Ketorolac là thuốc chống viêm không steroid có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Dạng uống, tiêm và xịt mũi được sử dụng ngắn hạn cho đau cấp từ vừa đến nặng, ở mức cần thuốc giảm đau tương đương opioid. Theo nhãn Hoa Kỳ, tổng thời gian dùng tất cả dạng Ketorolac toàn thân kết hợp không được vượt quá 5 ngày; viên uống chỉ dùng tiếp nối sau khi đã khởi trị bằng đường tiêm, không dùng làm liều đầu tiên. Ketorolac không phù hợp cho đau nhẹ hoặc đau mạn tính. Thuốc có thể gây xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa, suy thận, biến cố huyết khối tim mạch, kéo dài thời gian chảy máu và phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Dạng nhỏ mắt có chỉ định và thời gian sử dụng riêng trong viêm hoặc đau sau phẫu thuật mắt và không áp dụng giới hạn 5 ngày của dạng toàn thân.
Nội dung chính
- Thuốc chống viêm không steroid, dẫn xuất pyrrolo-pyrrole
- Giảm đau, chống viêm và hạ sốt
- Đau cấp từ vừa đến nặng cần mức giảm đau tương đương opioid
- Tổng thời gian dùng viên uống, tiêm và xịt mũi không quá 5 ngày
- Chỉ dùng tiếp nối sau liều tiêm, không dùng để khởi trị
- Dùng cho một số tình trạng viêm, ngứa hoặc đau sau phẫu thuật mắt tùy nồng độ
- Xuất huyết tiêu hóa, suy thận, nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tăng nguy cơ chảy máu
- Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất cần thiết
Hoạt chất Ketorolac là gì?
Ketorolac là NSAID giảm đau mạnh, không phải opioid và không gây tác dụng an thần hoặc giải lo âu đặc trưng của opioid. Thuốc được dùng chủ yếu trong xử trí đau cấp ngắn hạn. Khả năng giảm đau mạnh không đồng nghĩa với việc thuốc an toàn hơn opioid; Ketorolac có nguy cơ đáng kể về xuất huyết tiêu hóa, tổn thương thận, biến cố tim mạch và chảy máu.
Ketorolac
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ketorolac |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ketorolac |
| Tên IUPAC | 5-benzoyl-2,3-dihydro-1H-pyrrolizine-1-carboxylic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Ketorolac tromethamine hoặc Ketorolac trometamol là dạng muối thường được sử dụng trong thuốc. Ketorolac tromethamine không đồng nghĩa với Ketoprofen; đây là hai hoạt chất NSAID khác nhau. Toradol, Sprix, Acular, Acular LS và Acuvail là các tên biệt dược quốc tế, không phải tên hoạt chất. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ketorolacum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 74103-06-3 |
|---|---|
| UNII | YZI5105V0L |
| PubChem CID | 3826 |
| RxNorm CUI | 35827 |
Dược động học của Ketorolac
Ketorolac đường uống được hấp thu gần như hoàn toàn. Sinh khả dụng của dạng uống và tiêm bắp tương đương mức phơi nhiễm sau tiêm tĩnh mạch. Thuốc liên kết protein huyết tương khoảng 99%, có thể tích phân bố biểu kiến khoảng 13 lít, được chuyển hóa một phần tại gan và đào thải chủ yếu qua thận. Thời gian bán thải của hỗn hợp racemic ở người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 5–6 giờ và kéo dài đáng kể ở người suy thận.
Dạng xịt mũi có sinh khả dụng khoảng 60% so với tiêm bắp, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 0,75 giờ và có thời gian bán thải trung bình khoảng 5,24 giờ. Mức hấp thu toàn thân của thuốc nhỏ mắt thấp hơn nhiều so với dạng toàn thân.
Giai đoạn I: Hấp thu
Ketorolac uống được hấp thu nhanh, với thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 44 phút ở người nhịn đói. Bữa ăn nhiều chất béo làm giảm nồng độ đỉnh và trì hoãn thời gian đạt đỉnh khoảng một giờ nhưng không làm giảm đáng kể tổng lượng thuốc hấp thu. Thuốc kháng acid không ảnh hưởng đáng kể đến mức hấp thu.
Dạng xịt mũi đạt nồng độ đỉnh trung vị sau khoảng 0,75 giờ. Phần lớn thuốc được lắng đọng tại khoang mũi và họng; lượng vào phổi không đáng kể.
| F · Sinh khả dụng |
|
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Ketorolac có thể tích phân bố biểu kiến sau khi phân bố hoàn toàn khoảng 13 lít và liên kết protein huyết tương khoảng 99–99,2%, chủ yếu với albumin. Giảm albumin huyết có thể làm tăng phần thuốc tự do. Ketorolac được bài tiết vào sữa mẹ với lượng thấp sau liều uống thông thường.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Ketorolac được chuyển hóa một phần tại gan thành các chất chuyển hóa hydroxyl hóa và liên hợp. Hoạt chất không chuyển hóa cùng các chất chuyển hóa sau đó được đào thải chủ yếu qua nước tiểu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 91–92% liều Ketorolac được tìm thấy trong nước tiểu, trong đó khoảng 60% là thuốc không đổi và khoảng 40% là chất chuyển hóa. Khoảng 6% liều được đào thải qua phân. Thận là đường thải trừ chính nên suy thận làm giảm độ thanh thải và tăng mức phơi nhiễm.
| t½ · Thời gian bán thải |
|
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Các giá trị trung bình được ghi nhận trong nhãn:
Độ thanh thải giảm ở người cao tuổi và người suy thận. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Suy thận làm giảm độ thanh thải, tăng diện tích dưới đường cong và kéo dài thời gian bán thải.
- Tuổi cao làm kéo dài thời gian bán thải và tăng nguy cơ tích lũy.
- Giảm albumin huyết có thể làm tăng phần Ketorolac không gắn protein.
- Bữa ăn nhiều chất béo làm chậm hấp thu đường uống.
- Probenecid làm giảm độ thanh thải, tăng diện tích dưới đường cong khoảng ba lần và kéo dài thời gian bán thải; phối hợp bị chống chỉ định.
- Dữ liệu hạn chế cho thấy các thông số dược động học không thay đổi đáng kể ở một nhóm nhỏ người bệnh gan, nhưng vẫn cần theo dõi độc tính gan và thận.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ketorolac
Ketorolac là NSAID không chọn lọc cyclooxygenase, thuộc nhóm hóa học pyrrolo-pyrrole và được WHO xếp trong nhóm dẫn xuất acid acetic cùng các chất liên quan khi dùng toàn thân. Dạng nhỏ mắt thuộc nhóm NSAID dùng trong nhãn khoa.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Ketorolac ức chế cả COX-1 và COX-2 trong chuỗi chuyển hóa acid arachidonic, làm giảm tổng hợp prostaglandin, thromboxane và prostacyclin. Việc giảm prostaglandin tại mô ngoại vi giúp giảm cảm giác đau, viêm và sốt. Đồng thời, sự ức chế prostaglandin bảo vệ niêm mạc dạ dày và duy trì tưới máu thận góp phần gây nguy cơ loét, xuất huyết tiêu hóa và suy thận. Sự ảnh hưởng đến thromboxane và tiểu cầu có thể kéo dài thời gian chảy máu.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ketorolac có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt. Sau tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp, tác dụng giảm đau thường bắt đầu trong khoảng 30 phút, đạt mức tối đa sau 1–2 giờ và thường kéo dài 4–6 giờ. Với viên uống, hiệu quả giảm đau tối đa thường xuất hiện trong khoảng 2–3 giờ. Thuốc không có đặc tính an thần hoặc giải lo âu.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ketorolac
Dạng tiêm và viên uống:
- Điều trị ngắn hạn, tối đa 5 ngày, cho đau cấp từ vừa đến nặng cần mức giảm đau tương đương opioid.
- Thường được sử dụng trong bối cảnh đau sau phẫu thuật.
- Viên uống chỉ dùng tiếp nối sau Ketorolac tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp.
Dạng xịt mũi:
- Điều trị ngắn hạn, tối đa 5 ngày, cho người lớn bị đau từ vừa đến khá nặng cần mức giảm đau tương đương opioid.
Dạng nhỏ mắt 0,5%:
- Giảm tạm thời ngứa mắt do viêm kết mạc dị ứng theo mùa.
- Điều trị viêm sau phẫu thuật lấy đục thủy tinh thể.
Dạng nhỏ mắt 0,4%:
- Giảm đau, nóng rát hoặc châm chích sau phẫu thuật khúc xạ giác mạc.
Dạng nhỏ mắt 0,45%:
- Điều trị đau và viêm sau phẫu thuật đục thủy tinh thể.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin sau được trích từ các nhãn Hoa Kỳ cụ thể, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn và không được tự áp dụng.
Ketorolac tiêm một liều:
- Người dưới 65 tuổi: tiêm bắp 60 mg một lần hoặc tiêm tĩnh mạch 30 mg một lần.
- Người từ 65 tuổi, người suy thận hoặc cân nặng dưới 50 kg: tiêm bắp 30 mg một lần hoặc tiêm tĩnh mạch 15 mg một lần.
Ketorolac tiêm nhiều liều:
- Người dưới 65 tuổi: 30 mg tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp mỗi 6 giờ; tối đa 120 mg/ngày.
- Người từ 65 tuổi, suy thận hoặc dưới 50 kg: 15 mg mỗi 6 giờ; tối đa 60 mg/ngày.
Ketorolac viên uống 10 mg, chỉ tiếp nối sau đường tiêm:
- Người 17–64 tuổi: 20 mg một lần, sau đó 10 mg mỗi 4–6 giờ khi cần; tối đa 40 mg/ngày.
- Người từ 65 tuổi, suy thận hoặc dưới 50 kg: 10 mg một lần, sau đó 10 mg mỗi 4–6 giờ khi cần; tối đa 40 mg/ngày.
- Không dùng viên uống làm liều khởi đầu.
- Tổng thời gian dùng đường tiêm và uống không quá 5 ngày.
Ketorolac xịt mũi:
- Người dưới 65 tuổi: 31,5 mg, tương đương một nhát 15,75 mg vào mỗi bên mũi, mỗi 6–8 giờ; tối đa 126 mg/ngày.
- Người từ 65 tuổi, suy thận hoặc dưới 50 kg: 15,75 mg vào một bên mũi mỗi 6–8 giờ; tối đa 63 mg/ngày.
- Tổng thời gian dùng xịt mũi và các dạng Ketorolac toàn thân khác không quá 5 ngày.
Thuốc nhỏ mắt:
- Dung dịch 0,5% điều trị ngứa mắt dị ứng: một giọt vào mắt bị ảnh hưởng, ngày 4 lần.
- Dung dịch 0,5% sau phẫu thuật đục thủy tinh thể: một giọt, ngày 4 lần, bắt đầu 24 giờ sau phẫu thuật và tiếp tục trong 2 tuần đầu.
- Dung dịch 0,4% sau phẫu thuật khúc xạ giác mạc: một giọt vào mắt được phẫu thuật, ngày 4 lần khi cần, tối đa 4 ngày.
- Dung dịch 0,45% sau phẫu thuật đục thủy tinh thể: một giọt, ngày 2 lần, bắt đầu một ngày trước phẫu thuật, dùng trong ngày phẫu thuật và tiếp tục 2 tuần sau phẫu thuật.
Đường tiêm:
- Tiêm tĩnh mạch phải được thực hiện trong ít nhất 15 giây.
- Tiêm bắp chậm và sâu vào cơ.
- Chỉ nhân viên y tế được đào tạo thực hiện.
- Không tăng liều hoặc rút ngắn khoảng cách dùng để xử trí đau đột phá.
Đường uống:
- Chỉ sử dụng sau khi đã khởi trị bằng đường tiêm.
- Uống với nước, đúng khoảng cách liều.
- Có thể dùng cùng thức ăn khi cần giảm khó chịu dạ dày, nhưng thức ăn không loại bỏ nguy cơ loét hoặc xuất huyết.
- Không phối hợp với aspirin, ibuprofen, diclofenac, naproxen hoặc NSAID khác.
Xịt mũi:
- Chỉ xịt trong mũi, không hít sâu như thuốc dạng hít.
- Hướng vòi xịt ra xa vách ngăn mũi.
- Tránh để thuốc vào mắt.
- Mỗi chai chỉ sử dụng trong một ngày và phải bỏ trong vòng 24 giờ sau khi mồi chai lần đầu.
Nhỏ mắt:
- Rửa tay trước khi sử dụng.
- Không để đầu lọ hoặc đầu ống chạm vào mắt, mí mắt hay bề mặt khác.
- Không nhỏ khi đang đeo kính áp tròng.
- Các thuốc nhỏ mắt khác nên dùng cách nhau ít nhất 5 phút.
- Ống đơn liều phải bỏ phần còn lại ngay sau khi mở và sử dụng.
Khi dùng Ketorolac toàn thân, có thể cần theo dõi:
- Dấu hiệu đau thượng vị, nôn ra máu, phân đen hoặc thiếu máu.
- Huyết áp, phù, tăng cân nhanh, khó thở và biểu hiện suy tim.
- Creatinine, mức lọc cầu thận, lượng nước tiểu và kali huyết.
- Tình trạng mất nước hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Công thức máu và dấu hiệu chảy máu.
- Men gan khi có triệu chứng hoặc xét nghiệm gan bất thường.
- Dấu hiệu phản vệ, co thắt phế quản, phát ban nặng hoặc phản ứng DRESS.
- Nồng độ hoặc độc tính của lithium, digoxin, methotrexate và thuốc chống đông khi phối hợp.
Khi dùng thuốc nhỏ mắt, cần theo dõi:
- Khả năng lành vết mổ.
- Tình trạng biểu mô và giác mạc.
- Đau mắt tăng, nhìn mờ kéo dài, đỏ mắt hoặc tiết dịch.
- Xuất huyết mô mắt hoặc tiền phòng.
- Nhiễm trùng hoặc nhiễm bẩn đầu lọ.
Cảnh báo và lưu ý về Ketorolac
Ketorolac toàn thân chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với Ketorolac hoặc thành phần của thuốc.
- Tiền sử hen, nổi mề đay hoặc phản ứng dị ứng sau aspirin hay NSAID khác.
- Loét dạ dày tá tràng đang hoạt động.
- Xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa gần đây.
- Tiền sử loét hoặc xuất huyết tiêu hóa đối với viên uống và các nhãn liên quan.
- Suy thận tiến triển hoặc nguy cơ suy thận do mất nước, giảm thể tích tuần hoàn.
- Nghi ngờ hoặc xác định xuất huyết não.
- Cơ địa chảy máu, cầm máu chưa hoàn chỉnh hoặc nguy cơ xuất huyết cao.
- Dùng dự phòng giảm đau trước đại phẫu.
- Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.
- Chuyển dạ và sinh con.
- Dùng đồng thời aspirin hoặc NSAID khác.
- Dùng đồng thời probenecid hoặc pentoxifylline.
Dạng nhỏ mắt chống chỉ định chủ yếu ở người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người có tiền sử dị ứng aspirin, NSAID hoặc hen cần đặc biệt thận trọng vì đã có báo cáo co thắt phế quản và phản ứng chéo.
Tác dụng không mong muốn của Ketorolac toàn thân có thể gồm:
- Buồn nôn, đau bụng, khó tiêu, tiêu chảy hoặc táo bón.
- Đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ.
- Phù, tăng huyết áp.
- Phát ban hoặc ngứa.
- Đau tại vị trí tiêm.
- Kích ứng mũi, đau mũi, chảy nước mắt, nghẹt mũi hoặc khó chịu ở họng khi dùng dạng xịt.
- Tăng creatinine hoặc thay đổi chức năng thận.
Tác dụng không mong muốn của thuốc nhỏ mắt có thể gồm:
- Nóng rát hoặc châm chích thoáng qua khi nhỏ.
- Nhìn mờ.
- Đỏ kết mạc hoặc xuất huyết kết mạc.
- Đau mắt, chảy nước mắt.
- Phù giác mạc.
- Tăng nhãn áp sau phẫu thuật.
- Đau đầu.
Các biến cố nghiêm trọng của Ketorolac toàn thân gồm:
- Loét, xuất huyết hoặc thủng dạ dày và ruột, có thể tử vong.
- Nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc biến cố huyết khối khác.
- Suy thận cấp, hoại tử nhú thận hoặc tăng kali máu.
- Xuất huyết nghiêm trọng do ức chế chức năng tiểu cầu.
- Suy tim nặng hơn, phù phổi hoặc tăng huyết áp.
- Phản vệ, phù mạch hoặc co thắt phế quản.
- Viêm gan hoặc suy gan hiếm gặp.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc hoặc DRESS.
Các biến cố nghiêm trọng của dạng nhỏ mắt gồm:
- Viêm giác mạc.
- Phá vỡ biểu mô giác mạc.
- Mỏng, trợt hoặc loét giác mạc.
- Tiêu giác mạc hoặc thủng giác mạc, có thể đe dọa thị lực.
- Xuất huyết mô mắt hoặc xuất huyết tiền phòng.
- Co thắt phế quản ở người nhạy cảm với aspirin hoặc NSAID.
- Không dùng Ketorolac toàn thân quá 5 ngày.
- Không dùng cho đau nhẹ, đau mạn tính hoặc để tự điều trị kéo dài.
- Không dùng viên uống làm liều khởi đầu.
- Không tăng liều viên uống quá 40 mg/ngày.
- Điều chỉnh liều ở người từ 65 tuổi, người dưới 50 kg hoặc suy thận.
- Bù đủ thể tích tuần hoàn trước khi dùng ở người mất nước hoặc giảm thể tích.
- Tránh dùng sau nhồi máu cơ tim gần đây nếu lợi ích không vượt nguy cơ.
- Tránh dùng ở người suy tim nặng nếu không có chỉ định bắt buộc.
- Nguy cơ xuất huyết tiêu hóa có thể xảy ra mà không có dấu hiệu báo trước.
- Ketorolac có thể che lấp sốt và dấu hiệu viêm do nhiễm trùng.
- Ngừng thuốc và đi khám ngay khi có đau ngực, nói khó, yếu liệt, nôn ra máu, phân đen, giảm nước tiểu, phù mặt, khó thở hoặc phát ban lan rộng.
- Với thuốc nhỏ mắt, dùng kéo dài hơn thời gian nhãn khuyến cáo có thể tăng nguy cơ tổn thương giác mạc.
- Người đái tháo đường, khô mắt, viêm khớp dạng thấp, tổn thương biểu mô giác mạc hoặc trải qua nhiều phẫu thuật mắt có nguy cơ biến cố giác mạc cao hơn.
Quá liều NSAID như Ketorolac thường gây buồn ngủ, lơ mơ, buồn nôn, nôn và đau thượng vị. Trường hợp nặng có thể xuất huyết tiêu hóa, tăng huyết áp, suy thận cấp, ức chế hô hấp, hôn mê hoặc phản ứng phản vệ.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí chủ yếu gồm:
- Đánh giá đường thở, hô hấp và tuần hoàn.
- Điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
- Theo dõi chức năng thận, điện giải, huyết áp và dấu hiệu xuất huyết.
- Nhân viên y tế có thể cân nhắc than hoạt tính khi người bệnh đến sớm sau khi uống lượng lớn.
- Thẩm tách máu thường không loại bỏ thuốc hiệu quả do Ketorolac liên kết protein cao.
Khi nghi ngờ quá liều hoặc nuốt nhầm thuốc nhỏ mắt, cần liên hệ cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc, không tự gây nôn.
- Viên 10 mg: bảo quản ở 20–25°C, trong bao bì kín, tránh ánh sáng và độ ẩm quá mức.
- Dung dịch tiêm: bảo quản ở 20–25°C, giữ trong hộp đến khi sử dụng và tránh ánh sáng.
- Xịt mũi chưa mở: bảo quản ở 2–8°C, tránh đông lạnh và ánh sáng; trong thời gian sử dụng bảo quản ở 15–30°C, tránh nắng trực tiếp và bỏ chai trong vòng 24 giờ sau khi mồi.
- Dung dịch nhỏ mắt 0,5%: bảo quản ở 20–25°C và tránh ánh sáng.
- Dung dịch nhỏ mắt 0,4%: bảo quản ở 15–25°C, tránh ánh sáng.
- Dung dịch nhỏ mắt 0,45% đơn liều: bảo quản ở 15–30°C trong túi bảo vệ ánh sáng; dùng ngay sau khi mở và bỏ phần còn lại.
- Để tất cả sản phẩm ngoài tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Viên Ketorolac không được chỉ định cho trẻ em; tính an toàn và hiệu quả ở người dưới 17 tuổi chưa được thiết lập trong nhãn đã tra cứu. Dạng xịt mũi không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi và tính an toàn, hiệu quả ở người từ 17 tuổi trở xuống chưa được xác lập. Ketorolac tiêm có thể được sử dụng trong một số thực hành chuyên khoa nhi ngoài chỉ định, nhưng không được tự suy ra liều từ người lớn.
Đối với thuốc nhỏ mắt:
- Dung dịch 0,45% chưa xác lập an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 2 tuổi.
- Độ tuổi sử dụng của các nồng độ khác phụ thuộc nhãn sản phẩm cụ thể.
Việc dùng Ketorolac cho trẻ cần bác sĩ đánh giá riêng về cân nặng, chức năng thận, nguy cơ chảy máu và chỉ định.
Người từ 65 tuổi có nguy cơ cao hơn đối với xuất huyết tiêu hóa, tổn thương thận và biến cố tim mạch do NSAID. Thời gian bán thải của Ketorolac kéo dài và độ thanh thải giảm theo tuổi.
Theo nhãn toàn thân:
- Liều tiêm phải giảm.
- Liều xịt mũi giảm còn một nhát vào một bên mũi mỗi liều.
- Liều viên uống tiếp nối khởi đầu thấp hơn.
- Cần theo dõi chức năng thận, tình trạng mất nước, xuất huyết và các thuốc dùng đồng thời.
Các nhãn thuốc nhỏ mắt không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về an toàn hoặc hiệu quả giữa người cao tuổi và người trưởng thành trẻ hơn, nhưng vẫn cần theo dõi sức khỏe giác mạc và quá trình lành vết mổ.
Đối với Ketorolac toàn thân:
- NSAID sử dụng từ khoảng tuần thai thứ 20 có thể gây rối loạn chức năng thận của thai, thiểu ối và đôi khi suy thận sơ sinh.
- Nếu thật sự cần dùng từ tuần 20 đến trước tuần 30, phải sử dụng liều thấp nhất trong thời gian ngắn nhất.
- Có thể cần siêu âm theo dõi nước ối nếu điều trị kéo dài hơn 48 giờ.
- Tránh dùng từ khoảng tuần thai thứ 30 vì nguy cơ đóng sớm ống động mạch.
- Ketorolac chống chỉ định trong chuyển dạ và sinh con vì có thể ảnh hưởng tuần hoàn thai, ức chế co tử cung và tăng nguy cơ xuất huyết.
Cảnh báo chung của FDA về NSAID từ tuần 20 không áp dụng trực tiếp cho thuốc được nhỏ tại mắt. Tuy nhiên, dữ liệu kiểm soát đầy đủ về Ketorolac nhỏ mắt trong thai kỳ còn hạn chế; chỉ sử dụng khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt nguy cơ.
Ketorolac được bài tiết vào sữa mẹ với lượng thấp sau liều uống thông thường. Ketorolac tiêm ngắn hạn, thường trong 24 giờ sau mổ lấy thai, được sử dụng trong một số phác đồ bệnh viện mà chưa ghi nhận bằng chứng gây hại rõ ràng cho trẻ bú mẹ. Tuy nhiên, thuốc có tác dụng chống kết tập tiểu cầu mạnh và nguy cơ xuất huyết tiêu hóa.
LactMed khuyến nghị ưu tiên thuốc khác sau 24–72 giờ đầu, khi lượng sữa tăng, đặc biệt nếu trẻ sơ sinh hoặc sinh non. Chưa có dữ liệu định lượng đầy đủ về nồng độ trong sữa sau liều tiêm cao hoặc xịt mũi.
Ketorolac nhỏ mắt dự kiến không gây phơi nhiễm đáng kể cho trẻ bú. Có thể ấn nhẹ vào góc trong mắt trên ống lệ trong ít nhất một phút sau khi nhỏ để giảm hấp thu toàn thân.
Dữ liệu dược động học hạn chế không ghi nhận thay đổi rõ rệt về thời gian bán thải, diện tích dưới đường cong hoặc nồng độ đỉnh ở một nhóm nhỏ người bệnh gan. Tuy nhiên, NSAID có thể gây tăng men gan, viêm gan hoặc tổn thương gan hiếm gặp.
Cần:
- Dùng liều thấp nhất có hiệu quả.
- Theo dõi chức năng gan nếu có bệnh gan hoặc triệu chứng bất thường.
- Ngừng thuốc nếu xét nghiệm gan tiếp tục xấu đi hoặc xuất hiện vàng da, nước tiểu sẫm, đau hạ sườn phải, ngứa hoặc mệt bất thường.
- Theo dõi chức năng thận vì người bệnh gan có thể dễ giảm thể tích tuần hoàn hiệu dụng và suy thận.
Ketorolac và các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua thận. Suy thận có thể làm tăng diện tích dưới đường cong khoảng gấp đôi và kéo dài thời gian bán thải đến 6–19 giờ.
- Chống chỉ định ở người suy thận tiến triển.
- Chống chỉ định khi có nguy cơ suy thận do mất nước hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Người suy thận mức độ chưa tiến triển phải dùng liều tiêm hoặc xịt mũi thấp hơn.
- Cần theo dõi creatinine, mức lọc cầu thận, kali huyết và lượng nước tiểu.
- Không dùng nếu chưa điều chỉnh tình trạng mất nước.
- Tránh phối hợp thuốc làm tăng nguy cơ suy thận nếu không có chỉ định và theo dõi phù hợp.
Ketorolac toàn thân có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, đau đầu hoặc rối loạn thị giác. Không lái xe, vận hành máy hoặc làm công việc cần sự tỉnh táo nếu xuất hiện các triệu chứng này.
Thuốc nhỏ mắt có thể gây nhìn mờ thoáng qua sau khi nhỏ. Chỉ lái xe hoặc vận hành máy khi thị lực đã trở lại bình thường.
Tương tác thuốc của Ketorolac
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với Ketorolac có tín hiệu tăng tổn thương thận cấp trong dữ liệu báo cáo tự phát; bằng chứng không xác lập được tỷ lệ mắc hoặc quan hệ nhân quả chắc chắn. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/dược động học chưa được chứng minh đầy đủ. Giảm tưới máu thận do NSAID, mất nước và khả năng ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ có thể làm tăng tích lũy acyclovir và nguy cơ kết tinh/độc tính thận. Ảnh hưởng: Trong phân tích FAERS, AKI được ghi trong 5 báo cáo, chiếm 23,8% các báo cáo phối hợp valacyclovir/ketorolac; số ca nhỏ và không chứng minh quan hệ nhân quả. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Ưu tiên thuốc giảm đau không phải NSAID khi phù hợp, nhất là ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, suy thận, mất nước hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Nếu phải phối hợp, dùng thời gian ngắn nhất và bảo đảm đủ dịch. | Creatinine/eGFR trước điều trị và lặp lại sớm ở nhóm nguy cơ; lượng nước tiểu, đau hông lưng, buồn nôn, lú lẫn; ngừng và đánh giá ngay khi creatinine tăng hoặc thiểu niệu. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Individual NSAID signal—Ketorolac | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Cidofovir
NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ. Ảnh hưởng: Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể. | Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Perindopril
NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp. Ảnh hưởng: Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định. | Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ. | Bằng chứng: high |
Thắc mắc về hoạt chất Ketorolac
Ketorolac là thuốc chống viêm không steroid có tác dụng giảm đau mạnh, chống viêm và hạ sốt. Dạng toàn thân được dùng ngắn hạn cho đau cấp từ vừa đến nặng; thuốc không phải opioid nhưng có nhiều nguy cơ nghiêm trọng về tiêu hóa, thận, tim mạch và chảy máu.
Không đối với dạng uống, tiêm hoặc xịt mũi theo nhãn Hoa Kỳ. Tổng thời gian cộng dồn của tất cả dạng Ketorolac toàn thân không được vượt quá 5 ngày vì nguy cơ biến cố nghiêm trọng tăng theo liều và thời gian điều trị. Giới hạn này không áp dụng trực tiếp cho thuốc nhỏ mắt, vốn có lịch dùng riêng theo từng sản phẩm.
Theo nhãn Hoa Kỳ, viên Ketorolac không được dùng làm liều khởi đầu. Viên 10 mg chỉ được dùng tiếp nối sau khi người bệnh đã nhận Ketorolac tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp, khi bác sĩ xác định vẫn cần tiếp tục điều trị.
Không nên và việc phối hợp bị chống chỉ định trong nhãn Ketorolac toàn thân. Ketorolac, ibuprofen và diclofenac đều là NSAID; dùng cùng nhau làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, suy thận, biến cố tim mạch và phản ứng dị ứng mà không bảo đảm tăng hiệu quả giảm đau.
Cùng chứa hoạt chất Ketorolac nhưng chỉ định, nồng độ, mức hấp thu và cách dùng khác nhau. Thuốc nhỏ mắt được dùng cho một số tình trạng ngứa, đau hoặc viêm sau phẫu thuật mắt. Không được uống, tiêm hoặc xịt mũi dung dịch nhỏ mắt và không áp dụng liều của dạng toàn thân cho mắt.

