Vinpocetine

Vinpocetine là hợp chất được tổng hợp từ vincamine, một alkaloid có liên quan đến cây dừa cạn nhỏ Vinca minor. Hoạt chất này không phải là thành phần tự nhiên nguyên vẹn của cây mà được sản xuất bằng quá trình bán tổng hợp hoặc tổng hợp. Tại một số quốc gia, vinpocetine được cấp phép dưới dạng thuốc kê đơn cho một số biểu hiện liên quan đến rối loạn tuần hoàn não, bệnh mạch máu võng mạc hoặc rối loạn thính giác. Tuy nhiên, chỉ định và tình trạng pháp lý khác nhau đáng kể giữa các quốc gia. Các tổng quan Cochrane nhận định bằng chứng về lợi ích trong sa sút trí tuệ và đột quỵ thiếu máu não cấp vẫn chưa đủ chắc chắn để hỗ trợ sử dụng thường quy. Vinpocetine có thể ảnh hưởng huyết áp, nhịp tim, khoảng QT và đông máu. Thuốc chống chỉ định trong thai kỳ, cho con bú và trẻ em theo nhãn Cavinton tại Hungary. Người bệnh không nên tự dùng vinpocetine để tăng trí nhớ hoặc điều trị đột quỵ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Vinpocetine là hợp chất tổng hợp liên quan vincamine.
  • Thành phần này xuất hiện trong một số sản phẩm bổ sung hỗ trợ nhận thức.
  • Không nên tự dùng, đặc biệt khi đang mang thai hoặc có thể mang thai.
  • Có cảnh báo về an toàn thai kỳ và khả năng tương tác thuốc.
  • Hỏi bác sĩ/dược sĩ nếu đang dùng thuốc chống đông, thuốc huyết áp hoặc có bệnh nền.

Hoạt chất Vinpocetine là gì?

Vinpocetine là dẫn chất tổng hợp của vincamine có tác động lên chuyển hóa, tín hiệu nội bào và vi tuần hoàn não. Tại một số quốc gia, hoạt chất được sử dụng dưới dạng thuốc kê đơn cho một số bệnh lý liên quan tuần hoàn não, mắt hoặc tai. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng đối với nhiều công dụng được quảng bá, đặc biệt tăng trí nhớ ở người khỏe mạnh, chưa được xác lập chắc chắn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Vinpocetine

CAS 42971-09-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Vinpocetine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Vinpocetine

Tên IUPAC

ethyl (15S,19S)-15-ethyl-1,11-diazapentacyclo[9.6.2.0^{2,7}.0^{8,18}.0^{15,19}]nonadeca-2,4,6,8(18),16-pentaene-17-carboxylate

Tên hóa học khác

Ethyl (+)-cis-apovincaminate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ethyl apovincaminate; ethyl apovincaminate-22-oate; RGH-4405; TCV-3B. “Cavinton” là tên biệt dược, không phải tên đồng nghĩa chính thức của hoạt chất.

Tên viết tắt

VIN

Tên Latinh / tên dược điển

Vinpocetinum

Tên USAN

vinpocetine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

42971-09-5

UNII

543512OBZR

PubChem CID

443955

RxNorm CUI

14396

Dược động học của Vinpocetine

Vinpocetine hấp thu nhanh sau khi uống nhưng chịu chuyển hóa bước đầu mạnh, dẫn đến sinh khả dụng đường uống thấp. Thuốc phân bố rộng vào mô, gắn protein huyết tương ở mức trung bình, được chuyển hóa chủ yếu thành apovincaminic acid và thải qua cả nước tiểu lẫn phân. Thời gian bán thải trung bình khoảng 4,8 giờ theo SmPC Cavinton.

Giai đoạn I: Hấp thu

Vinpocetine được hấp thu nhanh qua đoạn gần của đường tiêu hóa. Nồng độ tối đa trong huyết tương thường đạt khoảng 1 giờ sau khi uống. SmPC Cavinton hướng dẫn dùng viên sau bữa ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống của vinpocetine khoảng 7% theo SmPC Cavinton, chủ yếu do chuyển hóa bước đầu mạnh. Thông số có thể thay đổi theo công thức bào chế và điều kiện sử dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 66%. Thể tích phân bố được báo cáo khoảng 246,7 ± 88,5 lít, cho thấy thuốc phân bố đáng kể vào mô. Vinpocetine có khả năng đi qua hàng rào máu–não, nhưng mức độ phân bố não thay đổi theo đường dùng và đặc điểm từng nghiên cứu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chất chuyển hóa chính là apovincaminic acid, còn gọi là AVA, chiếm khoảng 25–30% lượng chất chuyển hóa được hình thành ở người. Các chất chuyển hóa khác gồm hydroxy-vinpocetine, hydroxy-AVA và các chất liên hợp sulfate hoặc glucuronide. Chỉ một tỷ lệ nhỏ liều dùng được thải dưới dạng vinpocetine không đổi.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các nghiên cứu sử dụng chất đánh dấu phóng xạ cho thấy thuốc và chất chuyển hóa được bài tiết qua nước tiểu và phân với tỷ lệ xấp xỉ 60:40. Apovincaminic acid được thải chủ yếu qua thận.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ trung bình khoảng 4,83 ± 1,29 giờ. Thời gian bán thải có thể thay đổi theo cá thể, dạng bào chế và đường dùng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân được báo cáo khoảng 66,7 lít/giờ, cao hơn lưu lượng huyết tương qua gan, gợi ý vinpocetine có cả chuyển hóa ngoài gan.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học gồm:

  • Chuyển hóa bước đầu mạnh sau khi uống.
  • Thức ăn và công thức bào chế có thể ảnh hưởng mức phơi nhiễm.
  • Tuổi cao không làm thay đổi rõ rệt động học của vinpocetine trong các dữ liệu được trích dẫn trong SmPC.
  • Chức năng gan, thận và thuốc dùng đồng thời có thể cần được cân nhắc dù nhãn Cavinton không yêu cầu điều chỉnh liều thường quy.
  • Dữ liệu dược động học hiện đại còn hạn chế và có sự biến thiên đáng kể giữa các nghiên cứu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Vinpocetine

Theo hệ thống ATC, vinpocetine thuộc nhóm N06BX – các thuốc kích thích tâm thần và nootropic khác. Hoạt chất thường được mô tả là chất điều biến tuần hoàn và chuyển hóa não với nhiều đích tác động, trong đó có PDE1, kênh ion phụ thuộc điện thế và các đường truyền tín hiệu liên quan viêm. Ý nghĩa lâm sàng của từng cơ chế vẫn chưa được xác định đầy đủ.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Các cơ chế được mô tả hoặc đề xuất gồm:

  • Ức chế phosphodiesterase phụ thuộc calmodulin, thường được liên hệ với PDE1, làm thay đổi nồng độ cAMP và cGMP nội bào.
  • Điều biến kênh natri và calci phụ thuộc điện thế.
  • Làm giảm một số đáp ứng kích thích qua thụ thể NMDA và AMPA trong nghiên cứu tiền lâm sàng.
  • Ảnh hưởng kết tập tiểu cầu, độ nhớt máu và khả năng biến dạng của hồng cầu.
  • Tăng lưu lượng máu não tại một số vùng trong nghiên cứu dược lý.
  • Ức chế đường truyền tín hiệu IKK/NF-κB đã được ghi nhận trong nghiên cứu thực nghiệm.

Các cơ chế này không tự chứng minh hiệu quả điều trị đối với sa sút trí tuệ, đột quỵ hoặc các bệnh thần kinh khác.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Vinpocetine có thể ảnh hưởng vi tuần hoàn, chuyển hóa glucose và oxy của mô não, kết tập tiểu cầu, độ nhớt máu và trương lực mạch. Thuốc cũng có thể làm thay đổi huyết áp, nhịp tim và khoảng QT. Mức độ liên hệ giữa các tác dụng dược lý này với lợi ích lâm sàng lâu dài vẫn chưa được xác định chắc chắn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Vinpocetine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Vinpocetine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Vinpocetine

Các tương tác và phối hợp cần thận trọng gồm:

  • Methyldopa: hiếm khi ghi nhận tác dụng hạ huyết áp cộng hợp; nên theo dõi huyết áp.
  • Thuốc chống loạn nhịp hoặc thuốc kéo dài QT: có thể làm tăng nguy cơ bất thường điện tim.
  • Thuốc chống đông và thuốc chống kết tập tiểu cầu: cần thận trọng do vinpocetine có thể ảnh hưởng kết tập tiểu cầu và vi tuần hoàn.
  • Thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương: dữ liệu còn hạn chế, nên thận trọng khi phối hợp.
  • Heparin: dung dịch vinpocetine tiêm không tương hợp hóa học khi pha chung trong cùng bơm tiêm hoặc dịch truyền; điều này không đồng nghĩa tuyệt đối chống chỉ định điều trị chống đông đồng thời.
  • Dung dịch truyền chứa amino acid: không được pha chung với dạng tiêm.
  • Rượu, thực phẩm bổ sung và các thuốc không kê đơn: dữ liệu tương tác còn hạn chế; người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách sản phẩm đang dùng.

Thắc mắc về hoạt chất Vinpocetine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *