Viêm nút quanh động mạch

Viêm nút quanh động mạch là bệnh viêm hoại tử chủ yếu ở các động mạch cỡ trung bình, làm thành mạch yếu, hẹp hoặc tắc và khiến mô phía sau bị thiếu máu. Bệnh có thể gây sốt, sụt cân, đau cơ, ban dạng lưới, nốt dưới da, tê yếu tay chân, tăng huyết áp hoặc đau bụng sau ăn. Tổn thương thường gặp ở da, thần kinh, thận và đường tiêu hóa; phổi và cầu thận thường được bảo tồn, giúp phân biệt với một số viêm mạch khác. Phần lớn trường hợp không xác định được nguyên nhân, nhưng cần sàng lọc viêm gan B và xem xét các bệnh di truyền như thiếu hụt ADA2 ở trẻ hoặc người khởi phát sớm. Chẩn đoán dựa trên biểu hiện cơ quan, chụp mạch hoặc sinh thiết mô phù hợp. Điều trị sớm theo mức độ bệnh có thể hạn chế nhồi máu cơ quan, xuất huyết và tổn thương thần kinh không hồi phục.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Viêm nút quanh động mạch là bệnh gì?

Viêm nút quanh động mạch, hay polyarteritis nodosa, là viêm mạch hoại tử từng đoạn ở động mạch cơ cỡ trung bình và đôi khi ở động mạch nhỏ. Viêm làm phá hủy thành mạch, tạo chỗ hẹp, huyết khối hoặc phình mạch, từ đó gây thiếu máu cục bộ, nhồi máu hay xuất huyết ở cơ quan được cấp máu. PAN cổ điển không gây viêm cầu thận và thường không ảnh hưởng mao mạch phổi; đây là điểm giúp phân biệt với viêm đa mạch vi thể và một số viêm mạch liên quan ANCA. Tên “dạng nút” bắt nguồn từ các đoạn thành mạch tổn thương hoặc phình không đều, nhưng không phải người bệnh nào cũng có nốt sờ thấy. Bệnh có thể vô căn, liên quan viêm gan B, hiếm hơn liên quan tình trạng khác, hoặc có kiểu hình giống PAN do thiếu hụt adenosine deaminase 2. Việc xác định căn nguyên rất quan trọng vì chiến lược điều trị khác nhau.

Tên bệnh

Viêm nút quanh động mạch

Tên tiếng Anh

Polyarteritis nodosa

Tên khác / tên đồng nghĩa

PAN; viêm đa động mạch dạng nút; panarteritis nodosa

Mã ICD-10

M30.0 – Polyarteritis nodosa theo ICD-10 WHO.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Viêm mạch hoại tử hệ thống chủ yếu ở động mạch cỡ trung bình; thuộc nhóm Miễn dịch – Dị ứng – Tự miễn, Thấp khớp học và Y học mạch máu.

Cơ quan ảnh hưởng

Da, dây thần kinh ngoại biên, cơ, khớp, thận qua hệ động mạch thận, ống tiêu hóa và tinh hoàn có thể bị ảnh hưởng; phổi và cầu thận thường không phải vị trí tổn thương điển hình.

Tính chất bệnh

Bệnh viêm mạch tự miễn không lây, có thể cấp hoặc tiến triển trong nhiều tuần đến tháng; một số trường hợp liên quan nhiễm virus viêm gan B hoặc nguyên nhân di truyền.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp và ngày càng ít gặp ở nhiều nơi nhờ phòng ngừa viêm gan B; số liệu đại diện tại Việt Nam chưa đầy đủ.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng; bản thân PAN không lây, nhưng viêm gan B liên quan có thể lây theo đường máu, tình dục hoặc từ mẹ sang con.

Tổng quan chuyên môn về Viêm nút quanh động mạch

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm nút quanh động mạch

Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm nút quanh động mạch

Chẩn đoán Viêm nút quanh động mạch

Điều trị Viêm nút quanh động mạch

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm nút quanh động mạch

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Viêm nút quanh động mạch

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *