Amoni Clorua

Amoni Clorua, tên tiếng Anh là Ammonium chloride, là một muối vô cơ có công thức NH4Cl. Trong y khoa, hoạt chất này được ghi nhận chủ yếu như một chất acid hóa toàn thân/acid hóa nước tiểu và từng được dùng như thành phần long đờm trong một số chế phẩm ho. Với dạng tiêm, nhãn thuốc của Pfizer/Hospira nêu Amoni Clorua sau khi pha loãng trong natri clorid đẳng trương có thể được chỉ định trong tình trạng hạ clo máu và nhiễm kiềm chuyển hóa. Đây là hoạt chất cần dùng thận trọng vì có nguy cơ gây nhiễm toan chuyển hóa, độc tính amoniac và phản ứng tại vị trí truyền nếu dùng không đúng cách. Bài viết này cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, kê đơn hoặc hướng dẫn dùng thuốc của bác sĩ/dược sĩ. ([Pfizer Labeling][1])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Amoni Clorua / Ammonium chloride
  • Công thức: NH4Cl hoặc ClH4N
  • Bản chất: Muối vô cơ của ion ammonium và chloride
  • Nhóm dược lý: Chất acid hóa toàn thân/acid hóa nước tiểu; có tác dụng long đờm được ghi nhận trong MeSH
  • ATC: B05XA04; G04BA01
  • Chỉ định được ghi nhận rõ từ nhãn dạng tiêm: Hạ clo máu và nhiễm kiềm chuyển hóa sau khi pha loãng trong natri clorid đẳng trương
  • Chống chỉ định quan trọng: Suy thận nặng, suy gan nặng; một số tình huống nhiễm kiềm do nôn mất HCl kèm mất natri
  • Rủi ro nổi bật: Nhiễm toan chuyển hóa, độc tính amoniac, kích ứng/tổn thương đường truyền, rối loạn nhịp, co giật, hôn mê khi độc tính/quá liều
  • Lưu ý: Không tự ý dùng, không tự pha truyền, không tự tăng/giảm liều; cần theo dõi acid-base, bicarbonate, điện giải và dấu hiệu độc tính khi dùng dạng tiêm

Hoạt chất Amoni Clorua là gì?

Amoni Clorua là muối vô cơ NH4Cl, được dùng trong y khoa như một chất acid hóa trong một số tình trạng rối loạn cân bằng acid-base và được ghi nhận có tác dụng long đờm trong một số nguồn dược lý. ([NCBI][3])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Amoni Clorua

INN Ammonium chloride

CAS 12125-02-9 Công thức NH4Cl

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Amoni Clorua

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ammonium chloride

Tên IUPAC

azanium chloride

Tên hóa học khác

Ammonium muriate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ammonium muriate; ammonium chloride; chloride, ammonium; sal ammoniac; salmiac; azanium chloride. NCBI MeSH ghi nhận các entry term “Chloride, Ammonium”, “Sal Ammoniac”, “Ammoniac, Sal”; PubChem ghi nhận ammonium chloride, ammonium muriate và CAS 12125-02-9. ([NCBI][3])

Tên Latinh / tên dược điển

Ammonii chloridum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

12125-02-9

UNII

01Q9PC255D

PubChem CID

25517

RxNorm CUI

712

Công thức phân tử

NH4Cl

Dược động học của Amoni Clorua

Dữ liệu dược động học định lượng đầy đủ như Cmax, AUC, thể tích phân bố, độ thanh thải và thời gian bán thải. Theo nhãn thuốc, tác dụng điều trị của Amoni Clorua phụ thuộc vào khả năng thận sử dụng ammonium trong thải trừ các anion cố định và khả năng gan chuyển ammonia thành urea, từ đó giải phóng ion hydrogen và chloride vào dịch ngoại bào. ([Pfizer Labeling][1])

Giai đoạn I: Hấp thu

.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

. Một báo cáo ca nhi khoa về dùng đường enteral nêu sinh khả dụng Amoni Clorua chưa rõ và việc tính liều enteral dựa trên giả định từ liều tĩnh mạch không đủ để khái quát cho thực hành thường quy. ([PMC][6])

Giai đoạn II: Phân bố

.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Theo nhãn thuốc, ammonia được gan chuyển thành urea; quá trình này góp phần giải phóng H+ và Cl− vào dịch ngoại bào. Dữ liệu định lượng về chuyển hóa ở người. ([Pfizer Labeling][1])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Tác dụng của Amoni Clorua liên quan đến thận trong duy trì cân bằng acid-base và thải trừ các anion cố định. Dữ liệu định lượng về thải trừ của hoạt chất. ([Pfizer Labeling][1])

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy gan nặng và suy thận nặng là yếu tố an toàn đặc biệt quan trọng vì nhãn thuốc chống chỉ định Amoni Clorua ở các đối tượng này. Cần thận trọng ở người có CO2 toàn phần và base đệm cao do nhiễm toan hô hấp nguyên phát. ([Pfizer Labeling][1])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Amoni Clorua

Amoni Clorua thuộc nhóm chất acid hóa toàn thân/acid hóa nước tiểu. Trong phân loại ATC, hoạt chất này được xếp ở B05XA04 trong nhóm dung dịch điện giải và G04BA01 trong nhóm acidifiers tiết niệu. ([FHI][2])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong cơ thể, ion ammonium tham gia duy trì cân bằng acid-base. Khi mất ion hydrogen và giảm chloride huyết thanh, bicarbonate có thể tăng và gây nhiễm kiềm chuyển hóa. Amoni Clorua cung cấp chloride và thông qua chuyển hóa ở gan, giải phóng hydrogen ion, giúp điều chỉnh tình trạng kiềm trong bối cảnh được chỉ định và theo dõi phù hợp. ([Pfizer Labeling][1])

Với vai trò long đờm, Amoni Clorua được mô tả có thể gây kích thích niêm mạc phế quản, làm tăng dịch tiết đường hô hấp và hỗ trợ khạc đờm; tuy nhiên việc sử dụng phải dựa trên nhãn sản phẩm và đánh giá của chuyên gia y tế. ([DrugBank][7])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dược lực học chính là acid hóa toàn thân/ngoại bào và cung cấp chloride trong tình trạng phù hợp. Tác dụng này có thể làm giảm bicarbonate huyết thanh nếu dùng đúng chỉ định, nhưng cũng có nguy cơ gây nhiễm toan chuyển hóa khi dùng quá mức hoặc dùng ở người không phù hợp. ([Pfizer Labeling][1])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Amoni Clorua

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Amoni Clorua

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Amoni Clorua

Thông tin tương tác thuốc trong nhãn Pfizer/Hospira.

Về nguyên lý dược động học, acid hóa nước tiểu có thể làm thay đổi thải trừ một số thuốc là acid/base yếu. Một tổng quan về cân bằng acid-base nêu acid hóa nước tiểu bằng Amoni Clorua có thể làm tăng thải trừ amphetamine, một thuốc base yếu. Người bệnh đang dùng thuốc khác, đặc biệt thuốc tác động thần kinh, thuốc lợi tiểu, thuốc ảnh hưởng acid-base hoặc thuốc có khoảng điều trị hẹp, cần hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng. ([PMC][9])

Thắc mắc về hoạt chất Amoni Clorua

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 9 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *