Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Hoại tử thượng bì nhiễm độc là thể nặng nhất của phổ Stevens–Johnson/hoại tử thượng bì, đặc trưng bởi chết tế bào biểu bì và bong da trên 30% diện tích cơ thể. Người bệnh thường khởi đầu với sốt, mệt, đau họng hoặc cay mắt, rồi nhanh chóng xuất hiện đau da dữ dội, dát đỏ tím, bóng nước, mảng da tuột và trợt loét nhiều niêm mạc. Phần lớn trường hợp liên quan thuốc gần đây, nhưng không phải lúc nào cũng xác định được nguyên nhân. TEN gây mất dịch, rối loạn điện giải, hạ thân nhiệt, nhiễm khuẩn huyết, suy hô hấp và tổn thương nhiều cơ quan, tương tự một vết bỏng diện rộng về nhu cầu chăm sóc. Điều trị phải tiến hành khẩn cấp tại bệnh viện có năng lực hồi sức, da liễu, mắt và chăm sóc vết thương; ngừng sớm thuốc nghi ngờ, hỗ trợ cơ quan và phòng di chứng là các trụ cột quan trọng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Hoại tử thượng bì nhiễm độc là bệnh gì?

Hoại tử thượng bì nhiễm độc là bệnh da–niêm mạc tối cấp trong đó phản ứng miễn dịch làm hoại tử toàn bộ lớp biểu bì. Da trở nên đau, nổi dát đỏ sẫm hoặc bóng nước, rồi tách thành mảng, để lại bề mặt trợt ướt dễ mất dịch và nhiễm trùng. Tổn thương niêm mạc mắt, miệng, sinh dục và hô hấp thường đi kèm.

TEN thuộc cùng phổ bệnh với hội chứng Stevens–Johnson nhưng được phân biệt bằng diện tích: SJS dưới 10%, thể chồng lấp 10–30% và TEN trên 30%. TEN không phải bỏng hóa chất hoặc nhiễm trùng da đơn thuần, dù nhu cầu hồi sức và chăm sóc vết thương có nhiều điểm tương tự bỏng diện rộng. Đây không phải tình trạng có thể điều trị ngoại trú; mọi nghi ngờ phải được đánh giá cấp cứu.

Tên bệnh

Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Tên tiếng Anh

Toxic Epidermal Necrolysis

Tên khác / tên đồng nghĩa

TEN; hội chứng Lyell; toxic epidermal necrolysis; thể nặng của phổ SJS/TEN

Mã ICD-10

L51.2 – Hoại tử thượng bì nhiễm độc [hội chứng Lyell]

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Phản ứng da–niêm mạc tối cấp, thường do thuốc; Da liễu – Hồi sức tích cực – Đơn vị bỏng

Cơ quan ảnh hưởng

Da trên diện rộng và nhiều niêm mạc; thường ảnh hưởng mắt, miệng, sinh dục, đường hô hấp và có thể tổn thương thận, gan, phổi, máu, tim mạch

Tính chất bệnh

Cấp tính, không lây, rất hiếm và đe dọa tính mạng; hoại tử biểu bì lan rộng trên 30% diện tích bề mặt cơ thể

Mức độ phổ biến

Rất hiếm; tần suất thay đổi giữa quần thể và tăng ở người lớn tuổi, suy giảm miễn dịch, bệnh ác tính hoặc dùng thuốc nguy cơ cao

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng. TEN là phản ứng miễn dịch nặng chứ không phải bệnh truyền nhiễm, dù một số nhiễm trùng có thể đóng vai trò khởi phát.

Tổng quan chuyên môn về Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Triệu chứng và dấu hiệu của Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Chẩn đoán Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Điều trị Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Hoại tử thượng bì nhiễm độc

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *