Amoxicilin

Amoxicilin, tên tiếng Anh/INN là Amoxicillin, là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm penicillin phổ mở rộng. Thuốc ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn và chỉ có tác dụng với các nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm, không điều trị cảm lạnh hoặc các bệnh do virus. Tùy nhãn thuốc và hướng dẫn điều trị, Amoxicilin có thể được dùng trong một số nhiễm khuẩn tai–mũi–họng, hô hấp, tiết niệu, da–mô mềm, nhiễm Helicobacter pylori phối hợp thuốc khác, bệnh Lyme hoặc dự phòng viêm nội tâm mạc trong tình huống phù hợp. Đây là kháng sinh cần dùng đúng chỉ định, đúng liều và đủ thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ để hạn chế thất bại điều trị và kháng thuốc. Người bệnh không nên tự ý mua, dùng, ngừng hoặc dùng lại Amoxicilin từ đơn thuốc cũ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Amoxicilin là gì?: Kháng sinh beta-lactam nhóm penicillin/aminopenicillin, ức chế tổng hợp peptidoglycan thành tế bào vi khuẩn.
  • Mã ATC: J01CA04 — penicillins with extended spectrum.
  • Chỉ định chính: Nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm; SmPC UK liệt kê viêm xoang cấp do vi khuẩn, viêm họng/amiđan do liên cầu, đợt cấp viêm phế quản mạn/COPD, viêm phổi cộng đồng, viêm tai giữa cấp, viêm bàng quang cấp, viêm thận–bể thận cấp, nhiễm H. pylori phối hợp, bệnh Lyme và dự phòng viêm nội tâm mạc.
  • Không dùng cho bệnh gì?: Không điều trị nhiễm virus như cảm lạnh thông thường.
  • Đường dùng phổ biến: Đường uống; dạng viên nang, viên nén/viên nén bao phim, bột pha hỗn dịch uống.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Tiêu chảy, buồn nôn, phát ban; nhãn DailyMed cũng ghi nôn là phản ứng thường gặp trong thử nghiệm lâm sàng.
  • Tương tác cần nhớ: Probenecid, thuốc chống đông đường uống, allopurinol, tetracyclin/thuốc kìm khuẩn, methotrexate.
  • Lưu ý kháng thuốc: Chỉ dùng khi nhiễm khuẩn đã được chứng minh hoặc nghi ngờ mạnh; bỏ liều hoặc không hoàn tất liệu trình có thể làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc.

Hoạt chất Amoxicilin là gì?

Amoxicilin là kháng sinh penicillin bán tổng hợp dùng để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc không có tác dụng với virus và không nên dùng cho cảm lạnh, cúm hoặc viêm họng không do vi khuẩn nếu không có chỉ định y tế.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Amoxicilin

INN Amoxicillin

CAS 26787-78-0 Công thức C16H19N3O5S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Amoxicilin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Amoxicillin

Tên IUPAC

(2S,5R,6R)-6-[[(2R)-2-amino-2-(4-hydroxyphenyl)acetyl]amino]-3,3-dimethyl-7-oxo-4-thia-1-azabicyclo[3.2.0]heptane-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Amoxycillin; Amoxicillin trihydrate; Amoxicillin anhydrous; Amoxicilline; Amoxicilina. PubChem ghi Amoxicillin có công thức phân tử C16H19N3O5S và một số tên đồng nghĩa như amoxicillin, Amoxycillin, Amoxicillin anhydrous, Amoxicilline.

Tên viết tắt

AMX

Tên Latinh / tên dược điển

Amoxicillinum

Tên USAN

amoxicillin

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

26787-78-0

UNII

9EM05410Q9

PubChem CID

33613

RxNorm CUI

1297882

Công thức phân tử

C16H19N3O5S

Dược động học của Amoxicilin

Amoxicilin hấp thu nhanh và tốt qua đường uống, sinh khả dụng khoảng 70%, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1 giờ, gắn protein huyết tương khoảng 18%, thể tích phân bố biểu kiến khoảng 0,3–0,4 L/kg. Thuốc thải trừ chủ yếu qua thận, phần lớn dưới dạng không đổi trong nước tiểu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Amoxicilin hấp thu nhanh và tốt sau khi uống; thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 1 giờ. Hấp thu không bị ảnh hưởng bởi thức ăn theo SmPC UK.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống khoảng 70%. Trong khoảng liều 250–3000 mg, sinh khả dụng tăng tuyến tính theo liều tính theo Cmax và AUC.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 18% amoxicilin trong huyết tương gắn protein; thể tích phân bố biểu kiến khoảng 0,3–0,4 L/kg. Thuốc được tìm thấy trong nhiều mô/dịch như túi mật, mô bụng, da, mỡ, cơ, dịch hoạt dịch, dịch phúc mạc, mật và mủ; phân bố vào dịch não tủy không đầy đủ. Amoxicilin qua nhau thai và có thể phát hiện trong sữa mẹ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Amoxicilin được thải một phần qua nước tiểu dưới dạng penicilloic acid không hoạt tính, với lượng tương đương khoảng 10–25% liều ban đầu.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ chính là thận. Khoảng 60–70% amoxicilin được thải trừ dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong 6 giờ đầu sau một liều 250 mg hoặc 500 mg; các nghiên cứu ghi nhận 50–85% liều được bài tiết qua nước tiểu trong 24 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình khoảng 1 giờ ở người khỏe mạnh.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần trung bình khoảng 25 L/giờ ở người khỏe mạnh. Tổng thanh thải huyết thanh giảm tương ứng với mức giảm chức năng thận.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Chức năng thận là yếu tố quan trọng: thanh thải amoxicilin giảm khi chức năng thận giảm. Probenecid làm chậm thải trừ amoxicilin bằng cách giảm bài tiết ống thận. Ở trẻ sơ sinh và trẻ rất nhỏ, đường thải trừ qua thận chưa trưởng thành nên khoảng cách dùng thuốc cần thận trọng; ở người cao tuổi, cần chú ý vì suy giảm chức năng thận thường gặp hơn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Amoxicilin

Amoxicilin thuộc nhóm kháng khuẩn beta-lactam, penicillin phổ mở rộng, ATC J01CA04. Trong phân loại WHO AWaRe, Amoxicillin được xếp nhóm Access.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Amoxicilin ức chế một hoặc nhiều enzyme tham gia sinh tổng hợp peptidoglycan của thành tế bào vi khuẩn, thường gọi là penicillin-binding proteins. Ức chế tổng hợp peptidoglycan làm yếu thành tế bào và thường dẫn đến ly giải, chết tế bào vi khuẩn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng của amoxicilin liên quan đến thời gian nồng độ thuốc duy trì trên nồng độ ức chế tối thiểu của vi khuẩn, gọi là T>MIC. SmPC UK nêu T>MIC là yếu tố quyết định chính của hiệu quả đối với amoxicilin.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Amoxicilin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Amoxicilin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Amoxicilin

Tương tác đáng chú ý gồm:

  • Probenecid: không khuyến cáo dùng cùng vì làm giảm bài tiết ống thận của amoxicilin, có thể làm tăng và kéo dài nồng độ thuốc trong máu.
  • Thuốc chống đông đường uống như warfarin/acenocoumarol: đã có báo cáo tăng INR; cần theo dõi thời gian prothrombin/INR khi phối hợp.
  • Allopurinol: dùng đồng thời có thể tăng khả năng phản ứng da dị ứng.
  • Tetracyclin và thuốc kìm khuẩn khác: có thể cản trở tác dụng diệt khuẩn của amoxicilin.
  • Methotrexate: penicillin có thể làm giảm thải trừ methotrexate và tăng nguy cơ độc tính. Người bệnh nên đưa danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm bổ sung và thảo dược cho bác sĩ/dược sĩ kiểm tra trước khi dùng.

Thắc mắc về hoạt chất Amoxicilin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 23 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *