Zolpidem

Zolpidem là thuốc an thần gây ngủ thuộc nhóm imidazopyridine, có tác dụng điều biến dương thụ thể GABA-A và ưu tiên gắn vào vị trí benzodiazepine của thụ thể chứa tiểu đơn vị alpha-1. Thuốc được dùng ngắn hạn cho người lớn bị mất ngủ, đặc biệt là khó bắt đầu giấc ngủ. Zolpidem phải được uống một lần ngay trước khi đi ngủ và chỉ khi người bệnh còn ít nhất 7–8 giờ để ngủ trọn đêm. Thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, giảm trí nhớ, té ngã, suy giảm khả năng lái xe vào sáng hôm sau, lệ thuộc và hội chứng cai. FDA yêu cầu cảnh báo đóng khung về hành vi phức tạp khi ngủ như mộng du hoặc lái xe khi chưa tỉnh hoàn toàn, vì đã có trường hợp chấn thương nghiêm trọng và tử vong. Zolpidem là thuốc kê đơn; người bệnh không tự tăng liều, uống thêm trong cùng một đêm, phối hợp với rượu hoặc dùng lại đơn thuốc cũ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Zolpidem là gì?: Thuốc ngủ liên quan benzodiazepine, tác động lên thụ thể GABA-A chứa tiểu đơn vị alpha-1.
  • Chỉ định chính: Điều trị ngắn hạn mất ngủ ở người lớn, đặc biệt khó bắt đầu giấc ngủ.
  • Cách dùng: Uống một lần ngay trước khi đi ngủ, không uống lại trong cùng đêm và phải còn ít nhất 7–8 giờ để ngủ.
  • Liều tối đa của viên giải phóng tức thì: Không quá 10 mg trong một đêm theo nhãn Hoa Kỳ và Anh.
  • Cảnh báo nghiêm trọng: Mộng du, lái xe khi ngủ và hành vi khác khi chưa tỉnh hoàn toàn có thể gây thương tích hoặc tử vong.
  • Nguy cơ ngày hôm sau: Có thể giảm tỉnh táo và khả năng lái xe, kể cả khi người dùng cảm thấy đã tỉnh.
  • Tương tác nổi bật: Rượu, opioid, benzodiazepine, thuốc an thần khác và thuốc ảnh hưởng CYP3A4.
  • Thời gian điều trị: Càng ngắn càng tốt; SmPC Anh giới hạn thông thường không quá 4 tuần, gồm thời gian giảm liều.

Hoạt chất Zolpidem là gì?

Zolpidem là thuốc an thần nhóm Z-drugs không có cấu trúc benzodiazepine nhưng tác động tại vị trí benzodiazepine của thụ thể GABA-A. Thuốc làm tăng tác dụng ức chế thần kinh của GABA, giúp rút ngắn thời gian bắt đầu giấc ngủ.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Zolpidem

CAS 82626-48-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Zolpidem

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zolpidem

Tên IUPAC

N,N-dimethyl-2-[6-methyl-2-(4-methylphenyl)imidazo[1,2-a]pyridin-3-yl]acetamide

Tên hóa học khác

Imidazo(1,2-a)pyridine-3-acetamide, N,N,6-trimethyl-2-(4-methylphenyl)- | N,N,6-Trimethyl-2-(4-methylphenyl)imidazo[1,2-a]pyridine-3-acetamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Zolpidem tartrate; Zolpidem tartrat là dạng muối thường được sử dụng trong các chế phẩm đường uống. Zolpidem thuộc nhóm dẫn xuất imidazopyridine.

Tên Latinh / tên dược điển

Zolpidemum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

82626-48-0

UNII

7K383OQI23

PubChem CID

5732

RxNorm CUI

39993

Dược động học của Zolpidem

Zolpidem được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa, có sinh khả dụng khoảng 70%, đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 0,5–3 giờ và có thời gian bán thải trung bình khoảng 2,4–2,6 giờ ở người khỏe mạnh. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 92,5%, được chuyển hóa thành các chất không còn hoạt tính và thải qua nước tiểu cùng phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Zolpidem được hấp thu nhanh; nồng độ đỉnh thường đạt sau khoảng 0,5–3 giờ.

Thức ăn làm giảm và làm chậm mức phơi nhiễm: trong một nghiên cứu, thức ăn làm giảm AUC trung bình khoảng 15%, giảm Cmax khoảng 25% và kéo dài Tmax khoảng 60%. Vì vậy, dùng cùng hoặc ngay sau bữa ăn có thể làm chậm thời điểm bắt đầu tác dụng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống của Zolpidem khoảng 70%, một phần do chuyển hóa bước đầu tại gan.

Giai đoạn II: Phân bố

Zolpidem gắn protein huyết tương khoảng 92,5%. Thể tích phân bố trung bình ở người lớn khoảng 0,54 lít/kg và giảm ở người rất cao tuổi.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Zolpidem được chuyển hóa tại gan thành các chất chuyển hóa không có hoạt tính dược lý đáng kể. CYP3A4 là enzym tham gia chính; CYP1A2 và một số enzym khác cũng có thể đóng góp.

Thuốc ức chế CYP3A4 mạnh có thể làm tăng mức phơi nhiễm và tác dụng an thần, trong khi thuốc cảm ứng CYP3A4 có thể làm giảm nồng độ và hiệu lực của Zolpidem.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa không hoạt tính được thải chủ yếu qua thận. SmPC Anh ghi nhận khoảng 56% lượng thuốc liên quan được thải qua nước tiểu và khoảng 37% qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình của Zolpidem khoảng 2,4–2,6 giờ ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng có thể kéo dài ở người cao tuổi và người suy gan.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải Zolpidem giảm ở phụ nữ, người cao tuổi và người suy gan.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Phụ nữ thải trừ Zolpidem chậm hơn nam giới; ở cùng một liều, Cmax và AUC ở nữ cao hơn khoảng 45% trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ.

Người cao tuổi có Cmax, AUC và thời gian bán thải tăng; người suy gan cũng thải trừ thuốc chậm hơn. Thức ăn làm chậm hấp thu. Ketoconazole và các chất ức chế CYP3A4 có thể tăng mức phơi nhiễm, trong khi rifampicin hoặc St. John’s wort có thể làm giảm nồng độ thuốc.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Zolpidem

Zolpidem thuộc nhóm thuốc liên quan benzodiazepine, mã ATC N05CF02, và nhóm hóa học imidazopyridine.

So với benzodiazepine không chọn lọc, Zolpidem có ái lực ưu tiên đối với thụ thể GABA-A chứa tiểu đơn vị alpha-1, liên quan chủ yếu đến tác dụng an thần gây ngủ. Thuốc vẫn có thể gây suy giảm nhận thức, vận động, lệ thuộc và hội chứng cai.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Zolpidem gắn vào vị trí benzodiazepine trên thụ thể GABA-A chứa tiểu đơn vị alpha-1. Tác động này làm tăng tần suất mở kênh chloride, tăng ức chế kích thích tế bào thần kinh và tạo tác dụng gây ngủ.

Zolpidem có ái lực với thụ thể chứa alpha-1 cao hơn thụ thể chứa alpha-2 hoặc alpha-3 và hầu như không có ái lực đáng kể với thụ thể chứa alpha-5.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Zolpidem tạo tác dụng an thần và gây ngủ nhanh, với thời gian tác dụng thường đến khoảng 6 giờ theo SmPC Anh. Thuốc có thể rút ngắn thời gian vào giấc nhưng không điều trị nguyên nhân nền của mất ngủ.

Tác dụng ức chế thần kinh trung ương có thể tiếp tục vào sáng hôm sau, gây buồn ngủ, giảm chú ý, chậm phản xạ, nhìn mờ hoặc nhìn đôi và suy giảm khả năng lái xe.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Zolpidem

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Zolpidem

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Zolpidem

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Codeine

Phối hợp codeine với benzodiazepine hoặc thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể gây an thần sâu, hạ huyết áp, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp tại hệ thần kinh trung ương và trung tâm hô hấp. Không có chiều tác động đơn độc; cả hai thành phần làm tăng an thần và suy giảm đáp ứng hô hấp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, giảm tỉnh táo, hạ huyết áp, thở chậm hoặc nông, hôn mê và tử vong; nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy nhược hoặc có bệnh hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lựa chọn thay thế không phù hợp. Giới hạn liều và thời gian ở mức tối thiểu cần thiết, tư vấn dấu hiệu ức chế hô hấp; cân nhắc bảo đảm tiếp cận thuốc đảo ngược quá liều opioid theo hướng dẫn lâm sàng.

Mức độ an thần; nhịp thở; SpO2; huyết áp; ý thức; dấu hiệu quá liều. Đánh giá lại sau khởi trị và mỗi lần chỉnh liều.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Cảnh báo hộp và Mục 7 — Benzodiazepines and Other CNS Depressants | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[FDA] | New Safety Measures for Opioid Analgesics and Benzodiazepines | Nguy cơ buồn ngủ cực độ, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong | https://www.fda.gov/drugs/food-and-drug-administration-overdose-prevention-framework/new-safety-measures-announced-opioid-analgesics-prescription-opioid-cough-products-and | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chlorpromazine

Chlorpromazine làm tăng và kéo dài tác dụng của các thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược lực học: an thần, ức chế hô hấp và suy giảm tâm thần–vận động cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ sâu, suy giảm phối hợp, té ngã, hạ huyết áp, ức chế hô hấp hoặc hôn mê.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Tránh phối hợp không cần thiết; khi cần, khởi đầu thuốc ức chế CNS ở liều thấp hơn và chỉnh liều thận trọng.

Mức độ tỉnh táo, nhịp thở, SpO2, huyết áp, nguy cơ té ngã và khả năng vận hành máy móc.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Chlordiazepoxide

Các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể làm tăng tác dụng an thần, suy giảm tâm thần-vận động và ức chế hô hấp của chlordiazepoxide.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng dược lực học cộng hợp; nhóm liên quan gồm thuốc ngủ, thuốc mê, thuốc an thần, thuốc kháng histamin gây buồn ngủ và nhiều thuốc hướng thần.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, lú lẫn, mất điều hòa, té ngã, giảm khả năng lái xe và có thể suy hô hấp, nhất là ở người cao tuổi hoặc suy hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Hạn chế phối hợp không cần thiết; giảm gánh nặng thuốc an thần khi có thể và dùng liều thấp nhất phù hợp.

An thần ban ngày, tri giác, nhịp thở, SpO2, té ngã, dáng đi và khả năng thực hiện hoạt động nguy hiểm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride capsule | Boxed Warning; Warnings and Precautions; Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd5f82b0-5a56-4728-941a-c8c2a0d51cc4 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Azelastine

Phối hợp azelastine đường mũi với thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ, giảm tỉnh táo và suy giảm hiệu năng thần kinh trung ương.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp. Tác dụng gây buồn ngủ hoặc suy giảm tâm thần–vận động của azelastine có thể cộng thêm với các thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm tập trung, suy giảm phối hợp vận động và khả năng lái xe/vận hành máy. Mức độ phụ thuộc thuốc phối hợp, liều và độ nhạy của người bệnh.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp khi có thể. Khi bắt buộc sử dụng, cần đánh giá từng thuốc cụ thể, tư vấn tránh lái xe/vận hành máy và không dùng thêm rượu; không tự điều chỉnh liều nếu nguồn chuyên biệt của cặp thuốc không hướng dẫn.

Theo dõi mức độ tỉnh táo, buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn và suy giảm phối hợp tâm thần–vận động, đặc biệt khi bắt đầu hoặc thay đổi thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Azelastine hydrochloride nasal spray 0.15% | Section 7.1: concurrent use with other CNS depressants should be avoided | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?audience=professional&setid=c9239ce9-f77f-0db4-e053-2995a90aa4ec | Kiểm tra ngày 2026-08-02
FDA | Astelin (azelastine hydrochloride) Nasal Spray label | Drug Interactions: additive reductions in alertness and CNS performance | https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2012/020114s023lbl.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc (UK SmPC) | Azelastine hydrochloride/fluticasone nasal spray | Section 4.5: sedative effect may be enhanced with sedative or central nervous medicines | https://www.medicines.org.uk/emc/product/100498/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Acrivastin

Phối hợp acrivastine với các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể gây thêm suy giảm tỉnh táo ở một số người. Cảnh báo trong SmPC bao gồm các thuốc an thần và thuốc gây yên dịu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp trên hệ thần kinh trung ương. Acrivastine có thể gây buồn ngủ; các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể làm tăng tác dụng an thần và suy giảm chức năng tâm thần-vận động.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm tỉnh táo, giảm tập trung và suy giảm khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.

Khuyến nghị:

counsel_patient

Xử trí:

Đánh giá nhu cầu phối hợp và tổng gánh nặng an thần. Tư vấn người bệnh thận trọng với các hoạt động cần tỉnh táo; không lái xe hoặc vận hành máy móc nếu xuất hiện buồn ngủ, chóng mặt hoặc giảm tỉnh táo.

Theo dõi buồn ngủ ban ngày, chóng mặt, mức tỉnh táo, khả năng tập trung, phản ứng chậm và suy giảm chức năng tâm thần-vận động; đặc biệt lưu ý khi bắt đầu hoặc thay đổi thuốc ức chế CNS dùng kèm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Benadryl Allergy Relief (acrivastine 8 mg) | Mục 4.4–4.5: dùng cùng CNS depressants, bao gồm alcohol, có thể làm tăng suy giảm tỉnh táo | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1473/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[eMC/SmPC] | Acrivastin Allergy Relief capsules | Mục 4.4–4.5: CNS depressants gồm alcohol, sedatives và tranquilizers có thể gây thêm suy giảm tỉnh táo | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11991/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Desipramine

Thuốc an thần/gây ngủ có thể cộng hợp ức chế thần kinh trung ương với desipramine.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần và suy giảm tâm thần-vận động.

Ảnh hưởng:

Tăng buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn, mất điều hòa, té ngã và có thể ức chế hô hấp khi phối hợp nhiều chất ức chế CNS.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Giảm liều khi cần, tránh dùng nhiều thuốc an thần đồng thời và tư vấn không lái xe hoặc uống rượu.

Theo dõi tri giác, nhịp thở/SpO2 ở người nguy cơ cao, huyết áp tư thế và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Zolpidem

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 10 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *