Allylestrenol là một progestogen tổng hợp dùng đường uống, có hoạt tính tương tự progesterone và từng được sử dụng trong một số tình huống sản khoa như dọa sảy thai, sảy thai tái diễn hoặc dọa sinh non theo từng nhãn thuốc cụ thể. Đây là thuốc nội tiết, không phải sản phẩm tự dùng. Việc sử dụng Allylestrenol trong thai kỳ cần được bác sĩ sản phụ khoa đánh giá nguyên nhân, tuổi thai, tình trạng thai, nguy cơ cho mẹ và các lựa chọn điều trị hiện hành. Một số hướng dẫn hiện đại về sảy thai tái diễn tập trung vào progesterone/progestogen trong nhóm bệnh nhân chọn lọc, không đồng nghĩa mọi trường hợp ra huyết khi mang thai đều cần Allylestrenol. Bài viết này cung cấp thông tin y khoa trung lập, không khuyến khích tự mua hoặc tự dùng thuốc.
Nội dung chính
- Allylestrenol là gì?: Allylestrenol là progestogen/progestin tổng hợp, tác động lên hệ nội tiết sinh dục.
- Mã ATC: G03DC01; WHO ATC/DDD ghi DDD đường uống là 10 mg. ([FHI][1])
- Dạng dùng thường gặp: Viên nén đường uống, thường gặp hàm lượng 5 mg trong một số biệt dược. ([Pharmog][2])
- Có tự dùng khi dọa sảy thai không?: Không. Đây là thuốc kê đơn; cần khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn điều trị phù hợp. ([Pharmog][2])
- Bằng chứng hiện nay ra sao?: Một số nghiên cứu đánh giá Allylestrenol trong hỗ trợ hoàng thể hoặc dọa sảy thai, nhưng hiệu quả cần hiểu theo bối cảnh nghiên cứu và không dùng để tự điều trị. ([PubMed][3])
Hoạt chất Allylestrenol là gì?
Allylestrenol là progestogen tổng hợp dùng đường uống, có tác dụng liên quan progesterone và được sử dụng trong một số tình huống sản khoa theo từng nhãn thuốc. ([DrugBank][7])
Allylestrenol
INN Allylestrenol; Allylestrenol là tên INN/JAN được KEGG ghi nhận. ([KEGG][4])
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Allylestrenol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Allylestrenol; Allylestrenol là tên INN/JAN được KEGG ghi nhận. ([KEGG][4]) |
| Tên IUPAC | (8R,9S,10R,13S,14S,17R)-13-methyl-17-prop-2-enyl-2,3,6,7,8,9,10,11,12,14,15,16-dodecahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-17-ol |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Allyloestrenol; allyl estrenol; 17α-allylestr-4-en-17β-ol; 3-deketo-17α-allyl-19-nortestosterone; Org AL-25; SC-6393. ([PubChem][5]) |
| Tên Latinh / tên dược điển | Allylestrenolum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 432-60-0 |
|---|---|
| UNII | I47VB5DZ8O |
| PubChem CID | 235905 |
| RxNorm CUI | 525 |
| Công thức phân tử | C21H32O |
Dược động học của Allylestrenol
Allylestrenol dùng đường uống; dữ liệu dược động học công khai còn hạn chế và phụ thuộc từng chế phẩm. Tài liệu Turifast được đăng lại ghi thuốc được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh huyết thanh thường trong khoảng 2 giờ, gắn với protein huyết thanh và được chuyển hóa ở gan. ([Pharmog][2])
Giai đoạn I: Hấp thu
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi Allylestrenol được hấp thu ở đường tiêu hóa, nồng độ huyết thanh đỉnh thường đạt trong vòng 2 giờ; tác động của thức ăn lên hấp thu chưa được biết. ([Pharmog][2])
Giai đoạn II: Phân bố
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi Allylestrenol gắn với albumin và SHBG trong huyết thanh; mức SHBG có thể thay đổi giữa các cá thể. ([Pharmog][2])
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi Allylestrenol được chuyển hóa ở gan thành pregnandiol bất hoạt. ([Pharmog][2])
Giai đoạn IV: Thải trừ
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi các chất chuyển hóa trong nước tiểu chủ yếu liên hợp với acid glucuronic. ([Pharmog][2])
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
. Các yếu tố cần được bác sĩ cân nhắc gồm chức năng gan, bệnh lý kèm theo, thai kỳ, thuốc dùng đồng thời và nguy cơ tương tác với thuốc cảm ứng enzyme.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Allylestrenol
Allylestrenol thuộc nhóm progestin/progestogen, dẫn xuất estrene trong ATC. KEGG ghi Allylestrenol là progesterone receptor agonist và thuốc điều trị tăng sản tuyến tiền liệt trong bối cảnh phân loại của Nhật Bản. ([KEGG][8])
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính liên quan hoạt tính progestogen: tác động lên thụ thể progesterone và hỗ trợ môi trường nội mạc tử cung trong bối cảnh thiếu hụt progesterone hoặc hỗ trợ hoàng thể. Tài liệu Turifast được đăng lại mô tả Allylestrenol tương tự progesterone tự nhiên, giúp tử cung chuẩn bị tiếp nhận trứng đã thụ tinh và ức chế nhu động tử cung. ([Pharmog][2])
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Allylestrenol có hoạt tính progestogen. Tài liệu Turifast được đăng lại nêu thuốc không có tác dụng androgen và estrogen đáng kể, đồng thời có tác dụng dưỡng thai trên nội mạc tử cung trong mô tả dược lực học của sản phẩm. ([Pharmog][2])
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Allylestrenol
Các chỉ định thường được nêu trong một số tài liệu sản phẩm gồm dọa sảy thai, sảy thai tái diễn và dọa sinh non; tuy nhiên cần hiểu đây là thông tin theo từng thuốc/nhãn cụ thể và không phải khuyến cáo dùng cho mọi trường hợp. Tài liệu Turifast được đăng lại nêu các chỉ định này hiện không còn được khuyến cáo, trừ trường hợp dọa sảy thai do thiếu progesterone. ([Pharmog][2])
Allylestrenol đã được nghiên cứu trong hỗ trợ hoàng thể ở kỹ thuật hỗ trợ sinh sản; một nghiên cứu hồi cứu có ghép điểm xu hướng trên 3.375 chu kỳ ART báo cáo Allylestrenol có tỷ lệ thai lâm sàng và kết cục thai kỳ tương tự dydrogesterone, nhưng đây là nghiên cứu quan sát, không dùng để tự suy ra chỉ định cá nhân. ([PubMed][3]) Allylestrenol cũng từng được nghiên cứu/ứng dụng tại Nhật trong tăng sản lành tính tuyến tiền liệt; PubMed có nghiên cứu về hiệu quả ở bệnh nhân BPH, nhưng đây không phải chỉ định sản khoa và không nên áp dụng ngoài phác đồ được phê duyệt tại địa phương. ([PubMed][9])
Liều dùng và cách sử dụng
Liều phải theo đơn bác sĩ và tờ hướng dẫn sử dụng của chế phẩm cụ thể. MIMS Malaysia ghi dọa sảy thai: 5 mg, ngày 3 lần trong 5–7 ngày và có thể kéo dài nếu cần; sảy thai tái diễn: 5–10 mg/ngày từ khi xác nhận có thai theo từng tình huống lâm sàng. Đây chỉ là dữ liệu tham khảo từ cơ sở dữ liệu thuốc, không phải khuyến nghị tự dùng. ([MIMS][10])
Dùng đường uống. Có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn; nếu khó chịu tiêu hóa có thể dùng cùng bữa ăn theo MIMS. Không tự ý tăng liều, giảm liều, ngừng thuốc hoặc phối hợp với thuốc nội tiết khác nếu chưa hỏi bác sĩ/dược sĩ. ([MIMS][10])
Cần theo dõi triệu chứng lâm sàng, ra huyết âm đạo, đau bụng, dấu hiệu dị ứng, tác dụng phụ và tình trạng thai theo chỉ định bác sĩ. Tài liệu Turifast được đăng lại khuyến cáo kiểm tra glucose máu thường xuyên ở phụ nữ có thai bị đái tháo đường vì thuốc có thể làm giảm dung nạp glucose. ([Pharmog][2])
Cảnh báo và lưu ý về Allylestrenol
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi chống chỉ định gồm rối loạn chức năng gan, hội chứng Dubin-Johnson, hội chứng Rotor, tiền sử nhiễm độc huyết hoặc herpes thai kỳ. MIMS Malaysia cũng nêu chống chỉ định là quá mẫn và suy gan. ([Pharmog][2])
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi các tác dụng không mong muốn gồm bí đái, buồn nôn, nhức đầu; đồng thời yêu cầu thông báo cho bác sĩ những tác dụng không mong muốn gặp phải khi sử dụng thuốc. ([Pharmog][2])
. Người dùng cần đi khám ngay nếu có phản ứng dị ứng nặng, khó thở, phù mặt/môi, vàng da, đau bụng dữ dội, ra huyết nhiều, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, đau/ngưng sưng một bên chân hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nghiêm trọng nào khi đang dùng thuốc nội tiết.
Allylestrenol chỉ dùng theo đơn. Cần thận trọng ở người bệnh gan, tiền sử rối loạn dung nạp glucose/đái tháo đường, bệnh tim thận hoặc có triệu chứng bất thường trong thai kỳ. Người đang mang thai ra huyết không nên tự uống Allylestrenol vì cần loại trừ các nguyên nhân cần xử trí khác như thai ngoài tử cung, thai lưu, bất thường nhiễm sắc thể, nhiễm trùng hoặc bệnh lý sản khoa khác.
. Nếu dùng quá liều hoặc uống nhầm liều cao, cần liên hệ bác sĩ, dược sĩ hoặc cơ sở y tế. Không tự gây nôn hoặc tự dùng thuốc khác để xử trí nếu chưa được hướng dẫn.
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi bảo quản nơi khô, tránh ánh sáng, nhiệt độ dưới 30°C. Điều kiện bảo quản cuối cùng cần theo nhãn của từng sản phẩm. ([Pharmog][2])
Đối tượng đặc biệt
. Allylestrenol không phải thuốc tự dùng cho trẻ em; mọi sử dụng ở tuổi vị thành niên hoặc trẻ em phải theo chuyên khoa phù hợp.
. Nếu dùng trong bối cảnh tăng sản tuyến tiền liệt lành tính tại một số thị trường, người cao tuổi cần được bác sĩ đánh giá nguy cơ nội tiết, chức năng gan thận, bệnh tim mạch, thuốc đang dùng và tác dụng phụ sinh dục.
Allylestrenol từng được dùng trong một số tình huống sản khoa, nhưng chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định sau khi đánh giá nguyên nhân và lợi ích–nguy cơ. Tài liệu Turifast được đăng lại ghi phụ nữ có thai chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ. ([Pharmog][2])
Cần cân nhắc khi sử dụng và chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ. Tài liệu Turifast được đăng lại nêu phụ nữ cho con bú cần cân nhắc khi dùng. ([Pharmog][2])
Chống chỉ định hoặc cần tránh dùng trong rối loạn chức năng gan theo tài liệu Turifast và MIMS. Không tự dùng Allylestrenol nếu có bệnh gan, vàng da, hội chứng Dubin-Johnson hoặc Rotor. ([Pharmog][2])
. Người có bệnh thận, phù, tăng huyết áp hoặc bệnh lý tim mạch cần hỏi bác sĩ trước khi dùng thuốc nội tiết.
Tài liệu Turifast được đăng lại ghi chưa có báo cáo nghiên cứu về ảnh hưởng trên người lái xe và vận hành máy móc. Nếu có nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc khó chịu, nên tránh lái xe/vận hành máy cho đến khi ổn định. ([Pharmog][2])
Tương tác thuốc của Allylestrenol
Tài liệu Turifast được đăng lại khuyến cáo cẩn thận khi dùng đồng thời với thuốc cảm ứng enzyme vì các thuốc này có thể làm giảm hiệu quả của Allylestrenol. Danh sách thuốc tương tác cụ thể theo chế phẩm. ([Pharmog][2])
Thắc mắc về hoạt chất Allylestrenol
Allylestrenol là progestogen tổng hợp dùng đường uống, thuộc nhóm thuốc nội tiết. Thuốc từng được sử dụng trong một số tình huống sản khoa như dọa sảy thai, sảy thai tái diễn hoặc dọa sinh non theo từng nhãn thuốc, nhưng không được tự dùng khi chưa có chỉ định bác sĩ. ([DrugBank][7])
Có. Tài liệu Turifast được đăng lại ghi Allylestrenol thuộc nhóm thuốc kê đơn ETC và “chỉ dùng theo sự kê đơn của thầy thuốc”. ([Pharmog][2])
Không có thuốc nào được cam kết giữ thai chắc chắn trong mọi trường hợp. Hiệu quả phụ thuộc nguyên nhân dọa sảy thai, tình trạng thai, tuổi thai, bệnh nền của mẹ và chỉ định cụ thể. Người mang thai ra huyết hoặc đau bụng cần khám chuyên khoa, không tự dùng Allylestrenol.
Tác dụng không mong muốn được ghi trong tài liệu Turifast gồm bí đái, buồn nôn và nhức đầu. Nếu có dấu hiệu dị ứng, vàng da, ra huyết nhiều, đau bụng dữ dội hoặc triệu chứng bất thường, cần liên hệ bác sĩ. ([Pharmog][2])
Allylestrenol dùng đường uống và liều phải theo đơn. MIMS ghi một số liều tham khảo như 5 mg, ngày 3 lần trong dọa sảy thai, nhưng liều thực tế phải do bác sĩ quyết định theo tình trạng lâm sàng và sản phẩm cụ thể. ([MIMS][10])

