U tủy thượng thận

U tủy thượng thận là khối u phát sinh từ tế bào ưa crôm của tủy tuyến thượng thận, có thể sản xuất quá mức adrenaline, noradrenaline hoặc các catecholamine khác. Người bệnh thường có những cơn đau đầu, vã mồ hôi, hồi hộp, run, tái nhợt và tăng huyết áp, nhưng một số trường hợp không có triệu chứng rõ hoặc chỉ được phát hiện khi chụp hình.

Catecholamine tăng đột ngột có thể gây cơn tăng huyết áp, rối loạn nhịp, suy tim, đột quỵ hoặc tổn thương đa cơ quan. Chẩn đoán dựa chủ yếu vào metanephrine trong máu hoặc nước tiểu, sau đó mới định vị bằng hình ảnh. Điều trị thường là phẫu thuật sau khi chuẩn bị thuốc chẹn alpha và bù thể tích đúng cách tại cơ sở có kinh nghiệm.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 20/07/2026

U tủy thượng thận là bệnh gì?

U tủy thượng thận là u xuất phát từ tế bào ưa crôm trong tủy tuyến thượng thận. Các tế bào này thuộc hệ thần kinh giao cảm và có thể tiết catecholamine, tạo ra các cơn triệu chứng do kích thích tim mạch và chuyển hóa. Khối u ngoài tuyến thượng thận có cùng nguồn gốc thường được gọi là paraganglioma, không nên gộp hoàn toàn với u tủy thượng thận vì vị trí, kiểu tiết hormone và nguy cơ di truyền có thể khác.

Không thể xác định u là “lành” chỉ dựa vào hình ảnh hoặc mô học thông thường; khả năng di căn được khẳng định khi có tế bào u tại vị trí không có mô ưa crôm bình thường, như hạch, xương, gan hoặc phổi.

Tên bệnh

U tủy thượng thận

Tên tiếng Anh

Pheochromocytoma

Tên khác / tên đồng nghĩa

Pheochromocytoma; phaeochromocytoma; u tế bào ưa crôm tủy thượng thận

Mã ICD-10

D35.0 đối với u lành tuyến thượng thận; mã cụ thể có thể thay đổi theo tính chất ác tính và vị trí, cần đối chiếu hồ sơ bệnh học.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Nội tiết - Chuyển hóa; u thần kinh nội tiết tuyến thượng thận

Cơ quan ảnh hưởng

Tủy tuyến thượng thận là vị trí chính; tim, mạch máu, não, thận và chuyển hóa glucose có thể bị ảnh hưởng do catecholamine.

Tính chất bệnh

U thần kinh nội tiết hiếm, không lây; có thể tiết catecholamine, có khả năng di truyền và một số trường hợp có thể di căn.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp trong cộng đồng nhưng là nguyên nhân quan trọng cần loại trừ ở cơn tăng huyết áp, khối thượng thận hoặc hội chứng di truyền phù hợp.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về U tủy thượng thận

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của U tủy thượng thận

Triệu chứng và dấu hiệu của U tủy thượng thận

Chẩn đoán U tủy thượng thận

Điều trị U tủy thượng thận

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc U tủy thượng thận

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về U tủy thượng thận

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *