Saquinavir

Saquinavir là thuốc kháng retrovirus thuộc nhóm ức chế protease HIV, là một trong những thuốc protease inhibitor đầu tiên được phát triển và có mã ATC J05AE01. Saquinavir ức chế protease HIV-1, ngăn quá trình cắt các polyprotein gag-pol và làm các hạt virus mới tạo thành không trưởng thành, từ đó giảm khả năng lây nhiễm. Chế phẩm INVIRASE chứa saquinavir mesylate nhưng tên hoạt chất dược lý là saquinavir; cần giữ rõ khác biệt giữa base và muối khi xử lý dữ liệu. Trong thực hành, saquinavir phải được tăng cường bằng ritonavir và dùng cùng các thuốc kháng retrovirus khác, không dùng đơn trị liệu. Phối hợp saquinavir/ritonavir có nguy cơ kéo dài QT và PR, đã có báo cáo hiếm về xoắn đỉnh, vì vậy cần chú ý bệnh tim, rối loạn điện giải và các thuốc ảnh hưởng dẫn truyền tim. Saquinavir cũng phụ thuộc mạnh vào CYP3A, khiến tương tác thuốc trở thành vấn đề trung tâm và một số phối hợp có thể bị chống chỉ định do tăng nồng độ hoặc độc tính nghiêm trọng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 03/08/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Saquinavir
  • Dạng thường gặp: Saquinavir mesylate
  • Nhóm thuốc: Ức chế protease HIV
  • Mã ATC: J05AE01
  • Đường dùng: Uống
  • Chỉ định: Điều trị HIV-1 trong phác đồ phối hợp
  • Cơ chế: Ức chế protease HIV, ngăn trưởng thành virion
  • Phối hợp: Phải được tăng cường bằng ritonavir theo nhãn INVIRASE
  • Cảnh báo chính: Kéo dài QT và PR; nguy cơ loạn nhịp tăng khi có yếu tố nguy cơ
  • Tương tác: Phụ thuộc mạnh CYP3A; nhiều phối hợp bị chống chỉ định hoặc cần giám sát chặt

Hoạt chất Saquinavir là gì?

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Saquinavir

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Saquinavir

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Saquinavir

Tên IUPAC

(2S)-N-[(2S,3R)-4-[(3S,4aS,8aS)-3-(tert-butylcarbamoyl)-3,4,4a,5,6,7,8,8a-octahydro-1H-isoquinolin-2-yl]-3-hydroxy-1-phenylbutan-2-yl]-2-(quinoline-2-carbonylamino)butanediamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ro 31-8959

Tên viết tắt

SQV

Tên Latinh / tên dược điển

Saquinavirum

Tên USAN

saquinavir

Tương tác thuốc của Saquinavir

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Colchicine

Saquinavir có thể làm tăng mạnh phơi nhiễm colchicine, dẫn đến độc tính nghiêm trọng hoặc tử vong. Nguy cơ tăng rõ ở người suy thận, suy gan, người cao tuổi hoặc dùng liều colchicine cao.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược động học: Saquinavir ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Ưu tiên tránh phối hợp và chọn thuốc thay thế. Nếu bắt buộc ở người có chức năng gan và thận bình thường, cân nhắc tạm ngừng hoặc giảm liều colchicine đúng theo nhãn sản phẩm; không tự tạo liều ngoài hướng dẫn nguồn. Chống chỉ định phối hợp colchicine với chất ức chế CYP3A4 mạnh hoặc P-gp ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan.

Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Drug Safety / PMC | Colchicine Drug Interaction Errors and Misunderstandings | Evidence-based evaluation and management of CYP3A4/P-gp and myotoxic interactions | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9754312/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *