Thủy đậu

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp do varicella-zoster virus gây ra, thường biểu hiện bằng sốt nhẹ, mệt và ban ngứa lan toàn thân. Các nốt ban chuyển nhanh từ dát đỏ sang sẩn, mụn nước rồi đóng vảy; trên cơ thể thường có nhiều giai đoạn tổn thương cùng lúc. Bệnh lây mạnh qua đường hô hấp và tiếp xúc với dịch mụn nước, kể cả từ một đến hai ngày trước khi ban xuất hiện. Phần lớn trẻ khỏe mạnh hồi phục, nhưng người lớn, thai phụ, trẻ sơ sinh và người suy giảm miễn dịch có nguy cơ viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm khuẩn da. Chẩn đoán thường dựa vào lâm sàng, còn PCR từ tổn thương hữu ích khi biểu hiện không điển hình. Cách ly đúng, chăm sóc da, theo dõi biến chứng và tiêm vaccine cho người phù hợp giúp giảm lây và bệnh nặng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Thủy đậu là bệnh gì?

Thủy đậu là bệnh do lần nhiễm đầu tiên với varicella-zoster virus. Sau thời gian ủ bệnh, virus gây sốt và phát ban dạng mụn nước lan tỏa. Tổn thương xuất hiện thành nhiều đợt nên có thể thấy dát đỏ, sẩn, mụn nước trong và vảy cùng một lúc. Sau khi khỏi, VZV đi vào hạch thần kinh và nằm tiềm ẩn; nhiều năm sau có thể tái hoạt thành zona thần kinh. Thủy đậu khác zona ở phân bố toàn thân và tính lây mạnh qua đường hô hấp, trong khi zona thường khu trú theo một khoanh thần kinh. Bệnh cũng cần phân biệt với tay-chân-miệng, côn trùng cắn, chốc lở, herpes simplex, phản ứng thuốc và mpox tùy bối cảnh dịch tễ.

Tên bệnh

Thủy đậu

Tên tiếng Anh

Varicella (Chickenpox)

Tên khác / tên đồng nghĩa

Trái rạ; phỏng rạ; chickenpox; varicella

Mã ICD-10

B01.9 – Thủy đậu không có biến chứng; các biến chứng thần kinh, phổi hoặc cơ quan khác có mã phân nhóm riêng

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Da liễu; bệnh truyền nhiễm cấp do varicella-zoster virus; bệnh có thể phòng bằng vaccine

Cơ quan ảnh hưởng

Da và niêm mạc toàn thân; có thể ảnh hưởng phổi, não, gan, huyết học và thai nhi ở trường hợp nặng

Tính chất bệnh

Nhiễm virus cấp, rất dễ lây; sau khi khỏi, VZV tồn tại tiềm ẩn và có thể tái hoạt về sau thành zona thần kinh

Mức độ phổ biến

Từng rất thường gặp ở trẻ em chưa tiêm vaccine; bệnh có thể xuất hiện ở mọi tuổi và thường nặng hơn ở người lớn, thai phụ hoặc người suy giảm miễn dịch

Bệnh có lây không?

Có

Đường lây

Thủy đậu lây rất dễ qua hạt khí dung hoặc dịch tiết hô hấp và qua tiếp xúc trực tiếp với dịch mụn nước của người mắc thủy đậu hoặc zona. Người bệnh có khả năng lây từ khoảng một đến hai ngày trước khi phát ban cho đến khi toàn bộ tổn thương đóng vảy; ở người đã tiêm vaccine có tổn thương không đóng vảy, cần đợi đến khi không còn nốt mới trong 24 giờ. Người chưa miễn dịch sống cùng nhà có nguy cơ phơi nhiễm cao.

Tổng quan chuyên môn về Thủy đậu

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Thủy đậu

Triệu chứng và dấu hiệu của Thủy đậu

Chẩn đoán Thủy đậu

Điều trị Thủy đậu

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Thủy đậu

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Thủy đậu

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *