể cho sốt xuất huyết Dengue, do đó, việc điều trị chủ yếu dựa vào việc xử lý các triệu chứng để giảm đau và mất nước trong cơ thể. Điều quan trọng nhất là quản lý tình trạng sức khỏe của người bệnh, đặc biệt là trong những trường hợp sốt xuất huyết thể nặng hoặc có nguy cơ sốc.

Điều trị khi không có sốc

  • Hạ sốt: Sử dụng Paracetamol để giảm sốt.
  • Bù nước: Uống đủ nước và dung dịch bù điện giải. Trong trường hợp cần, truyền dung dịch thông qua tuyến tĩnh mạch.
  • Theo dõi triệu chứng: Điều trị căn cứ vào sự tiến triển của triệu chứng và cần theo dõi chặt chẽ để phát hiện sớm các biến chứng.

Điều trị khi có sốc

  • Chuyển đến nơi thuận lợi: Đưa bệnh nhân đến nơi cấp cứu có thể chống sốc hiệu quả.
  • Đảm bảo cấp oxy: Nếu bệnh nhân có triệu chứng bứt rứt, khó thở.
  • Truyền dung dịch chống sốc: Thiết lập đường truyền tĩnh mạch để cung cấp dung dịch chống sốc. Nếu dung dịch thông thường không giúp, có thể sử dụng dung dịch cao phân tử.
  • Trường hợp xuất huyết nặng: Cần truyền máu, thường là truyền hồng cầu lắng hoặc huyết tươi đông lạnh.

Phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết Dengue

Việc ngăn chặn sự phát triển và đấu tranh chống lại muỗi là một phần quan trọng trong việc ngăn ngừa và kiểm soát bệnh sốt xuất huyết Dengue. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả chống lại muỗi và ngăn ngừa lây lan bệnh:

Ngăn ngừa sự sinh sản của muỗi

  • Đậy kín các vật dụng chứa nước: Điều này giúp ngăn chặn muỗi đẻ trứng.
  • Sử dụng các phương pháp diệt muỗi: Thả cá hoặc con mèo sông vào các vùng nước lớn để giảm số lượng muỗi. Đảm bảo vệ sinh và làm sạch các vật dụng chứa nước nhỏ thường xuyên để loại bỏ nguy cơ sinh sản muỗi.

Phòng muỗi đốt

  • Mặc quần áo bảo vệ: Mặc quần áo dài tay và quần dài khi ra ngoài và đặc biệt là vào buổi tối khi muỗi hoạt động mạnh.
  • Sử dụng các phương pháp xua đuổi muỗi: Sử dụng bình xịt muỗi, nhang muỗi, kem hoặc chất xua đuổi muỗi để giữ cho muỗi ra xa. Cũng có thể sử dụng rèm cửa có hóa chất diệt muỗi hoặc cài đặt cửa màn chống muỗi.

Ngăn chặn lây lan từ người bệnh

  • Ngủ trong màn: Điều này giúp ngăn muỗi cắn người bệnh sốt xuất huyết.
  • Hợp tác với chính quyền: Để phun thuốc diệt muỗi đều đặn và chính xác tại các khu vực dịch bệnh hoặc có nguy cơ cao lây nhiễm.

Tài liệu tham khảo

Trên đây là những kiến thức về sốt xuất huyết Dengue mà Phòng khám Health Center cung cấp. Các bạn có thể thăm khám trực tiếp tại Quảng Bình thông qua địa chỉ

  • Trụ sở chính: Thôn Vĩnh Phú Quảng Hòa TX Ba Đồn
  • Hoặc đặt lịch thông qua số điện thoại: 084.502.9815.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *