Candesartan cilexetil là tiền dược đường uống thuộc nhóm thuốc chẹn thụ thể angiotensin II, còn gọi là ARB. Sau khi uống, tiền dược được thủy phân thành candesartan có hoạt tính, từ đó ức chế chọn lọc thụ thể angiotensin II type 1 và góp phần làm giãn mạch, giảm tiết aldosteron và hạ huyết áp. Thuốc được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp; một số nhãn còn phê duyệt sử dụng trong suy tim ở người lớn có rối loạn chức năng tâm thu thất trái. Chỉ định và liều khởi đầu có khác biệt giữa nhãn Hoa Kỳ và SmPC tại châu Âu/Anh.
Candesartan cilexetil là thuốc kê đơn. Thuốc có thể gây hạ huyết áp, tăng kali máu, suy giảm chức năng thận và độc tính nghiêm trọng đối với thai nhi. Người bệnh không nên tự sử dụng, thay đổi liều hoặc phối hợp thuốc mà chưa được bác sĩ đánh giá.
Nội dung chính
- Candesartan cilexetil thuộc nhóm chẹn thụ thể angiotensin II (ARB).
- Hoạt chất này liên quan điều trị tăng huyết áp và suy tim ở một số bệnh nhân theo chỉ định.
- Không tự phối hợp với thuốc huyết áp, thuốc giữ kali hoặc NSAID kéo dài khi chưa hỏi bác sĩ.
- Cần lưu ý tụt huyết áp, tăng kali máu, chóng mặt hoặc suy giảm chức năng thận.
- Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh thận, đang mang thai, dự định mang thai hoặc dùng lợi tiểu.
Hoạt chất Candesartan cilexetil là gì?
Candesartan cilexetil là tiền dược hạ huyết áp đường uống. Sau khi chuyển thành candesartan, thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể angiotensin II type 1, qua đó hạn chế các tác động co mạch và giữ muối nước của angiotensin II.
Candesartan cilexetil
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Candesartan cilexetil |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Candesartan cilexetil |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Candesartan cilexetil |
| Tên IUPAC | 1-cyclohexyloxycarbonyloxyethyl 2-ethoxy-3-[[4-[2-(2H-tetrazol-5-yl)phenyl]phenyl]methyl]benzimidazole-4-carboxylate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Candesartan cilexetil là tiền dược dạng ester của candesartan. Candesartan là dạng có hoạt tính dược lý được hình thành sau khi tiền dược bị thủy phân trong quá trình hấp thu. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Candesartanum cilexetili |
| Tên USAN | candesartan cilexetil |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 145040-37-5 |
|---|---|
| UNII | 2R3Q6S8QZG |
| PubChem CID | 2541 |
| RxNorm CUI | 214354 |
Dược động học của Candesartan cilexetil
Candesartan cilexetil được thủy phân nhanh và gần như hoàn toàn thành candesartan trong quá trình hấp thu qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh của candesartan đạt sau khoảng 3–4 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương trên 99%, chuyển hóa ở gan với tỷ lệ nhỏ và được thải trừ chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu và mật/phân. Thời gian bán thải cuối khoảng 9 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Tiền dược được hoạt hóa bằng thủy phân ester trong quá trình hấp thu. Candesartan đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 3–4 giờ. Thức ăn, kể cả bữa ăn nhiều chất béo, không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng.
| F · Sinh khả dụng | Nhãn DailyMed ước tính sinh khả dụng tuyệt đối của candesartan sau khi dùng viên candesartan cilexetil khoảng 15%. SmPC ước tính sinh khả dụng tuyệt đối của dạng viên khoảng 14%, trong khi dung dịch uống có sinh khả dụng khoảng 40%. Sự khác biệt liên quan đến dạng bào chế và phương pháp ước tính. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Candesartan gắn với protein huyết tương trên 99%. Thể tích phân bố biểu kiến được báo cáo khoảng 0,1–0,13 lít/kg. Thuốc hầu như không đi vào hồng cầu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Candesartan chỉ chuyển hóa một phần nhỏ tại gan, chủ yếu qua phản ứng O-deethyl hóa có liên quan đến CYP2C9 để tạo chất chuyển hóa không hoạt tính. Thuốc không được chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450 và không cho thấy ảnh hưởng đáng kể lên CYP2C9 hoặc CYP3A4 ở nồng độ điều trị.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Candesartan được thải trừ chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu và qua mật vào phân. Sau liều uống có đánh dấu phóng xạ, DailyMed ghi nhận khoảng 33% hoạt độ phóng xạ trong nước tiểu và 67% trong phân; khoảng 26% liều uống được bài tiết trong nước tiểu dưới dạng candesartan không đổi.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối của candesartan khoảng 9 giờ. Không ghi nhận tích lũy đáng kể khi sử dụng lặp lại một lần mỗi ngày ở người có chức năng cơ quan phù hợp. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn phần trong huyết tương khoảng 0,37 ml/phút/kg. Độ thanh thải qua thận khoảng 0,19 ml/phút/kg, thông qua cả lọc cầu thận và bài tiết tích cực ở ống thận. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Ở người từ 65 tuổi trở lên, Cmax tăng khoảng 50% và AUC tăng khoảng 80% so với người trẻ. Suy thận làm tăng phơi nhiễm; ở suy thận nặng, AUC có thể tăng khoảng 110% và thời gian bán thải có thể tăng gấp đôi. Suy gan nhẹ đến trung bình làm tăng AUC khoảng 20–80% trong các nghiên cứu khác nhau. Thức ăn và giới tính không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng rõ rệt.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Candesartan cilexetil
Candesartan thuộc nhóm đối kháng chọn lọc thụ thể AT1 của angiotensin II, nằm trong nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin–aldosterone. Thuốc không ức chế men chuyển angiotensin và không trực tiếp làm giảm phân hủy bradykinin.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Candesartan cạnh tranh với angiotensin II tại thụ thể AT1 ở cơ trơn mạch máu, tuyến thượng thận và các mô đích khác. Việc phong bế thụ thể làm giảm co mạch, giảm giải phóng aldosteron, hạn chế giữ natri và nước, đồng thời giảm một số tác động tái cấu trúc tim mạch của angiotensin II. Kết quả là sức cản mạch và huyết áp giảm.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Candesartan làm tăng hoạt tính renin huyết tương và nồng độ angiotensin II do mất cơ chế phản hồi âm, đồng thời có thể làm giảm aldosteron. Ở bệnh nhân suy tim, thuốc làm giảm sức cản mạch hệ thống và áp lực mao mạch phổi bít. Tác dụng hạ huyết áp thường được duy trì trong khoảng thời gian dùng thuốc một lần mỗi ngày.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Candesartan cilexetil
Các chỉ định được phê duyệt thay đổi theo nhãn:
- Tăng huyết áp ở người lớn.
- DailyMed phê duyệt điều trị tăng huyết áp ở trẻ từ 1 đến dưới 17 tuổi; SmPC được đối chiếu phê duyệt cho trẻ và thanh thiếu niên từ 6 đến dưới 18 tuổi.
- Suy tim ở người lớn có rối loạn chức năng tâm thu thất trái và phân suất tống máu không quá 40%. DailyMed nêu mục tiêu giảm tử vong tim mạch và nhập viện do suy tim; SmPC giới hạn trong trường hợp không dung nạp thuốc ức chế men chuyển hoặc dùng bổ sung trong các điều kiện cụ thể.
- NICE đưa nhóm ARB vào một số bước điều trị tăng huyết áp. Đây là khuyến nghị theo nhóm thuốc trong hướng dẫn chuyên môn, không phải chỉ định mới được phê duyệt riêng cho Candesartan cilexetil.
Candesartan đã được nghiên cứu trong dự phòng migraine từng cơn ở người lớn, bao gồm thử nghiệm ngẫu nhiên pha 2 công bố năm 2025. Dự phòng migraine không nằm trong các chỉ định được phê duyệt của nhãn DailyMed và SmPC được đối chiếu, vì vậy được xem là sử dụng ngoài chỉ định và chỉ nên được cân nhắc bởi bác sĩ sau khi đánh giá lợi ích, nguy cơ và các lựa chọn đã được phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ để tham khảo từ nhãn thuốc, không dùng để tự điều trị.
- Tăng huyết áp ở người lớn:
- DailyMed Hoa Kỳ: liều khởi đầu thường dùng 16 mg một lần mỗi ngày; tổng liều thường 8–32 mg/ngày, dùng một lần hoặc chia hai lần.
- SmPC Anh: liều khởi đầu và duy trì thông thường 8 mg một lần mỗi ngày; có thể tăng lên 16 mg và tối đa 32 mg một lần mỗi ngày theo đáp ứng. Phần lớn tác dụng hạ huyết áp đạt được trong khoảng 4 tuần.
- SmPC cho phép cân nhắc khởi đầu 4 mg ở người giảm thể tích tuần hoàn, suy thận hoặc suy gan nhẹ đến trung bình trong điều trị tăng huyết áp.
- Suy tim ở người lớn:
- Khởi đầu 4 mg một lần mỗi ngày.
- Có thể tăng gấp đôi liều sau mỗi khoảng ít nhất 2 tuần đến 32 mg một lần mỗi ngày hoặc liều cao nhất dung nạp được.
- Trẻ từ 1 đến dưới 6 tuổi theo DailyMed:
- Liều khởi đầu 0,2 mg/kg/ngày dưới dạng hỗn dịch uống.
- Khoảng liều 0,05–0,4 mg/kg/ngày, dùng một lần hoặc cân nhắc chia liều.
- Trẻ từ 6 đến dưới 17 tuổi theo DailyMed:
- Dưới 50 kg: khởi đầu 4–8 mg/ngày; khoảng liều 4–16 mg/ngày.
- Từ 50 kg trở lên: khởi đầu 8–16 mg/ngày; khoảng liều 4–32 mg/ngày.
- Trẻ từ 6 đến dưới 18 tuổi theo SmPC:
- Khởi đầu 4 mg một lần mỗi ngày.
- Dưới 50 kg: tối đa 8 mg một lần mỗi ngày.
- Từ 50 kg trở lên: có thể tăng lên 8 mg, sau đó 16 mg một lần mỗi ngày khi cần.
Các khác biệt trên phản ánh nhãn quản lý thuốc khác nhau. Bác sĩ phải căn cứ tuổi, cân nặng, chỉ định, chức năng gan thận, thể tích tuần hoàn và tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
Thuốc được dùng bằng đường uống, thường một lần mỗi ngày và có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Nên dùng vào thời điểm ổn định trong ngày theo đơn thuốc. Không tự bẻ, nghiền hoặc pha hỗn dịch nếu tờ hướng dẫn sản phẩm và nhân viên y tế không cho phép.
Không tự tăng liều, giảm liều, ngừng thuốc hoặc dùng bù gấp đôi khi quên liều. Không tự dùng viên bổ sung kali, muối ăn thay thế chứa kali hoặc thuốc giảm đau chống viêm khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Các thông số thường cần đánh giá gồm:
- Huyết áp và triệu chứng hạ huyết áp, đặc biệt sau khi bắt đầu hoặc tăng liều.
- Creatinin huyết thanh, eGFR hoặc độ thanh thải creatinin.
- Kali huyết thanh; cân nhắc theo dõi natri khi có nguy cơ.
- Tình trạng mất nước hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Dấu hiệu suy tim, phù, khó thở và khả năng dung nạp liều ở người bệnh suy tim.
- Nồng độ lithium nếu bắt buộc phải phối hợp.
- Triệu chứng phù mạch, đau bụng bất thường, thiểu niệu, yếu cơ hoặc rối loạn nhịp có thể liên quan tăng kali máu.
Cảnh báo và lưu ý về Candesartan cilexetil
Theo các nhãn đã đối chiếu, chống chỉ định hoặc không được sử dụng trong các trường hợp sau:
- Quá mẫn với candesartan cilexetil, candesartan hoặc thành phần của sản phẩm.
- Phối hợp với aliskiren ở người mắc đái tháo đường. SmPC còn chống chỉ định phối hợp khi mức lọc cầu thận dưới 60 ml/phút/1,73 m².
- Ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ theo SmPC; trên thực hành cần tránh sử dụng trong toàn bộ thai kỳ và ngừng thuốc sớm khi phát hiện mang thai.
- Suy gan nặng hoặc ứ mật theo SmPC.
- Trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ ảnh hưởng phát triển thận.
Trong điều trị tăng huyết áp, các phản ứng được ghi nhận gồm chóng mặt hoặc choáng váng, đau đầu, đau lưng và nhiễm trùng đường hô hấp. Tỷ lệ phản ứng tổng thể trong một số thử nghiệm gần tương đương giả dược.
Ở người bệnh suy tim, hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận được báo cáo thường xuyên hơn, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc đái tháo đường hoặc đang dùng thêm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin–aldosterone.
Các phản ứng khác có thể gồm ho, buồn nôn, tiêu chảy, phát ban, mày đay, ngứa, đau cơ, đau khớp, đau lưng, hạ natri máu hoặc ù tai. Tần suất thay đổi theo chỉ định, quần thể và nguồn dữ liệu.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế khẩn cấp hoặc sớm gồm:
- Phù mạch ở mặt, môi, lưỡi, họng hoặc phù mạch đường ruột.
- Hạ huyết áp có triệu chứng, ngất hoặc sốc ở người giảm thể tích tuần hoàn.
- Tăng kali máu nặng và rối loạn nhịp.
- Suy giảm chức năng thận, thiểu niệu hoặc suy thận cấp ở người nhạy cảm.
- Rối loạn chức năng gan hoặc viêm gan.
- Giảm bạch cầu, giảm bạch cầu trung tính hoặc mất bạch cầu hạt.
- Phản ứng quá mẫn nặng.
- Tiêu cơ vân đã được ghi nhận hiếm gặp sau lưu hành với nhóm ARB.
Thận trọng đặc biệt ở người mất nước, đang dùng lợi tiểu liều cao, tiêu chảy hoặc nôn kéo dài vì nguy cơ hạ huyết áp. Cần hiệu chỉnh tình trạng giảm thể tích khi phù hợp trước khi bắt đầu điều trị.
Chức năng thận có thể xấu đi ở người hẹp động mạch thận, bệnh thận mạn, suy tim nặng hoặc có chức năng thận phụ thuộc hệ renin–angiotensin. Theo dõi creatinin và kali định kỳ, nhất là khi tăng liều hoặc phối hợp thuốc.
Thận trọng ở người hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá, bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn, cường aldosteron nguyên phát hoặc chuẩn bị phẫu thuật/gây mê. Cần lưu ý nguy cơ phù mạch đường ruột khi xuất hiện đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy không giải thích được.
Một số chế phẩm chứa lactose; người có rối loạn di truyền hiếm gặp liên quan chuyển hóa galactose cần kiểm tra thành phần sản phẩm.
Biểu hiện có khả năng gặp nhất khi quá liều là hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt và nhịp tim nhanh; nhịp tim chậm có thể xảy ra do kích thích phế vị.
Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ và theo dõi dấu hiệu sinh tồn. Người bệnh có thể được đặt nằm ngửa, nâng chân, bù thể tích bằng dung dịch đẳng trương và sử dụng thuốc vận mạch khi cần tại cơ sở y tế. Candesartan không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách máu. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cấp cứu hoặc trung tâm chống độc ngay, không tự xử trí tại nhà.
SmPC khuyến cáo bảo quản dưới 30°C. Giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm và để xa tầm nhìn, tầm với của trẻ em. Cần tuân theo điều kiện bảo quản in trên bao bì của sản phẩm cụ thể.
Hỗn dịch được pha tạm thời từ viên nén có điều kiện bảo quản và thời hạn sử dụng riêng; chỉ nên được pha bởi cơ sở chuyên môn theo hướng dẫn nhãn.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Hoa Kỳ phê duyệt điều trị tăng huyết áp cho trẻ từ 1 đến dưới 17 tuổi. SmPC được đối chiếu phê duyệt cho trẻ từ 6 đến dưới 18 tuổi; hiệu quả và độ an toàn ở trẻ từ 1 đến dưới 6 tuổi chưa được thiết lập đầy đủ trong SmPC này.
Trẻ dưới 1 tuổi không được dùng vì ức chế hệ renin–angiotensin có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của thận. Chưa xác lập độ an toàn và hiệu quả trong điều trị suy tim ở người dưới 18 tuổi.
Trẻ có eGFR dưới 30 ml/phút/1,73 m² chưa được nghiên cứu đầy đủ và không nên dùng theo nhãn DailyMed. Việc lựa chọn liều phải do bác sĩ nhi khoa thực hiện dựa trên cân nặng và nhãn sản phẩm.
Thông thường không cần hiệu chỉnh liều khởi đầu chỉ dựa trên tuổi. Tuy nhiên, Cmax và AUC có thể cao hơn lần lượt khoảng 50% và 80% ở người trên 65 tuổi. Người cao tuổi cũng dễ bị mất nước, hạ huyết áp, suy thận và tăng kali khi phối hợp lợi tiểu, NSAID hoặc thuốc tác động lên hệ RAS; cần theo dõi sát hơn.
Candesartan cilexetil không nên được sử dụng trong thai kỳ. DailyMed có cảnh báo nghiêm trọng về độc tính thai nhi và yêu cầu ngừng thuốc càng sớm càng tốt khi phát hiện mang thai. SmPC không khuyến cáo dùng trong ba tháng đầu và chống chỉ định trong ba tháng giữa, ba tháng cuối.
Phơi nhiễm trong ba tháng giữa hoặc cuối có thể gây giảm chức năng thận thai nhi, thiểu ối, giảm phát triển xương sọ, giảm sản phổi, suy thận sơ sinh, hạ huyết áp, tăng kali máu hoặc tử vong. Nếu đã phơi nhiễm, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm đánh giá thận và hộp sọ thai, đồng thời theo dõi trẻ sơ sinh về hạ huyết áp và suy thận.
Các nguồn có khác biệt:
- SmPC không khuyến cáo candesartan cilexetil trong thời gian cho con bú do dữ liệu còn hạn chế và ưu tiên thuốc có hồ sơ an toàn được xác lập tốt hơn, đặc biệt khi trẻ là sơ sinh hoặc sinh non.
- LactMed cập nhật tháng 6 năm 2026 nhận định dữ liệu sơ bộ cho thấy candesartan đi vào sữa với lượng thấp và hầu như không phát hiện trong huyết tương của hai trẻ lớn hơn được nghiên cứu; tuy nhiên vẫn cần thận trọng ở trẻ sơ sinh và sinh non. Chưa có đủ dữ liệu về tác dụng bất lợi ở trẻ bú mẹ.
Quyết định tiếp tục cho bú, đổi thuốc hoặc dùng candesartan phải được bác sĩ cá thể hóa; không tự sử dụng dựa trên dữ liệu hạn chế.
Theo SmPC, trong điều trị tăng huyết áp ở người suy gan nhẹ đến trung bình có thể khởi đầu 4 mg một lần mỗi ngày và điều chỉnh theo đáp ứng. Candesartan cilexetil chống chỉ định ở người suy gan nặng hoặc ứ mật. Chưa có kinh nghiệm đầy đủ ở suy gan nặng.
Không có hướng dẫn liều chuẩn hóa riêng cho người đồng thời suy gan và suy thận trong các nhãn đã đối chiếu. Bác sĩ cần đánh giá mức độ suy từng cơ quan, huyết áp, tình trạng thể tích, kali và creatinin; chống chỉ định nếu có suy gan nặng hoặc ứ mật theo SmPC.
Liều cụ thể cho đồng thời suy gan và suy thận.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt đầy đủ về ảnh hưởng lên khả năng lái xe hoặc vận hành máy. Chóng mặt hoặc mệt mỏi có thể xuất hiện trong quá trình điều trị, nhất là khi mới dùng hoặc tăng liều. Không nên lái xe hay vận hành máy nếu đang choáng váng, yếu hoặc có triệu chứng hạ huyết áp.
Tương tác thuốc của Candesartan cilexetil
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Perindopril
Phối hợp perindopril với ARB gây phong bế kép RAAS và làm tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Ức chế đồng thời hai vị trí của hệ renin–angiotensin–aldosterone làm tăng mức phong bế RAAS và giảm khả năng duy trì huyết áp/lọc cầu thận, đồng thời tăng nguy cơ giữ kali. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ hạ huyết áp, ngất, tăng kali máu và giảm chức năng thận/AKI so với dùng một thuốc tác động RAAS. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Không khuyến cáo phối hợp thường quy. Nếu phong bế kép được xem là tuyệt đối cần thiết, chỉ thực hiện dưới giám sát chuyên khoa với đánh giá lợi ích–nguy cơ. | Theo dõi sát huyết áp, creatinine/eGFR và kali huyết; đánh giá triệu chứng hạ huyết áp/ngất. | Bằng chứng: high |
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc chẹn thụ thể angiotensin II làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tác dụng giảm thải kali của trimethoprim cộng với ức chế hệ renin–angiotensin. Ảnh hưởng: Có thể gây tăng kali nặng, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đánh giá nguy cơ và cân nhắc thuốc thay thế; nếu dùng, kiểm tra kali và chức năng thận sớm. | Kali, creatinine/eGFR và ECG khi có triệu chứng hoặc tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Candesartan cilexetil
Candesartan cilexetil là tiền dược thuộc nhóm ARB. Sau khi uống, thuốc chuyển thành candesartan và phong bế thụ thể angiotensin II type 1, giúp giảm co mạch, giảm giữ muối nước và hạ huyết áp. Thuốc còn được phê duyệt cho một số trường hợp suy tim ở người lớn tùy theo nhãn.
Thuốc bắt đầu tác động sau khi được hấp thu và chuyển thành candesartan, nhưng SmPC ghi nhận phần lớn tác dụng hạ huyết áp đạt được trong khoảng 4 tuần. Bác sĩ thường đánh giá huyết áp và khả năng dung nạp trước khi quyết định tăng liều.
Có. Thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng của candesartan. Nên uống đều đặn theo thời điểm và liều được kê.
Phong bế hệ renin–angiotensin có thể làm tăng kali máu và làm giảm chức năng thận ở người nhạy cảm. Nguy cơ cao hơn ở người suy thận, suy tim, mất nước hoặc đang dùng thuốc giữ kali, NSAID, thuốc ức chế men chuyển hay aliskiren.
Không nên sử dụng Candesartan cilexetil trong thai kỳ. Thuốc có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho thai nhi, đặc biệt từ ba tháng giữa thai kỳ. Khi phát hiện mang thai, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để ngừng thuốc và chuyển sang phương án phù hợp; không tự ngừng mà không được hướng dẫn nếu đang điều trị bệnh tim mạch cần kiểm soát.

