Rosuvastatin là thuốc hạ lipid máu thuộc nhóm statin, có tác dụng ức chế enzym HMG-CoA reductase tại gan. Thuốc làm tăng số lượng thụ thể LDL ở tế bào gan, từ đó tăng thu nhận LDL cholesterol khỏi máu và giảm nồng độ LDL-C, cholesterol toàn phần, triglyceride. Tùy nhãn thuốc, rosuvastatin được sử dụng trong tăng cholesterol máu nguyên phát, tăng cholesterol máu gia đình, tăng triglyceride, rối loạn beta-lipoprotein máu và giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch. Liều phải được lựa chọn dựa trên nguy cơ tim mạch, chỉ số lipid, chủng tộc, chức năng thận và các thuốc dùng đồng thời. Người châu Á có mức phơi nhiễm rosuvastatin cao hơn nên thường được khởi đầu với 5 mg. Tại Việt Nam, Cục Quản lý Dược đã thu hồi các thuốc rosuvastatin 40 mg vào năm 2022 do hàm lượng này chống chỉ định cho người châu Á. Không tự tăng liều hoặc ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.
Nội dung chính
- Rosuvastatin là thuốc statin điều trị rối loạn lipid máu.
- Thuốc giúp giảm LDL cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch ở nhóm phù hợp.
- Cần dùng theo đơn, kết hợp chế độ ăn và vận động.
- Cần chú ý đau cơ, yếu cơ, bất thường gan hoặc tương tác thuốc.
- Báo bác sĩ về bệnh thận, bệnh gan, thai kỳ hoặc thuốc đang dùng.
Hoạt chất Rosuvastatin là gì?
Rosuvastatin là một statin tổng hợp có tác dụng giảm tổng hợp cholesterol tại gan. Thuốc giúp giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, apolipoprotein B và triglyceride, đồng thời có thể làm tăng HDL-C ở mức độ nhất định. Rosuvastatin được sử dụng kết hợp với chế độ ăn và các biện pháp kiểm soát nguy cơ tim mạch khác, không thay thế chế độ dinh dưỡng, vận động hoặc điều trị bệnh nền.
Rosuvastatin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Rosuvastatin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Rosuvastatin |
| Tên IUPAC | (E,3R,5S)-7-[4-(4-fluorophenyl)-2-[methyl(methylsulfonyl)amino]-6-propan-2-ylpyrimidin-5-yl]-3,5-dihydroxyhept-6-enoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Rosuvastatin calcium; rosuvastatin calci. Crestor là tên biệt dược, không phải tên đồng nghĩa của hoạt chất. |
| Tên viết tắt | RSV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Rosuvastatinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 287714-41-4 |
|---|---|
| UNII | 413KH5ZJ73 |
| PubChem CID | 446157 |
| RxNorm CUI | 301542 |
Dược động học của Rosuvastatin
Rosuvastatin đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương khoảng 3–5 giờ sau khi uống. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 20%, thể tích phân bố khoảng 134 lít và tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 88%. Thuốc ít bị chuyển hóa, được thải chủ yếu qua phân và có thời gian bán thải khoảng 19 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Nồng độ rosuvastatin trong huyết tương đạt đỉnh khoảng 3–5 giờ sau khi uống. Mức phơi nhiễm tăng gần tỷ lệ thuận với liều. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến diện tích dưới đường cong nồng độ theo thời gian, vì vậy thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống khoảng 20%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 134 lít. Khoảng 88% rosuvastatin gắn với protein huyết tương, chủ yếu là albumin; sự gắn kết có tính hồi phục.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Rosuvastatin không bị chuyển hóa rộng. Khoảng 10% liều đánh dấu phóng xạ được thu hồi dưới dạng chất chuyển hóa. Chất chuyển hóa chính là N-desmethyl rosuvastatin, được hình thành chủ yếu qua CYP2C9 và có hoạt tính ức chế HMG-CoA reductase thấp hơn hoạt chất mẹ. Rosuvastatin nguyên dạng chiếm hơn 90% hoạt tính ức chế HMG-CoA reductase lưu hành.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 90% liều rosuvastatin và chất chuyển hóa được bài tiết qua phân. Khoảng 5% liều được thải qua nước tiểu dưới dạng không đổi theo SmPC Crestor. Sau khi dùng đường tĩnh mạch trong nghiên cứu dược động học, khoảng 28% độ thanh thải toàn thân qua thận và 72% qua gan.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải thải trừ trong huyết tương khoảng 19 giờ và không tăng theo liều. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải huyết tương trung bình hình học khoảng 50 lít/giờ theo SmPC Crestor. Khoảng 28% độ thanh thải toàn thân qua đường thận và 72% qua đường gan trong nghiên cứu dùng đường tĩnh mạch. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm hoặc nguy cơ tác dụng không mong muốn gồm:
- Người châu Á có mức phơi nhiễm trung vị cao hơn khoảng hai lần so với người da trắng trong nghiên cứu dược động học.
- Suy thận nặng có thể làm tăng nồng độ rosuvastatin khoảng ba lần.
- Bệnh gan mạn do rượu và suy gan có thể làm tăng mức phơi nhiễm.
- Biến thể gen SLCO1B1 và ABCG2 có thể làm tăng nồng độ rosuvastatin.
- Thuốc ức chế các chất vận chuyển OATP1B1 hoặc BCRP, chẳng hạn cyclosporine và một số thuốc kháng virus, có thể làm tăng đáng kể nồng độ thuốc.
- Tuổi từ 65 trở lên, suy giáp không kiểm soát, suy thận và liều cao làm tăng nguy cơ bệnh cơ.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Rosuvastatin
Rosuvastatin thuộc nhóm thuốc ức chế cạnh tranh enzym 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase. Đây là enzym giới hạn tốc độ trong quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonate, tiền chất của cholesterol. Rosuvastatin thường được xếp vào nhóm statin cường độ cao ở liều 20 mg, nhưng lựa chọn cường độ điều trị phải dựa trên nguy cơ tim mạch và khả năng dung nạp của từng người.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Rosuvastatin ức chế HMG-CoA reductase tại gan, làm giảm tổng hợp cholesterol nội sinh. Sự giảm cholesterol trong tế bào gan kích thích tăng biểu hiện thụ thể LDL trên bề mặt tế bào, từ đó tăng thu nhận và phân hủy LDL-C trong máu. Thuốc cũng làm giảm tổng hợp lipoprotein tỷ trọng rất thấp, góp phần giảm tổng số hạt VLDL và LDL.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng giảm LDL-C liên quan đến liều và thường đạt mức tối đa trong khoảng 4 tuần, sau đó được duy trì nếu tiếp tục điều trị. Rosuvastatin làm giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, triglyceride, non-HDL-C và apolipoprotein B. Mức đáp ứng phụ thuộc liều, chế độ ăn, tuân thủ điều trị, nguyên nhân rối loạn lipid và yếu tố di truyền.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Rosuvastatin
Theo nhãn DailyMed tại Hoa Kỳ, rosuvastatin được chỉ định:
- Giảm nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và thủ thuật tái thông động mạch ở một số người trưởng thành có nguy cơ tim mạch tăng cao.
- Kết hợp chế độ ăn để giảm LDL-C ở người trưởng thành bị tăng lipid máu nguyên phát.
- Giảm LDL-C và làm chậm tiến triển xơ vữa động mạch ở người trưởng thành.
- Điều trị tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử ở người lớn và trẻ em đủ tuổi theo nhãn.
- Điều trị tăng cholesterol máu gia đình đồng hợp tử, phối hợp các liệu pháp giảm LDL-C khác hoặc dùng đơn độc khi các liệu pháp đó không sẵn có.
- Điều trị rối loạn beta-lipoprotein máu nguyên phát.
- Điều trị tăng triglyceride ở người trưởng thành.
Chỉ định được phê duyệt có thể khác giữa Hoa Kỳ, Anh và Việt Nam.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn quốc tế và không phải hướng dẫn tự sử dụng:
- Người trưởng thành theo nhãn Hoa Kỳ: 5–40 mg, uống một lần mỗi ngày. Liều cụ thể phụ thuộc chỉ định, LDL-C và nguy cơ biến cố tim mạch.
- SmPC Crestor tại Anh: thường khởi đầu 5 mg hoặc 10 mg một lần mỗi ngày; có thể điều chỉnh sau ít nhất 4 tuần dựa trên đáp ứng và khả năng dung nạp.
- Người châu Á: khởi đầu 5 mg một lần mỗi ngày theo cả nhãn Hoa Kỳ và Anh.
- Trẻ từ 8 đến dưới 10 tuổi bị HeFH theo nhãn Hoa Kỳ: 5–10 mg mỗi ngày.
- Trẻ từ 10 tuổi trở lên bị HeFH: 5–20 mg mỗi ngày.
- Trẻ từ 7 tuổi trở lên bị HoFH theo nhãn Hoa Kỳ: 20 mg mỗi ngày.
- Suy thận nặng theo nhãn Hoa Kỳ, độ thanh thải creatinine dưới 30 ml/phút/1,73 m² và không thẩm tách: khởi đầu 5 mg, tối đa 10 mg mỗi ngày.
Tại Việt Nam, không tự áp dụng liều 40 mg cho người Việt Nam hoặc người châu Á; các thuốc rosuvastatin 40 mg được liệt kê trong quyết định năm 2022 đã bị thu hồi.
- Uống một lần mỗi ngày vào bất kỳ thời điểm nào.
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Nuốt nguyên viên với nước nếu tờ hướng dẫn sản phẩm không quy định khác.
- Tiếp tục chế độ ăn giảm cholesterol và các biện pháp kiểm soát nguy cơ tim mạch.
- Nếu quên liều, không uống gấp đôi; dùng liều tiếp theo theo lịch thông thường.
- Thuốc kháng acid chứa nhôm và magnesi nên được dùng sau rosuvastatin ít nhất 2 giờ theo nhãn DailyMed.
- Không tự tăng liều khi xét nghiệm lipid chưa đạt mục tiêu.
- Báo ngay cho bác sĩ nếu xuất hiện đau, yếu hoặc căng cơ không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi kèm sốt, mệt nhiều hoặc nước tiểu sẫm màu.
Trước khi điều trị, nên đánh giá hồ sơ lipid đầy đủ, tình trạng đái tháo đường, chức năng thận, men gan, huyết áp, chỉ số khối cơ thể, mức tiêu thụ rượu và nguy cơ tương tác thuốc. Xét nghiệm CK trước điều trị được cân nhắc khi có triệu chứng cơ không giải thích được hoặc tiền sử không dung nạp thuốc hạ lipid.
NICE khuyến nghị:
- Kiểm tra hồ sơ lipid và transaminase sau 2–3 tháng kể từ khi bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.
- Kiểm tra transaminase vào tháng thứ 12; sau đó chỉ xét nghiệm lại khi có chỉ định lâm sàng.
- Đo CK khi xuất hiện đau, căng hoặc yếu cơ không giải thích được.
- Không đo CK thường quy ở người không có triệu chứng.
- Đánh giá thuốc và nguy cơ tim mạch ít nhất hằng năm.
Cảnh báo và lưu ý về Rosuvastatin
Theo nhãn Hoa Kỳ, rosuvastatin chống chỉ định trong:
- Suy gan cấp hoặc xơ gan mất bù.
- Quá mẫn với rosuvastatin hoặc tá dược của thuốc.
SmPC Crestor tại Anh quy định thêm chống chỉ định trong:
- Bệnh gan hoạt động hoặc tăng transaminase kéo dài không giải thích được, vượt quá 3 lần giới hạn trên bình thường.
- Suy thận nặng với độ thanh thải creatinine dưới 30 ml/phút.
- Đang có bệnh cơ.
- Dùng đồng thời cyclosporine.
- Dùng đồng thời sofosbuvir/velpatasvir/voxilaprevir.
Theo SmPC Anh, liều 40 mg chống chỉ định ở người châu Á, người suy thận mức độ vừa, suy giáp, có nguy cơ bệnh cơ, lạm dụng rượu hoặc dùng fibrate. Tại Việt Nam, các thuốc rosuvastatin 40 mg trong quyết định năm 2022 đã bị thu hồi vì chống chỉ định cho người châu Á.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc được ghi nhận trong thử nghiệm gồm:
- Đau đầu.
- Đau cơ.
- Buồn nôn.
- Đau bụng.
- Táo bón.
- Suy nhược hoặc mệt mỏi.
- Đau khớp.
- Chóng mặt.
Các bất thường xét nghiệm có thể gồm tăng CK, tăng transaminase, protein niệu, tiểu máu vi thể, tăng glucose huyết và tăng HbA1c.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế gồm:
- Bệnh cơ và tiêu cơ vân, có thể dẫn đến tổn thương thận cấp do myoglobin niệu và hiếm khi tử vong.
- Bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch, biểu hiện yếu cơ kéo dài và CK tăng dù đã ngừng statin.
- Tổn thương gan, viêm gan, vàng da hoặc hiếm khi suy gan.
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, gồm phù mạch.
- Viêm tụy đã được ghi nhận.
- Protein niệu hoặc tiểu máu, đặc biệt ở liều cao.
- Tăng đường huyết hoặc HbA1c.
Ngừng hoạt động gắng sức và liên hệ cơ sở y tế khi có yếu cơ nặng, đau cơ lan rộng, sốt, nước tiểu sẫm màu, vàng da hoặc giảm lượng nước tiểu.
Thận trọng đặc biệt ở:
- Người châu Á do mức phơi nhiễm rosuvastatin cao hơn.
- Người từ 65 tuổi trở lên.
- Người suy thận.
- Người suy giáp chưa được kiểm soát.
- Người có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc bệnh cơ di truyền.
- Người từng bị độc tính cơ do statin hoặc fibrate.
- Người uống nhiều rượu hoặc có tiền sử bệnh gan.
- Người dùng thuốc làm tăng nồng độ rosuvastatin.
- Người có bệnh cấp tính nghiêm trọng làm tăng nguy cơ suy thận do tiêu cơ vân, như nhiễm khuẩn huyết, sốc, mất nước nặng, phẫu thuật lớn hoặc co giật không kiểm soát.
- Người có nguy cơ đái tháo đường do thuốc có thể làm tăng glucose và HbA1c.
Liều 40 mg có nguy cơ bệnh cơ, protein niệu và biến cố thận cao hơn liều thấp.
Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho quá liều rosuvastatin. Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, theo dõi triệu chứng, chức năng gan, chức năng thận, điện giải, CK và biến chứng cơ khi cần. Thẩm tách máu không làm tăng đáng kể độ thanh thải rosuvastatin. Người nghi ngờ quá liều cần liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc, không tự gây nôn.
Theo nhãn DailyMed, bảo quản ở nhiệt độ phòng có kiểm soát 20–25°C; có thể dao động trong khoảng 15–30°C khi vận chuyển. Bảo vệ thuốc khỏi độ ẩm và để xa tầm tay trẻ em. Điều kiện cụ thể phải tuân theo nhãn của đúng sản phẩm đang sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
Chỉ sử dụng rosuvastatin cho trẻ em khi có chỉ định phù hợp, chủ yếu trong tăng cholesterol máu gia đình và dưới sự quản lý chuyên khoa.
Theo nhãn Hoa Kỳ:
- HeFH: sử dụng từ 8 tuổi; liều phụ thuộc tuổi.
- HoFH: sử dụng từ 7 tuổi.
SmPC Crestor tại Anh có dữ liệu cho trẻ từ 6–17 tuổi và không khuyến nghị cho trẻ dưới 6 tuổi. Sự khác biệt này phản ánh phạm vi phê duyệt khác nhau giữa các nhãn; không tự áp dụng liều trẻ em từ nguồn nước ngoài.
Nhãn Hoa Kỳ không ghi nhận khác biệt rõ về nồng độ thuốc giữa người dưới và trên 65 tuổi. Tuy nhiên, tuổi từ 65 trở lên là yếu tố nguy cơ của bệnh cơ và tiêu cơ vân. SmPC Anh khuyến nghị khởi đầu 5 mg ở người trên 70 tuổi. Việc lựa chọn liều cần cân nhắc chức năng thận, gan, tim, bệnh đồng mắc và các thuốc đang sử dụng.
Nhãn Hoa Kỳ hiện hành không còn chống chỉ định statin tuyệt đối cho mọi trường hợp mang thai. Khi phát hiện có thai, nên ngừng rosuvastatin ở phần lớn người bệnh; bác sĩ có thể cân nhắc nhu cầu tiếp tục điều trị trong một số trường hợp nguy cơ tim mạch đặc biệt cao, chẳng hạn HoFH hoặc đã có bệnh tim mạch nghiêm trọng.
FDA cho biết dữ liệu quan sát chưa xác định nguy cơ tăng dị tật bẩm sinh lớn do statin sau khi điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu, nhưng điều trị tăng lipid máu thường không cần thiết trong phần lớn thai kỳ. SmPC Anh vẫn chống chỉ định rosuvastatin trong thai kỳ. Không tự ngừng hoặc tiếp tục thuốc; cần báo bác sĩ ngay khi có thai hoặc nghi ngờ có thai.
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị rosuvastatin do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng ở trẻ và khả năng thuốc đi vào sữa mẹ. Người cần tiếp tục statin vì nguy cơ tim mạch cao nên trao đổi với bác sĩ về hình thức nuôi trẻ thay thế. SmPC Anh chống chỉ định rosuvastatin khi cho con bú.
Rosuvastatin chống chỉ định ở người suy gan cấp hoặc xơ gan mất bù theo nhãn Hoa Kỳ. SmPC Anh chống chỉ định khi có bệnh gan hoạt động hoặc tăng transaminase kéo dài không giải thích được trên 3 lần giới hạn trên bình thường. Bệnh gan mạn do rượu có thể làm tăng mức phơi nhiễm rosuvastatin.
Cần đo transaminase trước điều trị và xét nghiệm lại khi có triệu chứng gợi ý tổn thương gan, như mệt bất thường, chán ăn, đau hạ sườn phải, nước tiểu sẫm hoặc vàng da.
Người đồng thời suy gan và suy thận có nguy cơ tăng mức phơi nhiễm rosuvastatin, tổn thương cơ và tác dụng không mong muốn nghiêm trọng. Không có một liều chung phù hợp cho mọi trường hợp. Bệnh gan hoạt động, suy gan cấp hoặc xơ gan mất bù là chống chỉ định; suy thận nặng có thể là chống chỉ định hoặc yêu cầu giới hạn liều tùy nhãn thuốc. Cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá trước khi dùng.
Rosuvastatin thường không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy. Tuy nhiên, chóng mặt có thể xảy ra. Không lái xe hoặc điều khiển máy móc nếu xuất hiện chóng mặt, yếu cơ, mệt nhiều hoặc triệu chứng ảnh hưởng khả năng tập trung.
Tương tác thuốc của Rosuvastatin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Voxilaprevir
Phác đồ chứa voxilaprevir làm tăng rất mạnh phơi nhiễm rosuvastatin; SmPC châu Âu chống chỉ định phối hợp. | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược động học do ức chế OATP1B1/OATP1B3 và BCRP bởi voxilaprevir, đồng thời velpatasvir trong VOSEVI cũng có thể góp phần. Ảnh hưởng: Trong nghiên cứu SOF/VEL/VOX có bổ sung voxilaprevir, Cmax rosuvastatin tăng khoảng 18,9 lần và AUC tăng 7,4 lần, làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp; chọn statin hoặc chiến lược hạ lipid thay thế theo hướng dẫn địa phương. | Nếu đã dùng đồng thời hoặc có phơi nhiễm ngoài ý muốn, theo dõi triệu chứng bệnh cơ/tiêu cơ vân và xử trí theo nhãn statin khi có triệu chứng. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | VOSEVI US Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=17ffc094-8ca7-45d2-80d8-fd043bc9a221&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Velpatasvir
Velpatasvir làm tăng mạnh nồng độ rosuvastatin và nguy cơ bệnh cơ, kể cả tiêu cơ vân. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Ức chế BCRP và OATP1B1/OATP1B3 làm tăng hấp thu và giảm thu nhận gan của rosuvastatin. Ảnh hưởng: Cmax rosuvastatin tăng khoảng 2,6 lần và AUC tăng khoảng 2,7 lần. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Rosuvastatin không vượt quá 10 mg/ngày khi phối hợp; cân nhắc statin thay thế và đánh giá yếu tố nguy cơ bệnh cơ. | Đau/yếu cơ, CK khi có triệu chứng, creatinine và nước tiểu sẫm màu nếu nghi tiêu cơ vân. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Colchicine
Phối hợp colchicine với Rosuvastatin có thể làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân, đôi khi nặng hoặc cần nhập viện. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Chủ yếu là tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; với một số thuốc còn có thể có thành phần dược động học liên quan CYP3A4/P-gp hoặc các chất vận chuyển khác. Ảnh hưởng: Đau cơ, yếu cơ, tăng CK, bệnh cơ–thần kinh và tiêu cơ vân; nguy cơ cao hơn khi suy thận/suy gan, tuổi cao, liều colchicine cao hoặc có thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp. Bằng chứng exact-pair chủ yếu từ báo cáo ca; cơ chế không dựa chủ yếu vào CYP3A4. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc lợi ích–nguy cơ và lựa chọn thuốc hạ lipid ít nguy cơ hơn khi phù hợp. Dùng liều thấp nhất có hiệu quả, tránh thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp và hướng dẫn bệnh nhân báo ngay đau cơ, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm. | Theo dõi triệu chứng cơ và chức năng thận; định lượng CK khi có triệu chứng hoặc nguy cơ cao. Ngừng thuốc nghi ngờ và đánh giá tiêu cơ vân nếu đau/yếu cơ rõ, CK tăng hoặc nước tiểu sẫm. | Bằng chứng: low Nguồn: CEN Case Reports / PMC | Rosuvastatin and colchicine combined myotoxicity | Exact-pair case report and transporter-based discussion | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8494855/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Colchicine
Colchicine phối hợp statin có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis, nhưng nguy cơ thay đổi theo statin và yếu tố bệnh nhân. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Độc tính cơ cộng hợp; một số statin có thêm tương tác qua CYP3A4/P-gp. Ảnh hưởng: Đau/yếu cơ, tăng CK, neuromyopathy hoặc rhabdomyolysis; nguy cơ cao hơn khi CKD, xơ gan, liều colchicine cao hoặc có chất ức chế CYP3A4/P-gp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không tự động chống chỉ định toàn nhóm. Đánh giá statin cụ thể, liều, chức năng thận/gan và thuốc dùng kèm; theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều. | Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng/nguy cơ cao và chức năng thận. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Velpatasvir
Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm một số statin khác qua ức chế chất vận chuyển. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Ức chế BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và P-gp có thể làm tăng hấp thu hoặc giảm thu nhận gan của statin nhạy cảm. Ảnh hưởng: Có thể tăng nguy cơ đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân; mức độ khác nhau theo từng statin. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi độc tính statin và cân nhắc giảm liều. Ưu tiên rule cụ thể cho rosuvastatin và atorvastatin; pravastatin không cần chỉnh liều theo SmPC. | Triệu chứng cơ, CK khi có chỉ định, chức năng thận nếu nghi tiêu cơ vân. | Bằng chứng: moderate Nguồn: emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: other statins | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Rosuvastatin
Rosuvastatin là thuốc statin giúp giảm sản xuất cholesterol tại gan và tăng loại bỏ LDL-C khỏi máu. Thuốc được dùng để điều trị một số dạng rối loạn lipid máu và giảm nguy cơ tim mạch ở người phù hợp. Thuốc cần được dùng kết hợp chế độ ăn, vận động và kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác.
Rosuvastatin có thời gian bán thải khoảng 19 giờ nên có thể uống vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn. Nên uống vào một giờ cố định để hạn chế quên liều. Không uống gấp đôi nếu bỏ quên một liều.
Có thể. Đau cơ là tác dụng không mong muốn đã được ghi nhận, nhưng tiêu cơ vân nghiêm trọng hiếm gặp. Nguy cơ tăng ở người cao tuổi, người châu Á, người suy thận, suy giáp, dùng liều cao hoặc phối hợp một số thuốc. Cần báo bác sĩ nếu đau, yếu hoặc căng cơ không rõ nguyên nhân, nhất là khi kèm sốt hoặc nước tiểu sẫm màu.
Không nên tự sử dụng. SmPC Crestor tại Anh chống chỉ định liều 40 mg ở người châu Á. Năm 2022, Cục Quản lý Dược Việt Nam đã thu hồi các thuốc rosuvastatin 40 mg được liệt kê trong quyết định do hàm lượng này chống chỉ định cho người châu Á. Người Việt Nam chỉ dùng hàm lượng được bác sĩ kê và được phép lưu hành theo hồ sơ sản phẩm tại Việt Nam.
Không. Chỉ số cholesterol có thể tăng trở lại sau khi ngừng thuốc, trong khi nguy cơ tim mạch vẫn còn. Bác sĩ sẽ quyết định tiếp tục, giảm liều, đổi thuốc hoặc ngừng thuốc dựa trên kết quả xét nghiệm, nguy cơ tim mạch và khả năng dung nạp. Cần được đánh giá sớm nếu có triệu chứng cơ hoặc dấu hiệu tổn thương gan.

