Clopidogrel

Clopidogrel là thuốc chống kết tập tiểu cầu thuộc nhóm thienopyridine, dùng đường uống. Đây là tiền dược cần được enzym gan, đặc biệt CYP2C19, chuyển thành chất có hoạt tính. Chất chuyển hóa này ức chế không hồi phục thụ thể P2Y12 của tiểu cầu, qua đó làm giảm hình thành huyết khối động mạch. Clopidogrel được sử dụng trong hội chứng vành cấp, sau một số trường hợp nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ thiếu máu não và ở người mắc bệnh động mạch ngoại biên. Thuốc thường được phối hợp với aspirin trong những giai đoạn cụ thể, nhưng phối hợp này làm tăng nguy cơ chảy máu và không phù hợp cho mọi người bệnh. Người mang hai alen CYP2C19 mất chức năng có thể tạo ít chất chuyển hóa hoạt tính hơn và đáp ứng kém với thuốc. Không được tự bắt đầu, tự ngừng hoặc thay đổi liều Clopidogrel, đặc biệt sau đặt stent mạch vành, vì ngừng sớm có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc huyết khối trong stent.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu, dẫn xuất thienopyridine, ức chế không hồi phục thụ thể P2Y12.
  • Clopidogrel là tiền dược, cần CYP2C19 và các enzym khác tạo chất chuyển hóa hoạt tính.
  • Hội chứng vành cấp; dự phòng biến cố huyết khối sau nhồi máu cơ tim, đột quỵ thiếu máu não hoặc ở bệnh động mạch ngoại biên.
  • 75 mg một lần mỗi ngày; liều nạp và thời gian điều trị phụ thuộc tình huống lâm sàng.
  • Chảy máu, gồm xuất huyết tiêu hóa, nội sọ hoặc xuất huyết nghiêm trọng khác.
  • Tránh phối hợp với omeprazole hoặc esomeprazole vì có thể làm giảm hoạt tính chống tiểu cầu.
  • Người chuyển hóa trung gian hoặc kém có thể giảm đáp ứng; lựa chọn thuốc khác có thể được cân nhắc trong một số trường hợp.
  • Nhãn Hoa Kỳ nêu khoảng 5 ngày, trong khi SmPC châu Âu nêu 7 ngày đối với phẫu thuật có nguy cơ chảy máu; bác sĩ phải quyết định theo thủ thuật.

Hoạt chất Clopidogrel là gì?

Clopidogrel là thuốc chống kết tập tiểu cầu dùng để giảm nguy cơ hình thành huyết khối trong động mạch. Thuốc không phải thuốc tiêu huyết khối và không trực tiếp làm tan cục máu đông đã hình thành. Trong ngôn ngữ thông thường, Clopidogrel đôi khi được gọi là “thuốc làm loãng máu”, nhưng thuật ngữ chính xác là thuốc chống kết tập tiểu cầu.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Clopidogrel

CAS 113665-84-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Clopidogrel

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Clopidogrel

Tên IUPAC

methyl (2S)-2-(2-chlorophenyl)-2-(6,7-dihydro-4H-thieno[3,2-c]pyridin-5-yl)acetate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Clopidogrel bisulfate; clopidogrel hydrogen sulfate; clopidogrel hydrogensulfate. Đây là các dạng muối được sử dụng trong chế phẩm. Plavix là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất khác.

Tên viết tắt

CPG

Tên Latinh / tên dược điển

Clopidogrelum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

113665-84-2

UNII

G07Z7E97HU

PubChem CID

60606

RxNorm CUI

32968

Dược động học của Clopidogrel

Clopidogrel được hấp thu nhanh sau khi uống và trải qua chuyển hóa mạnh. Khoảng 85% chất chuyển hóa lưu hành hình thành qua thủy phân bởi esterase và không có hoạt tính; phần còn lại đi qua các bước oxy hóa do CYP450 để tạo chất chuyển hóa thiol có hoạt tính. Nồng độ đỉnh của chất chuyển hóa hoạt tính thường xuất hiện sau khoảng 30–60 phút. Khoảng 50% chất liên quan đến thuốc được thải qua nước tiểu và khoảng 46% qua phân trong vòng năm ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Clopidogrel được hấp thu nhanh sau liều uống. Có thể dùng thuốc cùng hoặc không cùng thức ăn. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể tổng mức phơi nhiễm với chất chuyển hóa hoạt tính, dù có thể làm giảm nồng độ đỉnh của chất này.

Opioid có thể làm chậm và giảm hấp thu Clopidogrel, đặc biệt khi cần tác dụng chống tiểu cầu nhanh trong hội chứng vành cấp.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Mức hấp thu Clopidogrel được ước tính ít nhất 50% dựa trên lượng chất chuyển hóa bài tiết trong nước tiểu. Sinh khả dụng tuyệt đối của chất chuyển hóa thiol có hoạt tính chưa được xác lập bằng một giá trị duy nhất trong nhãn thuốc.

Giai đoạn II: Phân bố

Clopidogrel và chất chuyển hóa không hoạt tính chính gắn thuận nghịch với protein huyết tương ở mức cao, lần lượt khoảng 98% và 94% trong dữ liệu in vitro. Dữ liệu định lượng về thể tích phân bố ở người trong nhãn thuốc hiện hành.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Clopidogrel được chuyển hóa theo hai đường chính:

  • Esterase thủy phân thuốc thành dẫn xuất acid carboxylic không hoạt tính, chiếm khoảng 85% chất chuyển hóa lưu hành.
  • Hệ CYP450 oxy hóa Clopidogrel thành 2-oxo-clopidogrel, sau đó tạo chất chuyển hóa thiol có hoạt tính.

CYP2C19 đóng vai trò quan trọng; CYP1A2, CYP2B6 và CYP3A cũng tham gia. Biến thể di truyền hoặc thuốc ức chế CYP2C19 có thể làm giảm lượng chất chuyển hóa hoạt tính.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi dùng Clopidogrel được đánh dấu phóng xạ, khoảng 50% lượng liên quan đến thuốc được tìm thấy trong nước tiểu và khoảng 46% trong phân trong năm ngày. Thuốc được bài tiết chủ yếu dưới dạng các chất chuyển hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của Clopidogrel dạng ban đầu khoảng 6 giờ. Thời gian bán thải của chất chuyển hóa thiol có hoạt tính khoảng 30 phút. Tuy nhiên, tác dụng chống kết tập tiểu cầu kéo dài lâu hơn nhiều vì chất chuyển hóa gắn không hồi phục với tiểu cầu; tiểu cầu bị ảnh hưởng trong toàn bộ vòng đời khoảng 7–10 ngày.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có một giá trị độ thanh thải toàn thân chuẩn, được sử dụng thường quy để điều chỉnh liều Clopidogrel trong nhãn thuốc.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm hoặc đáp ứng với Clopidogrel gồm:

  • Kiểu gen CYP2C19, đặc biệt các alen mất chức năng.
  • Thuốc ức chế CYP2C19 như omeprazole và esomeprazole.
  • Opioid, do làm chậm rỗng dạ dày và giảm hấp thu ban đầu.
  • Liều nạp; không dùng liều nạp làm tác dụng chống tiểu cầu xuất hiện chậm hơn nhiều ngày.
  • Tuân thủ điều trị.
  • Chức năng gan và thận, dù dữ liệu ở người suy chức năng nặng còn hạn chế.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Clopidogrel

Clopidogrel thuộc nhóm thienopyridine cùng với ticlopidine và prasugrel. Thuốc khác với aspirin về đích tác dụng: aspirin ức chế cyclooxygenase-1 và thromboxane A2, còn Clopidogrel ức chế thụ thể ADP P2Y12. Hai thuốc có thể được phối hợp thành liệu pháp kháng kết tập tiểu cầu kép trong những chỉ định cụ thể.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Clopidogrel phải được chuyển thành chất chuyển hóa thiol có hoạt tính. Chất này gắn chọn lọc và không hồi phục với thụ thể P2Y12 trên tiểu cầu, ngăn ADP hoạt hóa phức hợp glycoprotein GPIIb/IIIa và làm giảm kết tập tiểu cầu. Do liên kết không hồi phục, tiểu cầu đã tiếp xúc với chất chuyển hóa hoạt tính bị ảnh hưởng trong phần còn lại của vòng đời.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu phụ thuộc liều có thể được ghi nhận khoảng hai giờ sau một liều uống. Với liều duy trì 75 mg mỗi ngày, tác dụng bắt đầu từ ngày đầu và đạt trạng thái ổn định khoảng ngày 3–7; mức ức chế trung bình đối với kết tập tiểu cầu do ADP khoảng 40–60% trong dữ liệu nhãn. Sau khi ngừng thuốc, chức năng tiểu cầu và thời gian chảy máu thường dần trở về mức nền trong khoảng năm ngày.

Các thông số này là dữ liệu quần thể, không cho phép dự đoán chính xác nguy cơ huyết khối hoặc chảy máu ở từng cá nhân.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Clopidogrel

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Clopidogrel

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Clopidogrel

  • Omeprazole và esomeprazole: ức chế CYP2C19 và làm giảm hoạt tính chống tiểu cầu của Clopidogrel; nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo tránh phối hợp.
  • Aspirin: tăng tác dụng chống tiểu cầu nhưng cũng làm tăng nguy cơ chảy máu; chỉ phối hợp theo chỉ định.
  • Warfarin và thuốc chống đông khác: tăng nguy cơ xuất huyết.
  • NSAID như ibuprofen, naproxen hoặc diclofenac: tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt xuất huyết tiêu hóa.
  • SSRI và SNRI: có thể tăng nguy cơ chảy máu.
  • Opioid: làm chậm hấp thu và giảm mức phơi nhiễm sớm với chất chuyển hóa hoạt tính; có thể quan trọng trong hội chứng vành cấp.
  • Repaglinide: Clopidogrel làm tăng đáng kể nồng độ repaglinide qua ức chế CYP2C8; nên tránh phối hợp hoặc điều chỉnh dưới sự giám sát chuyên môn.
  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc tiêu sợi huyết khác: tăng nguy cơ xuất huyết.

Không tự đổi sang một thuốc bảo vệ dạ dày khác. Việc lựa chọn thuốc ức chế bơm proton phải dựa trên nguy cơ tiêu hóa và tương tác của từng thuốc.

Thắc mắc về hoạt chất Clopidogrel

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 12 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *