Fondaparinux

Fondaparinux là thuốc chống đông tổng hợp dạng pentasaccharide, thường được sử dụng dưới dạng muối Fondaparinux natri. Thuốc gắn chọn lọc với antithrombin III và làm tăng khả năng bất hoạt yếu tố Xa, từ đó giảm hình thành thrombin và cục máu đông. Fondaparinux được dùng để dự phòng huyết khối tĩnh mạch sau một số phẫu thuật lớn, điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc thuyên tắc phổi và điều trị huyết khối ở trẻ em theo một số nhãn hiện hành. Tại châu Âu, thuốc còn có chỉ định cho một số bệnh nhân nội khoa bất động, huyết khối tĩnh mạch nông và hội chứng mạch vành cấp. Thuốc được thải gần như hoàn toàn qua thận, có thời gian bán thải dài và có thể gây xuất huyết nghiêm trọng. Fondaparinux chống chỉ định trong suy thận nặng theo ngưỡng phụ thuộc chỉ định và nhãn sản phẩm. Không có thuốc giải độc đặc hiệu.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc chống đông tổng hợp, ức chế gián tiếp yếu tố Xa qua antithrombin III
  • Dạng dùng: Dung dịch tiêm trong bơm tiêm nạp sẵn
  • Đường dùng chính: Tiêm dưới da; liều đầu điều trị STEMI có thể dùng tĩnh mạch theo một số nhãn châu Âu
  • Chỉ định chính: Dự phòng VTE sau phẫu thuật; điều trị DVT và PE; một số chỉ định khác phụ thuộc quốc gia
  • Liều điều trị DVT/PE ở người lớn: 5 mg, 7,5 mg hoặc 10 mg mỗi ngày tùy cân nặng
  • Nguy cơ nghiêm trọng: Xuất huyết, tụ máu ngoài màng cứng hoặc tủy sống, giảm tiểu cầu và phản vệ
  • Suy thận: Thuốc tích lũy khi chức năng thận giảm; chống chỉ định trong suy thận nặng
  • Thuốc giải độc: Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu
  • Theo dõi: Công thức máu, tiểu cầu, creatinin, dấu hiệu chảy máu; anti-Xa phải dùng chất chuẩn Fondaparinux

Hoạt chất Fondaparinux là gì?

Fondaparinux là thuốc chống đông tổng hợp dùng đường tiêm. Thuốc không trực tiếp làm tan cục máu đông đã hình thành mà làm giảm quá trình hình thành và phát triển thêm của huyết khối bằng cách ức chế gián tiếp yếu tố Xa.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Fondaparinux

CAS 104993-28-4 Công thức C31H53N3O49S8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Fondaparinux

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Fondaparinux

Tên IUPAC

(2S,3S,4R,5R,6R)-6-[(2R,3R,4R,5R,6R)-6-[(2R,3S,4S,5R,6R)-2-carboxy-4-hydroxy-6-[(2R,3S,4R,5R,6S)-4-hydroxy-6-methoxy-5-(sulfoamino)-2-(sulfooxymethyl)oxan-3-yl]oxy-5-sulfooxyoxan-3-yl]oxy-5-(sulfoamino)-4-sulfooxy-2-(sulfooxymethyl)oxan-3-yl]oxy-3-[(2R,3R,4R,5S,6R)-4,5-dihydroxy-3-(sulfoamino)-6-(sulfooxymethyl)oxan-2-yl]oxy-4,5-dihydroxyoxane-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Fondaparinux sodium; Fondaparinux natri; synthetic pentasaccharide; pentasaccharide chống đông tổng hợp.

Tên viết tắt

FON

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

104993-28-4

UNII

J177FOW5JL

PubChem CID

5282448

RxNorm CUI

321208

Công thức phân tử

C31H53N3O49S8

Dược động học của Fondaparinux

Fondaparinux được hấp thu hoàn toàn sau tiêm dưới da, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2–3 giờ, phân bố chủ yếu trong máu và dịch ngoại bào, gắn chọn lọc với antithrombin III và được thải gần như nguyên dạng qua thận. Dược động học tuyến tính trong khoảng liều điều trị được nghiên cứu. Trạng thái ổn định thường đạt sau 3–4 ngày dùng mỗi ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Fondaparinux được hấp thu nhanh và hoàn toàn sau tiêm dưới da. Sau liều 2,5 mg ở người khỏe mạnh, nồng độ đỉnh trung bình khoảng 0,34 mg/L đạt sau khoảng 2 giờ. Khi dùng 2,5 mg mỗi ngày, nồng độ đỉnh ở trạng thái ổn định thường đạt sau khoảng 3 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm dưới da là 100%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 7–11 L, cho thấy thuốc phân bố chủ yếu trong máu và chỉ một phần nhỏ vào dịch ngoài mạch. Fondaparinux gắn ít nhất khoảng 94% và rất chọn lọc với antithrombin III; thuốc không gắn đáng kể với yếu tố tiểu cầu 4 hoặc hồng cầu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa in vivo của Fondaparinux chưa được nghiên cứu đầy đủ. Không có bằng chứng về sự hình thành chất chuyển hóa có hoạt tính; phần lớn liều được đào thải dưới dạng không đổi qua nước tiểu. Thuốc không ức chế đáng kể các enzym CYP450 thường gặp ở nồng độ điều trị dự kiến.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Ở người có chức năng thận bình thường, Fondaparinux được thải chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng không đổi. Có thể thu hồi đến khoảng 77% liều trong nước tiểu trong vòng 72 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải khoảng 17–21 giờ ở người có chức năng thận bình thường. Tác dụng chống đông có thể kéo dài từ 2–4 ngày sau khi ngừng ở người có chức năng thận bình thường và lâu hơn ở người suy thận.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải phụ thuộc chặt chẽ vào chức năng thận. So với người có chức năng thận bình thường, tổng độ thanh thải giảm khoảng 25% trong suy thận nhẹ, khoảng 40% trong suy thận vừa và khoảng 55% trong suy thận nặng. Giá trị độ thanh thải tuyệt đối thay đổi theo tuổi, cân nặng và quần thể nghiên cứu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố làm tăng phơi nhiễm hoặc nguy cơ chảy máu gồm:

  • Suy giảm chức năng thận.
  • Tuổi cao.
  • Cân nặng thấp.
  • Dùng liều điều trị cao hơn liều dự phòng.
  • Sử dụng đồng thời thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu, NSAID hoặc thuốc tiêu sợi huyết.
  • Can thiệp tủy sống, gây tê ngoài màng cứng hoặc đặt catheter ngoài màng cứng.
  • Suy gan nặng làm giảm tổng hợp yếu tố đông máu, dù thuốc không chuyển hóa đáng kể tại gan.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Fondaparinux

Fondaparinux là chất ức chế chọn lọc gián tiếp yếu tố Xa phụ thuộc antithrombin III. Thuốc không phải thuốc ức chế trực tiếp yếu tố Xa như một số thuốc chống đông đường uống, không bất hoạt trực tiếp thrombin và không có tác dụng đã biết lên chức năng tiểu cầu ở liều khuyến cáo.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Fondaparinux gắn chọn lọc với antithrombin III và làm tăng khoảng 300 lần khả năng trung hòa tự nhiên yếu tố Xa của antithrombin. Việc bất hoạt yếu tố Xa làm gián đoạn dòng thác đông máu, giảm tạo thrombin và giảm hình thành huyết khối. Fondaparinux không bất hoạt trực tiếp yếu tố IIa hay thrombin.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hoạt tính chống yếu tố Xa tăng theo nồng độ Fondaparinux và đạt tối đa sau khoảng 3 giờ. PT và aPTT thường không phản ánh chính xác tác dụng của thuốc. Nếu cần định lượng, phải sử dụng xét nghiệm anti-Xa được hiệu chuẩn riêng bằng Fondaparinux; chất chuẩn heparin hoặc heparin trọng lượng phân tử thấp không phù hợp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Fondaparinux

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Fondaparinux

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Fondaparinux

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Công thức cấu tạo của Adefovir Dipivoxil

Chlorpromazine có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông đường uống.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cơ chế chưa rõ; nhãn thuốc ghi nhận giảm tác dụng chống đông.

Ảnh hưởng:

Giảm kiểm soát chống đông và tăng nguy cơ huyết khối.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi xét nghiệm chống đông thường xuyên hơn khi bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi liều chlorpromazine; chỉnh liều theo chỉ số mục tiêu.

INR/PT và dấu hiệu huyết khối hoặc chảy máu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Cefaclor

Đã có báo cáo tăng tác dụng chống đông khi cefaclor dùng cùng thuốc chống đông đường uống. Rule này giữ object ở nhóm cha “Thuốc chống đông máu (Anticoagulants)”, nhưng bằng chứng trực tiếp không được hiểu là áp dụng ngang nhau cho mọi phân nhóm thuốc chống đông.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Nhãn cefaclor không xác định một cơ chế duy nhất cho tương tác với thuốc chống đông đường uống. Warfarin có dữ liệu cụ thể về tăng PT; với các thuốc chống đông khác không nên suy rộng cơ chế hoặc mức nguy cơ nếu chưa có bằng chứng riêng.

Ảnh hưởng:

Ở thuốc chống đông đường uống, tác dụng chống đông có thể tăng và nguy cơ chảy máu có thể tăng. Không giả định cùng mức ảnh hưởng đối với các phân nhóm thuốc chống đông không được nguồn trực tiếp đề cập.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Khi phối hợp cefaclor với một thuốc chống đông đường uống, theo dõi theo chỉ số và hướng dẫn của thuốc cụ thể. Với warfarin, theo dõi INR/PT và điều chỉnh liều nếu cần. Với phân nhóm khác, ưu tiên rule/bằng chứng riêng thay vì suy rộng từ rule class này.

Dấu hiệu chảy máu và chỉ số chống đông phù hợp với thuốc cụ thể; với warfarin theo dõi INR/PT.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Cefaclor capsule | Increased anticoagulant effect when cefaclor and oral anticoagulants were administered concomitantly | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=2f61354e-bcb0-41aa-955f-51eabc11387b | Kiểm tra ngày 2026-08-02
eMC | Cefaclor 500 mg Capsules SmPC | Oral anticoagulant/warfarin precaution | https://www.medicines.org.uk/emc/product/15784/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Fondaparinux

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *