Bệnh bụi phổi silic (Silicosis)

Bệnh bụi phổi silic là tình trạng viêm và xơ hóa phổi do hít các hạt silica tinh thể rất nhỏ trong môi trường lao động. Các hạt này có thể đi sâu tới phế nang, gây tổn thương không hồi phục và làm giảm khả năng trao đổi oxy. Người bệnh thường ho, khó thở khi gắng sức, mệt và có thể đau tức ngực; giai đoạn sớm đôi khi chưa có triệu chứng rõ. Bệnh có thể tiến triển thành xơ hóa khối lớn, suy hô hấp và làm tăng nguy cơ lao phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc ung thư phổi. Khai thác mỏ, cắt đá, phun cát, khoan bê tông và sản xuất đá nhân tạo là những công việc cần đặc biệt lưu ý. Khai thác kỹ tiền sử nghề nghiệp, chụp X-quang hoặc CT ngực, đo chức năng hô hấp và ngừng phơi nhiễm sớm giúp hạn chế tổn thương tiếp tục.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 17/07/2026

Bệnh bụi phổi silic là bệnh gì?

Bệnh bụi phổi silic là một dạng bệnh bụi phổi do phản ứng của mô phổi với silica tinh thể hô hấp được, thường là quartz, cristobalite hoặc tridymite. Khác với kích ứng bụi thông thường có thể giảm khi rời môi trường, silicosis tạo ra các nốt xơ và sẹo phổi tồn tại lâu dài. Bệnh được xác định dựa trên hai trụ cột: có phơi nhiễm silica đủ khả năng gây bệnh và có biểu hiện hình ảnh hoặc mô bệnh học tương thích sau khi loại trừ nguyên nhân khác. Silicosis không đồng nghĩa với mọi bệnh do silica; cùng một phơi nhiễm còn liên quan đến ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh thận và một số rối loạn tự miễn. Bệnh cũng không phải là lao phổi, nhưng silica làm suy yếu chức năng của đại thực bào và làm tăng nguy cơ lao hoạt động.

Tổng quan về Bệnh bụi phổi silic (Silicosis)
Tổng quan về Bệnh bụi phổi silic (Silicosis)
Tên bệnh

Bệnh bụi phổi silic

Tên tiếng Anh

Silicosis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bệnh phổi do bụi silica tinh thể; bệnh silic phổi; silicose

Mã ICD-10

J62.8 – Bệnh bụi phổi do bụi khác có chứa silica; mã cụ thể cần đối chiếu hồ sơ phơi nhiễm và hệ mã đang áp dụng

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Bệnh phổi nghề nghiệp; bệnh bụi phổi; bệnh phổi kẽ do tác nhân vô cơ

Cơ quan ảnh hưởng

Nhu mô phổi và đường thở nhỏ; hạch bạch huyết trong lồng ngực có thể vôi hóa; giai đoạn nặng ảnh hưởng tuần hoàn phổi và tim phải

Tính chất bệnh

Bệnh không lây, thường mạn tính và tiến triển; có thể biểu hiện thể cấp hoặc thể tiến triển nhanh sau phơi nhiễm silica rất cao

Mức độ phổ biến

Mức độ phổ biến phụ thuộc ngành nghề, cường độ kiểm soát bụi và thời gian phơi nhiễm; nguy cơ nổi bật ở khai thác đá, xây dựng, phun cát và gia công đá nhân tạo

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng; bệnh hình thành do hít bụi silica tinh thể hô hấp được, không truyền từ người sang người

Tổng quan chuyên môn về Bệnh bụi phổi silic

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh bụi phổi silic

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh bụi phổi silic

Chẩn đoán Bệnh bụi phổi silic

Điều trị Bệnh bụi phổi silic

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh bụi phổi silic

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh bụi phổi silic

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *