Linagliptin

Linagliptin là thuốc hạ glucose huyết đường uống thuộc nhóm ức chế enzym dipeptidyl peptidase-4, thường được viết tắt là DPP-4. Thuốc được sử dụng cùng chế độ ăn và vận động để cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2. Linagliptin làm tăng nồng độ các hormon incretin còn hoạt tính, qua đó tăng tiết insulin và giảm tiết glucagon theo mức glucose huyết.

Liều được ghi nhận trong nhãn thuốc dành cho người lớn là 5 mg uống một lần mỗi ngày, có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. Thuốc không được dùng để điều trị đái tháo đường type 1 hoặc nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Việc lựa chọn Linagliptin cần dựa trên mục tiêu HbA1c, bệnh đồng mắc và các thuốc đang sử dụng; người bệnh không nên tự áp dụng liều hoặc tự thay đổi phác đồ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc ức chế DPP-4 dùng trong điều trị đái tháo đường type 2.
  • Liều người lớn theo nhãn: 5 mg uống một lần mỗi ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn.
  • Suy thận: Nhãn FDA và EMA không yêu cầu chỉnh liều Linagliptin theo chức năng thận.
  • Nguy cơ cần lưu ý: Viêm tụy cấp, phản ứng quá mẫn, đau khớp nặng, bóng nước dạng pemphigoid và hạ đường huyết khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea.
  • Không sử dụng cho: Kiểm soát đái tháo đường type 1 hoặc điều trị nhiễm toan ceton do đái tháo đường.
  • Yêu cầu sử dụng: Đây là thuốc kê đơn; phác đồ phải do bác sĩ đánh giá và theo dõi.

Hoạt chất Linagliptin là gì?

Linagliptin là thuốc hạ glucose huyết đường uống thuộc nhóm ức chế DPP-4. Thuốc hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2 bằng cách kéo dài hoạt động của các hormon incretin.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Linagliptin

CAS 668270-12-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Linagliptin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Linagliptin

Tên IUPAC

8-[(3R)-3-aminopiperidin-1-yl]-7-but-2-ynyl-3-methyl-1-[(4-methylquinazolin-2-yl)methyl]purine-2,6-dione

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên chung quốc tế: Linagliptin. Tradjenta và Trajenta là tên biệt dược, không phải tên khác của hoạt chất.

Tên Latinh / tên dược điển

linagliptinum

Tên USAN

linagliptin

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

668270-12-0

UNII

3X29ZEJ4R2

PubChem CID

10096344

RxNorm CUI

1100699

Dược động học của Linagliptin

Sau liều uống 5 mg, Linagliptin đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 1,5 giờ. Dược động học theo tổng nồng độ không tuyến tính do sự gắn kết bão hòa với DPP-4. Trạng thái ổn định đạt được khoảng liều thứ ba khi dùng một lần mỗi ngày. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 30%.

Giai đoạn I: Hấp thu

Linagliptin được hấp thu nhanh, với thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 1,5 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo làm giảm nhẹ nồng độ đỉnh nhưng không tạo ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến mức phơi nhiễm; thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống khoảng 30%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 1.110 lít, cho thấy Linagliptin phân bố rộng vào mô. Tỷ lệ gắn protein huyết tương phụ thuộc nồng độ, từ khoảng 99% ở nồng độ thấp đến 75–89% khi nồng độ tăng.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa là con đường thải trừ thứ yếu. Khoảng 90% Linagliptin được bài xuất dưới dạng không đổi; một phần nhỏ được chuyển thành chất chuyển hóa không còn hoạt tính dược lý.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi dùng Linagliptin đánh dấu phóng xạ, khoảng 85% hoạt tính phóng xạ được thải trong vòng bốn ngày, chủ yếu qua hệ gan–ruột hoặc phân; khoảng 5% được thải qua nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối ở trạng thái ổn định khoảng 200 giờ, liên quan đến sự gắn kết chặt và bão hòa với DPP-4. Thời gian bán thải hiệu dụng cho tích lũy khoảng 11–12 giờ; pha thải trừ cuối kéo dài không đồng nghĩa với tích lũy thuốc tương ứng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải qua thận ở trạng thái ổn định được ghi nhận khoảng 70 ml/phút. Độ thanh thải toàn phần.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Tuổi, giới, chỉ số khối cơ thể và chủng tộc không tạo ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến dược động học trong phân tích quần thể. Suy thận hoặc suy gan làm thay đổi một số thông số phơi nhiễm nhưng nhãn thuốc không yêu cầu chỉnh liều. Các chất cảm ứng mạnh P-glycoprotein hoặc CYP3A4 có thể làm giảm đáng kể nồng độ Linagliptin.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Linagliptin

Linagliptin thuộc nhóm thuốc tác động trên hệ incretin. Không giống insulin ngoại sinh, tác dụng tăng tiết insulin của thuốc phụ thuộc mức glucose huyết. Linagliptin không phải thuốc điều trị đái tháo đường type 1 và không thay thế insulin trong nhiễm toan ceton do đái tháo đường.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Linagliptin ức chế thuận nghịch enzym DPP-4, làm giảm phân hủy GLP-1 và GIP. Nồng độ incretin còn hoạt tính tăng lên sẽ thúc đẩy tế bào beta tụy tiết insulin khi glucose huyết bình thường hoặc tăng, đồng thời làm giảm tiết glucagon, từ đó giảm sản xuất glucose tại gan.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Linagliptin ức chế chọn lọc DPP-4 ở mức phơi nhiễm điều trị, làm tăng insulin và giảm glucagon theo mức glucose. Trong nghiên cứu điện sinh lý tim, liều 5 mg và liều đơn 100 mg không làm tăng khoảng QTc có ý nghĩa.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Linagliptin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Linagliptin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Linagliptin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Liều chlorpromazine cao có thể làm giảm kiểm soát đường huyết và giảm đáp ứng với thuốc điều trị đái tháo đường.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giảm phóng thích insulin và ảnh hưởng dung nạp glucose.

Ảnh hưởng:

Tăng đường huyết hoặc mất kiểm soát đái tháo đường.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cảnh báo người bệnh, tăng tự theo dõi đường huyết và chỉnh thuốc đái tháo đường khi cần trong và sau khi ngừng chlorpromazine.

Đường huyết mao mạch, glucose niệu khi áp dụng và HbA1c trong điều trị kéo dài.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Linagliptin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *