Lanolin

Lanolin là vật liệu dạng sáp được tinh chế từ chất nhờn có trong lông cừu. Đây không phải một phân tử hóa học đơn lẻ mà là hỗn hợp phức tạp của các ester tạo bởi acid béo với nhiều loại alcohol có khối lượng phân tử cao. Trong các chế phẩm bôi ngoài da, Lanolin hoạt động chủ yếu như chất làm mềm, giữ ẩm và tạo lớp bảo vệ tạm thời trên bề mặt da. FDA Hoa Kỳ cho phép Lanolin ở nồng độ 12,5–50% làm hoạt chất bảo vệ da trong thuốc không kê đơn đáp ứng chuyên luận M016. Lanolin cũng có thể được dùng làm tá dược, chất nhũ hóa hoặc thành phần mỹ phẩm; các mục đích này không đồng nghĩa với chỉ định điều trị. Tác dụng không mong muốn quan trọng nhất là viêm da tiếp xúc dị ứng, đặc biệt ở người từng phản ứng với Lanolin, wool alcohol hoặc có hàng rào da tổn thương. Sản phẩm dùng trên núm vú cần là loại tinh khiết, phù hợp cho người cho con bú và không chứa thành phần không an toàn cho trẻ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hỗn hợp sáp phức tạp được tinh chế từ lông cừu
  • Làm mềm, giữ ẩm và bảo vệ bề mặt da
  • Bôi ngoài da
  • 12,5–50%
  • Thuốc mỡ, kem, sáp dưỡng môi, kem núm vú và tá dược
  • Viêm da tiếp xúc dị ứng, ngứa, đỏ hoặc phát ban
  • Người dị ứng Lanolin hoặc wool alcohol, viêm da mạn tính, da tổn thương
  • Chỉ dùng sản phẩm tinh khiết được thiết kế cho núm vú; hiệu quả giảm đau chưa hoàn toàn đồng nhất
  • Không dùng chế phẩm thông thường vào mắt, vết thương sâu, vết cắn động vật hoặc bỏng nặng

Hoạt chất Lanolin là gì?

Lanolin là sáp tự nhiên được tinh chế từ chất nhờn của lông cừu. Trong thuốc bôi, Lanolin giúp làm mềm và giữ ẩm cho vùng da khô, đồng thời tạo lớp bảo vệ tạm thời cho bề mặt da bị nứt nẻ hoặc kích ứng nhẹ. Lanolin không phải corticosteroid, kháng sinh hoặc thuốc chống nấm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lanolin

INN Lanolin. Tên này được sử dụng trong chuyên luận thuốc bảo vệ da của FDA, nhãn DailyMed và cơ sở dữ liệu thành phần mỹ phẩm của Ủy ban châu Âu.

CAS 8006-54-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lanolin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lanolin. Tên này được sử dụng trong chuyên luận thuốc bảo vệ da của FDA, nhãn DailyMed và cơ sở dữ liệu thành phần mỹ phẩm của Ủy ban châu Âu.

Tên khác / tên đồng nghĩa

Các tên khác có thể gặp: Wool wax. Wool fat. Wool grease. Adeps lanae. Cera lanae. Anhydrous lanolin hoặc Lanolin khan. Hydrous lanolin hoặc Lanolin ngậm nước. Lanolin alcohol hoặc wool alcohol là phân đoạn alcohol của Lanolin, không hoàn toàn đồng nhất với Lanolin nguyên liệu. CAS của Lanolin được LactMed ghi nhận là 8006-54-0; UNII trên nhãn DailyMed là 7EV65EAW6H.

Tên Latinh / tên dược điển

Adeps lanae

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

8006-54-0

UNII

7EV65EAW6H

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

6227

Dược động học của Lanolin

Dược động học cổ điển không áp dụng đầy đủ cho Lanolin bôi ngoài da. Một SmPC của chế phẩm phối hợp chứa Lanolin khan ghi nhận phơi nhiễm toàn thân không đáng kể và không yêu cầu mô tả các thông số dược động học. Tác dụng chủ yếu xảy ra tại bề mặt da.

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu toàn thân được dự kiến là không đáng kể khi Lanolin được bôi ngoài da theo hướng dẫn. Mức hấp thu có thể phụ thuộc tình trạng hàng rào da, diện tích bôi, dạng bào chế và việc băng kín, nhưng dữ liệu định lượng riêng cho Lanolin.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không áp dụng theo khái niệm sinh khả dụng toàn thân của thuốc uống hoặc thuốc tiêm. Khi sử dụng đúng cách trên da, Lanolin chủ yếu lưu lại trên bề mặt và lớp sừng; dữ liệu định lượng về tỷ lệ hấp thu toàn thân của Lanolin đơn chất.

Giai đoạn II: Phân bố

Lanolin phát huy tác dụng chủ yếu tại bề mặt da và lớp sừng. Thể tích phân bố, tỷ lệ gắn protein huyết tương và phân bố vào các mô không được áp dụng trong cách sử dụng bôi ngoài da thông thường.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa toàn thân của Lanolin bôi ngoài da chưa được mô tả theo mô hình dược động học thông thường. Lanolin là hỗn hợp nhiều thành phần nên không có một đường chuyển hóa duy nhất. Dữ liệu định lượng.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ toàn thân chưa được xác lập và ít có ý nghĩa khi sử dụng bôi ngoài da do mức phơi nhiễm toàn thân được dự kiến không đáng kể. Phần lớn sản phẩm được loại bỏ khỏi da qua rửa, lau hoặc bong tế bào sừng.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không xác định thời gian bán thải huyết tương vì Lanolin không được sử dụng với mục tiêu tạo nồng độ toàn thân. Thời gian tồn tại trên bề mặt da phụ thuộc lượng bôi, vị trí, ma sát, tắm rửa và dạng bào chế.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không áp dụng độ thanh thải huyết tương đối với Lanolin bôi ngoài da. Dữ liệu định lượng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức tiếp xúc tại chỗ gồm:

  • Da nguyên vẹn hay đang viêm, nứt hoặc loét.
  • Diện tích bôi.
  • Lượng và tần suất sử dụng.
  • Dạng kem, thuốc mỡ hoặc sáp.
  • Băng kín hoặc vùng da bị che phủ.
  • Thành phần phối hợp trong sản phẩm.
  • Mức độ tinh chế của Lanolin.

Mức ảnh hưởng định lượng của từng yếu tố.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lanolin

Lanolin thuộc nhóm chất làm mềm và bảo vệ da tác động tại chỗ. Thuốc làm mềm giúp cải thiện cảm giác khô, thô ráp và nứt nẻ bằng cơ chế vật lý tại bề mặt da, thay vì tác động lên một thụ thể hoặc enzym đặc hiệu. Một số sản phẩm dùng Lanolin làm chất hỗ trợ tạo nhũ tương nước trong dầu.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Lanolin tạo một lớp lipid trên bề mặt, làm mềm lớp sừng và hỗ trợ giữ độ ẩm cho da. Lớp bảo vệ này giúp giảm tiếp xúc trực tiếp giữa da với các yếu tố kích thích nhẹ và hỗ trợ làm dịu da khô, nứt nẻ hoặc trầy xước nhỏ. Đây chủ yếu là cơ chế vật lý tại chỗ, không phải tác dụng dược lý toàn thân.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng được ghi nhận của Lanolin gồm làm mềm, dưỡng ẩm và bảo vệ da tạm thời. FDA định nghĩa thuốc bảo vệ da là sản phẩm giúp bảo vệ tạm thời bề mặt da hoặc niêm mạc bị tổn thương hay phơi nhiễm trước các kích thích có hại hoặc gây khó chịu.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lanolin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lanolin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lanolin

Chưa xác lập tương tác thuốc toàn thân có ý nghĩa đối với Lanolin đơn chất dùng ngoài da do phơi nhiễm toàn thân không đáng kể.

Các thành phần phối hợp như paraffin, chất bảo quản hoặc chất nhũ hóa có thể có tương tác hoặc cảnh báo riêng. Không trộn Lanolin với thuốc bôi khác trong cùng một hộp và nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về thứ tự bôi khi đang dùng corticosteroid, thuốc kháng sinh, thuốc trị nấm hoặc minoxidil tại cùng vị trí.

Tương tác cụ thể của Lanolin đơn chất.

Thắc mắc về hoạt chất Lanolin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *