Viêm phổi liên quan thở máy (VAP)

Viêm phổi liên quan thở máy là nhiễm trùng nhu mô phổi xuất hiện sau khi người bệnh đã được đặt nội khí quản và thông khí xâm nhập, thường được xem xét khi bệnh khởi phát sau ít nhất 48 giờ. Dấu hiệu có thể gồm sốt hoặc hạ thân nhiệt, tăng đờm mủ, giảm oxy máu, tăng nhu cầu hỗ trợ máy thở và hình ảnh thâm nhiễm mới ở phổi. Việc chẩn đoán không dựa vào một xét nghiệm đơn lẻ vì xẹp phổi, phù phổi và hội chứng suy hô hấp cấp có thể tạo biểu hiện tương tự. Điều trị cần được bắt đầu kịp thời ở người bệnh nặng, đồng thời lấy mẫu vi sinh, đánh giá nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc và thu hẹp kháng sinh khi có kết quả. Các biện pháp giảm thời gian đặt ống, chăm sóc răng miệng, nâng đầu giường và đánh giá cai máy hằng ngày có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 17/07/2026

Viêm phổi liên quan thở máy là bệnh gì?

Viêm phổi liên quan thở máy (VAP) là một dạng viêm phổi mắc phải trong bệnh viện xảy ra ở người đang thông khí xâm nhập qua ống nội khí quản hoặc mở khí quản. Khái niệm thường dùng cho bệnh khởi phát hơn 48 giờ sau đặt ống, khi nhiễm trùng không có sẵn hoặc chưa ủ bệnh lúc bắt đầu thở máy. VAP khác với viêm khí–phế quản liên quan thở máy, trong đó người bệnh có đờm mủ và dấu nhiễm trùng nhưng không có tổn thương nhu mô mới rõ ràng. VAP cũng khác biến cố liên quan máy thở dùng cho giám sát chất lượng; tiêu chuẩn giám sát không thay thế chẩn đoán lâm sàng. Do phù phổi, xẹp phổi, xuất huyết phế nang và ARDS có thể gây hình ảnh tương tự, bác sĩ cần đánh giá toàn bộ bối cảnh trước khi kết luận.

Tổng quan về Viêm phổi liên quan thở máy (VAP)
Tổng quan về Viêm phổi liên quan thở máy (VAP)

 

Tên bệnh

Viêm phổi liên quan thở máy

Tên tiếng Anh

Ventilator-associated pneumonia

Tên khác / tên đồng nghĩa

VAP; viêm phổi liên quan máy thở; viêm phổi ở người bệnh đặt nội khí quản

Mã ICD-10

J95.851 theo ICD-10-CM; khi áp dụng tại Việt Nam cần đối chiếu danh mục mã bệnh đang sử dụng tại cơ sở.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Bệnh nhiễm trùng hô hấp mắc phải trong bệnh viện; thuộc hồi sức tích cực, hô hấp và bệnh truyền nhiễm.

Cơ quan ảnh hưởng

Phổi và đường hô hấp dưới là cơ quan chính; tình trạng nặng có thể ảnh hưởng tuần hoàn, thận, gan, não và gây suy đa cơ quan.

Tính chất bệnh

Nhiễm trùng cấp tính liên quan chăm sóc y tế, xuất hiện ở người đang thở máy xâm nhập; không phải bệnh di truyền và không được xem là bệnh lây trực tiếp theo cách thông thường.

Mức độ phổ biến

Là một trong những nhiễm trùng quan trọng tại khoa hồi sức, nhưng tần suất thay đổi theo loại ICU, thời gian thở máy, quần thể bệnh nhân và chất lượng các biện pháp phòng ngừa.

Bệnh có lây không?

Không theo nghĩa lây trực tiếp từ người bệnh sang người lành; tuy nhiên vi khuẩn kháng thuốc có thể lan trong cơ sở y tế nếu vệ sinh tay, dụng cụ và cách ly không phù hợp.

Đường lây

Viêm phổi liên quan thở máy thường hình thành do vi khuẩn từ hầu họng, dạ dày hoặc môi trường chăm sóc đi xuống phổi qua vi hít quanh bóng chèn và biofilm trong ống nội khí quản. Một số tác nhân có thể truyền chéo qua tay nhân viên, thiết bị hoặc bề mặt, vì vậy kiểm soát nhiễm khuẩn vẫn rất quan trọng.

Tổng quan chuyên môn về Viêm phổi liên quan thở máy

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm phổi liên quan thở máy

Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm phổi liên quan thở máy

Chẩn đoán Viêm phổi liên quan thở máy

Điều trị Viêm phổi liên quan thở máy

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm phổi liên quan thở máy

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Viêm phổi liên quan thở máy

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *