Rosuvastatin

Rosuvastatin là thuốc hạ lipid máu thuộc nhóm statin, có tác dụng ức chế enzym HMG-CoA reductase tại gan. Thuốc làm tăng số lượng thụ thể LDL ở tế bào gan, từ đó tăng thu nhận LDL cholesterol khỏi máu và giảm nồng độ LDL-C, cholesterol toàn phần, triglyceride. Tùy nhãn thuốc, rosuvastatin được sử dụng trong tăng cholesterol máu nguyên phát, tăng cholesterol máu gia đình, tăng triglyceride, rối loạn beta-lipoprotein máu và giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch. Liều phải được lựa chọn dựa trên nguy cơ tim mạch, chỉ số lipid, chủng tộc, chức năng thận và các thuốc dùng đồng thời. Người châu Á có mức phơi nhiễm rosuvastatin cao hơn nên thường được khởi đầu với 5 mg. Tại Việt Nam, Cục Quản lý Dược đã thu hồi các thuốc rosuvastatin 40 mg vào năm 2022 do hàm lượng này chống chỉ định cho người châu Á. Không tự tăng liều hoặc ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Rosuvastatin là thuốc statin điều trị rối loạn lipid máu.
  • Thuốc giúp giảm LDL cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch ở nhóm phù hợp.
  • Cần dùng theo đơn, kết hợp chế độ ăn và vận động.
  • Cần chú ý đau cơ, yếu cơ, bất thường gan hoặc tương tác thuốc.
  • Báo bác sĩ về bệnh thận, bệnh gan, thai kỳ hoặc thuốc đang dùng.

Hoạt chất Rosuvastatin là gì?

Rosuvastatin là một statin tổng hợp có tác dụng giảm tổng hợp cholesterol tại gan. Thuốc giúp giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, apolipoprotein B và triglyceride, đồng thời có thể làm tăng HDL-C ở mức độ nhất định. Rosuvastatin được sử dụng kết hợp với chế độ ăn và các biện pháp kiểm soát nguy cơ tim mạch khác, không thay thế chế độ dinh dưỡng, vận động hoặc điều trị bệnh nền.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Rosuvastatin

CAS 287714-41-4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Rosuvastatin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Rosuvastatin

Tên IUPAC

(E,3R,5S)-7-[4-(4-fluorophenyl)-2-[methyl(methylsulfonyl)amino]-6-propan-2-ylpyrimidin-5-yl]-3,5-dihydroxyhept-6-enoic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Rosuvastatin calcium; rosuvastatin calci. Crestor là tên biệt dược, không phải tên đồng nghĩa của hoạt chất.

Tên viết tắt

RSV

Tên Latinh / tên dược điển

Rosuvastatinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

287714-41-4

UNII

413KH5ZJ73

PubChem CID

446157

RxNorm CUI

301542

Dược động học của Rosuvastatin

Rosuvastatin đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương khoảng 3–5 giờ sau khi uống. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 20%, thể tích phân bố khoảng 134 lít và tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 88%. Thuốc ít bị chuyển hóa, được thải chủ yếu qua phân và có thời gian bán thải khoảng 19 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ rosuvastatin trong huyết tương đạt đỉnh khoảng 3–5 giờ sau khi uống. Mức phơi nhiễm tăng gần tỷ lệ thuận với liều. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến diện tích dưới đường cong nồng độ theo thời gian, vì vậy thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống khoảng 20%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 134 lít. Khoảng 88% rosuvastatin gắn với protein huyết tương, chủ yếu là albumin; sự gắn kết có tính hồi phục.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Rosuvastatin không bị chuyển hóa rộng. Khoảng 10% liều đánh dấu phóng xạ được thu hồi dưới dạng chất chuyển hóa. Chất chuyển hóa chính là N-desmethyl rosuvastatin, được hình thành chủ yếu qua CYP2C9 và có hoạt tính ức chế HMG-CoA reductase thấp hơn hoạt chất mẹ. Rosuvastatin nguyên dạng chiếm hơn 90% hoạt tính ức chế HMG-CoA reductase lưu hành.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 90% liều rosuvastatin và chất chuyển hóa được bài tiết qua phân. Khoảng 5% liều được thải qua nước tiểu dưới dạng không đổi theo SmPC Crestor. Sau khi dùng đường tĩnh mạch trong nghiên cứu dược động học, khoảng 28% độ thanh thải toàn thân qua thận và 72% qua gan.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ trong huyết tương khoảng 19 giờ và không tăng theo liều.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương trung bình hình học khoảng 50 lít/giờ theo SmPC Crestor. Khoảng 28% độ thanh thải toàn thân qua đường thận và 72% qua đường gan trong nghiên cứu dùng đường tĩnh mạch.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm hoặc nguy cơ tác dụng không mong muốn gồm:

  • Người châu Á có mức phơi nhiễm trung vị cao hơn khoảng hai lần so với người da trắng trong nghiên cứu dược động học.
  • Suy thận nặng có thể làm tăng nồng độ rosuvastatin khoảng ba lần.
  • Bệnh gan mạn do rượu và suy gan có thể làm tăng mức phơi nhiễm.
  • Biến thể gen SLCO1B1 và ABCG2 có thể làm tăng nồng độ rosuvastatin.
  • Thuốc ức chế các chất vận chuyển OATP1B1 hoặc BCRP, chẳng hạn cyclosporine và một số thuốc kháng virus, có thể làm tăng đáng kể nồng độ thuốc.
  • Tuổi từ 65 trở lên, suy giáp không kiểm soát, suy thận và liều cao làm tăng nguy cơ bệnh cơ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Rosuvastatin

Rosuvastatin thuộc nhóm thuốc ức chế cạnh tranh enzym 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase. Đây là enzym giới hạn tốc độ trong quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonate, tiền chất của cholesterol. Rosuvastatin thường được xếp vào nhóm statin cường độ cao ở liều 20 mg, nhưng lựa chọn cường độ điều trị phải dựa trên nguy cơ tim mạch và khả năng dung nạp của từng người.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Rosuvastatin ức chế HMG-CoA reductase tại gan, làm giảm tổng hợp cholesterol nội sinh. Sự giảm cholesterol trong tế bào gan kích thích tăng biểu hiện thụ thể LDL trên bề mặt tế bào, từ đó tăng thu nhận và phân hủy LDL-C trong máu. Thuốc cũng làm giảm tổng hợp lipoprotein tỷ trọng rất thấp, góp phần giảm tổng số hạt VLDL và LDL.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng giảm LDL-C liên quan đến liều và thường đạt mức tối đa trong khoảng 4 tuần, sau đó được duy trì nếu tiếp tục điều trị. Rosuvastatin làm giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, triglyceride, non-HDL-C và apolipoprotein B. Mức đáp ứng phụ thuộc liều, chế độ ăn, tuân thủ điều trị, nguyên nhân rối loạn lipid và yếu tố di truyền.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Rosuvastatin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Rosuvastatin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Rosuvastatin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Voxilaprevir

Phác đồ chứa voxilaprevir làm tăng rất mạnh phơi nhiễm rosuvastatin; SmPC châu Âu chống chỉ định phối hợp.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược động học do ức chế OATP1B1/OATP1B3 và BCRP bởi voxilaprevir, đồng thời velpatasvir trong VOSEVI cũng có thể góp phần.

Ảnh hưởng:

Trong nghiên cứu SOF/VEL/VOX có bổ sung voxilaprevir, Cmax rosuvastatin tăng khoảng 18,9 lần và AUC tăng 7,4 lần, làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp; chọn statin hoặc chiến lược hạ lipid thay thế theo hướng dẫn địa phương.

Nếu đã dùng đồng thời hoặc có phơi nhiễm ngoài ý muốn, theo dõi triệu chứng bệnh cơ/tiêu cơ vân và xử trí theo nhãn statin khi có triệu chứng.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | VOSEVI US Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=17ffc094-8ca7-45d2-80d8-fd043bc9a221&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02
electronic Medicines Compendium | Sofosbuvir/Velpatasvir/Voxilaprevir Gilead SmPC | Sections 4.3, 4.4, 4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/772/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Velpatasvir

Velpatasvir làm tăng mạnh nồng độ rosuvastatin và nguy cơ bệnh cơ, kể cả tiêu cơ vân.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Ức chế BCRP và OATP1B1/OATP1B3 làm tăng hấp thu và giảm thu nhận gan của rosuvastatin.

Ảnh hưởng:

Cmax rosuvastatin tăng khoảng 2,6 lần và AUC tăng khoảng 2,7 lần.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Rosuvastatin không vượt quá 10 mg/ngày khi phối hợp; cân nhắc statin thay thế và đánh giá yếu tố nguy cơ bệnh cơ.

Đau/yếu cơ, CK khi có triệu chứng, creatinine và nước tiểu sẫm màu nếu nghi tiêu cơ vân.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Sections 4.3–4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Colchicine

Phối hợp colchicine với Rosuvastatin có thể làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân, đôi khi nặng hoặc cần nhập viện.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Chủ yếu là tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; với một số thuốc còn có thể có thành phần dược động học liên quan CYP3A4/P-gp hoặc các chất vận chuyển khác.

Ảnh hưởng:

Đau cơ, yếu cơ, tăng CK, bệnh cơ–thần kinh và tiêu cơ vân; nguy cơ cao hơn khi suy thận/suy gan, tuổi cao, liều colchicine cao hoặc có thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp. Bằng chứng exact-pair chủ yếu từ báo cáo ca; cơ chế không dựa chủ yếu vào CYP3A4.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc lợi ích–nguy cơ và lựa chọn thuốc hạ lipid ít nguy cơ hơn khi phù hợp. Dùng liều thấp nhất có hiệu quả, tránh thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp và hướng dẫn bệnh nhân báo ngay đau cơ, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm.

Theo dõi triệu chứng cơ và chức năng thận; định lượng CK khi có triệu chứng hoặc nguy cơ cao. Ngừng thuốc nghi ngờ và đánh giá tiêu cơ vân nếu đau/yếu cơ rõ, CK tăng hoặc nước tiểu sẫm.

Bằng chứng: low
Nguồn:

CEN Case Reports / PMC | Rosuvastatin and colchicine combined myotoxicity | Exact-pair case report and transporter-based discussion | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8494855/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Pharmacotherapy / PubMed | Systematic review of the statin–colchicine drug interaction | Myopathy, rhabdomyolysis and risk-mitigation evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35175631/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
BMJ Case Reports / PMC | Colchicine-induced rhabdomyolysis: review of 83 cases | Case synthesis including cyclosporine, statins and digoxin co-exposures | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8296791/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Colchicine

Colchicine phối hợp statin có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis, nhưng nguy cơ thay đổi theo statin và yếu tố bệnh nhân.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Độc tính cơ cộng hợp; một số statin có thêm tương tác qua CYP3A4/P-gp.

Ảnh hưởng:

Đau/yếu cơ, tăng CK, neuromyopathy hoặc rhabdomyolysis; nguy cơ cao hơn khi CKD, xơ gan, liều colchicine cao hoặc có chất ức chế CYP3A4/P-gp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động chống chỉ định toàn nhóm. Đánh giá statin cụ thể, liều, chức năng thận/gan và thuốc dùng kèm; theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều.

Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng/nguy cơ cao và chức năng thận.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Pharmacotherapy / PubMed | Systematic review of the statin–colchicine drug interaction | Myopathy, rhabdomyolysis and risk-mitigation evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35175631/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
American Journal of Medicine / PubMed | Risk of colchicine-associated myopathy with concomitant statin use | Observational evidence and risk factors; conflicting/qualifying evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28065770/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Velpatasvir

Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm một số statin khác qua ức chế chất vận chuyển.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Ức chế BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và P-gp có thể làm tăng hấp thu hoặc giảm thu nhận gan của statin nhạy cảm.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nguy cơ đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân; mức độ khác nhau theo từng statin.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi độc tính statin và cân nhắc giảm liều. Ưu tiên rule cụ thể cho rosuvastatin và atorvastatin; pravastatin không cần chỉnh liều theo SmPC.

Triệu chứng cơ, CK khi có chỉ định, chức năng thận nếu nghi tiêu cơ vân.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: other statins | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Velpatasvir transporter inhibition and statin interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Rosuvastatin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *