Block nhĩ thất độ III là tình trạng xung điện từ tâm nhĩ không còn truyền xuống tâm thất, khiến hai buồng tim hoạt động độc lập. Tâm thất phải dựa vào một ổ thoát nhịp chậm hơn để duy trì tuần hoàn, vì vậy người bệnh có thể mệt lả, chóng mặt, khó thở, đau ngực, ngất hoặc tụt huyết áp. Tình trạng này có thể liên quan đến thoái hóa hệ dẫn truyền, nhồi máu cơ tim, viêm cơ tim, thuốc làm chậm nhịp, rối loạn điện giải, phẫu thuật tim hoặc thay van động mạch chủ qua catheter. Điện tâm đồ là xét nghiệm then chốt để xác nhận phân ly nhĩ–thất. Block nhĩ thất hoàn toàn có thể gây ngừng tim nếu nhịp thoát không ổn định, nên người có triệu chứng cần được đánh giá khẩn cấp. Điều trị tập trung vào ổn định tuần hoàn, xử lý nguyên nhân có thể đảo ngược và cân nhắc máy tạo nhịp phù hợp.
Block nhĩ thất độ III là bệnh gì?
Block nhĩ thất độ III là mức nặng nhất của rối loạn dẫn truyền nhĩ–thất. Nút xoang vẫn phát xung và tâm nhĩ vẫn co, nhưng không xung nào đi qua nút nhĩ thất hoặc hệ His–Purkinje để kích hoạt tâm thất. Vì vậy, tâm thất phải được điều khiển bởi một ổ tạo nhịp thay thế nằm ở vùng nối nhĩ–thất hoặc trong thất. Nhịp thay thế này thường chậm, có thể có phức bộ QRS hẹp nếu ổ thoát ở cao hoặc QRS rộng nếu ổ thoát nằm thấp. Khái niệm này khác với phân ly nhĩ–thất do nhịp nhanh thất hoặc nhịp nối tăng tốc: trong block hoàn toàn, nguyên nhân cốt lõi là thất bại dẫn truyền từ nhĩ xuống thất. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc tốc độ và độ ổn định của nhịp thoát, bệnh tim nền, triệu chứng và khả năng duy trì tưới máu cơ quan.

| Tên bệnh | Block nhĩ thất độ III |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Third-degree atrioventricular block |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Block nhĩ thất hoàn toàn; complete heart block; complete atrioventricular block |
| Mã ICD-10 | I44.2 – Block nhĩ thất hoàn toàn |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Tim mạch; rối loạn nhịp chậm và rối loạn dẫn truyền nhĩ–thất |
| Cơ quan ảnh hưởng | Hệ dẫn truyền điện của tim, đặc biệt nút nhĩ thất, bó His và mạng Purkinje; giảm cung lượng tim có thể ảnh hưởng não, thận và các cơ quan khác. |
| Tính chất bệnh | Rối loạn dẫn truyền nghiêm trọng, có thể cấp tính hoặc mạn tính, bẩm sinh hoặc mắc phải; không lây. Một số trường hợp hồi phục khi xử lý nguyên nhân, nhiều trường hợp cần tạo nhịp lâu dài. |
| Mức độ phổ biến | Ít gặp hơn block nhĩ thất độ I và II nhưng xuất hiện nhiều hơn ở người cao tuổi, người có bệnh tim cấu trúc hoặc sau can thiệp tim. Dữ liệu dịch tễ riêng tại Việt Nam còn hạn chế. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Block nhĩ thất độ III
Tổn thương tại nút nhĩ thất, bó His hoặc các nhánh bó làm xung động từ tâm nhĩ bị chặn hoàn toàn. Khi đó một ổ tự động thấp hơn phát nhịp cứu hộ. Nếu ổ thoát nằm gần nút nhĩ thất, tần số thường cao hơn và QRS có thể hẹp; nếu nằm trong hệ Purkinje hoặc cơ thất, nhịp chậm hơn, QRS rộng và dễ ngừng. Nhịp tim thấp làm giảm cung lượng tim, đặc biệt khi vận động hoặc khi chức năng thất đã suy. Giảm tưới máu não gây choáng váng hoặc cơn ngất Adams–Stokes; giảm tưới máu mạch vành và cơ quan có thể dẫn đến đau ngực, suy tim, sốc hoặc ngừng tim.
Có thể phân loại theo thời gian thành block dai dẳng hoặc từng cơn; theo căn nguyên thành bẩm sinh và mắc phải; theo vị trí thành block tại nút nhĩ thất, trong bó His hoặc dưới bó His. Về thực hành, vị trí block và hình thái nhịp thoát giúp dự đoán độ ổn định: block dưới His với QRS rộng thường có nhịp thoát chậm và nguy cơ tiến triển nặng hơn. Cũng cần phân biệt block có nguyên nhân đảo ngược, như do thuốc hoặc rối loạn điện giải, với block do thoái hóa hay tổn thương cấu trúc thường cần tạo nhịp lâu dài.
Block nhĩ thất hoàn toàn không phải rối loạn thường gặp trong cộng đồng. Tần suất tăng theo tuổi do xơ hóa hệ dẫn truyền và tăng ở người mắc bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh cơ tim, bệnh van tim hoặc đã trải qua phẫu thuật và can thiệp tim. Block bẩm sinh hiếm hơn, có thể được phát hiện từ thời kỳ bào thai hoặc trẻ nhỏ. Chưa có số liệu đại diện toàn quốc đáng tin cậy cho Việt Nam, vì vậy không nên suy diễn tỷ lệ từ các quần thể có cấu trúc tuổi và bệnh nền khác.
Không có đường lây. Block hình thành khi hệ dẫn truyền bị thoái hóa, thiếu máu, viêm, thâm nhiễm, chèn ép hoặc chịu tác động của thuốc và rối loạn chuyển hóa. Sau thủ thuật tim, phù nề hoặc tổn thương cơ học gần bó His có thể làm gián đoạn dẫn truyền tạm thời hoặc kéo dài.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Block nhĩ thất độ III
Nguyên nhân mắc phải thường gồm thoái hóa xơ hóa hệ dẫn truyền; nhồi máu cơ tim, nhất là khi tổn thương vùng cung cấp máu cho nút nhĩ thất hoặc hệ His–Purkinje; viêm cơ tim; bệnh thâm nhiễm như sarcoidosis hoặc amyloidosis; bệnh Lyme tại vùng lưu hành; rối loạn điện giải; suy giáp nặng; và tác dụng của thuốc làm chậm dẫn truyền. Block cũng có thể xuất hiện sau phẫu thuật tim, thay van động mạch chủ qua catheter hoặc triệt đốt gần nút nhĩ thất. Block bẩm sinh có thể liên quan dị tật tim hoặc kháng thể tự miễn của mẹ truyền qua nhau thai.
Yếu tố không thay đổi được gồm tuổi cao, bệnh dẫn truyền bẩm sinh và một số bệnh di truyền. Yếu tố liên quan có thể can thiệp gồm bệnh mạch vành chưa kiểm soát, rối loạn điện giải, suy giáp, nhiễm trùng hoặc viêm cơ tim, và dùng đồng thời nhiều thuốc làm chậm dẫn truyền. Tiền sử phẫu thuật van, thay van động mạch chủ qua catheter, triệt đốt tim hoặc bệnh thâm nhiễm làm tăng nguy cơ cần theo dõi sát.
Nhóm nguy cơ gồm người cao tuổi có xơ hóa hệ dẫn truyền; người đang nhồi máu cơ tim hoặc viêm cơ tim; bệnh nhân sau phẫu thuật tim, TAVI hoặc triệt đốt; người có bệnh cơ tim thâm nhiễm; trẻ có block bẩm sinh; và người dùng thuốc ảnh hưởng nút nhĩ thất trong bối cảnh suy thận, tương tác thuốc hoặc rối loạn điện giải.
Triệu chứng và dấu hiệu của Block nhĩ thất độ III
Biểu hiện thay đổi từ không triệu chứng ở người có nhịp thoát tương đối ổn định đến suy tuần hoàn đột ngột. Triệu chứng thường rõ hơn khi nhịp thất rất chậm, QRS rộng, bệnh nhân gắng sức hoặc có suy tim nền. Block từng cơn có thể chỉ gây những đợt choáng váng hoặc ngất khó giải thích, vì điện tâm đồ giữa các cơn có thể bình thường hơn.
- Mệt và giảm khả năng gắng sức do nhịp thất không tăng đủ theo nhu cầu cơ thể.
- Chóng mặt, choáng váng hoặc cảm giác sắp ngất do tưới máu não giảm.
- Ngất đột ngột, đôi khi không có dấu hiệu báo trước, có thể gây té ngã và chấn thương.
- Khó thở hoặc phù khi nhịp chậm làm nặng suy tim.
- Đánh trống ngực hoặc cảm giác nhịp tim chậm, không đều.
- Đau hoặc nặng ngực nếu giảm cung lượng tim đi kèm thiếu máu cơ tim.
- Lú lẫn, giảm tập trung hoặc yếu nhiều ở người cao tuổi thay vì than phiền chóng mặt rõ ràng.
- Cơn co giật ngắn do thiếu máu não trong cơn ngất kéo dài, dễ bị nhầm với động kinh.
- Nhịp đập mạnh ở cổ do tâm nhĩ co khi van nhĩ–thất đóng, tạo sóng đại bác tĩnh mạch cảnh.
Nên đặt lịch khám tim mạch khi thường xuyên mệt, nhịp chậm, chóng mặt hoặc giảm sức gắng. Cần khám trong ngày nếu xuất hiện ngất mới, gần ngất tái diễn, khó thở tăng hoặc điện tâm đồ báo block nhĩ thất độ cao. Người đã có máy tạo nhịp cần tái khám sớm khi triệu chứng cũ trở lại, vết mổ sưng đỏ, sốt, thiết bị báo cảnh báo hoặc nhịp tim bất thường kéo dài.
- Ngất hoặc không đáp ứng, thở bất thường, không bắt được dấu hiệu tuần hoàn: gọi 115, bắt đầu hồi sức tim phổi và dùng AED nếu có.
- Đau ngực, khó thở nặng, tím tái, vã mồ hôi lạnh, lú lẫn hoặc tụt huyết áp kèm nhịp chậm: đến cơ sở cấp cứu ngay.
- Không tự lái xe khi đang choáng, gần ngất hoặc suy yếu; nhờ người khác hỗ trợ hoặc gọi xe cấp cứu.
- Không trì hoãn để thử cà phê, thuốc bổ, mẹo dân gian hoặc tự ngừng thuốc đang dùng.
Chẩn đoán Block nhĩ thất độ III
Bác sĩ kết hợp bệnh sử, khám mạch và huyết áp với điện tâm đồ 12 chuyển đạo để xác nhận phân ly nhĩ–thất. Sau khi nhận diện block hoàn toàn, bước quan trọng tiếp theo là đánh giá huyết động và tìm nguyên nhân có thể đảo ngược. Theo dõi liên tục, Holter hoặc thiết bị ghi biến cố được dùng khi block từng cơn. Siêu âm tim và các xét nghiệm định hướng giúp phát hiện bệnh tim cấu trúc, thiếu máu cơ tim, viêm, rối loạn chuyển hóa hoặc tác dụng thuốc.
Bác sĩ hỏi thời điểm ngất, đau ngực, khó thở, thuốc đang dùng, bệnh tim, nhiễm trùng gần đây và thủ thuật tim. Khám tập trung vào tần số và độ đều của mạch, huyết áp, tưới máu ngoại vi, tri giác, dấu suy tim và tiếng tim thay đổi. Sóng tĩnh mạch cảnh lớn không đều có thể gợi ý phân ly nhĩ–thất nhưng không thay thế điện tâm đồ.
Xét nghiệm thường được cá thể hóa: điện giải đồ để tìm rối loạn kali, magiê hoặc canxi; chức năng thận để đánh giá tích lũy thuốc; hormone tuyến giáp khi nghi suy giáp; men tim khi có đau ngực hoặc nghi nhồi máu; công thức máu và chỉ dấu viêm khi nghi nhiễm trùng hoặc viêm cơ tim. Nồng độ thuốc chỉ hữu ích với một số hoạt chất và không phải lúc nào cũng sẵn có. Xét nghiệm bệnh Lyme chỉ nên làm khi có nguy cơ dịch tễ phù hợp.
Siêu âm tim đánh giá chức năng thất, bệnh van tim và các bất thường cấu trúc. Chụp mạch vành hoặc CT mạch vành được cân nhắc khi nghi hội chứng vành cấp. Cộng hưởng từ tim có thể giúp phát hiện viêm, sẹo hoặc bệnh thâm nhiễm ở ca chọn lọc. Hình ảnh không chẩn đoán trực tiếp block nhưng giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn loại thiết bị tạo nhịp.
Điện tâm đồ cho thấy sóng P và phức bộ QRS xuất hiện độc lập, không có khoảng PR cố định, tần số nhĩ thường nhanh hơn tần số thất và không có xung nhĩ nào dẫn xuống thất. Cần phân biệt với phân ly nhĩ–thất do nhịp nối tăng tốc hoặc nhịp nhanh thất. Tiêu chuẩn phải được bác sĩ đọc trong bối cảnh lâm sàng, vì nhiễu ghi, ngoại tâm thu hoặc nhịp tạo máy có thể làm hình ảnh phức tạp.
Điều trị Block nhĩ thất độ III
Mục tiêu trước mắt là duy trì tưới máu và phòng ngừng tim; mục tiêu lâu dài là sửa nguyên nhân có thể đảo ngược và bảo đảm nhịp thất tin cậy. Người có tụt huyết áp, thiếu máu cơ tim, suy tim cấp hoặc thay đổi tri giác cần xử trí cấp cứu và chuẩn bị tạo nhịp. Khi block không do nguyên nhân đảo ngược, máy tạo nhịp vĩnh viễn thường là điều trị nền. Kiểu tạo nhịp được chọn theo chức năng thất, dự kiến tỷ lệ tạo nhịp và bệnh tim đi kèm.
Không có thuốc uống dài hạn nào khôi phục ổn định dẫn truyền trong block nhĩ thất hoàn toàn do tổn thương cố định. Trong cấp cứu, nhân viên y tế có thể dùng thuốc tăng nhịp hoặc vận mạch như biện pháp cầu nối khi chuẩn bị tạo nhịp, nhưng đáp ứng không chắc chắn, nhất là block dưới His. Thuốc nghi gây block cần được bác sĩ đánh giá để tạm ngừng hoặc điều chỉnh; người bệnh không tự ý dừng thuốc vì có thể làm nặng bệnh nền.
Không có thuốc uống dài hạn nào khôi phục ổn định dẫn truyền trong block nhĩ thất hoàn toàn do tổn thương cố định. Trong cấp cứu, nhân viên y tế có thể dùng thuốc tăng nhịp hoặc vận mạch như biện pháp cầu nối khi chuẩn bị tạo nhịp, nhưng đáp ứng không chắc chắn, nhất là block dưới His. Thuốc nghi gây block cần được bác sĩ đánh giá để tạm ngừng hoặc điều chỉnh; người bệnh không tự ý dừng thuốc vì có thể làm nặng bệnh nền.
Tạo nhịp qua da có thể được dùng nhanh trong tình trạng không ổn định; tạo nhịp tạm thời qua đường tĩnh mạch được cân nhắc khi cần hỗ trợ lâu hơn. Máy tạo nhịp vĩnh viễn là lựa chọn thường gặp khi block dai dẳng. Ở người có nguy cơ rối loạn đồng bộ thất hoặc suy tim, bác sĩ có thể cân nhắc tạo nhịp hệ dẫn truyền hoặc tái đồng bộ tim thay vì chỉ tạo nhịp thất phải truyền thống.
Người bệnh cấp tính cần theo dõi điện tâm đồ liên tục, phòng té ngã, hỗ trợ oxy khi giảm oxy máu và điều trị suy tim hoặc thiếu máu cơ tim đi kèm. Sau cấy máy, chăm sóc vết mổ, hạn chế vận động tay bên cấy theo hướng dẫn và mang thẻ thiết bị giúp giảm biến chứng. Giáo dục người thân nhận biết ngất và ngừng tim là phần quan trọng của kế hoạch an toàn.
Theo dõi gồm triệu chứng ngất hoặc khó thở, mạch và huyết áp, điện tâm đồ, chức năng thất và kiểm tra thiết bị định kỳ. Máy tạo nhịp cần được đánh giá pin, điện cực, ngưỡng kích thích và tỷ lệ tạo nhịp; theo dõi từ xa có thể được sử dụng khi hệ thống hỗ trợ. Liên hệ bác sĩ sớm nếu có sốt, đỏ đau vết cấy, nấc kéo dài, chóng mặt trở lại hoặc thiết bị phát cảnh báo.
Block do thuốc, thiếu máu cục bộ, viêm hoặc rối loạn điện giải có thể cải thiện sau khi nguyên nhân được xử lý, nhưng thời gian hồi phục thay đổi và phải theo dõi liên tục. Block do thoái hóa hoặc tổn thương cấu trúc thường cần máy tạo nhịp lâu dài; thiết bị và điện cực được kiểm tra suốt đời, còn thời điểm thay máy phụ thuộc mức sử dụng và dung lượng pin.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng cấp gồm cơn ngất Adams–Stokes, chấn thương do té ngã, suy tim cấp, sốc, nhịp thoát thất không ổn định, vô tâm thu và ngừng tim. Nhịp chậm kéo dài có thể thúc đẩy loạn nhịp thất ở người có QT kéo dài. Biến chứng điều trị gồm nhiễm trùng túi máy, tụ máu, tràn khí màng phổi, lệch hoặc hỏng điện cực và suy chức năng thất do tạo nhịp không đồng bộ ở một số người.
Tiên lượng cải thiện rõ khi block được nhận diện và tạo nhịp đúng chỉ định. Nguy cơ còn phụ thuộc nguyên nhân nền, tuổi, chức năng thất và bệnh đồng mắc. Block do nguyên nhân đảo ngược có thể hết, nhưng vẫn cần theo dõi vì dẫn truyền có thể tái xấu. Người có máy tạo nhịp hoạt động tốt thường sinh hoạt lâu dài, song phải tái khám thiết bị và điều trị bệnh tim nền.
Block có thể tái xuất hiện sau khi tạm cải thiện, đặc biệt khi nguyên nhân cấu trúc chưa được giải quyết, thuốc được dùng lại hoặc rối loạn điện giải tái diễn. Sau TAVI, phẫu thuật hoặc viêm cơ tim, thời gian theo dõi phụ thuộc diễn tiến dẫn truyền. Máy tạo nhịp không chữa nguyên nhân nhưng bảo vệ chống nhịp chậm khi block tái phát.
Không thể phòng mọi trường hợp thoái hóa hệ dẫn truyền. Có thể giảm nguy cơ bằng kiểm soát bệnh mạch vành, điều trị rối loạn tuyến giáp và điện giải, rà soát tương tác thuốc, không tự tăng liều thuốc làm chậm nhịp, và tuân thủ theo dõi sau phẫu thuật tim hoặc TAVI. Người có bệnh hệ thống gây tổn thương tim cần khám đúng lịch để phát hiện dẫn truyền xấu sớm.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Block nhĩ thất độ III
Không có chế độ ăn đặc hiệu làm hết block. Nên duy trì dinh dưỡng tốt cho tim, hạn chế muối nếu có suy tim hoặc tăng huyết áp, và bổ sung điện giải chỉ khi bác sĩ xác định thiếu. Không tự uống kali, magiê hoặc sản phẩm thảo dược vì cả thiếu lẫn thừa điện giải đều có thể ảnh hưởng nhịp tim và tương tác thuốc.
Khi chưa được ổn định, tránh lái xe, làm việc trên cao, bơi một mình và gắng sức gây choáng. Sau cấy máy, hoạt động được tăng dần theo hướng dẫn của bác sĩ; vận động đều đặn thường có lợi khi chức năng tim ổn định. Quy định lái xe và nghề nghiệp nguy cơ cao cần được tư vấn riêng sau cơn ngất hoặc cấy thiết bị.
Có thể ghi mạch, huyết áp, thời điểm chóng mặt, ngất, khó thở và thuốc đã dùng. Thiết bị đeo tay không đủ để loại trừ block từng cơn và không thay thế điện tâm đồ 12 chuyển đạo. Người có máy tạo nhịp nên dùng hệ thống theo dõi từ xa đúng hướng dẫn, giữ lịch kiểm tra và báo ngay khi có cảnh báo hoặc triệu chứng mới.
- Không tự ngừng, tăng hoặc phối hợp thuốc tim mạch khi thấy nhịp chậm.
- Không lái xe hoặc đứng ở nơi nguy hiểm khi có choáng, gần ngất hay ngất tái diễn.
- Không dựa vào đồng hồ thông minh để tự kết luận đã hết block.
- Không trì hoãn cấp cứu khi kèm đau ngực, khó thở, lú lẫn hoặc tụt huyết áp.
- Không đặt nam châm hoặc thiết bị điện mạnh sát máy tạo nhịp nếu chưa được hướng dẫn.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Block nhĩ thất hoàn toàn ở trẻ có thể bẩm sinh, liên quan dị tật tim hoặc kháng thể anti-Ro/SSA và anti-La/SSB của mẹ. Trẻ nhỏ có thể biểu hiện bú kém, chậm tăng cân, thở nhanh hoặc lừ đừ thay vì mô tả chóng mặt. Chỉ định tạo nhịp dựa trên triệu chứng, tần số thất, chức năng tim, khoảng ngừng và nguy cơ loạn nhịp; cần theo dõi bởi tim mạch nhi khoa.
Người cao tuổi dễ có biểu hiện không điển hình như mệt, lú lẫn, té ngã hoặc giảm vận động. Đa thuốc và suy thận làm tăng nguy cơ tích lũy thuốc chậm nhịp. Khi chọn máy tạo nhịp, bác sĩ cân nhắc mức độ độc lập, bệnh nền, nguy cơ thủ thuật và mục tiêu chăm sóc, nhưng tuổi đơn thuần không phải lý do bỏ qua điều trị hiệu quả.
Block bẩm sinh hoặc máy tạo nhịp đã ổn định thường có thể được quản lý trong thai kỳ bằng phối hợp tim mạch–sản khoa. Triệu chứng mới, ngất hoặc suy tim cần đánh giá nhanh vì nhu cầu tuần hoàn tăng trong thai kỳ. Nếu cần cấy máy, thời điểm và phương pháp giảm phơi nhiễm bức xạ được cá thể hóa; không tự ngừng thuốc trước khi trao đổi với nhóm điều trị.
Bản thân block không bắt buộc ngừng cho con bú. Tính phù hợp của thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc thuốc tim dùng quanh thủ thuật cần được đánh giá theo từng hoạt chất và tình trạng mẹ. Người có máy tạo nhịp có thể chăm con bình thường sau khi vết mổ lành, nhưng nên tránh nâng vật nặng bằng tay bên cấy trong giai đoạn đầu theo hướng dẫn.
Người suy giảm miễn dịch có nguy cơ nhiễm trùng, viêm cơ tim hoặc biến chứng nhiễm trùng thiết bị cao hơn. Sốt, đỏ đau vùng cấy máy hoặc cấy máu dương tính cần được đánh giá sớm. Triệu chứng có thể kín đáo, vì vậy ngưỡng làm điện tâm đồ, xét nghiệm nhiễm trùng và hội chẩn chuyên khoa thường thấp hơn.
Bệnh mạch vành, suy tim, bệnh van động mạch chủ, bệnh cơ tim thâm nhiễm, suy thận và rối loạn tuyến giáp có thể vừa gây block vừa làm tăng hậu quả của nhịp chậm. Kế hoạch tạo nhịp cần phối hợp với điều trị bệnh nền; chức năng thất và nhu cầu tạo nhịp ảnh hưởng lựa chọn máy tạo nhịp thường, tạo nhịp hệ dẫn truyền hoặc CRT.
Sau phẫu thuật tim, TAVI hoặc triệt đốt, block có thể xuất hiện ngay hoặc muộn. Người bệnh cần theo dõi điện tâm đồ theo quy trình của cơ sở điều trị và quay lại ngay khi ngất, chóng mặt hoặc nhịp chậm. Một số block do phù nề có thể hồi phục, nhưng block kéo dài hoặc dưới His thường làm tăng khả năng cần máy tạo nhịp.
Câu hỏi thường gặp về Block nhĩ thất độ III
Có. Mức nguy hiểm phụ thuộc tốc độ và độ ổn định của nhịp thoát, huyết áp, chức năng tim và nguyên nhân gây block. Người có nhịp thất quá chậm có thể ngất, suy tim, thiếu máu cơ tim, sốc hoặc ngừng tim. Một số người vẫn tỉnh và ít triệu chứng trong thời gian ngắn, nhưng điều đó không loại trừ nguy cơ diễn tiến đột ngột. Khi điện tâm đồ xác nhận block hoàn toàn, bác sĩ cần đánh giá sớm để tìm nguyên nhân đảo ngược và xác định nhu cầu tạo nhịp.
Khả năng hồi phục tùy nguyên nhân. Block do thuốc, rối loạn điện giải, thiếu máu cục bộ hoặc viêm có thể cải thiện sau xử trí, nhưng không thể dự đoán chỉ dựa vào triệu chứng. Block do thoái hóa hệ dẫn truyền hoặc tổn thương không hồi phục thường không tự hết; máy tạo nhịp không sửa mô dẫn truyền nhưng duy trì nhịp thất an toàn. Người bệnh vẫn cần điều trị bệnh tim nền và theo dõi thiết bị lâu dài.
Máy tạo nhịp vĩnh viễn thường được cân nhắc khi block độ III không do nguyên nhân có thể đảo ngược, hoặc block vẫn tồn tại sau khi nguyên nhân đã được xử trí. Trong cấp cứu, người tụt huyết áp, đau ngực, suy tim, lú lẫn hoặc ngất có thể cần tạo nhịp tạm thời trước. Loại máy và vị trí tạo nhịp phụ thuộc chức năng thất, bệnh kèm theo và tỷ lệ tạo nhịp dự kiến; quyết định cần do bác sĩ tim mạch điện sinh lý thực hiện.
Khi block chưa được điều trị hoặc còn gây chóng mặt, gần ngất, người bệnh không nên gắng sức hay tập một mình. Sau khi nguyên nhân được xử lý hoặc máy tạo nhịp hoạt động ổn định, đa số có thể vận động tăng dần theo đánh giá chức năng tim. Các môn va chạm mạnh vào vùng đặt máy, lặn sâu hoặc thi đấu cường độ cao cần trao đổi riêng. Dừng tập và đi khám nếu xuất hiện đau ngực, khó thở bất thường hoặc choáng.
Có thể. Block do yếu tố tạm thời đôi khi hết sau điều trị nhưng tái xuất hiện nếu thuốc gây chậm dẫn truyền được dùng lại, điện giải rối loạn hoặc bệnh tim nền tiến triển. Block từng cơn cũng có thể không xuất hiện trên điện tâm đồ tại thời điểm khám. Vì vậy người đã từng có block hoàn toàn cần tuân thủ lịch theo dõi, báo rõ tiền sử trước khi dùng thuốc mới và không bỏ qua các cơn ngất hoặc choáng tái diễn.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

