Telithromycin là kháng sinh bán tổng hợp thuộc nhóm ketolide, có cấu trúc liên quan đến macrolide và tác động bằng cách ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn. Theo nhãn KETEK lưu trữ tại Hoa Kỳ, thuốc từng được chỉ định điều trị viêm phổi mắc phải tại cộng đồng mức độ nhẹ đến vừa ở người từ 18 tuổi trở lên, khi tác nhân gây bệnh đã được xác định hoặc nghi ngờ có tính nhạy cảm.[1][2]
Việc sử dụng telithromycin bị hạn chế đáng kể do nguy cơ suy gan cấp, tổn thương gan có thể gây tử vong, làm nặng nhược cơ, suy hô hấp, kéo dài khoảng QT, rối loạn thị giác và nhiều tương tác qua CYP3A4.[1][2][6] Các hàm lượng KETEK tại Hoa Kỳ được chuyển sang danh mục sản phẩm ngừng tiếp thị năm 2016; giấy phép lưu hành Ketek tại Liên minh châu Âu được rút năm 2019 theo đề nghị thương mại của đơn vị sở hữu.[3][4] Vì vậy, thông tin liều trong bài chỉ phản ánh nhãn lịch sử, không phải khuyến nghị tự điều trị hiện hành.
Nội dung chính
- Telithromycin là kháng sinh ketolide, có liên quan đến nhóm macrolide về cơ chế ức chế tổng hợp protein.
- Thuốc được cân nhắc trong một số nhiễm khuẩn hô hấp do vi khuẩn nhạy cảm.
- Cần dùng đúng chỉ định và không tự dùng kháng sinh để tránh rủi ro và kháng thuốc.
- Cảnh báo gồm độc tính gan, kéo dài QT, rối loạn thị giác và nguy cơ nặng hơn ở người bệnh nhược cơ.
- Báo bác sĩ về bệnh gan, bệnh tim, nhược cơ, thuốc đang dùng hoặc tiền sử dị ứng kháng sinh.
Hoạt chất Telithromycin là gì?
Telithromycin là kháng sinh ketolide dùng đường uống, có tác dụng ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn. Theo nhãn FDA lưu trữ, thuốc từng được sử dụng cho một số trường hợp viêm phổi mắc phải tại cộng đồng ở người lớn. Do cảnh báo nghiêm trọng và tình trạng không còn được tiếp thị tại Hoa Kỳ, rút giấy phép tại EU, thuốc không nên được xem là lựa chọn tự điều trị hiện hành.[1][2][3][4]
Telithromycin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Telithromycin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Telithromycin |
| Tên IUPAC | (1S,2R,5R,7R,8R,9R,11R,13R,14R)-8-[(2S,3R,4S,6R)-4-(dimethylamino)-3-hydroxy-6-methyloxan-2-yl]oxy-2-ethyl-9-methoxy-1,5,7,9,11,13-hexamethyl-15-[4-(4-pyridin-3-ylimidazol-1-yl)butyl]-3,17-dioxa-15-azabicyclo[12.3.0]heptadecane-4,6,12,16-tetrone |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Telithromycin là tên INN. Ketek hoặc KETEK là tên biệt dược lịch sử được ghi nhận trong tài liệu quản lý tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.[1][2][3] |
| Tên viết tắt | TEL |
| Tên Latinh / tên dược điển | Telithromycinum |
| Tên USAN | telithromycin |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 191114-48-4 |
|---|---|
| UNII | KI8H7H19WL |
| PubChem CID | 5462516 |
| RxNorm CUI | 274786 |
Dược động học của Telithromycin
Telithromycin được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trung bình sau khoảng 1 giờ và có sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 57%. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 60–70%, có thể tích phân bố biểu kiến lớn và đạt nồng độ đáng kể tại niêm mạc phế quản, dịch lót biểu mô, đại thực bào phế nang và bạch cầu.[1]
Khoảng 70% liều được chuyển hóa; CYP3A4 tham gia khoảng một nửa quá trình chuyển hóa, phần còn lại qua cơ chế không phụ thuộc CYP. Thời gian bán thải cuối sau dùng lặp lại khoảng 10 giờ và trạng thái ổn định thường đạt sau 2–3 ngày.[1][2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Telithromycin được hấp thu nhanh, với thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 1 giờ và khoảng dao động được ghi nhận từ 0,5 đến 4 giờ. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ hoặc mức độ hấp thu, vì vậy nhãn lịch sử cho phép dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.[1][2]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối sau đường uống khoảng 57%.[1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 60–70%. Thể tích phân bố sau đường tĩnh mạch được báo cáo khoảng 2,9 L/kg. Telithromycin phân bố vào mô và tế bào đường hô hấp, gồm niêm mạc phế quản, dịch lót biểu mô, đại thực bào phế nang và bạch cầu.[1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Khoảng 70% liều telithromycin được chuyển hóa. CYP3A4 chịu trách nhiệm cho khoảng 50% quá trình chuyển hóa và khoảng 50% còn lại qua cơ chế không phụ thuộc CYP. Telithromycin đồng thời là chất ức chế mạnh CYP3A4, tạo nguy cơ tương tác đáng kể với nhiều thuốc.[1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Theo dữ liệu nhãn từ nghiên cứu sử dụng thuốc đánh dấu phóng xạ, khoảng 7% liều được thải dưới dạng không đổi trong phân, khoảng 13% dưới dạng không đổi trong nước tiểu và khoảng 37% được chuyển hóa qua gan trước khi thải trừ.[1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 7 giờ sau một liều và gần 10 giờ sau khi dùng lặp lại. Sự khác biệt phụ thuộc chế độ dùng và phương pháp phân tích dược động học.[1][2] |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm telithromycin gồm:
- Suy thận nặng với độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút làm Cmax tăng khoảng 1,4 lần và AUC tăng khoảng 1,9 lần.[1]
- Khi suy thận nặng đồng thời giảm khả năng chuyển hóa CYP3A4 hoặc suy gan, mức phơi nhiễm có thể tăng khoảng 4–5 lần.[1]
- Rifampicin làm giảm mạnh Cmax và AUC; các chất cảm ứng CYP3A4 khác như phenytoin, carbamazepine và phenobarbital cũng có thể làm giảm nồng độ.[1][2]
- Ketoconazole và itraconazole làm tăng mức phơi nhiễm telithromycin.[1]
- Người cao tuổi có AUC cao hơn khoảng 1,4–2 lần trong một số nghiên cứu, nhưng nhãn không yêu cầu chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi.[1]
- Suy gan đơn độc không làm thay đổi đáng kể dược động học trong nghiên cứu được trích dẫn do tăng thải trừ qua thận bù trừ.[1]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Telithromycin
Telithromycin thuộc nhóm ketolide, một phân nhóm kháng sinh có nguồn gốc cấu trúc từ macrolide. Thuốc được phân loại theo ATC là J01FA15.[1][5]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Telithromycin gắn vào tiểu đơn vị 50S của ribosome vi khuẩn, chủ yếu tại các vùng thuộc 23S rRNA, từ đó ức chế quá trình tổng hợp protein. Thuốc có tương tác với nhiều vị trí gắn trên ribosome, là đặc điểm giúp phân biệt ketolide với một số macrolide truyền thống.[1][2]
Hiệu quả kháng khuẩn phụ thuộc tính nhạy cảm của vi khuẩn. Việc phát hiện hoạt tính trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa thuốc phù hợp cho mọi nhiễm khuẩn hoặc còn được khuyến nghị sử dụng trên lâm sàng hiện nay.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Telithromycin ức chế tổng hợp protein và có hoạt tính in vitro đối với các tác nhân đường hô hấp được ghi trong nhãn lịch sử. Tỷ lệ AUC so với MIC được xem là thông số liên quan đến hiệu quả kháng khuẩn trong các mô hình tiền lâm sàng.[1]
Thuốc có thể kéo dài khoảng QTc. Nguy cơ tăng khi nồng độ thuốc cao, có hạ kali hoặc hạ magnesi, nhịp tim chậm, hội chứng QT dài hoặc dùng thuốc chống loạn nhịp nhóm IA hay III.[1][2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Telithromycin
Theo nhãn FDA lưu trữ, KETEK từng được chỉ định điều trị viêm phổi mắc phải tại cộng đồng mức độ nhẹ đến vừa ở người từ 18 tuổi trở lên do các vi khuẩn nhạy cảm sau:
- Streptococcus pneumoniae, kể cả một số chủng đa kháng được định nghĩa trong nhãn.
- Haemophilus influenzae.
- Moraxella catarrhalis.
- Chlamydophila pneumoniae.
- Mycoplasma pneumoniae.[1][2]
Nhãn yêu cầu chỉ sử dụng khi nhiễm khuẩn đã được chứng minh hoặc có căn cứ nghi ngờ mạnh do vi khuẩn nhạy cảm, nhằm hạn chế kháng thuốc.[1][2]
Đây là thông tin chỉ định theo nhãn lịch sử. Sản phẩm KETEK không còn được tiếp thị tại Hoa Kỳ và giấy phép Ketek tại EU đã được rút.[3][4]
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn FDA lưu trữ, chỉ có giá trị tham khảo lịch sử và không phải liều cá nhân hóa:
- Người lớn từ 18 tuổi trở lên mắc viêm phổi cộng đồng theo đúng phạm vi nhãn: 800 mg, tương đương hai viên 400 mg, mỗi 24 giờ trong 7–10 ngày.[1][2]
- Suy thận nặng, độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, kể cả người thẩm tách máu: 600 mg mỗi 24 giờ; vào ngày lọc máu, dùng sau khi hoàn tất buổi lọc.[1][2]
- Suy thận nặng đồng thời suy gan: 400 mg mỗi 24 giờ.[1][2]
- Suy gan đơn độc: nhãn lịch sử không yêu cầu điều chỉnh liều.[1][2]
KETEK đã được chuyển sang danh mục ngừng tiếp thị tại Hoa Kỳ, còn giấy phép EU đã được rút.[3][4] Không tự tìm nguồn thuốc, tự áp dụng các liều trên hoặc thay thế kháng sinh đang được bác sĩ kê đơn.
Theo nhãn lịch sử, telithromycin được uống một lần mỗi ngày và có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.[1][2]
Các lưu ý quan trọng:
- Chỉ dùng kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ và có căn cứ nhiễm khuẩn.
- Không dùng điều trị cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm virus.
- Không tự dùng nhiều viên để tạo liều, không tự kéo dài hoặc rút ngắn liệu trình.
- Người bệnh cần thông báo đầy đủ tiền sử nhược cơ, bệnh gan, bệnh tim, ngất, rối loạn nhịp và toàn bộ thuốc đang sử dụng.
- Ngừng hoạt động nguy hiểm khi có nhìn mờ, khó điều tiết, song thị, chóng mặt hoặc mất ý thức.[1][2]
Nếu telithromycin được sử dụng trong một hoàn cảnh chuyên khoa đặc biệt, cần theo dõi:
- Dấu hiệu tổn thương gan: mệt mỏi bất thường, chán ăn, buồn nôn, vàng da, nước tiểu sẫm, phân bạc màu hoặc đau vùng gan.
- Yếu cơ tăng lên, khó nuốt hoặc khó thở, đặc biệt ở người có hoặc nghi ngờ nhược cơ.
- Điện tâm đồ và điện giải ở người có nguy cơ kéo dài QT.
- Huyết áp và nhịp tim khi phối hợp thuốc chẹn kênh calci chuyển hóa qua CYP3A4.
- INR ở người dùng thuốc chống đông đường uống.
- Nồng độ hoặc độc tính digoxin khi phối hợp.
- Đau cơ, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm khi có phơi nhiễm statin.
- Rối loạn thị giác, chóng mặt, ngất hoặc mất ý thức.
- Tiêu chảy kéo dài hoặc tiêu chảy ra máu, kể cả sau khi ngừng thuốc.[1][2]
Cảnh báo và lưu ý về Telithromycin
Telithromycin chống chỉ định trong các trường hợp sau theo nhãn lưu trữ:
- Nhược cơ, do thuốc có thể gây suy hô hấp đe dọa tính mạng hoặc tử vong.
- Tiền sử viêm gan hoặc vàng da liên quan đến telithromycin hay một kháng sinh macrolide.
- Quá mẫn với telithromycin, bất kỳ thành phần nào của thuốc hoặc kháng sinh macrolide.
- Phối hợp với cisapride hoặc pimozide.
- Phối hợp colchicine ở người suy thận hoặc suy gan.[1][2]
Các tác dụng không mong muốn thường gặp trong thử nghiệm lâm sàng của KETEK gồm:
- Tiêu chảy: khoảng 10,8%.
- Buồn nôn: khoảng 7,9%.
- Đau đầu: khoảng 5,5%.
- Chóng mặt: khoảng 3,7%.
- Nôn: khoảng 2,9%.
- Phân lỏng: khoảng 2,3%.
- Rối loạn vị giác: khoảng 1,6%.[1]
Các phản ứng khác gồm đau bụng, khó tiêu, tăng men gan, phát ban, ngứa, viêm âm đạo và rối loạn thị giác. Tần suất trong thử nghiệm cũ không dự đoán chính xác nguy cơ ở một cá nhân cụ thể.[1][2]
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm:
- Viêm gan cấp, hoại tử gan, suy gan cấp, ghép gan hoặc tử vong. Tổn thương có thể xuất hiện chỉ sau vài liều hoặc ngay sau khi kết thúc điều trị.[1][2][6]
- Làm nặng nhược cơ, dẫn đến yếu cơ hô hấp, suy hô hấp hoặc tử vong.[1][2]
- Kéo dài QT, xoắn đỉnh và các rối loạn nhịp thất.[1][2]
- Ngất hoặc mất ý thức, đôi khi liên quan phản ứng phế vị.[1][2]
- Nhìn mờ, khó điều tiết hoặc song thị, có thể khởi phát nhanh.[1][2]
- Hạ huyết áp nghiêm trọng hoặc nhịp tim chậm khi phối hợp một số thuốc chẹn kênh calci.[1]
- Tiêu cơ vân khi phối hợp một số statin chuyển hóa qua CYP3A4.[1]
- Độc tính colchicine nghiêm trọng hoặc tử vong.[1]
- Viêm đại tràng liên quan Clostridioides difficile, có thể xuất hiện trong hoặc sau điều trị.[1][2]
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.[1][2]
Cần cấp cứu khi có khó thở, yếu cơ tiến triển, vàng da, lú lẫn, ngất, tim đập bất thường, tiêu chảy ra máu hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Cần đặc biệt thận trọng với các vấn đề sau:
- Telithromycin có thể gây tổn thương gan nhanh, nghiêm trọng và không dự đoán được. Phải ngừng thuốc và đánh giá y tế khi có triệu chứng gợi ý tổn thương gan.[1][2][6]
- Không sử dụng ở người nhược cơ.[1][2]
- Tránh dùng ở người có hội chứng QT dài bẩm sinh, hạ kali hoặc hạ magnesi chưa được điều chỉnh, nhịp tim chậm đáng kể hoặc đang dùng thuốc chống loạn nhịp nhóm IA hay III.[1][2]
- Rối loạn thị giác và mất ý thức có thể làm nguy hiểm khi lái xe hoặc vận hành máy.[1][2]
- Kháng sinh có thể làm phát triển vi khuẩn không nhạy cảm hoặc gây viêm đại tràng liên quan C. difficile.[1][2]
- Chỉ sử dụng kháng sinh khi nhiễm khuẩn đã được chứng minh hoặc nghi ngờ mạnh; dùng không cần thiết làm tăng nguy cơ kháng thuốc.[1][2]
- Do KETEK không còn được tiếp thị tại Hoa Kỳ và giấy phép EU đã được rút, việc cân nhắc telithromycin cần được đặt trong bối cảnh có các lựa chọn điều trị hiện hành khác.[3][4]
Dữ liệu lâm sàng về quá liều telithromycin còn hạn chế. Không có thuốc giải độc đặc hiệu.[1][2]
Xử trí tại cơ sở y tế có thể bao gồm:
- Đánh giá đường thở, hô hấp và tuần hoàn.
- Theo dõi điện tâm đồ, khoảng QT và nhịp tim.
- Kiểm tra, hiệu chỉnh kali và magnesi.
- Theo dõi chức năng gan và dấu hiệu độc tính thuốc.
- Điều trị hỗ trợ và duy trì đủ dịch.
- Khử nhiễm đường tiêu hóa chỉ khi bác sĩ hoặc trung tâm chống độc đánh giá phù hợp.
- Hiệu quả của thẩm tách máu trong loại bỏ telithromycin chưa được xác định.[1][2]
Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc; không tự gây nôn.
Theo nhãn KETEK, bảo quản ở 25°C; cho phép dao động từ 15°C đến 30°C. Giữ thuốc trong bao bì phù hợp, tránh ẩm và để ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.[1][2]
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của telithromycin chưa được xác lập ở người dưới 18 tuổi trong nhãn FDA lưu trữ. Các thử nghiệm nhi khoa đã bị dừng sớm sau khi xuất hiện những báo cáo hậu mãi về tổn thương gan nghiêm trọng ở người lớn.[2]
Không tự sử dụng telithromycin cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên.
Trong các thử nghiệm lâm sàng, hiệu quả và tần suất phản ứng bất lợi tổng thể ở người từ 65 tuổi trở lên nhìn chung tương tự người trẻ, nhưng một số người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn.[1][2]
Nhãn không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi. Tuy nhiên, người cao tuổi thường có nguy cơ cao hơn về suy thận, rối loạn điện giải, kéo dài QT, bệnh tim và tương tác do dùng nhiều thuốc; cần đánh giá chức năng thận và danh sách thuốc trước khi sử dụng.[1][2]
Chưa có nghiên cứu đối chứng đầy đủ về telithromycin ở phụ nữ mang thai. Dữ liệu động vật không cho thấy dị tật rõ ở một số mức phơi nhiễm, nhưng ghi nhận độc tính đối với mẹ và chậm phát triển thai hoặc con non khi dùng liều cao.[1][2]
Nhãn lịch sử chỉ khuyến nghị dùng trong thai kỳ khi lợi ích tiềm năng được bác sĩ đánh giá vượt nguy cơ đối với thai. Do tình trạng lưu hành hạn chế và các cảnh báo an toàn nghiêm trọng, phụ nữ mang thai không được tự sử dụng telithromycin.[1][2]
Chưa có dữ liệu công bố đáng tin cậy về nồng độ telithromycin trong sữa người, ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ hoặc khả năng tạo sữa. Thuốc được bài tiết vào sữa ở động vật.[1][2]
LactMed nhận định nên ưu tiên một kháng sinh thay thế có dữ liệu tốt hơn, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non.[7] Việc tạm ngừng cho bú hay lựa chọn thuốc khác phải do bác sĩ cân nhắc theo tình trạng người mẹ, tuổi của trẻ và tác nhân nhiễm khuẩn.
Trong nghiên cứu dược động học, người suy gan Child-Pugh A, B hoặc C có mức phơi nhiễm telithromycin nhìn chung tương tự người khỏe mạnh do tăng thải trừ qua thận bù trừ. Nhãn lịch sử không yêu cầu chỉnh liều khi chỉ có suy gan.[1][2]
Tuy nhiên:
- Telithromycin có thể gây viêm gan, hoại tử gan và suy gan cấp.[1][2][6]
- Thuốc chống chỉ định ở người từng bị viêm gan hoặc vàng da do telithromycin hay macrolide.[1][2]
- Khi suy gan đi kèm suy thận nặng, nhãn lịch sử yêu cầu giảm liều.[1][2]
Việc không cần điều chỉnh liều trong nghiên cứu dược động học không đồng nghĩa thuốc an toàn cho mọi người mắc bệnh gan.
Suy thận nặng làm tăng mức phơi nhiễm telithromycin. Theo nhãn lịch sử:
- Độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, kể cả người thẩm tách máu: 600 mg mỗi 24 giờ.
- Vào ngày thẩm tách, dùng thuốc sau buổi lọc.
- Colchicine chống chỉ định khi phối hợp telithromycin ở người suy thận.[1][2]
Đây là thông tin liều lịch sử, không được tự áp dụng.
Telithromycin có thể gây nhìn mờ, khó điều tiết, song thị, chóng mặt hoặc mất ý thức. Các triệu chứng thị giác có thể xuất hiện nhanh và kéo dài vài giờ.[1][2]
Không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm khi có bất kỳ triệu chứng nào kể trên hoặc chưa biết cơ thể phản ứng với thuốc như thế nào.
Tương tác thuốc của Telithromycin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Telithromycin có thể làm tăng mạnh phơi nhiễm colchicine, dẫn đến độc tính nghiêm trọng hoặc tử vong. Nguy cơ tăng rõ ở người suy thận, suy gan, người cao tuổi hoặc dùng liều colchicine cao. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Dược động học: Telithromycin ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Ưu tiên tránh phối hợp và chọn thuốc thay thế. Nếu bắt buộc ở người có chức năng gan và thận bình thường, cân nhắc tạm ngừng hoặc giảm liều colchicine đúng theo nhãn sản phẩm; không tự tạo liều ngoài hướng dẫn nguồn. Chống chỉ định phối hợp colchicine với chất ức chế CYP3A4 mạnh hoặc P-gp ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan. | Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Telithromycin
Telithromycin là kháng sinh ketolide dùng đường uống, có cơ chế ức chế tổng hợp protein của vi khuẩn. Thuốc từng được phê duyệt tại Hoa Kỳ cho một số trường hợp viêm phổi cộng đồng nhẹ đến vừa ở người lớn, nhưng có cảnh báo nghiêm trọng về gan, nhược cơ, kéo dài QT và tương tác thuốc.[1][2]
Tại Hoa Kỳ, KETEK 300 mg và 400 mg được chuyển sang danh mục sản phẩm ngừng tiếp thị trong Orange Book tháng 3 năm 2016.[4] Tại EU, giấy phép lưu hành Ketek được rút ngày 7 tháng 6 năm 2019 theo đề nghị thương mại của đơn vị sở hữu; sản phẩm đã không được tiếp thị tại EU từ tháng 7 năm 2018.[3]
Tình trạng đăng ký lưu hành hiện hành tại Việt Nam.
Không. Cảm lạnh và cúm thường do virus, trong khi telithromycin là kháng sinh. Nhãn yêu cầu chỉ sử dụng khi nhiễm khuẩn đã được chứng minh hoặc có căn cứ nghi ngờ mạnh do vi khuẩn nhạy cảm. Dùng kháng sinh không cần thiết làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và kháng thuốc.[1][2]
Telithromycin có thể làm yếu cơ tiến triển nhanh ở người nhược cơ, bao gồm yếu các cơ hô hấp. Các trường hợp suy hô hấp đe dọa tính mạng và tử vong đã được báo cáo, vì vậy nhược cơ là chống chỉ định trong nhãn.[1][2]
Cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi có khó thở, yếu cơ tăng nhanh, vàng da, nước tiểu sẫm, lú lẫn, đau bụng vùng gan, ngất, tim đập bất thường, nhìn đôi, phản ứng dị ứng nghiêm trọng hoặc tiêu chảy nhiều và có máu. Đây có thể là dấu hiệu suy hô hấp, tổn thương gan, rối loạn nhịp, viêm đại tràng hoặc phản vệ.[1][2][6]

