Acid Aspartic

Acid Aspartic, hay axit aspartic/aspartic acid, là một acid amin không thiết yếu mà cơ thể người có thể tự tổng hợp trong điều kiện sinh lý bình thường. Dạng L-aspartic acid tham gia cấu trúc protein và các quá trình chuyển hóa như chu trình ure, chuyển amin và vận chuyển chất khử qua hệ malate-aspartate. Dạng D-aspartic acid thường được quảng bá trong thực phẩm bổ sung liên quan testosterone hoặc sinh sản nam, nhưng bằng chứng trên người còn hạn chế và không nhất quán; một tổng quan hệ thống năm 2017 kết luận dữ liệu ở người còn thưa và chất lượng nghiên cứu còn hạn chế. Acid Aspartic có thể là thành phần của dung dịch acid amin kê đơn dùng trong dinh dưỡng tĩnh mạch, nhưng không nên tự ý dùng để điều trị bệnh hoặc tăng nội tiết tố. ([PubChem][1])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Acid Aspartic là gì?: Một acid amin không thiết yếu; dạng sinh lý phổ biến là L-aspartic acid/aspartate. ([PubChem][1])
  • Có phải thuốc không?: Bản thân Acid Aspartic có thể là thành phần trong dung dịch acid amin kê đơn dùng đường tĩnh mạch; sản phẩm bổ sung chứa D-aspartic acid không nên được xem là thuốc điều trị bệnh. ([DailyMed][2])
  • Chỉ định được phê duyệt: Trong nhãn Aminosyn II, L-aspartic acid là một thành phần của dung dịch acid amin dùng làm nguồn nitrogen trong hỗ trợ dinh dưỡng khi người bệnh không thể/không nên dùng đường tiêu hóa hoặc hấp thu protein bị suy giảm. ([DailyMed][2])
  • Testosterone/sinh sản nam: Dữ liệu D-aspartic acid ở người còn không nhất quán; nghiên cứu trên nam tập kháng lực ghi nhận 3 g/ngày không làm tăng testosterone, 6 g/ngày làm giảm testosterone toàn phần và tự do trong 14 ngày. ([PubMed][3])
  • Không nên tự dùng: Không tự ý dùng Acid Aspartic/D-aspartic acid để tăng testosterone, điều trị vô sinh, tăng cơ hoặc điều trị bệnh nếu chưa được chuyên gia y tế đánh giá.
  • Field thiếu dữ liệu: Các thông tin chưa có nguồn chính thức hoặc chưa chắc chắn được ghi “”.

Hoạt chất Acid Aspartic là gì?

Acid Aspartic là một acid amin nội sinh, không thiết yếu, có vai trò trong cấu trúc protein và chuyển hóa nitrogen. Trong cơ thể, dạng L-aspartic acid/aspartate là dạng liên quan trực tiếp đến protein và chuyển hóa sinh lý; dạng D-aspartic acid là đồng phân khác, được nghiên cứu về vai trò thần kinh-nội tiết nhưng chưa đủ căn cứ để xem là thuốc tăng testosterone hoặc thuốc điều trị vô sinh. ([PubChem][1])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid Aspartic

INN Aspartic acid; L-Aspartic acid; D-Aspartic acid. PubChem ghi nhận L-aspartic acid là acid amin không thiết yếu trong điều kiện sinh lý bình thường. ([PubChem][1])

CAS Chưa xác minh Công thức C4H7NO4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid Aspartic

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Aspartic acid; L-Aspartic acid; D-Aspartic acid. PubChem ghi nhận L-aspartic acid là acid amin không thiết yếu trong điều kiện sinh lý bình thường. ([PubChem][1])

Tên IUPAC

2-aminobutanedioic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Axit aspartic; aspartate; L-aspartate; 2-aminobutanedioic acid; 2-aminosuccinic acid; Asp; ký hiệu một chữ trong protein là D nhưng không đồng nghĩa với D-aspartic acid.

Tên viết tắt

Asp

Tên Latinh / tên dược điển

Acidum asparticum

Tên USAN

aspartic acid

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Chưa xác minh

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Chưa xác minh

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Công thức phân tử

C4H7NO4

Dược động học của Acid Aspartic

Dược động học chuẩn của Acid Aspartic đơn chất ở người theo kiểu thuốc độc lập. Về sinh học, L-aspartic acid là acid amin nội sinh được hấp thu/chuyển hóa qua các con đường chuyển hóa acid amin; khi dùng trong dung dịch acid amin tĩnh mạch, nó góp vào nguồn nitrogen và acid amin cho tổng hợp protein. ([DailyMed][2])

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu đường uống của Acid Aspartic trong chế phẩm bổ sung ở người. Khi dùng đường tĩnh mạch trong dung dịch acid amin, hoạt chất đi trực tiếp vào tuần hoàn theo chế độ truyền do bác sĩ chỉ định.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống định lượng của Acid Aspartic/D-aspartic acid trong chế phẩm bổ sung.

Giai đoạn II: Phân bố

Thông số phân bố định lượng của Acid Aspartic như thuốc đơn chất. Aspartate là chất chuyển hóa nội sinh hiện diện trong mô và tham gia nhiều phản ứng chuyển amin.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Aspartate tham gia phản ứng chuyển amin thông qua aspartate aminotransferase; enzyme này xúc tác chuyển đổi giữa aspartate/α-ketoglutarate và oxaloacetate/glutamate, với pyridoxal-5′-phosphate là đồng yếu tố. ([NCBI][7])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Dữ liệu thải trừ định lượng của Acid Aspartic đơn chất ở người. Trong bối cảnh dinh dưỡng tĩnh mạch, lượng acid amin dư hoặc nitrogen liên quan cần được theo dõi qua ure máu, chức năng thận, chức năng gan và cân bằng chuyển hóa. ([DailyMed][2])

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Chức năng gan, chức năng thận, tình trạng dinh dưỡng, chuyển hóa nitrogen, bệnh lý chuyển hóa bẩm sinh, chế độ protein và đường dùng có thể ảnh hưởng đến xử lý acid amin. Với dung dịch acid amin tĩnh mạch, DailyMed cảnh báo suy gan/suy thận có thể làm tăng nguy cơ mất cân bằng acid amin, tăng BUN, tăng amoniac và biến chứng chuyển hóa. ([DailyMed][2])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid Aspartic

Acid amin không thiết yếu; thành phần trong dung dịch acid amin/dinh dưỡng tĩnh mạch; thành phần thực phẩm bổ sung tùy sản phẩm. Không nên gộp mọi dạng L-aspartic acid, D-aspartic acid và muối aspartate thành cùng một chỉ định điều trị.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Với vai trò dinh dưỡng, L-aspartic acid cung cấp acid amin/nitrogen cho tổng hợp protein và chuyển hóa nội sinh. Aspartate cũng tham gia phản ứng chuyển amin, chu trình ure, gluconeogenesis và hệ malate-aspartate shuttle. Với D-aspartic acid, cơ chế liên quan điều hòa thần kinh-nội tiết vẫn đang nghiên cứu; bằng chứng lâm sàng ở người chưa nhất quán. ([DailyMed][2])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong dung dịch acid amin tĩnh mạch, tác dụng dược lực học là hỗ trợ cân bằng nitrogen, tổng hợp protein, lành vết thương và giảm dị hóa protein khi phối hợp với dextrose, điện giải, vitamin, vi lượng và lipid theo phác đồ dinh dưỡng. Đây là tác dụng của dung dịch acid amin phối hợp, không phải bằng chứng cho Acid Aspartic đơn chất điều trị bệnh. ([DailyMed][2])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid Aspartic

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Acid Aspartic

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid Aspartic

Với dung dịch acid amin phối hợp, DailyMed nêu tetracycline có tác dụng chống đồng hóa và có thể làm giảm tác dụng tiềm năng của acid amin truyền cùng dextrose trong phác đồ nuôi dưỡng đường tĩnh mạch. ([DailyMed][2]) Tương tác riêng của Acid Aspartic/D-aspartic acid bổ sung với thuốc nội tiết, thuốc hỗ trợ sinh sản hoặc liệu pháp testosterone; người đang dùng thuốc nên hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng.

Thắc mắc về hoạt chất Acid Aspartic

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *