Diltiazem là thuốc chẹn kênh calci non-dihydropyridine thuộc dẫn xuất benzothiazepine, có tác dụng trên cả cơ trơn mạch máu và mô dẫn truyền tim. Thuốc ức chế dòng calci qua kênh type L, gây giãn động mạch, giảm sức cản ngoại biên, đồng thời làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ–thất và giảm nhịp tim ở mức độ nhất định. Diltiazem được sử dụng trong điều trị tăng huyết áp và đau thắt ngực; các dạng tiêm tĩnh mạch còn được dùng trong một số tình huống kiểm soát tần số nhịp nhanh trên thất theo chỉ định sản phẩm. WHO ATC xếp diltiazem vào C08DB01. Chế phẩm thường chứa diltiazem hydrochloride, do đó cần phân biệt hoạt chất base với dạng muối. Tác dụng không mong muốn quan trọng gồm nhịp chậm, block nhĩ–thất, hạ huyết áp và có thể làm nặng suy tim ở một số bệnh nhân. Dùng cùng beta-blocker, digoxin hoặc thuốc làm chậm dẫn truyền có thể tăng nguy cơ tim mạch; diltiazem cũng là cơ chất và chất ức chế CYP3A4.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Diltiazem
- Dạng thường gặp: Diltiazem hydrochloride; không đồng nhất base với muối
- Nhóm thuốc: Chẹn kênh calci non-dihydropyridine, dẫn xuất benzothiazepine
- Mã ATC: C08DB01
- Đường dùng: Uống; tiêm tĩnh mạch ở một số chỉ định/chế phẩm
- Chỉ định chính: Tăng huyết áp, đau thắt ngực; kiểm soát tần số một số nhịp nhanh trên thất bằng dạng tiêm
- Cơ chế: Chẹn kênh calci type L ở tim và cơ trơn mạch
- Cảnh báo chính: Nhịp chậm, block nhĩ–thất, hạ huyết áp, có thể làm nặng suy tim
- Tương tác: Cộng hợp với beta-blocker/digoxin; diltiazem là cơ chất và chất ức chế CYP3A4
Hoạt chất Diltiazem là gì?
Diltiazem
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Diltiazem |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Diltiazem |
| Tên IUPAC | [(2S,3S)-5-[2-(dimethylamino)ethyl]-2-(4-methoxyphenyl)-4-oxo-2,3-dihydro-1,5-benzothiazepin-3-yl] acetate |
| Tên hóa học khác | 1,5-Benzothiazepin-4(5H)-one, 3-(acetyloxy)-5-(2-(dimethylamino)ethyl)-2,3-dihydro-2-(4-methoxyphenyl)-, (2S-cis)- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | CRD-401 |
| Tên viết tắt | DTZ |
| Tên Latinh / tên dược điển | Diltiazemum |
Tương tác thuốc của Diltiazem
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Diltiazem Hydrochlorid có thể làm tăng nồng độ colchicine và nguy cơ độc tính. Tương tác thường cần giảm liều hoặc tạm ngừng colchicine và theo dõi sát. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược động học: Diltiazem Hydrochlorid ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. Dữ liệu dược động học: Cmax colchicine tăng khoảng 44,2% và AUC tăng khoảng 93,4%. Độc tính thần kinh–cơ đã được báo cáo với tương tác này. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Nếu có lựa chọn phù hợp, ưu tiên thuốc thay thế. Khi bắt buộc phối hợp, điều chỉnh hoặc tạm ngừng colchicine theo bảng liều trong nhãn; thận trọng đặc biệt ở người suy thận, suy gan và người cao tuổi. | Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |

