Lansoprazol, tên tiếng Anh là lansoprazole, là thuốc ức chế bơm proton dùng để giảm tiết acid dạ dày. Thuốc ức chế hệ enzym H+/K+-ATPase tại tế bào thành dạ dày, qua đó làm giảm cả lượng acid cơ bản và acid được kích thích tiết ra. Lansoprazol được sử dụng trong điều trị ngắn hạn bệnh trào ngược dạ dày–thực quản, viêm thực quản ăn mòn, loét tá tràng, loét dạ dày lành tính và một số tình trạng tăng tiết acid bệnh lý. Thuốc còn có thể là một thành phần trong phác đồ diệt Helicobacter pylori hoặc phòng ngừa, điều trị loét dạ dày liên quan NSAID theo chỉ định phù hợp.
Lansoprazol thường được uống trước bữa ăn và phải nuốt nguyên dạng giải phóng chậm hoặc sử dụng đúng cách được hướng dẫn cho từng dạng bào chế. Dùng kéo dài hoặc không đúng chỉ định có thể liên quan đến thiếu magnesi, thiếu vitamin B12, gãy xương, nhiễm Clostridioides difficile và viêm thận kẽ. Không tự dùng kéo dài hoặc tự phối hợp kháng sinh.
Nội dung chính
- Thuốc ức chế bơm proton, viết tắt là PPI.
- Ức chế H+/K+-ATPase tại tế bào thành, chặn giai đoạn cuối của quá trình tiết acid dạ dày.
- GERD, viêm thực quản ăn mòn, loét tá tràng, loét dạ dày lành tính, loét liên quan NSAID và tăng tiết acid bệnh lý.
- Viên nang hoặc viên chứa hạt bao tan trong ruột, thường có hàm lượng 15 mg và 30 mg.
- Uống trước bữa ăn; không nghiền hoặc nhai hạt bao tan trong ruột.
- Tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn và táo bón.
- Thiếu magnesi, thiếu vitamin B12, gãy xương, polyp tuyến đáy vị và nhiễm khuẩn đường ruột.
- Quá mẫn với thuốc và dùng đồng thời sản phẩm chứa rilpivirine.
- Chỉ dùng trong phác đồ phối hợp do bác sĩ lựa chọn; không tự phối hợp kháng sinh.
Hoạt chất Lansoprazol là gì?
Lansoprazol là thuốc ức chế bơm proton làm giảm sản xuất acid trong dạ dày. Thuốc được dùng để điều trị hoặc kiểm soát các bệnh mà acid đóng vai trò quan trọng, chẳng hạn trào ngược dạ dày–thực quản, viêm thực quản ăn mòn và loét dạ dày–tá tràng.
Lansoprazol không trung hòa ngay lượng acid đã có như thuốc kháng acid và không phải thuốc giảm đau. Thuốc cũng không tự tiêu diệt H. pylori; khi điều trị nhiễm khuẩn này, lansoprazol phải được phối hợp với thuốc kháng khuẩn phù hợp.
Lansoprazol
INN Lansoprazole
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Lansoprazol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Lansoprazole |
| Tên IUPAC | 2-[[[3-methyl-4-(2,2,2-trifluoroethoxy)pyridin-2-yl]methyl]sulfinyl]-1H-benzimidazole |
| Tên hóa học khác | 1H-Benzimidazole, 2-[[[3-methyl-4-(2,2,2-trifluoroethoxy)-2-pyridinyl]methyl]sulfinyl]- | 2-[[[3-Methyl-4-(2,2,2-trifluoroethoxy)-2-pyridyl]methyl]sulfinyl]benzimidazole |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Lansoprazolum; lansoprazole delayed-release. Tên viết trên nhãn có thể khác nhau tùy ngôn ngữ và dạng bào chế. |
| Tên viết tắt | LPZ |
| Tên Latinh / tên dược điển | Lansoprazolum |
| Tên USAN | lansoprazole |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 103577-45-3 |
|---|---|
| UNII | 0K5C5T2QPG |
| PubChem CID | 3883 |
| RxNorm CUI | 17128 |
Dược động học của Lansoprazol
Lansoprazol được hấp thu sau khi hạt bao tan trong ruột đi qua dạ dày và giải phóng hoạt chất tại ruột. Nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt sau khoảng 1,7 giờ. Sinh khả dụng tuyệt đối trên 80%, tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 97% và thời gian bán thải trung bình khoảng 1,5 giờ.
Thuốc được chuyển hóa mạnh ở gan, chủ yếu qua CYP2C19 và CYP3A4. Mặc dù thời gian bán thải huyết tương ngắn, tác dụng ức chế tiết acid kéo dài hơn do thuốc tác động tại bơm proton của tế bào thành.
Giai đoạn I: Hấp thu
Thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 1,7 giờ. Khi dùng thuốc khoảng 30 phút sau ăn, nồng độ đỉnh và diện tích dưới đường cong có thể giảm khoảng 50–70%. Ảnh hưởng đáng kể này không được ghi nhận khi dùng thuốc trước bữa ăn.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của lansoprazol sau uống trên 80%. Sinh khả dụng có thể giảm đáng kể khi thuốc được uống sau bữa ăn thay vì trước bữa ăn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Lansoprazol gắn khoảng 97% với protein huyết tương. Tỷ lệ gắn protein không thay đổi đáng kể trong phạm vi nồng độ điều trị được nghiên cứu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Lansoprazol được chuyển hóa mạnh tại gan thông qua CYP2C19 và CYP3A4. Các chất chuyển hóa chính trong huyết tương gồm dẫn xuất hydroxyl hóa, sulfinyl và sulfone; chúng có rất ít hoặc không có hoạt tính ức chế tiết acid đáng kể trong tuần hoàn.
Trong môi trường acid tại ống tiết của tế bào thành, lansoprazol được chuyển thành dạng có hoạt tính để tác động lên bơm proton.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Không phát hiện đáng kể lansoprazol dạng không đổi trong nước tiểu. Sau khi dùng thuốc đánh dấu phóng xạ, khoảng một phần ba lượng phóng xạ được thu hồi qua nước tiểu và khoảng hai phần ba qua phân, cho thấy có sự bài tiết đáng kể qua mật.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải huyết tương trung bình khoảng 1,5 ± 1 giờ ở người khỏe mạnh. Thời gian bán thải có thể kéo dài ở người cao tuổi và người suy gan, nhưng thuốc thường không tích lũy đáng kể khi dùng một lần mỗi ngày ở người có chức năng gan bình thường. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng của lansoprazol trong nhãn thuốc tham chiếu. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng dược động học gồm:
- Thức ăn: dùng sau ăn làm giảm đáng kể mức độ hấp thu.
- Kiểu hình CYP2C19: người chuyển hóa kém có thể có nồng độ thuốc cao hơn.
- Tuổi cao: độ thanh thải giảm và thời gian bán thải có thể kéo dài.
- Suy gan: mức phơi nhiễm và thời gian bán thải tăng, đặc biệt ở suy gan nặng.
- Thuốc cảm ứng enzym như rifampin hoặc St. John’s wort có thể làm giảm nồng độ lansoprazol.
- Voriconazole có thể làm tăng mức phơi nhiễm lansoprazol.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Lansoprazol
Lansoprazol thuộc nhóm PPI, mã ATC A02BC03. Khác với thuốc đối kháng thụ thể histamin H2, lansoprazol tác động trực tiếp vào giai đoạn cuối của quá trình tiết acid bằng cách ức chế H+/K+-ATPase tại tế bào thành dạ dày.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Sau khi được hấp thu, lansoprazol đi vào tế bào thành dạ dày và tập trung trong môi trường acid của ống tiết. Tại đây, thuốc được chuyển thành dạng có hoạt tính và ức chế H+/K+-ATPase trên bề mặt tiết của tế bào thành. Quá trình này chặn bước cuối cùng của hoạt động sản xuất acid, làm giảm cả tiết acid cơ bản và tiết acid do kích thích.
Lansoprazol không có tác dụng kháng cholinergic hoặc đối kháng trực tiếp với thụ thể histamin H2.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Lansoprazol làm giảm lượng acid và tăng pH trong dạ dày theo mức liều. Tác dụng ức chế acid tăng lên trong những ngày đầu dùng liên tục, do ngày càng có nhiều bơm proton đang hoạt động bị ức chế.
Tác dụng giảm tiết acid có thể kéo dài hơn nhiều so với thời gian thuốc tồn tại trong huyết tương. Tuy nhiên, mức độ cải thiện triệu chứng và thời gian lành tổn thương khác nhau giữa từng người.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Lansoprazol
Theo nhãn DailyMed, các chỉ định ở người lớn gồm:
- Điều trị ngắn hạn loét tá tràng đang hoạt động.
- Phối hợp kháng sinh để diệt H. pylori và giảm nguy cơ tái phát loét tá tràng.
- Duy trì tình trạng lành của loét tá tràng.
- Điều trị ngắn hạn loét dạ dày lành tính đang hoạt động.
- Làm lành loét dạ dày liên quan đến NSAID khi người bệnh tiếp tục dùng NSAID.
- Giảm nguy cơ loét dạ dày liên quan NSAID ở người có tiền sử loét và cần tiếp tục NSAID.
- Điều trị triệu chứng GERD.
- Điều trị viêm thực quản ăn mòn.
- Duy trì tình trạng lành của viêm thực quản ăn mòn.
- Điều trị tình trạng tăng tiết acid bệnh lý, bao gồm hội chứng Zollinger–Ellison.
Ở trẻ từ 1–17 tuổi, nhãn tham chiếu bao gồm điều trị ngắn hạn GERD có triệu chứng và viêm thực quản ăn mòn theo nhóm tuổi phù hợp.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin sau được trích từ nhãn thuốc chính thức và không phải liều cá nhân hóa:
Người lớn:
- Loét tá tràng đang hoạt động: 15 mg một lần mỗi ngày trong 4 tuần.
- Duy trì lành loét tá tràng: 15 mg một lần mỗi ngày.
- Loét dạ dày lành tính: 30 mg một lần mỗi ngày, tối đa 8 tuần.
- Làm lành loét liên quan NSAID: 30 mg một lần mỗi ngày trong 8 tuần.
- Giảm nguy cơ loét liên quan NSAID: 15 mg một lần mỗi ngày, tối đa 12 tuần.
- GERD có triệu chứng: 15 mg một lần mỗi ngày, tối đa 8 tuần.
- Viêm thực quản ăn mòn: 30 mg một lần mỗi ngày, tối đa 8 tuần; bác sĩ có thể cân nhắc thêm một đợt ở trường hợp chưa lành.
- Duy trì lành viêm thực quản ăn mòn: 15 mg một lần mỗi ngày.
- Hội chứng Zollinger–Ellison và tăng tiết acid bệnh lý: liều khởi đầu trên nhãn là 60 mg một lần mỗi ngày; liều phải được bác sĩ điều chỉnh. Tổng liều trên 120 mg/ngày được chia nhiều lần.
Phác đồ H. pylori trên nhãn:
- Phác đồ ba thuốc: lansoprazol 30 mg hai lần mỗi ngày, amoxicillin 1 g hai lần mỗi ngày và clarithromycin 500 mg hai lần mỗi ngày trong 10 hoặc 14 ngày.
- Phác đồ hai thuốc trên nhãn: lansoprazol 30 mg ba lần mỗi ngày và amoxicillin 1 g ba lần mỗi ngày trong 14 ngày.
Hướng dẫn ACG năm 2024 không khuyến cáo dùng phác đồ có clarithromycin theo kinh nghiệm khi chưa chứng minh vi khuẩn nhạy với kháng sinh này. Việc lựa chọn phác đồ phải dựa trên tiền sử dùng kháng sinh, tình hình kháng thuốc, dị ứng và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
Trẻ em:
- Từ 1–11 tuổi, cân nặng không quá 30 kg: 15 mg một lần mỗi ngày, tối đa 12 tuần.
- Từ 1–11 tuổi, cân nặng trên 30 kg: 30 mg một lần mỗi ngày, tối đa 12 tuần.
- Từ 12–17 tuổi: GERD không ăn mòn 15 mg một lần mỗi ngày; viêm thực quản ăn mòn 30 mg một lần mỗi ngày, tối đa 8 tuần.
Không tự áp dụng liều trên, đặc biệt đối với trẻ em, phác đồ kháng sinh hoặc tình trạng tăng tiết acid bệnh lý.
Uống lansoprazol trước bữa ăn. Viên nang giải phóng chậm cần được nuốt nguyên; không nghiền, nhai hoặc làm vỡ các hạt bao tan trong ruột.
Đối với người khó nuốt, một số viên nang theo nhãn DailyMed có thể được mở và rắc nguyên hạt lên một lượng nhỏ thức ăn mềm được chỉ định trong tờ hướng dẫn, sau đó nuốt ngay mà không nhai. Cách này không được tự động áp dụng cho mọi sản phẩm.
Các lưu ý khác:
- Dùng lansoprazol ít nhất 30 phút trước sucralfate.
- Có thể dùng thuốc kháng acid đồng thời nếu bác sĩ hoặc dược sĩ cho phép.
- Nếu quên liều, dùng khi nhớ ra trừ khi gần đến liều kế tiếp; không dùng hai liều cùng lúc.
- Không mở, nghiền hoặc pha thuốc theo cách không có trong hướng dẫn của đúng sản phẩm.
Điều trị ngắn hạn thông thường không có một lịch xét nghiệm bắt buộc chung cho mọi người bệnh. Bác sĩ có thể theo dõi dựa trên triệu chứng, chẩn đoán và thời gian dùng thuốc.
Khi dùng kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ, có thể cần đánh giá:
- Magnesi, calci và kali máu, đặc biệt khi dùng cùng digoxin hoặc thuốc lợi tiểu.
- Vitamin B12 khi dùng hằng ngày kéo dài, nhất là trên 3 năm hoặc có biểu hiện thiếu hụt.
- Chức năng thận khi có giảm lượng nước tiểu, tiểu máu, phù hoặc nghi viêm thận kẽ.
- Nguy cơ loãng xương và gãy xương ở người dùng liều cao hoặc kéo dài.
- INR và thời gian prothrombin khi phối hợp warfarin.
- Nồng độ hoặc độc tính của tacrolimus, digoxin hay methotrexate khi có chỉ định.
Trong điều trị H. pylori, hướng dẫn ACG nhấn mạnh cần xác nhận đã diệt vi khuẩn sau điều trị. Việc xét nghiệm thường được thực hiện ít nhất 4 tuần sau khi kết thúc kháng sinh và sau khi ngừng PPI ít nhất 2 tuần theo kế hoạch của bác sĩ.
Cảnh báo và lưu ý về Lansoprazol
Theo nhãn DailyMed, lansoprazol chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với lansoprazol hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
- Dùng đồng thời sản phẩm chứa rilpivirine do giảm hấp thu rilpivirine và nguy cơ mất đáp ứng điều trị HIV.
Khi lansoprazol được dùng trong phác đồ kháng sinh, phải xem xét thêm chống chỉ định của amoxicillin, clarithromycin hoặc thuốc phối hợp tương ứng.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận thường gặp nhất, với tỷ lệ ít nhất 1% trong thử nghiệm, gồm:
- Tiêu chảy.
- Đau bụng.
- Buồn nôn.
- Táo bón.
Các phản ứng khác đã được báo cáo gồm đau đầu, chóng mặt, đầy hơi, nôn, khô miệng, phát ban và thay đổi xét nghiệm chức năng gan. Tần suất và mối liên hệ nhân quả của một số phản ứng sau lưu hành chưa được xác định đầy đủ.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể bao gồm:
- Viêm thận kẽ cấp, có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong quá trình dùng PPI.
- Tiêu chảy liên quan Clostridioides difficile.
- Phản vệ hoặc phản ứng quá mẫn nặng.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc, DRESS hoặc ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp.
- Hạ magnesi máu, đôi khi kèm hạ calci, hạ kali, co giật hoặc rối loạn nhịp.
- Lupus ban đỏ da hoặc lupus hệ thống mới xuất hiện hay nặng lên.
- Tổn thương gan, viêm tụy hoặc rối loạn tế bào máu hiếm gặp.
- Gãy xương liên quan loãng xương khi dùng liều cao, nhiều lần trong ngày hoặc kéo dài.
Cần khám ngay khi có khó thở, sưng mặt, phát ban phỏng nước, tiêu chảy nhiều hoặc có máu, giảm lượng nước tiểu, co giật, hồi hộp, vàng da hoặc đau xương bất thường.
Cần lưu ý:
- Đáp ứng triệu chứng không loại trừ ung thư dạ dày. Cần đánh giá thêm khi có sụt cân không chủ ý, thiếu máu, nôn kéo dài, nuốt nghẹn, xuất huyết tiêu hóa hoặc triệu chứng tái phát.
- Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian phù hợp với chỉ định.
- PPI có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy liên quan C. difficile, đặc biệt ở người nằm viện hoặc có yếu tố nguy cơ.
- Dùng nhiều lần mỗi ngày hoặc kéo dài có thể liên quan tăng nguy cơ gãy xương.
- Điều trị hằng ngày lâu dài có thể gây giảm hấp thu vitamin B12.
- Hạ magnesi có thể xảy ra sau ít nhất vài tháng, thường gặp hơn khi điều trị kéo dài.
- Nguy cơ polyp tuyến đáy vị tăng khi dùng lâu dài, đặc biệt trên một năm.
- Lansoprazol có thể làm tăng chromogranin A và ảnh hưởng xét nghiệm khối u thần kinh nội tiết.
- PPI có thể gây kết quả dương tính giả trong một số xét nghiệm sàng lọc tetrahydrocannabinol trong nước tiểu.
Không tự duy trì thuốc chỉ vì triệu chứng giảm tạm thời.
Nhãn DailyMed ghi nhận một trường hợp dùng 600 mg lansoprazol không xuất hiện phản ứng bất lợi, nhưng dữ liệu quá liều vẫn hạn chế.
Lansoprazol không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách máu. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc; xử trí chủ yếu là theo dõi và điều trị hỗ trợ theo triệu chứng. Không tự gây nôn.
Đối với sản phẩm viên nang giải phóng chậm được tham chiếu trên DailyMed, bảo quản ở 20–25°C; mức dao động cho phép 15–30°C.
Điều kiện bảo quản có thể khác giữa các nhà sản xuất. Cần giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm, đóng kín và tuân theo nhãn của đúng sản phẩm đang sử dụng. Điều kiện bảo quản cụ thể của toàn bộ sản phẩm tại Việt Nam.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn tham chiếu phê duyệt lansoprazol cho điều trị ngắn hạn GERD có triệu chứng và viêm thực quản ăn mòn ở trẻ từ 1–17 tuổi với liều dựa trên tuổi, cân nặng và tình trạng bệnh.
Lansoprazol không được khuyến cáo điều trị GERD có triệu chứng ở trẻ từ 1 tháng đến dưới 1 tuổi vì thử nghiệm không chứng minh hiệu quả. Nghiên cứu trên động vật non còn ghi nhận nguy cơ dày van tim và thay đổi ở xương.
Không tự mở viên người lớn, chia hạt hoặc ước lượng liều cho trẻ.
Trong nghiên cứu lâm sàng, chưa ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc độ an toàn giữa người từ 65 tuổi trở lên và người trẻ hơn, nhưng không loại trừ khả năng nhạy cảm cao hơn ở một số người.
Ở người cao tuổi, độ thanh thải giảm và thời gian bán thải trung bình có thể kéo dài khoảng 50–100%, đến khoảng 1,9–2,9 giờ. Nhãn không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi. Cần cân nhắc bệnh đồng mắc, loãng xương, chức năng gan thận và thuốc phối hợp.
Dữ liệu quan sát hiện có không cho thấy rõ mối liên hệ giữa lansoprazol và dị tật bẩm sinh lớn, sẩy thai hoặc kết cục thai kỳ bất lợi, nhưng các nghiên cứu có hạn chế và không thể loại trừ hoàn toàn nguy cơ.
Dữ liệu động vật cho thấy khả năng ảnh hưởng đến sự phát triển xương của thai khi mức phơi nhiễm cao. Chỉ dùng trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt trội nguy cơ; không tự bắt đầu hoặc tiếp tục thuốc.
Chưa có dữ liệu trực tiếp đáng tin cậy về nồng độ lansoprazol trong sữa mẹ, ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến tiết sữa.
LactMed nhận định lượng thuốc trong sữa khó có khả năng gây hại đáng kể vì lansoprazol đã được sử dụng ở trẻ sơ sinh, nhưng bằng chứng trực tiếp ở phụ nữ cho con bú vẫn thiếu. Quyết định sử dụng cần cân nhắc nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ.
Ở người suy gan nhẹ hoặc trung bình, nhãn tham chiếu không yêu cầu điều chỉnh liều thường quy. Tuy nhiên, mức phơi nhiễm có thể tăng khoảng ba lần và thời gian bán thải kéo dài khoảng 4–5 giờ.
Ở người suy gan nặng Child–Pugh C, nhãn khuyến cáo 15 mg một lần mỗi ngày. Người suy gan không tự điều chỉnh liều; cần được bác sĩ đánh giá chỉ định, thời gian dùng và nguy cơ tương tác.
Dược động học của lansoprazol không thay đổi có ý nghĩa lâm sàng ở người suy thận nhẹ, trung bình hoặc nặng, nên nhãn tham chiếu không nêu yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên chức năng thận.
Tuy nhiên, lansoprazol có thể gây viêm thận kẽ cấp. Người bệnh cần ngừng tự sử dụng và được khám khi có giảm lượng nước tiểu, tiểu máu, sốt, phát ban hoặc phù.
Nhãn DailyMed không đưa ra hạn chế riêng đối với lái xe hoặc vận hành máy. Tuy nhiên, chóng mặt và một số triệu chứng thần kinh đã được báo cáo. Không lái xe hoặc vận hành máy nếu thuốc gây chóng mặt, buồn ngủ, nhìn bất thường hoặc giảm khả năng tập trung.
Tương tác thuốc của Lansoprazol
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Velpatasvir
Thuốc ức chế bơm proton làm giảm hấp thu velpatasvir; phối hợp nhìn chung không được khuyến cáo. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tăng pH dạ dày làm giảm độ tan của velpatasvir và giảm hấp thu. Ảnh hưởng: Có nguy cơ giảm phơi nhiễm và giảm hiệu quả điều trị HCV; mức ảnh hưởng phụ thuộc loại, liều, thức ăn và thời điểm dùng. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế. Nếu cần dùng, áp dụng hướng dẫn tương đương omeprazole 20 mg: dùng velpatasvir cùng thức ăn và trước PPI 4 giờ. | Theo dõi liều, thời điểm dùng và đáp ứng virus học. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Acid-reducing agents and PK tables | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Lansoprazol
Lansoprazol là thuốc ức chế bơm proton làm giảm tiết acid dạ dày bằng cách ức chế H+/K+-ATPase tại tế bào thành. Thuốc được dùng trong GERD, viêm thực quản ăn mòn, loét dạ dày–tá tràng và một số tình trạng tăng tiết acid theo chỉ định.
Lansoprazol nên được uống trước bữa ăn. Uống sau ăn có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu. Không nghiền hoặc nhai các hạt bao tan trong ruột; cần làm theo hướng dẫn của đúng dạng bào chế.
Lansoprazol không tự tiêu diệt H. pylori. Thuốc có thể là thành phần giảm acid trong phác đồ phối hợp kháng sinh. Hướng dẫn ACG năm 2024 không khuyến cáo tự dùng phác đồ clarithromycin theo kinh nghiệm khi chưa chứng minh vi khuẩn nhạy thuốc. Phác đồ phải do bác sĩ kê và cần xét nghiệm xác nhận diệt trừ sau điều trị.
Dùng kéo dài có thể cần thiết trong một số bệnh nhưng làm tăng nguy cơ thiếu magnesi, thiếu vitamin B12, gãy xương, polyp tuyến đáy vị và một số nhiễm khuẩn. Cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian phù hợp và được đánh giá định kỳ; không tự uống liên tục.
Cần khám sớm khi có khó thở, sưng mặt, phát ban phỏng nước, tiêu chảy kéo dài hoặc có máu, giảm lượng nước tiểu, phù, co giật, hồi hộp, vàng da, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, nuốt nghẹn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Những dấu hiệu này có thể liên quan phản ứng nghiêm trọng hoặc bệnh lý cần chẩn đoán thêm.

