Omalizumab là kháng thể đơn dòng nhân hóa tái tổ hợp có khả năng gắn chọn lọc với immunoglobulin E tự do. Thuốc làm giảm lượng IgE có thể gắn với thụ thể FcεRI trên tế bào mast và bạch cầu ái kiềm, qua đó hạn chế một phần chuỗi phản ứng viêm dị ứng.[1][2] Tùy cơ quan quản lý, omalizumab được phê duyệt cho hen dị ứng, mày đay mạn tính tự phát và viêm mũi xoang mạn tính kèm polyp mũi. Tại Hoa Kỳ, thuốc còn được phê duyệt để giảm nguy cơ phản ứng do vô tình tiếp xúc với thực phẩm ở người mắc dị ứng thực phẩm qua trung gian IgE từ 1 tuổi trở lên.[1][3] Omalizumab không phải thuốc cấp cứu cơn hen hoặc phản vệ. Thuốc được tiêm dưới da và có thể gây phản vệ, kể cả sau nhiều tháng điều trị. Việc khởi trị, xác định liều và quyết định tự tiêm phải do bác sĩ thực hiện.[1][2]
Nội dung chính
- Omalizumab là kháng thể đơn dòng kháng IgE, dùng đường tiêm trong bệnh dị ứng được chọn lọc.
- Hoạt chất thường liên quan đến hen dị ứng, mày đay mạn tự phát hoặc polyp mũi theo đánh giá chuyên khoa.
- Cần dùng theo lịch và tiêu chí của bác sĩ; không thay thế thuốc cắt cơn hen cấp.
- Có thể gây phản ứng tại chỗ tiêm, đau đầu và hiếm gặp phản vệ cần xử trí khẩn cấp.
- Báo bác sĩ nếu có khó thở, sưng môi-mặt, nổi mề đay lan rộng, nhiễm ký sinh trùng, thai kỳ hoặc cho con bú.
Hoạt chất Omalizumab là gì?
Omalizumab là thuốc sinh học dạng kháng thể đơn dòng, được thiết kế để gắn với IgE tự do. Bằng cách giảm IgE tự do và giảm biểu hiện thụ thể FcεRI trên một số tế bào miễn dịch, thuốc làm giảm khả năng khởi phát một phần phản ứng viêm dị ứng.[1][2]
Omalizumab
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Omalizumab |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Omalizumab |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Omalizumab là tên quốc tế không độc quyền. Trong một số hệ thống quản lý, thuốc sinh học tương tự có thể mang thêm hậu tố phân biệt trong tên sinh học; việc hoán đổi giữa sản phẩm tham chiếu và thuốc sinh học tương tự phải tuân theo quy định quản lý và chỉ định của bác sĩ. |
| Tên viết tắt | OMA |
| Tên Latinh / tên dược điển | Omalizumabum |
| Tên USAN | omalizumab |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 242138-07-4 |
|---|---|
| UNII | 2P471X1Z11 |
| PubChem CID | Không có CID |
| RxNorm CUI | 302379 |
Dược động học của Omalizumab
Sau khi tiêm dưới da, omalizumab được hấp thu chậm, có sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 62% và đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 7–8 ngày. Thuốc phân bố chủ yếu trong khoang mạch và dịch ngoại bào, sau đó được thanh thải theo các con đường phân giải thông thường của IgG và thông qua sự hình thành phức hợp với IgE. Thời gian bán thải trung bình khoảng 24–26 ngày tùy quần thể nghiên cứu.[1]
Giai đoạn I: Hấp thu
Omalizumab được hấp thu chậm sau tiêm dưới da. Nồng độ huyết thanh tối đa thường đạt sau trung bình 7–8 ngày ở người lớn và thanh thiếu niên mắc hen; thời điểm đạt đỉnh tương tự được ghi nhận ở người mắc mày đay mạn tính tự phát.[1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình sau tiêm dưới da khoảng 62%.[1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến ở người mắc hen sau tiêm dưới da là 78 ± 32 mL/kg. Các nghiên cứu trên động vật không cho thấy sự tập trung đặc hiệu của omalizumab tại một cơ quan hoặc mô nhất định. Phân bố ở người mắc mày đay mạn tính tự phát được đánh giá tương tự quần thể hen.[1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Omalizumab không được chuyển hóa chủ yếu qua enzyme cytochrome P450. Là một kháng thể IgG, thuốc được phân giải bằng các quá trình dị hóa protein trong hệ lưới nội mô và tế bào nội mô. Phức hợp omalizumab–IgE cũng được loại bỏ qua tương tác với thụ thể Fcγ trong hệ lưới nội mô.[1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Omalizumab được loại bỏ thông qua quá trình thanh thải IgG, sự gắn kết với IgE và thanh thải các phức hợp miễn dịch. IgG còn nguyên vẹn có thể được bài tiết vào mật. Tỷ lệ thải trừ qua thận dưới dạng thuốc nguyên vẹn ở người.[1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải huyết thanh trung bình khoảng 26 ngày ở người mắc hen và khoảng 24 ngày ở người mắc mày đay mạn tính tự phát.[1] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Ở người mắc hen, độ thanh thải biểu kiến trung bình là 2,4 ± 1,1 mL/kg/ngày. Ở người mắc mày đay mạn tính tự phát tại trạng thái ổn định, độ thanh thải biểu kiến trung bình khoảng 240 mL/ngày, tương đương khoảng 3 mL/kg/ngày ở người nặng 80 kg.[1] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Cân nặng: Cân nặng tăng làm tăng độ thanh thải biểu kiến; khi cân nặng tăng gấp đôi, độ thanh thải biểu kiến được ước tính tăng gần gấp đôi.[1]
- Tuổi, giới và chủng tộc: Phân tích dược động học quần thể không xác định nhu cầu hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên các yếu tố này trong các nhóm tuổi và chỉ định đã được nghiên cứu.[1]
- IgE và bệnh điều trị: Liều của hen, polyp mũi và dị ứng thực phẩm được xác định theo IgE toàn phần trước điều trị, cân nặng và chẩn đoán chính.[1]
- Thay đổi cân nặng: Liều cần được đánh giá lại khi cân nặng thay đổi đáng kể.[1]
- Suy gan hoặc suy thận: Chưa có nghiên cứu dược động học chuyên biệt; EMA nhận định thanh thải chủ yếu qua hệ lưới nội mô nên ít có khả năng thay đổi lớn, nhưng vẫn phải thận trọng.[2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Omalizumab
Omalizumab là kháng thể đơn dòng kháng IgE thuộc nhóm thuốc sinh học. Thuốc không phải corticosteroid, thuốc kháng histamine, thuốc giãn phế quản hoặc epinephrine. Omalizumab được sử dụng như liệu pháp bổ sung hoặc duy trì trong những quần thể được lựa chọn, không phải thuốc cắt cơn hen hay thuốc điều trị cấp cứu phản vệ.[1][2][3]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Omalizumab gắn với IgE tự do và ngăn IgE gắn vào thụ thể có ái lực cao FcεRI trên tế bào mast, bạch cầu ái kiềm và tế bào tua. Quá trình này làm giảm IgE tự do, giảm biểu hiện FcεRI và hạn chế tín hiệu gây giải phóng các chất trung gian dị ứng. Trong hen dị ứng, thuốc còn liên quan đến giảm bạch cầu ái toan và các chất trung gian viêm như IL-4, IL-5 và IL-13.[1][2] Cơ chế chính xác tạo ra cải thiện triệu chứng trong mày đay mạn tính tự phát chưa được xác định đầy đủ.[1]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Omalizumab làm giảm IgE tự do theo liều. Trong nghiên cứu hen, IgE tự do giảm trong vòng một giờ sau liều đầu và mức giảm trung bình vượt quá 96% khi dùng liều khuyến cáo. IgE toàn phần đo bằng xét nghiệm thông thường tăng sau điều trị do hình thành phức hợp omalizumab–IgE có tốc độ thải trừ chậm hơn.[1] Vì IgE toàn phần có thể duy trì tăng đến một năm sau khi ngừng thuốc, không sử dụng kết quả xét nghiệm IgE trong quá trình điều trị để tự điều chỉnh liều.[1]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Omalizumab
Chỉ định phụ thuộc cơ quan quản lý và nhãn của từng sản phẩm:
- Hen dị ứng: FDA phê duyệt cho người lớn và trẻ từ 6 tuổi mắc hen dai dẳng mức độ trung bình đến nặng, có xét nghiệm da hoặc xét nghiệm in vitro dương tính với dị nguyên không khí quanh năm và chưa kiểm soát đầy đủ bằng corticosteroid dạng hít.[1] EMA giới hạn chỉ định được tham chiếu cho hen dị ứng dai dẳng nặng với các tiêu chí chuyên môn chi tiết hơn.[2]
- Viêm mũi xoang mạn tính kèm polyp mũi: Điều trị bổ sung duy trì cho người lớn từ 18 tuổi chưa kiểm soát đầy đủ bằng corticosteroid dùng trong mũi.[1][2]
- Dị ứng thực phẩm qua trung gian IgE: FDA phê duyệt cho người từ 1 tuổi để giảm nguy cơ phản ứng dị ứng, bao gồm phản vệ, do vô tình tiếp xúc với một hoặc nhiều thực phẩm. Thuốc phải được dùng cùng với biện pháp tránh thực phẩm gây dị ứng và không dùng cấp cứu.[1][3]
- Mày đay mạn tính tự phát: Điều trị người lớn và thanh thiếu niên từ 12 tuổi vẫn còn triệu chứng dù đã dùng thuốc kháng histamine H1.[1][2]
- Hạn chế: Không dùng omalizumab để cắt cơn hen cấp, điều trị trạng thái hen, cấp cứu phản vệ hoặc điều trị các loại mày đay khác ngoài chỉ định được phê duyệt.[1]
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây chỉ tóm tắt nhãn thuốc, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng:
- Hen dị ứng theo nhãn FDA: 75–375 mg tiêm dưới da mỗi 2 hoặc 4 tuần. Liều cụ thể dựa vào IgE toàn phần trước điều trị, cân nặng và bảng liều theo độ tuổi.[1]
- Viêm mũi xoang mạn tính kèm polyp mũi: 75–600 mg tiêm dưới da mỗi 2 hoặc 4 tuần, dựa vào IgE toàn phần trước điều trị và cân nặng.[1]
- Dị ứng thực phẩm qua trung gian IgE theo nhãn FDA: 75–600 mg tiêm dưới da mỗi 2 hoặc 4 tuần, dựa vào IgE toàn phần trước điều trị và cân nặng.[1]
- Mày đay mạn tính tự phát theo nhãn FDA: 150 mg hoặc 300 mg mỗi 4 tuần; liều không phụ thuộc IgE hoặc cân nặng.[1]
- Mày đay mạn tính tự phát theo EMA: 300 mg mỗi 4 tuần.[2]
- Theo EMA đối với hen và polyp mũi: Liều dựa vào IgE trước điều trị và cân nặng, trong phạm vi 75–600 mg; liều tối đa được nêu là 600 mg mỗi 2 tuần.[2]
Bác sĩ phải sử dụng đúng bảng liều của nhãn sản phẩm và chỉ định tại quốc gia liên quan. Không thể tính liều chỉ từ tên bệnh hoặc một kết quả IgE đơn lẻ.[1][2]
- Omalizumab chỉ được tiêm dưới da.[1][2]
- Việc điều trị phải được khởi đầu trong cơ sở y tế có khả năng nhận biết và xử trí phản vệ.[1]
- Bệnh nhân cần được theo dõi trong khoảng thời gian phù hợp sau khi tiêm theo đánh giá của nhân viên y tế.[1]
- Nhãn FDA cho phép bác sĩ cân nhắc tự tiêm sau khi điều trị đã được thiết lập an toàn, người bệnh đã nhận ít nhất ba liều dưới sự giám sát mà không có phản ứng quá mẫn và đáp ứng các tiêu chí giảm thiểu nguy cơ khác.[1]
- Người bệnh hoặc người chăm sóc phải được huấn luyện về kỹ thuật tiêm, vị trí tiêm, bảo quản và cách nhận biết phản vệ.[1]
- Không lắc lọ hoặc dụng cụ tiêm. Không sử dụng dung dịch có hạt lạ hoặc biểu hiện bất thường.
- Không tự giảm hoặc ngừng corticosteroid, thuốc kiểm soát hen, thuốc kháng histamine hay thuốc điều trị nền khác.[1]
- Người bị dị ứng thực phẩm vẫn phải tránh thực phẩm gây dị ứng và tiếp tục mang, sử dụng thuốc cấp cứu theo kế hoạch của bác sĩ.[1][3]
- Một số nắp kim của bơm tiêm đóng sẵn chứa dẫn xuất cao su thiên nhiên; người dị ứng latex cần kiểm tra đúng loại dụng cụ.[1]
Bác sĩ có thể theo dõi:
- Dấu hiệu phản vệ trong và sau khi tiêm, gồm khó thở, khò khè, tụt huyết áp, ngất, mày đay hoặc phù lưỡi, họng.[1]
- Mức độ kiểm soát hen, số đợt cấp, nhu cầu dùng thuốc cắt cơn và chức năng hô hấp.
- Mức độ nghẹt mũi, kích thước polyp và đáp ứng với corticosteroid dùng trong mũi.
- Số lượng sẩn phù, mức độ ngứa và ảnh hưởng của mày đay đến sinh hoạt.
- Tiền sử vô tình tiếp xúc thực phẩm và phản ứng dị ứng; omalizumab không thay thế kế hoạch xử trí phản vệ.[1][3]
- Phản ứng tại chỗ tiêm, đau đầu, sốt, đau khớp và triệu chứng nhiễm trùng.
- Dấu hiệu hội chứng giống bệnh huyết thanh như sốt, phát ban, đau khớp hoặc nổi hạch.[1]
- Dấu hiệu tăng bạch cầu ái toan, viêm mạch, triệu chứng tim phổi hoặc thần kinh khi giảm corticosteroid.[1]
- Nhiễm giun sán ở người có nguy cơ cao hoặc đáp ứng kém với thuốc điều trị ký sinh trùng.[1][2]
- Tiểu cầu khi có bầm tím hoặc chảy máu bất thường.[1][2]
IgE toàn phần trong quá trình điều trị không được sử dụng để tự đánh giá hiệu quả hoặc điều chỉnh liều.[1]
Cảnh báo và lưu ý về Omalizumab
Chống chỉ định ở người từng có phản ứng quá mẫn nghiêm trọng với omalizumab hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.[1][2] Tiền sử phản vệ do nguyên nhân khác không phải chống chỉ định tuyệt đối trong mọi nhãn, nhưng là yếu tố làm tăng nguy cơ phản vệ liên quan đến omalizumab và phải được bác sĩ đánh giá kỹ.[1]
Tác dụng không mong muốn thay đổi theo bệnh và độ tuổi:
- Phản ứng tại chỗ tiêm như đau, đỏ, sưng, ngứa, nóng, bầm tím hoặc chai cứng.[1][2]
- Đau đầu, chóng mặt, đau khớp, mệt mỏi hoặc đau cơ.[1][2]
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên, viêm xoang hoặc viêm họng.[1][2]
- Ở trẻ mắc hen: đau đầu, sốt, đau bụng trên, viêm mũi họng hoặc chảy máu mũi đã được ghi nhận.[1]
- Ở người mắc polyp mũi: đau đầu, đau bụng trên, đau khớp, chóng mặt và phản ứng tại chỗ tiêm.[1]
- Trong nghiên cứu dị ứng thực phẩm ở trẻ: phản ứng tại chỗ tiêm và sốt là các phản ứng nổi bật.[1]
- Ở người mắc mày đay mạn tính tự phát: đau đầu, viêm xoang, nhiễm trùng đường hô hấp trên, đau khớp và phản ứng tại chỗ tiêm.[1][2]
Tần suất trong thử nghiệm không phản ánh chính xác nguy cơ của từng người bệnh.[1]
Các phản ứng nghiêm trọng được cảnh báo hoặc ghi nhận gồm:
- Phản vệ: Có thể đe dọa tính mạng, xảy ra từ liều đầu tiên, trong ba liều đầu hoặc sau hơn một năm điều trị. Một số trường hợp xuất hiện muộn nhiều giờ hoặc vài ngày sau tiêm.[1]
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng: Phù mạch, co thắt phế quản, tụt huyết áp, ngất hoặc phù thanh quản.[1][2]
- Hội chứng giống bệnh huyết thanh: Có thể gồm sốt, phát ban, đau hoặc viêm khớp và nổi hạch.[1][2]
- Rối loạn tăng bạch cầu ái toan và viêm mạch: Hiếm gặp, đôi khi xuất hiện khi giảm corticosteroid ở người mắc hen.[1]
- Giảm tiểu cầu nghiêm trọng: Được báo cáo sau lưu hành.[1][2]
- Biến cố huyết khối động mạch: Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận chênh lệch số học, nhưng dữ liệu chưa xác lập quan hệ nhân quả chắc chắn.[2]
- Bệnh lupus ban đỏ hệ thống: Đã có báo cáo trong thử nghiệm và sau lưu hành; quan hệ nhân quả chưa được xác định.[2]
- Khối u ác tính: Tín hiệu được ghi nhận trong các thử nghiệm ban đầu; nghiên cứu quan sát dài hạn không cho thấy chênh lệch rõ, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ do giới hạn nghiên cứu.[1]
Khi có khó thở, sưng lưỡi hoặc họng, ngất, phát ban toàn thân, đau ngực, yếu liệt, chảy máu bất thường hoặc sốt kèm đau khớp, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.[1][2]
- Phản vệ là cảnh báo an toàn quan trọng nhất; phải khởi trị tại cơ sở y tế có khả năng cấp cứu.[1]
- Phản vệ có thể xuất hiện sau bất kỳ liều nào, kể cả khi các liều trước dung nạp tốt.[1]
- Không dùng omalizumab để xử trí cơn hen cấp, trạng thái hen hoặc phản vệ đang xảy ra.[1][3]
- Không ngừng hoặc giảm nhanh corticosteroid toàn thân hay dạng hít khi chưa có chỉ định.[1]
- Theo dõi hội chứng tăng bạch cầu ái toan, viêm mạch hoặc biểu hiện giống u hạt tăng bạch cầu ái toan kèm viêm đa mạch.[1]
- Thận trọng ở người có nguy cơ cao nhiễm giun sán và đánh giá lại nếu nhiễm ký sinh trùng không đáp ứng điều trị.[1][2]
- Cần đánh giá tiền sử ung thư và nguy cơ tim mạch, đồng thời giải thích rằng dữ liệu hiện có chưa khẳng định quan hệ nhân quả.[1][2]
- Nắp kim của một số bơm tiêm đóng sẵn chứa dẫn xuất latex; bút tiêm tự động trên nhãn FDA không được sản xuất bằng cao su thiên nhiên.[1]
- Omalizumab có thể làm sai lệch cách diễn giải IgE toàn phần trong và đến một năm sau khi ngừng thuốc.[1]
- Người điều trị dị ứng thực phẩm phải tiếp tục tránh dị nguyên và duy trì kế hoạch cấp cứu phản vệ.[1][3]
Liều dung nạp tối đa chưa được xác định. Thông tin EMA ghi nhận các liều đơn đường tĩnh mạch lên đến 4.000 mg và tổng liều tích lũy 44.000 mg trong 20 tuần đã được sử dụng trong nghiên cứu mà không thấy độc tính cấp giới hạn liều; đây không phải đường dùng hoặc liều được khuyến nghị trong thực hành.[2] Khi nghi quá liều, cần theo dõi dấu hiệu bất thường và điều trị hỗ trợ thích hợp. Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong tài liệu tham chiếu.[2]
Theo nhãn FDA, bơm tiêm đóng sẵn và bút tiêm tự động phải được bảo quản trong hộp nguyên gốc ở 2–8°C, tránh ánh sáng trực tiếp và không được đông lạnh. Tổng thời gian ở ngoài tủ lạnh không quá hai ngày; không sử dụng nếu dụng cụ đã ở nhiệt độ trên 25°C.[1] Lọ bột đông khô cũng được bảo quản ở 2–8°C trong hộp nguyên gốc. Điều kiện sau pha, thời gian sử dụng và yêu cầu vận chuyển phải tuân theo nhãn của đúng sản phẩm.[1]
Đối tượng đặc biệt
Độ tuổi được phê duyệt phụ thuộc chỉ định:
- Hen dị ứng: từ 6 tuổi theo nhãn FDA và EMA.[1][2]
- Dị ứng thực phẩm qua trung gian IgE: từ 1 tuổi theo nhãn FDA; an toàn và hiệu quả dưới 1 tuổi chưa được xác lập.[1][3]
- Mày đay mạn tính tự phát: từ 12 tuổi; chưa xác lập ở trẻ dưới 12 tuổi.[1][2]
- Viêm mũi xoang mạn tính kèm polyp mũi: chỉ định ở người từ 18 tuổi; chưa xác lập ở trẻ em.[1][2]
- Bút tiêm tự động trên nhãn FDA không dành cho người dưới 12 tuổi; người chăm sóc phải thực hiện tiêm cho trẻ thuộc nhóm tuổi không thể tự tiêm.[1]
Liều ở trẻ mắc hen hoặc dị ứng thực phẩm phải được xác định bằng bảng liều chính thức, không được tự nội suy theo mg/kg.[1]
Dữ liệu ở người từ 65 tuổi còn hạn chế. EMA không ghi nhận bằng chứng cho thấy người cao tuổi cần liều khác người trưởng thành trẻ hơn.[2] Nhãn FDA cho biết số lượng người cao tuổi trong các nghiên cứu chưa đủ để kết luận chắc chắn liệu đáp ứng có khác hay không.[1] Việc điều trị cần cân nhắc bệnh đồng mắc, tiền sử tim mạch và khả năng nhận biết hoặc tự xử trí phản vệ.[1][2]
Omalizumab là kháng thể IgG và có thể qua nhau thai. Dữ liệu từ sổ đăng ký thai kỳ ở người mắc hen không cho thấy tăng tỷ lệ dị tật bẩm sinh lớn hoặc sảy thai so với nhóm so sánh phù hợp với bệnh. Tỷ lệ trẻ nhẹ cân khi sinh cao hơn ở nhóm phơi nhiễm, nhưng người mẹ dùng omalizumab cũng có hen nặng hơn nên chưa thể xác định nguyên nhân.[1][2] Nghiên cứu quan sát có các giới hạn về thiết kế và không thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ. Việc sử dụng trong thai kỳ chỉ được cân nhắc khi bác sĩ đánh giá nhu cầu lâm sàng, mức kiểm soát bệnh và lợi ích–nguy cơ đối với mẹ và thai nhi.[1][2]
IgG hiện diện trong sữa mẹ với lượng nhỏ. Nhãn FDA cho biết chưa có dữ liệu định lượng đầy đủ về omalizumab trong sữa, nhưng sổ đăng ký thai kỳ không ghi nhận tỷ lệ nhiễm trùng tăng có ý nghĩa ở trẻ bú mẹ phơi nhiễm.[1] LactMed cập nhật năm 2026 nhận định lượng omalizumab trong sữa rất thấp, thuốc có khả năng bị phân giải một phần trong đường tiêu hóa và sự hấp thu ở trẻ dự kiến tối thiểu.[6] EMA cho phép cân nhắc dùng trong thời kỳ cho con bú khi có nhu cầu lâm sàng.[2] Quyết định phải do bác sĩ đưa ra và cần theo dõi sức khỏe của trẻ.[1][2][6]
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt đánh giá ảnh hưởng của suy gan lên dược động học omalizumab. Do thuốc chủ yếu được thanh thải qua các quá trình của hệ lưới nội mô thay vì chuyển hóa enzyme gan thông thường, EMA không khuyến nghị hiệu chỉnh liều riêng chỉ dựa trên suy gan, nhưng yêu cầu sử dụng thận trọng.[2] Việc kê đơn phải do bác sĩ chuyên khoa đánh giá theo bệnh nền và dữ liệu của sản phẩm cụ thể.[2]
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt đánh giá ảnh hưởng của suy thận lên dược động học omalizumab. EMA không khuyến nghị hiệu chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên suy thận vì cơ chế thanh thải chủ yếu qua hệ lưới nội mô, nhưng thuốc phải được sử dụng thận trọng.[2] Không tự điều chỉnh khoảng cách tiêm hoặc liều khi chức năng thận thay đổi.[2]
EMA đánh giá omalizumab không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.[2] Tuy nhiên, người bệnh không nên lái xe nếu xuất hiện chóng mặt, ngất, buồn ngủ, phản ứng dị ứng hoặc triệu chứng khác ảnh hưởng đến sự tỉnh táo.[2]
Tương tác thuốc của Omalizumab
Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc chính thức đầy đủ với omalizumab.[1] Vì thuốc không được thanh thải qua cytochrome P450, bơm vận chuyển hoặc cơ chế gắn protein huyết tương thông thường, nguy cơ tương tác dược động học trực tiếp được đánh giá là thấp.[2]
- Việc phối hợp omalizumab với liệu pháp miễn dịch dị nguyên trong hen, polyp mũi hoặc dị ứng thực phẩm chưa được đánh giá đầy đủ trên nhãn FDA.[1]
- Việc phối hợp với thuốc ức chế miễn dịch trong mày đay mạn tính tự phát chưa được nghiên cứu đầy đủ.[1]
- Omalizumab có thể làm giảm hiệu quả của thuốc điều trị giun sán về mặt lý thuyết hoặc gián tiếp; cần theo dõi người có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng.[2]
- Không tự ngừng corticosteroid hoặc các thuốc điều trị nền khi bắt đầu omalizumab.[1]
- Người bệnh cần cung cấp danh sách đầy đủ thuốc, vaccine, thuốc sinh học và liệu pháp miễn dịch đang sử dụng cho bác sĩ.[1][2]
Thắc mắc về hoạt chất Omalizumab
Omalizumab là kháng thể đơn dòng nhân hóa kháng IgE. Thuốc gắn với IgE tự do, làm giảm IgE có khả năng hoạt hóa tế bào mast và bạch cầu ái kiềm. Omalizumab được dùng như thuốc sinh học duy trì trong một số bệnh dị ứng đã được xác định, không phải thuốc điều trị triệu chứng dị ứng thông thường.[1][2]
Không. Omalizumab không được phê duyệt để điều trị cấp cứu phản vệ và không thay thế epinephrine. Người mắc dị ứng thực phẩm vẫn phải tránh thực phẩm gây dị ứng, mang thuốc cấp cứu và thực hiện kế hoạch xử trí do bác sĩ hướng dẫn.[1][3]
Có đối với hen dị ứng, polyp mũi và dị ứng thực phẩm theo nhãn FDA: liều dựa trên IgE toàn phần đo trước khi bắt đầu, cân nặng và chẩn đoán chính. Với mày đay mạn tính tự phát, liều không phụ thuộc IgE hoặc cân nặng.[1] IgE toàn phần tăng trong quá trình điều trị nên không được dùng để tự điều chỉnh liều.[1]
Một số người có thể tự tiêm bằng bơm tiêm đóng sẵn hoặc bút tiêm sau khi bác sĩ đánh giá nguy cơ phản vệ, xác nhận điều trị đã được thiết lập an toàn và huấn luyện kỹ thuật. Theo nhãn FDA, người bệnh thường phải nhận ít nhất ba liều dưới sự giám sát mà không có phản ứng quá mẫn trước khi được cân nhắc tự tiêm.[1] Không phải người bệnh nào cũng phù hợp để tự tiêm.[1][2]
Phản vệ có thể xảy ra ngay từ liều đầu, thường được báo cáo nhiều hơn trong ba liều đầu nhưng cũng có thể xuất hiện sau nhiều tháng hoặc hơn một năm điều trị. Phần lớn trường hợp được báo cáo trong vòng hai giờ, nhưng phản ứng muộn đến vài ngày cũng đã được ghi nhận.[1] Vì vậy, người bệnh phải biết các dấu hiệu cảnh báo và tìm cấp cứu ngay khi khó thở, sưng họng, choáng, ngất hoặc nổi mày đay toàn thân.[1]

