Acenocoumarol là thuốc chống đông đường uống thuộc nhóm kháng vitamin K, được dùng trong điều trị và dự phòng bệnh huyết khối tắc mạch theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc làm giảm quá trình hoạt hóa các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K, nhờ đó kéo dài thời gian đông máu. Vì tác dụng chống đông thay đổi giữa từng người và có thể bị ảnh hưởng bởi bệnh nền, chế độ ăn, rượu, thuốc dùng kèm và di truyền CYP2C9, người dùng Acenocoumarol cần được theo dõi PT/INR định kỳ. Nguy cơ quan trọng nhất là chảy máu, có thể nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng. Người bệnh không được tự ý bắt đầu, ngừng thuốc, đổi liều hoặc phối hợp thuốc khác khi chưa hỏi bác sĩ/dược sĩ. Nội dung này chỉ cung cấp thông tin y khoa tham khảo.
Nội dung chính
- Trả lời nhanh: Acenocoumarol là thuốc chống đông kháng vitamin K, nhóm dẫn xuất coumarin, mã ATC B01AA07. Thuốc được dùng để điều trị và phòng ngừa bệnh huyết khối tắc mạch, cần dùng theo liều cá thể hóa dựa trên PT/INR và theo dõi y tế định kỳ.
- Hoạt chất: Acenocoumarol
- Tên khác: Nicoumalone, acenocoumarin, Sintrom/Sinthrome tùy thị trường
- Nhóm: Thuốc chống đông kháng vitamin K, dẫn xuất coumarin
- Mã ATC: B01AA07
- Đường dùng phổ biến: Đường uống
- Dạng dùng phổ biến: Viên nén 1 mg; một số thị trường có viên 4 mg
- Chỉ định theo SmPC: Điều trị và phòng ngừa bệnh huyết khối tắc mạch
- Theo dõi bắt buộc: PT/INR, tối thiểu định kỳ và thường xuyên hơn khi bắt đầu, đổi liều, đổi thuốc dùng kèm hoặc có nguy cơ chảy máu
- Nguy cơ chính: Chảy máu ở nhiều cơ quan; có thể nghiêm trọng hoặc tử vong
- Không tự ý dùng: Không tự mua, tự đổi liều, tự ngừng thuốc hoặc tự phối hợp thuốc/TPBVSK khi chưa hỏi bác sĩ/dược sĩ
Hoạt chất Acenocoumarol là gì?
Acenocoumarol là một dược chất phân tử nhỏ thuộc nhóm dẫn chất 4-hydroxycoumarin và được sử dụng như thuốc chống đông đường uống đối kháng vitamin K. Hồ sơ này chuẩn hóa acenocoumarol ở dạng racemic, gồm hai enantiomer R(+) và S(−), tương ứng với dược chất đã đăng ký trong GSRS với UNII I6WP63U32H. Đây là một thực thể hóa học chính xác có công thức C19H15NO6; không đồng nhất với từng enantiomer R-acenocoumarol hoặc S-acenocoumarol riêng lẻ, cũng không đại diện cho viên Sinthrome/Sintrom hay bất kỳ thành phẩm, hàm lượng hoặc nhãn hàng nào. Các tên acenocoumarin và nicoumalone là tên đồng nghĩa của cùng dược chất. Vai trò dược học tổng quát của acenocoumarol là làm giảm khả năng đông máu thông qua đối kháng chu trình vitamin K.
Acenocoumarol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Acenocoumarol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Acenocoumarol |
| Tên IUPAC | 4-hydroxy-3-[1-(4-nitrophenyl)-3-oxobutyl]chromen-2-one |
| Tên hóa học khác | 2H-1-Benzopyran-2-one, 4-hydroxy-3-[1-(4-nitrophenyl)-3-oxobutyl]- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Acenocoumarin |
| Tên viết tắt | AC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Acenocoumarolum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 152-72-7 |
|---|---|
| UNII | I6WP63U32H |
| PubChem CID | 54676537 |
| RxNorm CUI | 154 |
| Công thức phân tử | C19H15NO6 |
| Khối lượng phân tử | 353.33 g/mol |
Tính chất vật lý
Đặc tính quan sát và các thông số vật lý
| Điểm / khoảng nóng chảy | 196–199 °C (giá trị tổng hợp trong PubChem cho acenocoumarol). |
|---|
Tính chất lý – hóa
Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học
| logP / logD | XLogP tính toán: 3,49 (IUPHAR/BPS Guide to Pharmacology; giá trị dự đoán, không phải phép đo thực nghiệm). |
|---|
Dược động học của Acenocoumarol
Theo SmPC Sinthrome 1 mg, acenocoumarol là hỗn hợp racemic R(+) và S(−), hấp thu nhanh sau uống; ít nhất 60% liều đạt tuần hoàn hệ thống. Sau liều đơn 10 mg, nồng độ đỉnh huyết tương xuất hiện trong 1–3 giờ; AUC tăng tỷ lệ với liều trong khoảng 8–16 mg. Dược chất gắn protein huyết tương trên 98%, chủ yếu albumin; thể tích phân bố biểu kiến khoảng 0,16–0,18 L/kg với R(+) và 0,22–0,34 L/kg với S(−). Acenocoumarol chuyển hóa mạnh, chủ yếu qua hydroxyl hóa vị trí 6 và 7; CYP2C9 là chất xúc tác chính, trong khi CYP1A2 và CYP2C19 cũng tham gia chuyển hóa R-acenocoumarol. Các chất chuyển hóa được mô tả không đóng góp đáng kể vào tác dụng chống đông của chất mẹ ở người. Thời gian bán thải huyết tương 8–11 giờ; độ thanh thải huyết tương biểu kiến sau uống khoảng 3,65 L/giờ. Khoảng 60% liều thải qua nước tiểu và 29% qua phân, với dưới 0,2% liều được thải qua thận ở dạng không đổi. Người ≥70 tuổi thường có nồng độ huyết tương cao hơn; dữ liệu PK lâm sàng ở suy thận và suy gan còn thiếu.
Giai đoạn I: Hấp thu
Hấp thu nhanh sau đường uống; sau liều đơn 10 mg, nồng độ đỉnh huyết tương đạt trong 1–3 giờ.
| F · Sinh khả dụng | ≥60% sau đường uống (SmPC Sinthrome). |
|---|---|
| Tmax · Thời gian đạt nồng độ đỉnh | 1–3 giờ sau liều đơn uống 10 mg. |
| AUC · Mức phơi nhiễm toàn thân | AUC tỷ lệ với liều trong khoảng 8–16 mg theo SmPC; không có giá trị AUC tuyệt đối được nêu trong tài liệu này. |
Giai đoạn II: Phân bố
Gắn protein huyết tương >98%, chủ yếu albumin; thể tích phân bố biểu kiến khác nhau giữa hai enantiomer.
Các thông số phân bố
| Vd / Vss · Thể tích phân bố | Vd biểu kiến: R(+) 0,16–0,18 L/kg; S(−) 0,22–0,34 L/kg. |
|---|---|
| Gắn protein huyết tương | >98%, chủ yếu gắn albumin. |
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Chuyển hóa mạnh; hydroxyl hóa vị trí 6 và 7 của cả hai enantiomer là các đường chính. Ngoài ra có khử nhóm keto tạo hai chất chuyển hóa carbinol và khử nhóm nitro tạo chất chuyển hóa amino.
| Cơ quan chuyển hóa | Gan là cơ quan chuyển hóa chính theo bối cảnh dược lý và SmPC. |
|---|---|
| Enzym chuyển hóa | CYP2C9 là enzyme chính tạo các chất chuyển hóa hydroxyl hóa; CYP1A2 và CYP2C19 cũng tham gia chuyển hóa R-acenocoumarol. |
| Con đường chuyển hóa | 6-hydroxyl hóa và 7-hydroxyl hóa của cả hai enantiomer; khử nhóm keto tạo hai carbinol; khử nhóm nitro tạo chất chuyển hóa amino. |
| Chất chuyển hóa không hoạt tính | Các chất chuyển hóa nêu trong SmPC không đóng góp vào hoạt tính chống đông của chất mẹ ở người; điều này không đồng nghĩa bất hoạt tuyệt đối trong mọi mô hình, vì SmPC ghi nhận chúng có hoạt tính trong mô hình động vật. |
| Dược động học di truyền | Đa hình CYP2C9 ảnh hưởng đến độ thanh thải S-acenocoumarol và nhu cầu liều duy trì. SmPC ghi nhận biến thiên di truyền liên quan CYP2C9 giải thích một phần biến thiên đáp ứng giữa cá thể; các nghiên cứu người cũng cho thấy CYP2C9 và VKORC1 liên quan rõ đến đáp ứng chống đông. |
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 60% liều được thải qua nước tiểu và 29% qua phân; dưới 0,2% liều được thải qua thận ở dạng không đổi. SmPC không cung cấp nghiên cứu cân bằng khối lượng đầy đủ.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải thải trừ trong huyết tương: 8–11 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải huyết tương biểu kiến sau uống khoảng 3,65 L/giờ; không được trình bày như độ thanh thải IV tuyệt đối. |
| Đường thải chính | Qua nước tiểu và phân dưới dạng chất chuyển hóa; thải nguyên dạng qua thận rất thấp. |
| Tỷ lệ thải qua nước tiểu | Khoảng 60% liều. |
| Tỷ lệ thải qua phân | Khoảng 29% liều. |
| Tỷ lệ thải nguyên dạng | Dưới 0,2% liều được thải qua thận ở dạng không đổi theo SmPC. |
Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
| Tuyến tính theo liều | AUC tăng tỷ lệ với liều trong khoảng 8–16 mg theo SmPC. |
|---|---|
| Suy thận | Không có thông tin PK lâm sàng trực tiếp ở người suy thận trong SmPC; khả năng tích lũy chất chuyển hóa khi chức năng thận giảm không thể loại trừ. |
| Suy gan | Không có thông tin PK lâm sàng trực tiếp ở người suy gan trong SmPC; do chuyển hóa qua CYP2C9/CYP1A2 và các enzyme liên quan, độ thanh thải được dự đoán có thể giảm khi chức năng gan suy. |
| Người cao tuổi | Sau cùng liều, nồng độ acenocoumarol huyết tương nhìn chung cao hơn ở người từ 70 tuổi trở lên so với người trẻ. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Tuổi cao và đa hình CYP2C9 có thể làm thay đổi phơi nhiễm/độ thanh thải; SmPC ghi nhận người ≥70 tuổi thường có nồng độ huyết tương cao hơn và các allele CYP2C9 giảm chức năng làm giảm độ thanh thải S-acenocoumarol. Dữ liệu PK lâm sàng ở suy thận và suy gan còn thiếu.
Nguồn và chất lượng bằng chứng
| Đường dùng | Đường uống. |
|---|---|
| Liều nghiên cứu | Liều đơn 10 mg cho Tmax; khoảng liều 8–16 mg cho đánh giá tỷ lệ AUC theo liều trong SmPC. |
| Dạng bào chế | Viên nén Sinthrome dùng đường uống trong SmPC; tài liệu tóm tắt không mô tả chi tiết dạng bào chế của từng nghiên cứu PK gốc. |
| Nguồn dữ liệu | Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC, mục 5.2 Pharmacokinetic properties. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
| Trạng thái chuẩn hóa | Bản nháp |
| Giới hạn dữ liệu | Nguồn quản lý dược cung cấp các thông số PK chính nhưng không nêu đầy đủ thiết kế, cỡ mẫu, quần thể, lịch lấy mẫu và phương pháp định lượng của các nghiên cứu gốc. Không có PK lâm sàng trực tiếp ở suy thận hoặc suy gan; các nhận định ở hai nhóm này phải giữ tính hạn chế. Các giá trị Tmax, Vd, CL và t1/2 trong bản ghi đều giữ đúng bối cảnh SmPC. |
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Acenocoumarol
Acenocoumarol là thuốc chống đông đối kháng vitamin K thuộc nhóm coumarin. Đích phân tử được xác lập về mặt cơ chế là vitamin K epoxide reductase complex subunit 1 (VKORC1), enzyme tái sinh vitamin K dạng khử cần cho phản ứng gamma-carboxyl hóa các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K. Ức chế VKORC1 làm giảm gamma-carboxyl hóa các yếu tố II, VII, IX và X cũng như protein C và protein S, từ đó giảm khả năng hình thành các yếu tố đông máu có chức năng. Hệ quả dược lực học là kéo dài thời gian prothrombin và tăng INR, tạo tác dụng chống đông. SmPC ghi nhận thời gian prothrombin bắt đầu kéo dài trong khoảng 36–72 giờ tùy liều ban đầu và thường trở về bình thường sau vài ngày ngừng thuốc. Nồng độ acenocoumarol huyết tương không tương quan chặt với mức prothrombin biểu kiến do biến thiên lớn giữa bệnh nhân. IUPHAR/GtoPdb báo cáo acenocoumarol ức chế VKORC1 của chuột với IC50 khoảng 770 nM; không dùng giá trị này như hiệu lực định lượng ở người.
Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng
Thông tin phân loại dược lý
| Phân loại theo cơ chế | Đối kháng vitamin K thông qua ức chế vitamin K epoxide reductase/VKORC1. |
|---|---|
| Phân loại theo tác dụng | Thuốc chống đông đường uống. |
| Vị trí tác dụng | Chu trình vitamin K tại gan, nơi diễn ra gamma-carboxyl hóa các protein đông máu phụ thuộc vitamin K. |
| Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động | Hệ đông máu; tác động sinh hóa tại gan dẫn đến giảm hoạt tính chức năng của các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K trong tuần hoàn. |
Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích
Thông tin đích tác dụng
| Đích tác dụng chính | Vitamin K epoxide reductase complex subunit 1 |
|---|---|
| Ký hiệu gene / protein | VKORC1 |
| Mã định danh đích | UniProtKB Q9BQB6; Entrez Gene 79001; IUPHAR 2645 |
| Ghi chú về đích | SmPC mô tả đích chức năng là vitamin K-epoxide-reductase; IUPHAR và tài liệu dược lý xác định VKORC1 là tiểu đơn vị đích. Giá trị IC50 770 nM hiện được ghi cho VKORC1 của chuột, không phải người; chưa xác minh được hiệu lực định lượng acenocoumarol–VKORC1 ở người đủ chuẩn để chuẩn hóa. |
Phần III: Cơ chế tác dụng
Acenocoumarol ức chế vitamin K epoxide reductase, làm giảm gamma-carboxyl hóa các phân tử glutamic acid trên các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K gồm II, VII, IX, X, protein C và protein S. Khi quá trình gamma-carboxyl hóa bị giảm, các yếu tố đông máu không tương tác bình thường với ion calcium, làm giảm khả năng khởi phát đông máu.
Chuỗi cơ chế tác dụng
| Cơ chế tác dụng tóm tắt | Acenocoumarol ức chế VKORC1, làm giảm tái sinh vitamin K dạng khử; hậu quả là giảm gamma-carboxyl hóa các yếu tố II, VII, IX, X và protein C/S, làm giảm hoạt tính của hệ đông máu và kéo dài PT/INR. |
|---|---|
| Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử | Ức chế vitamin K epoxide reductase/VKORC1. |
| Đường truyền tín hiệu | Không phải một đường truyền tín hiệu receptor kinh điển; cơ chế nằm trong chu trình vitamin K và phản ứng gamma-carboxyl hóa protein phụ thuộc vitamin K. |
| Biến đổi sinh hóa | Giảm tái sinh vitamin K hydroquinone và giảm gamma-carboxyl hóa các gốc glutamate trên yếu tố II, VII, IX, X, protein C và protein S. |
| Đáp ứng tế bào | Tế bào gan tạo ra ít protein đông máu phụ thuộc vitamin K ở trạng thái gamma-carboxyl hóa có chức năng đầy đủ. |
| Đáp ứng mô / cơ quan | Giảm năng lực hoạt hóa dòng thác đông máu trong hệ tuần hoàn. |
| Tác dụng sinh lý | Chống đông máu, biểu hiện bằng kéo dài thời gian prothrombin và tăng INR. |
| Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị | Giảm gamma-carboxyl hóa làm giảm chức năng các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K; hệ quả là PT/INR kéo dài và giảm nguy cơ hình thành/lan rộng huyết khối khi điều trị được duy trì trong khoảng INR mục tiêu. |
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng chống đông xuất hiện chậm hơn hấp thu vì phụ thuộc vào giảm dần các yếu tố đông máu chức năng. SmPC ghi nhận PT kéo dài trong khoảng 36–72 giờ tùy liều khởi đầu; sau ngừng thuốc, PT thường trở về bình thường sau vài ngày. Hiệu lực chống đông kéo dài quá 24 giờ. Nồng độ thuốc huyết tương không tương quan chặt với mức prothrombin do biến thiên giữa bệnh nhân.
Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
| Tổng quan ái lực và hiệu lực | Dữ liệu định lượng trực tiếp phù hợp nhất tìm được là IC50 khoảng 770 nM (pIC50 6,11) đối với VKORC1 của chuột trong IUPHAR/GtoPdb, dẫn nguồn Gebauer 2007. Không ngoại suy con số này thành hiệu lực định lượng ở người. |
|---|---|
| IC50 · Nồng độ ức chế 50% | 770 nM (pIC50 6,11) đối với VKORC1 của chuột; nguồn IUPHAR/GtoPdb, tham chiếu Gebauer M., Bioorg Med Chem. 2007;15:2414–2420, PMID 17275317. |
| Tác dụng dược lý chính | Giảm đông máu thông qua giảm hoạt tính chức năng của các yếu tố II, VII, IX và X phụ thuộc vitamin K. |
| Biomarker dược lực học | Thời gian prothrombin (PT) và International Normalised Ratio (INR); hoạt tính yếu tố VII được dùng làm chỉ số PD trong nghiên cứu dược di truyền ở người. |
| Endpoint dược lực học / lâm sàng | Kéo dài PT/tăng INR và giảm hoạt tính yếu tố VII; các endpoint này phản ánh mức chống đông do ức chế chu trình vitamin K. |
| Khởi phát tác dụng | PT bắt đầu kéo dài trong khoảng 36–72 giờ, phụ thuộc liều ban đầu. |
| Thời gian tác dụng | Tác dụng chống đông kéo dài hơn 24 giờ theo hướng dẫn xử trí quên liều trong SmPC. |
| Thời gian giảm / hết tác dụng | Sau ngừng acenocoumarol, thời gian prothrombin thường trở về bình thường sau vài ngày. |
| Biến thiên dược lực học | Đáp ứng giữa bệnh nhân biến thiên đáng kể; SmPC không ghi nhận tương quan chặt giữa nồng độ acenocoumarol huyết tương và mức prothrombin biểu kiến. |
| Dược di truyền liên quan đáp ứng | Biến thể VKORC1 và CYP2C9 liên quan đến độ nhạy và liều acenocoumarol. Nghiên cứu Bodin 2005 trên 222 người tình nguyện khỏe mạnh cho thấy các đa hình VKORC1 và CYP2C9 liên quan biến thiên INR/hoạt tính yếu tố VII; dữ liệu theo dõi dài hạn cũng liên hệ các genotype này với nguy cơ quá chống đông hoặc thiếu chống đông. |
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
| Đường dùng | Đường uống trong dữ liệu lâm sàng và SmPC. |
|---|---|
| Quần thể nghiên cứu | SmPC của thuốc được cấp phép và nghiên cứu dược di truyền trên 222 người tình nguyện khỏe mạnh; dữ liệu định lượng tại đích IC50 được ghi ở VKORC1 của chuột. |
| Assay / phương pháp đo | PT/INR và hoạt tính yếu tố VII cho PD ở người; phép thử ức chế VKORC1 cho hiệu lực định lượng tiền lâm sàng. |
| Định nghĩa endpoint và thời điểm đo | Đáp ứng PD lâm sàng: thay đổi INR/kéo dài PT và giảm hoạt tính yếu tố VII; hiệu lực tại đích: IC50 đối với VKORC1, phải ghi rõ loài. |
| Nguồn dữ liệu | Norgine Limited, Sinthrome 1 mg Tablets SmPC mục 5.1; IUPHAR/BPS GtoPdb về đích VKORC1; Bodin et al., Blood 2005, PMID 15790782. |
| Trạng thái chuẩn hóa | Bản nháp |
| Giới hạn và độ không chắc chắn | SmPC mô tả cơ chế và PD lâm sàng nhưng không cung cấp đầy đủ thiết kế nghiên cứu gốc. Hiệu lực định lượng 770 nM là trên VKORC1 của chuột; chưa xác minh được Ki/Kd/IC50 acenocoumarol–VKORC1 ở người đủ mạnh để lưu làm giá trị chuẩn. Các trường chọn về phạm vi/mức bằng chứng được để trống vì không có bảng ánh xạ lựa chọn ACF runtime. |
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Acenocoumarol
SmPC Sinthrome 1 mg được cấp phép tại Vương quốc Anh ghi chỉ định điều trị và dự phòng các bệnh huyết khối tắc mạch. Bản ghi này chỉ gắn trạng thái approved cho phạm vi pháp lý và sản phẩm được chứng minh bởi SmPC UK; không ngoại suy trạng thái phê duyệt sang quốc gia khác. Bảng INR trong SmPC nêu các bối cảnh thường gặp như huyết khối tĩnh mạch/thuyên tắc phổi, rung nhĩ, sau nhồi máu cơ tim có nguy cơ huyết khối, van tim sinh học, hội chứng kháng phospholipid và van tim cơ học, nhưng các bối cảnh này được giữ như hướng dẫn mục tiêu chống đông chứ không tự động tách thành nhiều approved indication nếu mục 4.1 chỉ nêu chỉ định bao quát.
Điều trị và dự phòng bệnh huyết khối tắc mạch
Được phê duyệtBệnh lý liên quan: Bệnh huyết khối tắc mạch
SmPC mục 4.1 ghi rõ: điều trị và dự phòng bệnh huyết khối tắc mạch.
Liều dùng và cách sử dụng Acenocoumarol
Liều acenocoumarol phải cá thể hóa theo PT/INR. Với PT/INR ban đầu trong giới hạn bình thường, SmPC Sinthrome khuyến cáo khởi đầu thường 2–4 mg/ngày không cần liều nạp; một lựa chọn khác là 6 mg ngày 1 rồi 4 mg ngày 2. Liều duy trì nhìn chung 1–8 mg/ngày, dùng một lần đường uống, điều chỉnh theo bệnh nền, chỉ định và cường độ chống đông mong muốn. Đích INR thường nằm trong khoảng 2,0–3,5 tùy chỉ định; một số trường hợp có thể cần cao hơn. Trong bệnh viện, PT/INR được kiểm tra hằng ngày từ liều thứ hai hoặc thứ ba cho đến khi ổn định, sau đó có thể giãn khoảng; khi duy trì ổn định, SmPC yêu cầu đánh giá PT/INR định kỳ ít nhất mỗi tháng. Người ≥65 tuổi, người bệnh gan, suy tim nặng có ứ gan hoặc suy dinh dưỡng có thể cần liều thấp hơn. Không dùng liều PK/PD nghiên cứu làm liều điều trị ngoài các regimen được SmPC nêu.
Phác đồ / liều dùng
| Chỉ định / đối tượng | Liều & lịch dùng | Cách dùng & theo dõi | Nguồn / rà soát |
|---|---|---|---|
|
Khởi trị chống đông bằng acenocoumarol Bệnh huyết khối tắc mạch Đối tượng: Không xác định riêng Quần thể mục tiêu chung theo SmPC khi PT/INR trước điều trị nằm trong giới hạn bình thường. Giai đoạn: Khởi trị / induction | 2–4 mg/ngày. Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng Tần suất: Một lần mỗi ngày. Thời gian / chu kỳ: Cho đến khi đạt và ổn định trong khoảng PT/INR mục tiêu; sau đó chuyển sang liều duy trì cá thể hóa. Liều nạp: Không dùng liều nạp trong regimen khởi trị thường quy này. Chuẩn độ: Điều chỉnh theo PT/INR, mức nhạy của từng bệnh nhân và chỉ định lâm sàng. | Đường dùng: Uống Dạng: Sinthrome 1 mg Tablets. Cách dùng: Uống một liều duy nhất vào cùng thời điểm mỗi ngày. Theo dõi: Trong bệnh viện, theo dõi PT/INR hằng ngày từ liều thứ hai hoặc thứ ba cho đến khi ổn định. Ghi chú: Regimen được ghi trực tiếp trong SmPC; không phải liều suy ra từ nghiên cứu PK. | Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC mục 4.2. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
|
Khởi trị với liều nạp tùy chọn Bệnh huyết khối tắc mạch Đối tượng: Không xác định riêng Quần thể mục tiêu chung theo SmPC khi lựa chọn phác đồ có liều nạp. Giai đoạn: Khởi trị / induction | 6 mg ngày 1, sau đó 4 mg ngày 2. Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng Tần suất: Một lần mỗi ngày. Thời gian / chu kỳ: Hai ngày đầu, sau đó chuyển sang liều được cá thể hóa theo PT/INR. Liều nạp: 6 mg ngày 1; 4 mg ngày 2. Chuẩn độ: Tiếp tục điều chỉnh theo PT/INR sau giai đoạn nạp. | Đường dùng: Uống Dạng: Sinthrome 1 mg Tablets. Cách dùng: Uống một liều duy nhất vào cùng thời điểm mỗi ngày. Theo dõi: Theo dõi PT/INR chặt chẽ; trong bệnh viện bắt đầu kiểm tra hằng ngày từ liều thứ hai hoặc thứ ba. Ghi chú: Đây là lựa chọn khởi trị có liều nạp được SmPC nêu; không phải regimen bắt buộc cho mọi bệnh nhân. | Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC mục 4.2. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
|
Điều trị duy trì bằng acenocoumarol Bệnh huyết khối tắc mạch Đối tượng: Không xác định riêng Quần thể mục tiêu chung; liều phụ thuộc bệnh nhân, bệnh nền, chỉ định và cường độ chống đông cần đạt. Giai đoạn: Duy trì | Thông thường 1–8 mg/ngày. Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng Tần suất: Một lần mỗi ngày. Thời gian / chu kỳ: Theo thời gian cần chống đông của chỉ định lâm sàng; SmPC không quy định một thời hạn duy nhất cho mọi chỉ định. Duy trì: 1–8 mg/ngày, cá thể hóa theo PT/INR. Chuẩn độ: Điều chỉnh để đạt INR mục tiêu theo chỉ định; khoảng thường gặp 2,0–3,5. | Đường dùng: Uống Dạng: Sinthrome 1 mg Tablets. Cách dùng: Uống vào cùng thời điểm mỗi ngày, nuốt viên với một cốc nước. Theo dõi: Đánh giá PT/INR định kỳ; sau khi ổn định, ít nhất mỗi tháng theo SmPC. Ghi chú: Khoảng liều duy trì là giá trị quản lý dược; liều thực tế phải cá thể hóa theo INR. | Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC mục 4.2. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
Hiệu chỉnh liều
| Tình huống | Hành động | Liều / phác đồ sau hiệu chỉnh | Cơ sở / nguồn |
|---|---|---|---|
|
Tuổi Người cao tuổi, đặc biệt ≥65 tuổi. | Giảm liều | Có thể cần liều thấp hơn liều người lớn thông thường; không có mức giảm cố định trong SmPC. | Cơ sở: Người cao tuổi có thể nhạy hơn với thuốc; SmPC đồng thời ghi nhận nồng độ huyết tương thường cao hơn ở người ≥70 tuổi sau cùng liều. Nguồn: Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC mục 4.2 và 5.2. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
|
Chức năng gan Bệnh gan không thuộc suy gan nặng; suy gan nặng là chống chỉ định trong SmPC. | Cá thể hóa / theo dõi | Có thể cần liều thấp hơn khi khởi trị và duy trì; điều chỉnh theo PT/INR, không có mức giảm cố định. | Cơ sở: Giảm tổng hợp yếu tố đông máu và/hoặc giảm độ thanh thải có thể làm tăng đáp ứng chống đông. Nguồn: Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC mục 4.2, 4.4 và 5.2. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
|
Khác Suy tim nặng có ứ gan hoặc suy dinh dưỡng. | Giảm liều | Có thể cần liều thấp hơn trong khởi trị và duy trì; không có mức giảm cố định. | Cơ sở: SmPC nêu các nhóm này có thể cần liều thấp hơn do thay đổi đáp ứng và chức năng gan. Nguồn: Norgine Limited. Sinthrome 1 mg Tablets — SmPC mục 4.2. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2058/smpc |
Hướng dẫn sử dụng chung
Dùng đường uống một lần mỗi ngày và nên dùng vào cùng thời điểm. Nuốt viên với một cốc nước. Liều phải được cá thể hóa theo PT/INR; trong giai đoạn đầu cần theo dõi thường xuyên, sau khi ổn định vẫn phải kiểm tra định kỳ.
Xử trí khi quên liều
Nếu quên liều vào thời điểm dự kiến, dùng liều đã quên càng sớm càng tốt trong cùng ngày. Không dùng gấp đôi liều hằng ngày để bù; người bệnh cần liên hệ lại bác sĩ theo hướng dẫn SmPC.
Cảnh báo và lưu ý về Acenocoumarol
Chống chỉ định gồm quá mẫn với acenocoumarol, dẫn xuất coumarin liên quan hoặc tá dược; phụ nữ có thai; người không thể hợp tác hoặc không được giám sát; tình trạng nguy cơ xuất huyết cao hơn lợi ích lâm sàng như rối loạn chảy máu, bệnh máu xuất huyết, trước/sau phẫu thuật thần kinh trung ương hoặc mắt, phẫu thuật gây tổn thương mô rộng, loét dạ dày-tá tràng hoặc chảy máu tiêu hóa/niệu-sinh dục/hô hấp, xuất huyết não, viêm màng ngoài tim cấp, tràn dịch màng ngoài tim, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, tăng huyết áp nặng, suy gan nặng, suy thận nặng và tăng tiêu fibrin sau một số phẫu thuật.
Chảy máu ở nhiều cơ quan là tác dụng không mong muốn thường gặp nhất và có liên quan đến liều, tuổi người bệnh và bệnh nền; tử vong đã được báo cáo. Các vị trí chảy máu có thể gồm tiêu hóa, não, niệu-sinh dục, tử cung, gan, túi mật và mắt. Tác dụng khác được SmPC ghi nhận gồm quá mẫn như mày đay, phát ban, viêm da, sốt; viêm mạch; giảm cảm giác ngon miệng, buồn nôn, nôn; tổn thương gan; rụng tóc; hoại tử da xuất huyết; calciphylaxis; thiếu máu thứ phát do chảy máu và bệnh thận liên quan thuốc chống đông.
Cần liên hệ cơ sở y tế ngay nếu có chảy máu cam kéo dài, nôn ra máu, ho ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phân máu, tiểu máu, chảy máu âm đạo bất thường, bầm tím lan rộng, đau đầu dữ dội/đột ngột, yếu liệt, lú lẫn, đau bụng dữ dội, tụ máu lớn, chảy máu khớp, vàng da, tổn thương da đau/hoại tử hoặc dấu hiệu sốc như choáng, tụt huyết áp. SmPC cảnh báo Acenocoumarol có thể gây chảy máu nặng, sốc xuất huyết/sốc giảm thể tích hoặc chảy máu tử vong; INR >4, tuổi ≥65, tiền sử INR dao động, xuất huyết tiêu hóa, tăng huyết áp, bệnh mạch não, bệnh tim nặng, thiếu máu, ung thư, chấn thương, suy thận và thuốc dùng kèm làm tăng nguy cơ chảy máu.
Cần thận trọng ở người suy gan nhẹ-vừa, suy thận nhẹ-vừa, suy tim nặng, thiếu protein C hoặc protein S, người cao tuổi, trẻ em, người có bệnh làm giảm gắn protein như cường giáp, khối u, bệnh thận, nhiễm trùng/viêm, và người có rối loạn hấp thu tiêu hóa. SmPC cũng cảnh báo bệnh thận liên quan thuốc chống đông có thể xảy ra khi INR quá mức và có tiểu máu, đặc biệt ở người có bệnh thận; calciphylaxis hiếm gặp nhưng nặng đã được báo cáo với thuốc kháng vitamin K. Tiêm bắp nên tránh trong thời gian dùng thuốc chống đông vì có thể gây tụ máu.
Quá liều có thể biểu hiện chủ yếu bằng chảy máu trong 1–5 ngày sau dùng quá liều, như chảy máu cam, nôn ra máu, ho ra máu, xuất huyết tiêu hóa, chảy máu âm đạo, tiểu máu, xuất huyết da, chảy máu lợi, tụ máu, chảy máu khớp hoặc rong kinh; xét nghiệm có thể cho thấy PT/INR tăng rất cao. SmPC khuyến cáo chuyển viện với bất kỳ lượng Sinthrome nào dùng vượt liều điều trị. Xử trí là cấp cứu y khoa, có thể gồm giảm/ngừng tạm thời thuốc, vitamin K1, than hoạt/cholestyramine trong một số tình huống, và trong chảy máu nặng có thể cần huyết tương tươi đông lạnh, phức hợp yếu tố đông máu hoặc các biện pháp hồi sức khác do nhân viên y tế quyết định.
SmPC Sinthrome ghi không có yêu cầu bảo quản đặc biệt. Người dùng vẫn cần bảo quản theo đúng tờ hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm, để thuốc xa tầm tay trẻ em, không dùng thuốc quá hạn hoặc có dấu hiệu biến chất.
Đối tượng đặc biệt
Kinh nghiệm dùng thuốc chống đông đường uống, bao gồm acenocoumarol, ở trẻ em còn hạn chế. SmPC khuyến cáo thận trọng và theo dõi PT/INR thường xuyên hơn ở trẻ em. Không tự ý dùng cho trẻ khi chưa có chỉ định và kế hoạch theo dõi của bác sĩ.
Người cao tuổi có thể cần liều thấp hơn liều người lớn thông thường và cần theo dõi PT/INR thường xuyên hơn. SmPC ghi nồng độ thuốc trong huyết tương thường cao hơn ở người từ 70 tuổi trở lên sau cùng một liều so với người trẻ.
Acenocoumarol chống chỉ định trong thai kỳ. SmPC nêu thuốc, giống các dẫn xuất coumarin khác, có thể liên quan dị tật bẩm sinh của phôi; phụ nữ có khả năng mang thai cần dùng biện pháp tránh thai trong thời gian điều trị. Nếu đang dùng thuốc và nghi ngờ có thai, cần liên hệ bác sĩ ngay, không tự ý xử trí.
Acenocoumarol đi vào sữa mẹ với lượng rất nhỏ theo SmPC, nhưng quyết định cho con bú cần được cân nhắc cẩn thận và có thể bao gồm xét nghiệm đông máu/đánh giá tình trạng vitamin K ở trẻ. SmPC nêu trẻ có thể cần vitamin K1 dự phòng và mẹ đang cho con bú dùng Sinthrome cần được theo dõi để bảo đảm PT/INR không vượt khuyến cáo. Việc tiếp tục cho bú khi dùng thuốc phải theo tư vấn bác sĩ.
Acenocoumarol chống chỉ định ở suy gan nặng do tăng nguy cơ chảy máu. Cần thận trọng ở suy gan nhẹ-vừa vì tổng hợp yếu tố đông máu có thể bị giảm hoặc có rối loạn tiểu cầu nền; độ thanh thải thuốc cũng có thể giảm do chuyển hóa qua CYP2C9, CYP1A2 và CYP3A4.
Người suy gan hoặc suy thận cần được bác sĩ đánh giá cá thể hóa trước và trong khi dùng Acenocoumarol. Suy gan có thể làm giảm tổng hợp yếu tố đông máu và giảm chuyển hóa thuốc; suy thận làm tăng nguy cơ chảy máu và bệnh thận liên quan thuốc chống đông. Không tự ý điều chỉnh liều theo cảm giác chủ quan.
SmPC ghi Sinthrome không ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, người bệnh được khuyên mang theo thẻ chống đông/anticoagulant card để nhân viên y tế nhận biết khi có tai nạn, thủ thuật hoặc cấp cứu.
Tương tác thuốc của Acenocoumarol
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Azathioprine
Azathioprine có thể làm giảm tác dụng chống đông của acenocoumarol. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cơ chế chưa rõ; được cho là tương tự tương tác với warfarin. Ảnh hưởng: Giảm đáp ứng chống đông có thể làm INR dưới mục tiêu và tăng nguy cơ huyết khối. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi xét nghiệm đông máu sát khi bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi liều azathioprine; chỉnh liều acenocoumarol theo INR. | INR/PT và dấu hiệu huyết khối hoặc chảy máu. | Bằng chứng: low Nguồn: [SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
Thắc mắc về hoạt chất Acenocoumarol
Acenocoumarol là thuốc chống đông đường uống thuộc nhóm kháng vitamin K. Thuốc làm giảm hoạt hóa các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K, từ đó giúp điều trị và phòng ngừa huyết khối tắc mạch theo chỉ định bác sĩ.
Vì đáp ứng với Acenocoumarol thay đổi giữa từng người và có thể thay đổi trong quá trình điều trị. SmPC nhấn mạnh cần xét nghiệm PT/INR định kỳ và điều chỉnh liều theo kết quả; nếu không thể theo dõi PT/INR, không nên dùng thuốc.
Không uống gấp đôi liều. SmPC khuyến cáo nếu quên liều, người bệnh dùng ngay khi nhớ ra trong cùng ngày, không dùng gấp đôi liều hằng ngày để bù và nên liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.
Người dùng cần hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng thêm thuốc, kể cả thuốc không kê đơn và thực phẩm bổ sung. Các thuốc cần đặc biệt thận trọng gồm aspirin, clopidogrel, NSAID, heparin, nhiều kháng sinh, thuốc kháng nấm azole, amiodarone, SSRI, tramadol, rifampicin, carbamazepine, St. John’s Wort, glucosamine và một số thuốc khác. SmPC cũng khuyến cáo hạn chế rượu và tránh nước ép nam việt quất do nguy cơ ảnh hưởng chống đông.
Các dấu hiệu cần đi khám ngay gồm chảy máu không cầm, chảy máu cam kéo dài, nôn ra máu, ho ra máu, đi ngoài phân đen hoặc phân máu, tiểu máu, bầm tím nhiều, đau đầu dữ dội, yếu liệt, lú lẫn, đau bụng dữ dội hoặc choáng/ngất. Chảy máu là tác dụng không mong muốn thường gặp nhất của Acenocoumarol và có thể nghiêm trọng hoặc tử vong.

