Adenosine

Adenosine là một nucleoside purin nội sinh, được dùng trong một số thuốc tiêm tĩnh mạch tại cơ sở y tế. Trong thực hành, Adenosine thường được nhắc đến với vai trò chuyển nhịp nhanh kịch phát trên thất phụ thuộc nút nhĩ thất, bao gồm một số trường hợp liên quan đường dẫn truyền phụ như hội chứng Wolff-Parkinson-White. Một số chế phẩm adenosine truyền tĩnh mạch cũng được phê duyệt làm thuốc hỗ trợ trong xạ hình tưới máu cơ tim bằng thallium-201 ở người không thể gắng sức đầy đủ. Adenosine có thời gian bán thải rất ngắn nhưng có thể gây block tim, tụt huyết áp, co thắt phế quản hoặc rối loạn nhịp nghiêm trọng, nên chỉ dùng khi có theo dõi ECG và phương tiện hồi sức. Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế tư vấn bác sĩ/dược sĩ. (DailyMed)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Adenosine là gì?: Adenosine là nucleoside purin nội sinh, có tác dụng dược lý trên thụ thể adenosine và dẫn truyền qua nút nhĩ thất. (Medicines.org.uk)
  • Dùng để làm gì?: Chỉ định thường gặp là chuyển nhịp nhanh kịch phát trên thất phụ thuộc nút nhĩ thất; một số chế phẩm dùng trong chẩn đoán/tưới máu cơ tim theo nhãn riêng. (DailyMed)
  • Có tự dùng được không?: Không. Adenosine tiêm tĩnh mạch được dùng trong bệnh viện/cơ sở y tế với theo dõi liên tục và sẵn phương tiện hồi sức. (Medicines.org.uk)
  • Tác dụng phụ hay gặp là gì?: Đỏ bừng mặt, khó thở, cảm giác tức ngực, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn; phần lớn thường ngắn nhưng phản ứng nặng có thể xảy ra. (DailyMed)
  • Tương tác cần nhớ: Caffeine/theophylline có thể đối kháng tác dụng; dipyridamole có thể làm tăng tác dụng; carbamazepine có thể tăng nguy cơ block tim. (DailyMed)

Hoạt chất Adenosine là gì?

Adenosine là một nucleoside purin nội sinh, có tác dụng dược lý trên các thụ thể adenosine. Khi dùng đường tĩnh mạch nhanh, adenosine làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ thất và có thể cắt vòng vào lại phụ thuộc nút nhĩ thất trong một số cơn nhịp nhanh kịch phát trên thất. (Medicines.org.uk)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Adenosine

CAS 58-61-7 Công thức C10H13N5O4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Adenosine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Adenosine

Tên IUPAC

(2R,3R,4S,5R)-2-(6-aminopurin-9-yl)-5-(hydroxymethyl)oxolane-3,4-diol

Tên hóa học khác

9H-Purin-6-amine, 9beta-D-ribofuranosyl- | 9-beta-D-Ribofuranosyladenine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên hóa học được ghi trong nhãn Adenoscan là 6-amino-9-beta-D-ribofuranosyl-9-H-purine; một số tài liệu gọi theo dạng “adenosine injection” khi nói về thuốc tiêm.

Tên viết tắt

ADO

Tên Latinh / tên dược điển

Adenosinum

Tên USAN

adenosine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

58-61-7

UNII

K72T3FS567

PubChem CID

60961

RxNorm CUI

296

Công thức phân tử

C10H13N5O4

Dược động học của Adenosine

Sau tiêm tĩnh mạch, adenosine được loại khỏi tuần hoàn rất nhanh nhờ hấp thu vào tế bào, chủ yếu bởi hồng cầu và tế bào nội mô mạch máu; sau đó được chuyển hóa nhanh thành adenosine monophosphate hoặc inosine. (DailyMed)

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa trong sử dụng tiêm tĩnh mạch. Nhãn thuốc nhấn mạnh cần bảo đảm dung dịch adenosine thực sự vào tuần hoàn hệ thống, thường bằng tiêm gần người bệnh và bơm rửa nhanh bằng nước muối sinh lý. (DailyMed)

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Với đường tiêm tĩnh mạch, thuốc được đưa trực tiếp vào tuần hoàn nếu kỹ thuật tiêm bảo đảm thuốc vào hệ tuần hoàn; dữ liệu sinh khả dụng tuyệt đối theo đường ngoài tĩnh mạch. (DailyMed)

Giai đoạn II: Phân bố

Adenosine được hấp thu nhanh vào hồng cầu và tế bào nội mô mạch máu qua hệ vận chuyển nucleoside xuyên màng. Thông số thể tích phân bố định lượng trong nhãn được tra cứu. (DailyMed)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Trong tế bào, adenosine chuyển hóa nhanh theo hai đường chính: phosphoryl hóa thành adenosine monophosphate nhờ adenosine kinase, hoặc khử amin thành inosine nhờ adenosine deaminase. (DailyMed)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Inosine tạo ra từ adenosine có thể rời tế bào hoặc tiếp tục bị phân giải thành hypoxanthine, xanthine và cuối cùng là acid uric; adenosine monophosphate được đưa vào “high-energy phosphate pool”. (DailyMed)

Các thông số và đường thải trừ
CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải định lượng. Nhãn thuốc mô tả adenosine được loại khỏi tuần hoàn rất nhanh qua hấp thu tế bào, chủ yếu bởi hồng cầu và tế bào nội mô mạch máu. (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thời gian bán thải trong máu toàn phần dưới 10 giây theo nhãn DailyMed; điều này giải thích vì sao nhiều tác dụng không mong muốn thường tự giới hạn nhanh, nhưng không loại trừ phản ứng nghiêm trọng. (DailyMed)

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Adenosine

Adenosine được xếp trong nhóm chế phẩm tim mạch khác, mã ATC C01EB10. Về sinh học thụ thể, tác dụng của adenosine liên quan bốn phân nhóm thụ thể A1, A2A, A2B và A3, đều là thụ thể bắt cặp protein G. (Medicines.org.uk)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong điều trị PSVT, adenosine làm chậm thời gian dẫn truyền qua nút nhĩ thất, có thể làm gián đoạn đường vào lại qua nút nhĩ thất và khôi phục nhịp xoang ở người bệnh PSVT, bao gồm một số trường hợp liên quan hội chứng Wolff-Parkinson-White. Adenosine không bị atropine chẹn, nhưng bị đối kháng bởi methylxanthines và được tăng tác dụng bởi dipyridamole. (DailyMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Với bolus tĩnh mạch 6 mg hoặc 12 mg, DailyMed ghi thường không có tác dụng huyết động toàn thân đáng kể; khi dùng liều lớn hơn theo truyền, adenosine có thể làm giảm huyết áp do giảm sức cản ngoại biên. Trong chẩn đoán tưới máu cơ tim, adenosine gây giãn mạch và tăng tưới máu mạch vành tùy chế phẩm/nhãn dùng truyền. (DailyMed)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Adenosine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Adenosine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Adenosine

Caffeine, theophylline, aminophylline và các xanthine khác có thể đối kháng tác dụng adenosine; dipyridamole có thể làm tăng tác dụng adenosine do ức chế thu nhận/chuyển hóa; carbamazepine có thể làm tăng mức độ block tim; digoxin và verapamil cần thận trọng do báo cáo hiếm về rung thất khi phối hợp. (DailyMed)

Thắc mắc về hoạt chất Adenosine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *