Diltiazem Hydrochlorid

Diltiazem Hydrochlorid là dạng muối hydrochloride của diltiazem, một thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin tác động lên cơ tim, nút nhĩ–thất và cơ trơn mạch máu. Tùy dạng bào chế và nhãn được phê duyệt, thuốc đường uống có thể được chỉ định điều trị tăng huyết áp hoặc kiểm soát đau thắt ngực ổn định; dạng tiêm tĩnh mạch được dùng trong cơ sở y tế để kiểm soát tạm thời tần số thất ở rung nhĩ, cuồng nhĩ hoặc chuyển một số cơn nhịp nhanh trên thất kịch phát về nhịp xoang. Diltiazem có thể gây chậm nhịp tim, hạ huyết áp, block nhĩ–thất, phù ngoại biên và tương tác với nhiều thuốc qua CYP3A4/P-glycoprotein. Đây là thuốc kê đơn; người bệnh không tự ý dùng, đổi dạng bào chế, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc. Nội dung dưới đây chỉ cung cấp thông tin y khoa và không thay thế tư vấn của bác sĩ, dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Diltiazem hydrochloride, muối hydrochloride của diltiazem
  • Nhóm dược lý: Thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin
  • Mã ATC: C08DB01
  • Dạng dùng: Viên nén thông thường, viên/nang giải phóng kéo dài, dung dịch tiêm tĩnh mạch
  • Chỉ định chính: Tăng huyết áp, đau thắt ngực ổn định; một số rối loạn nhịp trên thất đối với dạng tiêm
  • Nguy cơ cần lưu ý: Chậm nhịp, block nhĩ–thất, hạ huyết áp, suy tim nặng hơn, tổn thương gan, phản ứng da nghiêm trọng
  • Tương tác quan trọng: Thuốc chẹn beta, digoxin, ivabradine, thuốc chuyển hóa qua CYP3A4, một số statin, rifampin
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng theo đơn; không tự đổi giữa dạng giải phóng tức thì và giải phóng kéo dài
  • Diltiazem có nhiều công thức giải phóng thuốc khác nhau. Hai sản phẩm có cùng hàm lượng ghi trên nhãn không nhất thiết có cùng lịch dùng hoặc giới hạn liều. Người bệnh không tự thay thế giữa viên thông thường, viên giải phóng kéo dài và nang giải phóng kéo dài.

Hoạt chất Diltiazem hydrochlorid là gì?

Diltiazem Hydrochlorid là dạng muối của diltiazem dùng trong sản xuất thuốc. Đây là thuốc chẹn kênh canxi không dihydropyridin, có khả năng làm giãn mạch, giảm sức cản mạch ngoại vi và làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ–thất.

Tác dụng và chỉ định cụ thể phụ thuộc vào đường dùng và công thức giải phóng của sản phẩm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Diltiazem hydrochlorid

INN Tên chung quốc tế – INN: Diltiazem.; Tên muối sử dụng trong thuốc: Diltiazem hydrochloride.; Hệ thống ATC ghi nhận diltiazem với mã C08DB01.

CAS 33286-22-5 Công thức C22H26N2O4S·HCl

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Diltiazem hydrochlorid

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tên chung quốc tế – INN: Diltiazem.; Tên muối sử dụng trong thuốc: Diltiazem hydrochloride.; Hệ thống ATC ghi nhận diltiazem với mã C08DB01.

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Diltiazem hydrochloride

Tên IUPAC

[(2S,3S)-5-[2-(dimethylamino)ethyl]-2-(4-methoxyphenyl)-4-oxo-2,3-dihydro-1,5-benzothiazepin-3-yl] acetate;hydrochloride

Tên hóa học khác

1,5-Benzothiazepin-4(5H)-one, 3-(acetyloxy)-5-[2-(dimethylamino)ethyl]-2,3-dihydro-2-(4-methoxyphenyl)-, monohydrochloride, (2S-cis)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Diltiazem HCl; diltiazem hydrochloride; diltiazem hydroclorid.

Tên viết tắt

DTZ

Tên Latinh / tên dược điển

Diltiazemi hydrochloridum

Tên USAN

diltiazem hydrochloride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

33286-22-5

UNII

OLH94387TE

PubChem CID

62920

RxNorm CUI

203211

Công thức phân tử

C22H26N2O4S·HCl

Dược động học của Diltiazem hydrochlorid

Diltiazem được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa nhưng chịu chuyển hóa bước đầu đáng kể, vì vậy sinh khả dụng tuyệt đối đường uống chỉ khoảng 40%. Thuốc gắn protein huyết tương ở mức khoảng 70–80%, được chuyển hóa rộng rãi tại gan và chỉ một tỷ lệ nhỏ thuốc không đổi được bài tiết qua nước tiểu.

Các thông số như thời gian đạt nồng độ đỉnh, thời gian bán thải và ảnh hưởng của thức ăn phụ thuộc vào công thức giải phóng của từng sản phẩm.

Giai đoạn I: Hấp thu

Diltiazem được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu ở gan.

Với một nang giải phóng kéo dài dùng một lần mỗi ngày, quá trình hấp thu có kiểm soát bắt đầu trong khoảng một giờ và nồng độ đỉnh đạt sau khoảng 4–6 giờ. Với viên Cardizem LA, nồng độ thuốc có thể được phát hiện sau 3–4 giờ và đạt đỉnh sau khoảng 11–18 giờ. Các số liệu này không được áp dụng thay thế cho mọi chế phẩm diltiazem.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của diltiazem đường uống so với đường tĩnh mạch khoảng 40%. Một nhãn nang giải phóng kéo dài ghi nhận sinh khả dụng tuyệt đối trung bình 41% ± 14%.

Giai đoạn II: Phân bố

Diltiazem gắn protein huyết tương khoảng 70–80%. Sau một liều tiêm tĩnh mạch ở người tình nguyện khỏe mạnh, thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 305 lít; trong truyền liên tục, giá trị được báo cáo khoảng 360–391 lít.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Diltiazem được chuyển hóa rộng rãi tại gan. Thuốc vừa là cơ chất vừa là chất ức chế CYP3A4 và P-glycoprotein, do đó có khả năng bị ảnh hưởng bởi thuốc dùng đồng thời hoặc làm thay đổi nồng độ của các thuốc khác.

Desacetyl diltiazem là một chất chuyển hóa có hoạt tính; nồng độ trong huyết tương được báo cáo bằng khoảng 10–20% thuốc mẹ và hoạt tính giãn mạch vành bằng khoảng 25–50% diltiazem.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 2–4% liều dùng được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng diltiazem không đổi. Phần lớn thuốc được loại bỏ sau chuyển hóa. Diltiazem không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm phân phúc mạc hoặc chạy thận nhân tạo.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thay đổi theo dạng bào chế và đường dùng:

  • Diltiazem đường uống nói chung: khoảng 3–4,5 giờ.
  • Viên Cardizem LA giải phóng kéo dài: khoảng 6–9 giờ.
  • Một số nang giải phóng kéo dài dùng một lần/ngày: khoảng 5–10 giờ.
  • Sau tiêm tĩnh mạch đơn: khoảng 3,4 giờ.
  • Trong truyền tĩnh mạch liên tục: khoảng 4,1–4,9 giờ.

Các giá trị trên là thông số từ những nhãn sản phẩm cụ thể, không phải cơ sở để người bệnh tự xác định khoảng cách dùng thuốc.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Sau một liều tiêm tĩnh mạch ở người tình nguyện khỏe mạnh, độ thanh thải toàn thân được ghi nhận khoảng 65 lít/giờ. Ở người bệnh rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ, độ thanh thải có thể thấp hơn; các nghiên cứu trên nhãn tiêm ghi nhận giá trị trung bình khoảng 31–42 lít/giờ trong một số chế độ truyền.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Dạng bào chế: thời gian đạt nồng độ đỉnh và thời gian bán thải khác nhau giữa viên thường, viên giải phóng kéo dài và nang giải phóng kéo dài.
  • Chức năng gan: xơ gan có thể kéo dài thời gian bán thải và làm tăng sinh khả dụng. Một nghiên cứu trên nhãn Cardizem LA ghi nhận sinh khả dụng tăng khoảng 69% ở người xơ gan.
  • Chức năng thận: một nghiên cứu nhỏ ở chín người suy thận nặng không ghi nhận khác biệt rõ về dược động học, nhưng vẫn cần theo dõi lâm sàng và tương tác.
  • Thức ăn: ảnh hưởng phụ thuộc công thức. Một số viên giải phóng kéo dài không bị ảnh hưởng đáng kể bởi bữa ăn nhiều chất béo, trong khi một số nang có thể tăng mức phơi nhiễm hoặc tốc độ hấp thu.
  • Tương tác enzyme: chất cảm ứng CYP3A4 như rifampin có thể làm giảm mạnh nồng độ diltiazem; chất ức chế chuyển hóa có thể làm tăng mức phơi nhiễm.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Diltiazem hydrochlorid

Diltiazem thuộc nhóm thuốc ức chế dòng ion canxi đi vào tế bào qua kênh chậm ở cơ tim và cơ trơn mạch máu. So với nhóm dihydropyridin, diltiazem có tác động rõ hơn lên nút nhĩ–thất và dẫn truyền tim, bên cạnh tác dụng giãn mạch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Diltiazem ức chế dòng ion canxi đi vào tế bào trong quá trình khử cực của cơ tim và cơ trơn mạch máu.

Hệ quả dược lý gồm:

  • Làm giãn cơ trơn mạch máu và giảm sức cản mạch ngoại vi.
  • Làm giãn động mạch vành.
  • Làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ–thất.
  • Kéo dài thời kỳ trơ của nút nhĩ–thất.
  • Có thể làm giảm nhịp tim và nhu cầu oxy của cơ tim.

Các tác động lên nút nhĩ–thất giải thích việc sử dụng dạng tiêm trong một số nhịp nhanh trên thất.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong tăng huyết áp, diltiazem làm giảm huyết áp chủ yếu thông qua giãn cơ trơn mạch và giảm sức cản ngoại vi.

Trong đau thắt ngực, thuốc có thể làm giảm nhu cầu oxy của cơ tim thông qua giảm nhịp tim và huyết áp, đồng thời giãn động mạch vành và hạn chế co thắt mạch vành.

Diltiazem có thể kéo dài khoảng PR trên điện tâm đồ. Ở liều điều trị, mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa từng người và tăng khi dùng cùng thuốc làm chậm dẫn truyền tim.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Diltiazem hydrochlorid

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Diltiazem hydrochlorid

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Diltiazem hydrochlorid

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Colchicine

Diltiazem Hydrochlorid có thể làm tăng nồng độ colchicine và nguy cơ độc tính. Tương tác thường cần giảm liều hoặc tạm ngừng colchicine và theo dõi sát.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược động học: Diltiazem Hydrochlorid ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. Dữ liệu dược động học: Cmax colchicine tăng khoảng 44,2% và AUC tăng khoảng 93,4%. Độc tính thần kinh–cơ đã được báo cáo với tương tác này.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Nếu có lựa chọn phù hợp, ưu tiên thuốc thay thế. Khi bắt buộc phối hợp, điều chỉnh hoặc tạm ngừng colchicine theo bảng liều trong nhãn; thận trọng đặc biệt ở người suy thận, suy gan và người cao tuổi.

Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Drug Safety / PMC | Colchicine Drug Interaction Errors and Misunderstandings | Evidence-based evaluation and management of CYP3A4/P-gp and myotoxic interactions | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9754312/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Diltiazem hydrochlorid

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *