Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ là dạng thiếu máu do tổng hợp DNA bị rối loạn, khiến tế bào tiền thân trong tủy trưởng thành không đồng bộ và tạo hồng cầu to, dễ bị phá hủy trước khi ra tuần hoàn. Nguyên nhân thường gặp nhất là thiếu vitamin B12 hoặc folate do ăn không đủ, kém hấp thu, viêm teo dạ dày tự miễn, phẫu thuật dạ dày–hồi tràng, thai kỳ, thuốc hoặc sử dụng khí nitrous oxide. Người bệnh có thể mệt, da nhợt, viêm lưỡi, giảm cảm giác ngon miệng và khó thở; riêng thiếu vitamin B12 có thể gây tê bì, mất thăng bằng, giảm trí nhớ ngay cả khi chưa thiếu máu rõ. Công thức máu, phết máu, vitamin B12, folate và các chất chuyển hóa giúp xác định nguyên nhân. Điều trị sớm đặc biệt quan trọng vì tổn thương thần kinh kéo dài có thể không hồi phục hoàn toàn.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ là bệnh gì?

Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ là một kiểu rối loạn sinh máu trong đó nhân tế bào trưởng thành chậm hơn bào tương do tổng hợp DNA bị gián đoạn. Tủy xương xuất hiện các nguyên hồng cầu lớn và sinh máu không hiệu quả; ngoài hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu cũng có thể giảm khi bệnh nặng. Khái niệm này không đồng nghĩa với mọi thiếu máu hồng cầu to: bệnh gan, rượu, suy giáp hoặc tăng hồng cầu lưới có thể gây macrocytosis nhưng không có biến đổi nguyên hồng cầu khổng lồ. Vitamin B12 và folate tham gia các phản ứng tạo nucleotide nên thiếu hai vitamin này là nguyên nhân chủ yếu. Riêng thiếu B12 có thể gây tổn thương thần kinh độc lập với mức hemoglobin.

Tên bệnh

Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Tên tiếng Anh

Megaloblastic anemia

Tên khác / tên đồng nghĩa

Thiếu máu hồng cầu to nguyên hồng cầu khổng lồ; megaloblastic macrocytic anemia; thiếu máu do thiếu vitamin B12 hoặc folate

Mã ICD-10

D53.1 – Các thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ khác, chưa được phân loại nơi khác; nếu xác định thiếu vitamin B12 hoặc folate, ưu tiên mã nhóm D51 hoặc D52 tương ứng.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học; thiếu máu hồng cầu to do rối loạn tổng hợp DNA, thường liên quan thiếu hoặc sử dụng bất thường vitamin B12 và folate.

Cơ quan ảnh hưởng

Máu và tủy xương là cơ quan chính; thiếu vitamin B12 còn có thể ảnh hưởng tủy sống, thần kinh ngoại biên, não và niêm mạc tiêu hóa.

Tính chất bệnh

Tình trạng mắc phải trong đa số trường hợp, không lây; có thể mạn tính, tái phát nếu nguyên nhân kém hấp thu hoặc thuốc kéo dài chưa được xử lý.

Mức độ phổ biến

Không hiếm trong thực hành, nhất là ở người cao tuổi, người ăn hạn chế, bệnh kém hấp thu, sau phẫu thuật tiêu hóa hoặc dùng một số thuốc.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Triệu chứng và dấu hiệu của Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Chẩn đoán Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Điều trị Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *