Diltiazem Hydrochlorid là dạng muối hydrochloride của diltiazem, một thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin tác động lên cơ tim, nút nhĩ–thất và cơ trơn mạch máu. Tùy dạng bào chế và nhãn được phê duyệt, thuốc đường uống có thể được chỉ định điều trị tăng huyết áp hoặc kiểm soát đau thắt ngực ổn định; dạng tiêm tĩnh mạch được dùng trong cơ sở y tế để kiểm soát tạm thời tần số thất ở rung nhĩ, cuồng nhĩ hoặc chuyển một số cơn nhịp nhanh trên thất kịch phát về nhịp xoang. Diltiazem có thể gây chậm nhịp tim, hạ huyết áp, block nhĩ–thất, phù ngoại biên và tương tác với nhiều thuốc qua CYP3A4/P-glycoprotein. Đây là thuốc kê đơn; người bệnh không tự ý dùng, đổi dạng bào chế, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc. Nội dung dưới đây chỉ cung cấp thông tin y khoa và không thay thế tư vấn của bác sĩ, dược sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Diltiazem hydrochloride, muối hydrochloride của diltiazem
- Nhóm dược lý: Thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin
- Mã ATC: C08DB01
- Dạng dùng: Viên nén thông thường, viên/nang giải phóng kéo dài, dung dịch tiêm tĩnh mạch
- Chỉ định chính: Tăng huyết áp, đau thắt ngực ổn định; một số rối loạn nhịp trên thất đối với dạng tiêm
- Nguy cơ cần lưu ý: Chậm nhịp, block nhĩ–thất, hạ huyết áp, suy tim nặng hơn, tổn thương gan, phản ứng da nghiêm trọng
- Tương tác quan trọng: Thuốc chẹn beta, digoxin, ivabradine, thuốc chuyển hóa qua CYP3A4, một số statin, rifampin
- Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng theo đơn; không tự đổi giữa dạng giải phóng tức thì và giải phóng kéo dài
- Diltiazem có nhiều công thức giải phóng thuốc khác nhau. Hai sản phẩm có cùng hàm lượng ghi trên nhãn không nhất thiết có cùng lịch dùng hoặc giới hạn liều. Người bệnh không tự thay thế giữa viên thông thường, viên giải phóng kéo dài và nang giải phóng kéo dài.
Hoạt chất Diltiazem hydrochlorid là gì?
Diltiazem Hydrochlorid là dạng muối của diltiazem dùng trong sản xuất thuốc. Đây là thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin, có khả năng làm giãn mạch, giảm sức cản mạch ngoại vi và làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ–thất.
Tác dụng và chỉ định cụ thể phụ thuộc vào đường dùng và công thức giải phóng của sản phẩm.
Diltiazem hydrochlorid
INN Tên chung quốc tế – INN: Diltiazem.; Tên muối sử dụng trong thuốc: Diltiazem hydrochloride.; Hệ thống ATC ghi nhận diltiazem với mã C08DB01.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Diltiazem hydrochlorid |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Tên chung quốc tế – INN: Diltiazem.; Tên muối sử dụng trong thuốc: Diltiazem hydrochloride.; Hệ thống ATC ghi nhận diltiazem với mã C08DB01. |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Diltiazem hydrochloride |
| Tên IUPAC | [(2S,3S)-5-[2-(dimethylamino)ethyl]-2-(4-methoxyphenyl)-4-oxo-2,3-dihydro-1,5-benzothiazepin-3-yl] acetate;hydrochloride |
| Tên hóa học khác | 1,5-Benzothiazepin-4(5H)-one, 3-(acetyloxy)-5-[2-(dimethylamino)ethyl]-2,3-dihydro-2-(4-methoxyphenyl)-, monohydrochloride, (2S-cis)- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Diltiazem HCl; diltiazem hydrochloride; diltiazem hydroclorid. |
| Tên viết tắt | DTZ |
| Tên Latinh / tên dược điển | Diltiazemi hydrochloridum |
| Tên USAN | diltiazem hydrochloride |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 33286-22-5 |
|---|---|
| UNII | OLH94387TE |
| PubChem CID | 62920 |
| RxNorm CUI | 203211 |
| Công thức phân tử | C22H26N2O4S·HCl |
Dược động học của Diltiazem hydrochlorid
Diltiazem được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa nhưng chịu chuyển hóa bước đầu đáng kể, vì vậy sinh khả dụng tuyệt đối đường uống chỉ khoảng 40%. Thuốc gắn protein huyết tương ở mức khoảng 70–80%, được chuyển hóa rộng rãi tại gan và chỉ một tỷ lệ nhỏ thuốc không đổi được bài tiết qua nước tiểu.
Các thông số như thời gian đạt nồng độ đỉnh, thời gian bán thải và ảnh hưởng của thức ăn phụ thuộc vào công thức giải phóng của từng sản phẩm.
Giai đoạn I: Hấp thu
Diltiazem được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu ở gan.
Với một nang giải phóng kéo dài dùng một lần mỗi ngày, quá trình hấp thu có kiểm soát bắt đầu trong khoảng một giờ và nồng độ đỉnh đạt sau khoảng 4–6 giờ. Với viên Cardizem LA, nồng độ thuốc có thể được phát hiện sau 3–4 giờ và đạt đỉnh sau khoảng 11–18 giờ. Các số liệu này không được áp dụng thay thế cho mọi chế phẩm diltiazem.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của diltiazem đường uống so với đường tĩnh mạch khoảng 40%. Một nhãn nang giải phóng kéo dài ghi nhận sinh khả dụng tuyệt đối trung bình 41% ± 14%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Diltiazem gắn protein huyết tương khoảng 70–80%. Sau một liều tiêm tĩnh mạch ở người tình nguyện khỏe mạnh, thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 305 lít; trong truyền liên tục, giá trị được báo cáo khoảng 360–391 lít.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Diltiazem được chuyển hóa rộng rãi tại gan. Thuốc vừa là cơ chất vừa là chất ức chế CYP3A4 và P-glycoprotein, do đó có khả năng bị ảnh hưởng bởi thuốc dùng đồng thời hoặc làm thay đổi nồng độ của các thuốc khác.
Desacetyl diltiazem là một chất chuyển hóa có hoạt tính; nồng độ trong huyết tương được báo cáo bằng khoảng 10–20% thuốc mẹ và hoạt tính giãn mạch vành bằng khoảng 25–50% diltiazem.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 2–4% liều dùng được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng diltiazem không đổi. Phần lớn thuốc được loại bỏ sau chuyển hóa. Diltiazem không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm phân phúc mạc hoặc chạy thận nhân tạo.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải thay đổi theo dạng bào chế và đường dùng:
Các giá trị trên là thông số từ những nhãn sản phẩm cụ thể, không phải cơ sở để người bệnh tự xác định khoảng cách dùng thuốc. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Sau một liều tiêm tĩnh mạch ở người tình nguyện khỏe mạnh, độ thanh thải toàn thân được ghi nhận khoảng 65 lít/giờ. Ở người bệnh rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ, độ thanh thải có thể thấp hơn; các nghiên cứu trên nhãn tiêm ghi nhận giá trị trung bình khoảng 31–42 lít/giờ trong một số chế độ truyền. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Dạng bào chế: thời gian đạt nồng độ đỉnh và thời gian bán thải khác nhau giữa viên thường, viên giải phóng kéo dài và nang giải phóng kéo dài.
- Chức năng gan: xơ gan có thể kéo dài thời gian bán thải và làm tăng sinh khả dụng. Một nghiên cứu trên nhãn Cardizem LA ghi nhận sinh khả dụng tăng khoảng 69% ở người xơ gan.
- Chức năng thận: một nghiên cứu nhỏ ở chín người suy thận nặng không ghi nhận khác biệt rõ về dược động học, nhưng vẫn cần theo dõi lâm sàng và tương tác.
- Thức ăn: ảnh hưởng phụ thuộc công thức. Một số viên giải phóng kéo dài không bị ảnh hưởng đáng kể bởi bữa ăn nhiều chất béo, trong khi một số nang có thể tăng mức phơi nhiễm hoặc tốc độ hấp thu.
- Tương tác enzyme: chất cảm ứng CYP3A4 như rifampin có thể làm giảm mạnh nồng độ diltiazem; chất ức chế chuyển hóa có thể làm tăng mức phơi nhiễm.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Diltiazem hydrochlorid
Diltiazem thuộc nhóm thuốc ức chế dòng ion canxi đi vào tế bào qua kênh chậm ở cơ tim và cơ trơn mạch máu. So với nhóm dihydropyridin, diltiazem có tác động rõ hơn lên nút nhĩ–thất và dẫn truyền tim, bên cạnh tác dụng giãn mạch.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Diltiazem ức chế dòng ion canxi đi vào tế bào trong quá trình khử cực của cơ tim và cơ trơn mạch máu.
Hệ quả dược lý gồm:
- Làm giãn cơ trơn mạch máu và giảm sức cản mạch ngoại vi.
- Làm giãn động mạch vành.
- Làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ–thất.
- Kéo dài thời kỳ trơ của nút nhĩ–thất.
- Có thể làm giảm nhịp tim và nhu cầu oxy của cơ tim.
Các tác động lên nút nhĩ–thất giải thích việc sử dụng dạng tiêm trong một số nhịp nhanh trên thất.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong tăng huyết áp, diltiazem làm giảm huyết áp chủ yếu thông qua giãn cơ trơn mạch và giảm sức cản ngoại vi.
Trong đau thắt ngực, thuốc có thể làm giảm nhu cầu oxy của cơ tim thông qua giảm nhịp tim và huyết áp, đồng thời giãn động mạch vành và hạn chế co thắt mạch vành.
Diltiazem có thể kéo dài khoảng PR trên điện tâm đồ. Ở liều điều trị, mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa từng người và tăng khi dùng cùng thuốc làm chậm dẫn truyền tim.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Diltiazem hydrochlorid
Chỉ định của một số dạng uống giải phóng kéo dài:
- Điều trị tăng huyết áp.
- Điều trị hoặc kiểm soát đau thắt ngực ổn định mạn tính.
- Một số nhãn ghi chỉ định cải thiện khả năng gắng sức ở người đau thắt ngực ổn định.
Chỉ định của dạng tiêm tĩnh mạch:
- Kiểm soát tạm thời đáp ứng thất nhanh trong rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ.
- Chuyển nhịp nhanh trên thất kịch phát về nhịp xoang, bao gồm một số nhịp nhanh vào lại tại nút nhĩ–thất.
Chỉ định được phê duyệt có thể khác nhau giữa từng sản phẩm và từng quốc gia. Cần đọc tờ hướng dẫn sử dụng của đúng sản phẩm được kê đơn.
Diltiazem đường uống được một số hướng dẫn chuyên môn đề cập như một lựa chọn kiểm soát tần số thất dài hạn ở người rung nhĩ phù hợp, nhưng đây không phải chỉ định được ghi trên mọi nhãn diltiazem đường uống. Trạng thái “được phê duyệt” hay “ngoài chỉ định” phải được xác định theo từng sản phẩm và từng quốc gia.
Các ứng dụng nghiên cứu hoặc ngoài chỉ định khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Cảnh báo: Liều dưới đây được trích từ các nhãn sản phẩm cụ thể của Hoa Kỳ, chỉ nhằm minh họa sự khác biệt giữa các dạng bào chế. Đây không phải hướng dẫn để người đọc tự dùng thuốc.
Ví dụ với viên Cardizem LA giải phóng kéo dài:
- Tăng huyết áp: nhãn ghi liều khởi đầu 180–240 mg một lần mỗi ngày; một số người có thể đáp ứng với liều thấp hơn. Liều tối đa trên nhãn là 540 mg/ngày.
- Đau thắt ngực ổn định: nhãn ghi khởi đầu 180 mg một lần mỗi ngày; có thể được bác sĩ điều chỉnh, tối đa 360 mg/ngày.
Một nang giải phóng kéo dài khác có khoảng liều và giới hạn tối đa khác, cho thấy không thể áp dụng liều của sản phẩm này cho sản phẩm khác.
Dạng tiêm tĩnh mạch tại cơ sở y tế:
Nhãn tiêm tham khảo mô tả liều bolus đầu 0,25 mg/kg truyền trong hai phút; có thể cân nhắc liều thứ hai 0,35 mg/kg sau 15 phút nếu đáp ứng chưa đủ. Truyền liên tục có thể bắt đầu ở 5–10 mg/giờ và điều chỉnh đến tối đa 15 mg/giờ, trong thời gian không quá 24 giờ.
Dạng tiêm phải do nhân viên y tế thực hiện với theo dõi điện tâm đồ và huyết áp.
Không tự áp dụng bất kỳ mức liều nào nêu trên. Liều thực tế phụ thuộc chẩn đoán, dạng thuốc, nhịp tim, huyết áp, chức năng tim, gan, thận và các thuốc đang dùng.
- Dùng thuốc đúng dạng bào chế, hàm lượng, số lần dùng và thời điểm được kê.
- Viên hoặc nang giải phóng kéo dài thường phải nuốt nguyên viên; không nhai, nghiền hoặc mở nang trừ khi tờ hướng dẫn của chính sản phẩm cho phép.
- Viên giải phóng tức thì và viên giải phóng kéo dài không được xem là tương đương về cách dùng.
- Ảnh hưởng của thức ăn khác nhau giữa từng sản phẩm; làm theo tờ hướng dẫn sử dụng của thuốc đang dùng.
- Không tự chuyển sang biệt dược hoặc dạng giải phóng khác chỉ dựa trên cùng tổng hàm lượng miligam.
- Không tự tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.
- Thông báo cho bác sĩ, dược sĩ về tất cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thảo dược và thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
Tùy tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể theo dõi:
- Huyết áp và nhịp tim.
- Điện tâm đồ, khoảng PR và dấu hiệu block nhĩ–thất.
- Triệu chứng suy tim như khó thở tăng, phù, tăng cân nhanh hoặc giảm khả năng gắng sức.
- Chóng mặt, ngất hoặc biểu hiện hạ huyết áp.
- Chức năng gan khi có nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ tổn thương gan.
- Phù ngoại biên và phản ứng da.
- Nồng độ hoặc độc tính của thuốc dùng đồng thời như digoxin, cyclosporine, carbamazepine hoặc một số statin.
Dạng tiêm cần theo dõi điện tâm đồ liên tục và đo huyết áp thường xuyên.
Cảnh báo và lưu ý về Diltiazem hydrochlorid
Chống chỉ định thay đổi theo dạng uống hoặc dạng tiêm. Các chống chỉ định được ghi nhận trên những nhãn tham khảo gồm:
- Quá mẫn với diltiazem hoặc thành phần của thuốc.
- Hội chứng suy nút xoang, trừ trường hợp có máy tạo nhịp thất hoạt động.
- Block nhĩ–thất độ hai hoặc độ ba, trừ trường hợp có máy tạo nhịp thất hoạt động.
- Hạ huyết áp nặng; một số nhãn uống quy định huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg.
- Sốc tim.
- Nhồi máu cơ tim cấp kèm sung huyết phổi, đối với một số dạng uống.
- Rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ có đường dẫn truyền phụ như hội chứng Wolff–Parkinson–White, đối với dạng tiêm.
- Nhịp nhanh thất, đối với dạng tiêm.
- Không dùng diltiazem tĩnh mạch đồng thời hoặc trong khoảng thời gian gần với thuốc chẹn beta đường tĩnh mạch.
Danh sách trên không thay thế chống chỉ định trong tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
Tác dụng không mong muốn phụ thuộc dạng thuốc, liều, bệnh nền và thuốc dùng kèm.
Các phản ứng thường được ghi nhận với dạng uống gồm:
- Phù chi dưới hoặc phù ngoại biên.
- Chóng mặt, đau đầu.
- Mệt mỏi.
- Chậm nhịp tim.
- Block nhĩ–thất độ một.
- Ho.
- Phát ban.
- Táo bón, tiêu chảy, khó tiêu hoặc buồn nôn.
- Đỏ bừng, đánh trống ngực hoặc ngạt mũi.
Với dạng tiêm, hạ huyết áp là phản ứng được báo cáo thường gặp nhất trong các thử nghiệm trên nhãn; ngoài ra có thể gặp phản ứng tại vị trí tiêm, đỏ bừng và rối loạn nhịp.
Cần liên hệ ngay với cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu gợi ý:
- Nhịp tim rất chậm, ngất, block nhĩ–thất hoặc ngừng xoang.
- Hạ huyết áp có triệu chứng.
- Suy tim xuất hiện hoặc nặng hơn.
- Tổn thương gan cấp, biểu hiện như vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau vùng gan hoặc mệt bất thường.
- Phản ứng da nghiêm trọng như hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc, hồng ban đa dạng hoặc viêm da bong vảy.
- Phù mạch, sưng mặt hoặc khó thở.
- Rối loạn nhịp thất hoặc ngừng tim, đặc biệt khi sử dụng dạng tiêm hoặc có tương tác thuốc.
Thận trọng đặc biệt trong các trường hợp:
- Nhịp tim chậm, block nhĩ–thất độ một hoặc rối loạn dẫn truyền có từ trước.
- Suy chức năng thất trái hoặc tiền sử suy tim.
- Đang dùng thuốc làm giảm nhịp tim hoặc giảm co bóp cơ tim.
- Huyết áp thấp hoặc có nguy cơ tụt huyết áp.
- Bệnh gan, xơ gan hoặc tăng men gan.
- Người cao tuổi hoặc đang sử dụng nhiều thuốc.
- Hẹp đường tiêu hóa nặng đối với một số công thức giải phóng kéo dài.
- Chuẩn bị gây mê hoặc phẫu thuật.
- Có tiền sử phản ứng da nghiêm trọng.
- Rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ kèm đường dẫn truyền phụ.
- Nhịp nhanh phức bộ QRS rộng chưa xác định rõ nguồn gốc.
Diltiazem có thể gây chậm nhịp, block nhĩ–thất, làm nặng suy tim, tổn thương gan và phản ứng da nghiêm trọng.
Quá liều diltiazem là tình trạng cấp cứu. Biểu hiện có thể gồm:
- Nhịp tim chậm.
- Hạ huyết áp.
- Block nhĩ–thất.
- Suy tim.
- Rối loạn nhịp hoặc ngừng tim.
- Rối loạn ý thức, co giật hoặc suy hô hấp trong trường hợp nặng.
Người nghi ngờ quá liều cần được đưa đến cơ sở cấp cứu ngay; không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
Điều trị tại bệnh viện chủ yếu là hỗ trợ tuần hoàn, hô hấp và xử trí theo biểu hiện, có thể gồm atropine, tạo nhịp tim, thuốc vận mạch, thuốc tăng co bóp, dịch truyền, than hoạt hoặc canxi tĩnh mạch theo đánh giá của bác sĩ. Diltiazem không được loại bỏ hiệu quả bằng chạy thận nhân tạo hoặc thẩm phân phúc mạc.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm:
- Một số viên hoặc nang uống được bảo quản ở khoảng 20–25°C hoặc 25°C, tránh ẩm, nhiệt độ cao và ánh sáng; giới hạn dao động thường được cho phép từ 15–30°C.
- Một số dung dịch tiêm cần bảo quản lạnh 2–8°C, không đông lạnh; quy định về thời gian có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng phải tuân theo nhãn cụ thể.
- Để thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
- Không sử dụng thuốc quá hạn, biến màu hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
Luôn ưu tiên điều kiện ghi trên bao bì và tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm đang có.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của nhiều chế phẩm diltiazem ở trẻ em chưa được xác lập trong nhãn được tham khảo. Không tự dùng diltiazem cho trẻ. Việc sử dụng trong nhi khoa, nếu được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc, phải dựa trên chẩn đoán, hướng dẫn chuyên môn và chế phẩm cụ thể.
Các nghiên cứu lâm sàng trên nhãn Cardizem LA không có đủ số người từ 65 tuổi trở lên để kết luận chắc chắn về sự khác biệt đáp ứng. Khi kê đơn cho người cao tuổi, nhãn khuyến cáo lựa chọn liều thận trọng, thường bắt đầu ở đầu thấp của khoảng liều vì nhóm này có thể suy giảm chức năng gan, thận, tim và sử dụng nhiều thuốc đồng thời.
Khuyến cáo về thai kỳ khác nhau giữa các nhãn và cơ quan quản lý:
- Nhãn Cardizem LA tại Hoa Kỳ cho biết dữ liệu công bố trong nhiều thập kỷ chưa xác định được nguy cơ liên quan đến thuốc đối với dị tật lớn, sẩy thai hoặc kết cục bất lợi, nhưng các nghiên cứu trên động vật ghi nhận độc tính phôi thai và bất thường xương ở một số mức phơi nhiễm.
- Một số SmPC tại Anh chống chỉ định hoặc không khuyến cáo dùng diltiazem trong thai kỳ do dữ liệu ở người còn hạn chế và có độc tính sinh sản trên động vật.
Vì vậy, phụ nữ đang mang thai, nghi ngờ mang thai hoặc dự định mang thai không tự dùng hoặc tự ngừng diltiazem. Bác sĩ cần đánh giá lợi ích, nguy cơ, bệnh tim mạch của người mẹ và nhãn của sản phẩm cụ thể.
Diltiazem được bài tiết vào sữa mẹ. Một báo cáo được dẫn trong nhãn cho thấy nồng độ trong sữa có thể gần với nồng độ huyết thanh. Một số nhãn khuyến cáo cân nhắc ngừng cho con bú hoặc ngừng thuốc dựa trên nhu cầu điều trị của người mẹ; một số SmPC khuyến cáo tránh cho con bú khi dùng thuốc.
Quyết định cần được bác sĩ đưa ra sau khi cân nhắc lợi ích của việc cho bú, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ đối với trẻ.
Diltiazem được chuyển hóa rộng rãi tại gan. Xơ gan có thể làm giảm độ thanh thải đường uống, kéo dài thời gian bán thải và tăng sinh khả dụng.
Nhãn Cardizem LA cho rằng có thể không cần điều chỉnh liều ở suy gan nhẹ đến trung bình, nhưng các SmPC khác khuyến cáo khởi đầu thấp hơn và theo dõi chặt chẽ. Vì khuyến cáo phụ thuộc sản phẩm, người bệnh không tự điều chỉnh liều; cần theo dõi nhịp tim, huyết áp, chức năng gan và tương tác thuốc.
Một nhãn Cardizem LA ghi không cần điều chỉnh liều do suy thận. Một nghiên cứu nhỏ ở người suy thận nặng cũng không ghi nhận khác biệt rõ về dược động học so với người có chức năng thận bình thường.
Tuy nhiên, một số SmPC cảnh báo nồng độ diltiazem có thể tăng ở người suy thận và khuyến cáo theo dõi chặt, đặc biệt khi có bệnh tim, hạ huyết áp, chậm nhịp hoặc dùng nhiều thuốc. Không tự thay đổi liều nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Diltiazem có thể gây chóng mặt, mệt, khó chịu, hạ huyết áp hoặc choáng. Người bệnh không nên lái xe, vận hành máy móc hoặc thực hiện công việc đòi hỏi phản xạ nhanh nếu đang có các triệu chứng này.
Chưa có đầy đủ nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng lên khả năng lái xe; mức độ ảnh hưởng phụ thuộc liều và đáp ứng của từng người.
Tương tác thuốc của Diltiazem hydrochlorid
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Diltiazem Hydrochlorid có thể làm tăng nồng độ colchicine và nguy cơ độc tính. Tương tác thường cần giảm liều hoặc tạm ngừng colchicine và theo dõi sát. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược động học: Diltiazem Hydrochlorid ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. Dữ liệu dược động học: Cmax colchicine tăng khoảng 44,2% và AUC tăng khoảng 93,4%. Độc tính thần kinh–cơ đã được báo cáo với tương tác này. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Nếu có lựa chọn phù hợp, ưu tiên thuốc thay thế. Khi bắt buộc phối hợp, điều chỉnh hoặc tạm ngừng colchicine theo bảng liều trong nhãn; thận trọng đặc biệt ở người suy thận, suy gan và người cao tuổi. | Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Diltiazem hydrochlorid
Diltiazem Hydrochlorid là dạng muối hydrochloride của diltiazem, một thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin. Thuốc làm giãn mạch và làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ–thất, vì vậy được sử dụng trong một số bệnh tăng huyết áp, đau thắt ngực và rối loạn nhịp tùy dạng bào chế.
Một số dạng uống được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp và đau thắt ngực ổn định. Dạng tiêm tĩnh mạch được dùng tại cơ sở y tế để kiểm soát tạm thời tần số thất trong rung nhĩ, cuồng nhĩ hoặc chuyển một số cơn nhịp nhanh trên thất kịch phát về nhịp xoang. Chỉ định cụ thể phải căn cứ vào nhãn của sản phẩm được kê.
Không thể đưa ra một quy tắc chung cho mọi sản phẩm. Nhiều viên hoặc nang giải phóng kéo dài phải được nuốt nguyên và không được nghiền, nhai hoặc mở nang. Một số viên giải phóng tức thì có hướng dẫn khác. Người bệnh phải kiểm tra đúng tên và dạng thuốc, đồng thời hỏi dược sĩ trước khi thay đổi cách uống.
Phối hợp diltiazem với thuốc chẹn beta có thể làm tăng nguy cơ chậm nhịp, block nhĩ–thất, hạ huyết áp hoặc suy tim ở một số người. Diltiazem cũng có thể làm tăng nồng độ của simvastatin, lovastatin và một số statin chuyển hóa qua CYP3A4, từ đó tăng nguy cơ độc tính cơ.
Không tự ngừng hoặc tự phối hợp thuốc. Bác sĩ cần đánh giá loại thuốc, liều, chức năng tim và nguy cơ tương tác.
Không. Huyết áp hoặc nhịp tim ổn định có thể là kết quả của điều trị đang có hiệu quả. Tự ngừng thuốc có thể khiến tình trạng tim mạch không còn được kiểm soát. Người bệnh cần trao đổi với bác sĩ trước khi ngừng, giảm liều, đổi dạng bào chế hoặc thay sang thuốc khác.

