Lamotrigine

Lamotrigine là thuốc chống động kinh thuộc nhóm phenyltriazine, đồng thời được sử dụng để điều trị duy trì rối loạn lưỡng cực I ở người lớn. Thuốc được cho là ức chế các kênh natri phụ thuộc điện thế, ổn định màng tế bào thần kinh và điều biến giải phóng các chất dẫn truyền kích thích như glutamate. Lamotrigine phải được bắt đầu với liều thấp và tăng rất chậm. Khởi đầu liều quá cao, tăng liều quá nhanh hoặc phối hợp valproate có thể làm tăng nguy cơ phát ban nặng, bao gồm hội chứng Stevens–Johnson và hoại tử thượng bì nhiễm độc. Nhãn thuốc cập nhật năm 2025 cũng ghi nhận HLA-B*1502 là yếu tố nguy cơ ở một số người có nguồn gốc châu Á. Liều Lamotrigine thay đổi đáng kể theo bệnh, tuổi và các thuốc dùng cùng. Người bệnh không được tự bắt đầu lại thuốc sau khi bỏ nhiều ngày, tự tăng liều hoặc ngừng đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Thuốc chống động kinh nhóm phenyltriazine
  • Một số thể động kinh; điều trị duy trì rối loạn lưỡng cực I ở người lớn
  • Ức chế kênh natri phụ thuộc điện thế, điều biến giải phóng glutamate
  • Khởi đầu liều thấp và tăng liều chậm
  • SJS, TEN, DRESS, HLH và tổn thương đa cơ quan
  • Valproate, liều khởi đầu cao, tăng liều nhanh, HLA-B1502
  • Valproate làm tăng nồng độ; thuốc cảm ứng enzym và estrogen làm giảm nồng độ
  • Thường phải giảm liều từ từ, không ngừng đột ngột
  • Nồng độ có thể giảm khi mang thai và tăng trở lại sau sinh
  • Thuốc đi vào sữa; cần theo dõi trẻ bú mẹ

Hoạt chất Lamotrigine là gì?

Lamotrigine là thuốc chống động kinh dùng để kiểm soát một số cơn động kinh khởi phát khu trú và toàn thể. Thuốc cũng được dùng trong điều trị duy trì rối loạn lưỡng cực I ở người lớn nhằm kéo dài thời gian đến khi xuất hiện một đợt khí sắc mới. Lamotrigine không chữa khỏi động kinh hoặc rối loạn lưỡng cực và không có hiệu quả đã được xác lập để điều trị cơn hưng cảm cấp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lamotrigine

CAS 84057-84-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lamotrigine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lamotrigine

Tên IUPAC

3,5-diamino-6-(2,3-dichlorophenyl)-1,2,4-triazine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên Latin có thể gặp: Lamotriginum. Tên viết tắt không có một quy ước lâm sàng phổ biến tương đương với tên hoạt chất. Tên hóa học là 3,5-diamino-6-(2,3-dichlorophenyl)-as-triazine.

Tên viết tắt

LTG

Tên Latinh / tên dược điển

Lamotriginum

Tên USAN

lamotrigine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

84057-84-1

UNII

U3H27498KS

PubChem CID

3878

RxNorm CUI

28439

Dược động học của Lamotrigine

Lamotrigine được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau khi uống, với sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 98%. Nồng độ đỉnh thường đạt trong khoảng 1,4–4,8 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 55%, có thể tích phân bố biểu kiến khoảng 0,9–1,3 lít/kg và được chuyển hóa chủ yếu bằng liên hợp glucuronic acid. Phần lớn chất phóng xạ sau một liều đánh dấu được thu hồi trong nước tiểu. Thời gian bán thải thay đổi rõ rệt theo thuốc phối hợp: kéo dài khi dùng valproate và rút ngắn khi dùng thuốc cảm ứng glucuronid hóa.

Giai đoạn I: Hấp thu

Lamotrigine được hấp thu nhanh và hoàn toàn, gần như không có chuyển hóa bước đầu đáng kể. Nồng độ đỉnh trong huyết tương xuất hiện khoảng 1,4–4,8 giờ sau khi uống; thức ăn không làm thay đổi sinh khả dụng tổng thể.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 98%. Thức ăn không làm giảm mức hấp thu tổng thể có ý nghĩa lâm sàng. Viên phân tán hoặc dùng để pha hỗn dịch và viên phân rã trong miệng được ghi nhận tương đương với viên nén thông thường về mức độ hấp thu trong các nghiên cứu của nhãn thuốc.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến trung bình khoảng 0,9–1,3 lít/kg. Khoảng 55% Lamotrigine gắn với protein huyết tương. Do mức gắn protein không cao, tương tác do cạnh tranh vị trí gắn protein được cho là ít có ý nghĩa lâm sàng.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Lamotrigine được chuyển hóa chủ yếu bằng liên hợp glucuronic acid qua các enzym UGT. Chất chuyển hóa chính là liên hợp 2-N-glucuronide không có hoạt tính. Thuốc không được chuyển hóa chủ yếu qua CYP450, nhưng các thuốc đồng thời có khả năng cảm ứng hoặc ức chế glucuronid hóa vẫn có thể làm thay đổi mạnh nồng độ Lamotrigine.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều Lamotrigine đánh dấu phóng xạ, khoảng 94% lượng phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu và khoảng 2% trong phân. Trong nước tiểu, khoảng 10% là Lamotrigine không đổi, phần lớn còn lại là các chất chuyển hóa glucuronide.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải phụ thuộc thuốc phối hợp:

  • Không dùng thuốc tương tác: trung bình khoảng 25–33 giờ.
  • Dùng cùng valproate: có thể tăng lên khoảng 48–70 giờ hoặc lâu hơn ở một số người.
  • Dùng cùng carbamazepine, phenytoin, phenobarbital hoặc primidone: thường giảm xuống khoảng 12–14 giờ.
  • Suy thận mạn có thể làm thời gian bán thải kéo dài gần gấp đôi.

Không được suy ra lịch uống chỉ từ thời gian bán thải.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Ở người khỏe mạnh không dùng thuốc phối hợp, độ thanh thải biểu kiến trung bình được ghi nhận khoảng 0,44 ml/phút/kg sau một liều và khoảng 0,58 ml/phút/kg sau nhiều liều. Valproate có thể giảm độ thanh thải xuống khoảng 0,18 ml/phút/kg, trong khi carbamazepine, phenytoin, phenobarbital hoặc primidone có thể làm tăng độ thanh thải lên khoảng 1,1–1,21 ml/phút/kg. Các giá trị này chỉ mô tả dược động học, không dùng để tự tính liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng đáng kể gồm:

  • Valproate ức chế glucuronid hóa, làm tăng nồng độ và kéo dài thời gian bán thải Lamotrigine.
  • Carbamazepine, phenytoin, phenobarbital và primidone cảm ứng chuyển hóa, làm giảm nồng độ.
  • Rifampicin, lopinavir/ritonavir và atazanavir/ritonavir có thể tăng độ thanh thải Lamotrigine.
  • Sản phẩm chứa estrogen, gồm thuốc tránh thai phối hợp, có thể làm tăng độ thanh thải đến khoảng hai lần.
  • Ngừng estrogen có thể làm nồng độ Lamotrigine tăng trở lại.
  • Thai kỳ thường làm tăng độ thanh thải và giảm nồng độ; sau sinh nồng độ có thể tăng nhanh.
  • Suy gan và suy thận có thể làm giảm độ thanh thải.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lamotrigine

Lamotrigine thuộc nhóm thuốc chống động kinh “khác” theo ATC. Khác với benzodiazepine hoặc barbiturate, thuốc không phát huy tác dụng chính bằng tăng cường trực tiếp GABA. Tác dụng chống động kinh được cho là liên quan đến ổn định màng tế bào thần kinh và giảm giải phóng chất dẫn truyền kích thích. Cơ chế tạo tác dụng duy trì khí sắc trong rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được xác lập đầy đủ.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác chưa được xác định hoàn toàn. Các nghiên cứu in vitro cho thấy Lamotrigine ức chế kênh natri phụ thuộc điện thế, ổn định màng tế bào thần kinh và điều biến giải phóng trước synap của các acid amin kích thích như glutamate và aspartate. Cơ chế điều trị rối loạn lưỡng cực chưa được xác lập.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Lamotrigine làm giảm sự lan truyền phóng điện bất thường trong các mô hình động kinh. Thuốc cũng có hoạt tính chẹn kênh natri tim tương tự thuốc chống loạn nhịp nhóm IB trong thử nghiệm in vitro. Ở người khỏe mạnh dùng liều điều trị, thuốc không làm rộng QRS trong nghiên cứu QT chuyên biệt; tuy nhiên, người có bệnh tim cấu trúc hoặc chức năng quan trọng có thể có nguy cơ dẫn truyền chậm, loạn nhịp thất hoặc tử vong đột ngột.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lamotrigine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lamotrigine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lamotrigine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Trimethoprim

Trimethoprim có thể gây thiếu folate ở bệnh nhân dễ thiếu folate đang dùng thuốc chống co giật; nguy cơ không nhất thiết đồng đều cho mọi thuốc trong nhóm.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học có điều kiện do giảm dự trữ folate trên nền tác dụng kháng folate của trimethoprim.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nguy cơ thiếu máu hồng cầu khổng lồ hoặc các giảm dòng tế bào máu, đặc biệt khi điều trị kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ thiếu folate.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Đánh giá nguy cơ folate và theo dõi huyết học ở bệnh nhân nguy cơ; không suy rộng mức độ tương tác giống nhau cho mọi thuốc chống co giật.

CBC, biểu hiện thiếu máu, viêm lưỡi/loét miệng và folate khi có chỉ định.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể hạ ngưỡng co giật và làm thay đổi đáp ứng với thuốc chống co giật.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: hạ ngưỡng co giật; một số tương tác dược động học riêng biệt có thể xảy ra tùy hoạt chất.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ co giật hoặc thay đổi kiểm soát động kinh.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động giảm liều thuốc chống co giật; đánh giá từng hoạt chất và chỉnh theo đáp ứng/nồng độ khi có chỉ định.

Tần suất co giật, dấu hiệu độc tính và nồng độ thuốc chống co giật khi có khoảng điều trị hẹp.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Lamotrigine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *