Zotepine là thuốc chống loạn thần nhóm dibenzothiepine, hiện có sản phẩm kê đơn Lodopin tại Nhật Bản để điều trị tâm thần phân liệt. Thuốc tác động chủ yếu bằng đối kháng các thụ thể serotonin và dopamine; dữ liệu dược lý còn cho thấy ái lực với H1, adrenergic và một số thụ thể serotonin khác, đồng thời ảnh hưởng đến tái thu hồi catecholamine. Theo nhãn PMDA, liều người lớn thông thường là 75–150 mg/ngày đường uống, chia nhiều lần và có thể tăng tối đa 450 mg/ngày tùy tuổi, triệu chứng. Sau liều uống 100 mg, nồng độ huyết thanh đạt đỉnh sau khoảng 1–4 giờ; thời gian bán thải trong nhãn khoảng 8 giờ, nhưng nghiên cứu sau đó ở người tình nguyện ghi nhận khoảng 21 giờ. Zotepine gắn protein cao, chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và có thể gây an thần, triệu chứng ngoại tháp, rối loạn tim, co giật, hội chứng an thần kinh ác tính và huyết khối tĩnh mạch.
Nội dung chính
- Zotepine là thuốc chống loạn thần dibenzothiepine, ATC N05AX11.
- PMDA Nhật Bản phê duyệt zotepine để điều trị tâm thần phân liệt.
- Liều người lớn thường 75–150 mg/ngày đường uống, chia liều; tối đa 450 mg/ngày.
- Sau liều 100 mg, Tmax khoảng 1–4 giờ; t1/2 trong nhãn khoảng 8 giờ, nhưng nghiên cứu khác ghi nhận khoảng 21 giờ.
- Gắn albumin khoảng 97%; CYP3A4 là enzyme chuyển hóa chính.
- Cơ chế chính là đối kháng serotonin–dopamine, kèm tác động lên nhiều thụ thể monoamine và tái thu hồi catecholamine.
- Cần lưu ý an thần, EPS, hội chứng an thần kinh ác tính, rối loạn ECG/co giật, rối loạn huyết học và huyết khối.
Hoạt chất Zotepine là gì?
Zotepine là thuốc chống loạn thần cấu trúc dibenzothiepine, được xếp trong nhóm thuốc chống loạn thần khác. Tại Nhật Bản, zotepine là hoạt chất của Lodopin và được phê duyệt điều trị tâm thần phân liệt. Cơ chế dược lý gồm đối kháng thụ thể serotonin và dopamine, cùng tác động trên một số thụ thể monoamine khác và ức chế tái thu hồi catecholamine.
Zotepine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Zotepine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Zotepine |
| Tên IUPAC | 2-(3-chlorobenzo[b][1]benzothiepin-5-yl)oxy-N,N-dimethylethanamine |
| Tên hóa học khác | 2-chloro-11-(2-dimethylaminoethoxy)dibenzo(b,f)thiepine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Zotepin; Zotepina; Zotepinum; Lodopin; Nipolept; Zoleptil; Setous |
| Tên viết tắt | ZTP |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 26615-21-4 |
|---|---|
| UNII | U29O83JAZW |
| PubChem CID | 5736 |
| Công thức phân tử | C18H18ClNOS |
| Khối lượng phân tử | 331.86 g/mol |
Tính chất vật lý
Đặc tính quan sát và các thông số vật lý
| Ngoại quan | Tinh thể hoặc bột kết tinh màu trắng đến trắng hơi vàng. |
|---|---|
| Điểm / khoảng nóng chảy | 91–94°C |
Tính chất lý – hóa
Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học
| Độ tan / tính tan | Dễ tan trong acid acetic (100%) hoặc 1,4-dioxane; khá tan trong diethyl ether hoặc cyclohexane; hơi khó tan trong ethanol 95%; hầu như không tan trong nước; tan trong dung dịch HCl 0,1 mol/L. |
|---|---|
| logP / logD | XLogP3-AA 4,8 (PubChem, giá trị tính toán). PMDA còn công bố hệ số phân bố 1-octanol/nước: pH 1 = 1,73×10^2; pH 7 = 5,68×10^3; pH 9 = 1,88×10^4. |
| Phân loại BCS | II |
Dược động học của Zotepine
Sau uống, zotepine được hấp thu tốt. Nhãn PMDA ghi nhận ở 5 bệnh nhân tâm thần phân liệt dùng 100 mg, nồng độ huyết thanh đạt đỉnh sau 1–4 giờ, trung bình khoảng 0,129 µg/mL và thời gian bán thải khoảng 8 giờ. Một nghiên cứu sau đó ở 14 nam tình nguyện khỏe mạnh dùng 25 mg ghi nhận Tmax 3,8±1,2 giờ và t1/2 21,0±8,9 giờ. Thuốc gắn protein cao, chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và chỉ một tỷ lệ rất nhỏ được thải nguyên dạng qua nước tiểu.
Giai đoạn I: Hấp thu
Hấp thu tốt qua đường tiêu hóa. Sau liều uống 100 mg ở bệnh nhân tâm thần phân liệt, Tmax khoảng 1–4 giờ; trong nghiên cứu 25 mg ở người tình nguyện khỏe mạnh, Tmax 3,8±1,2 giờ.
| Tmax · Thời gian đạt nồng độ đỉnh | 1–4 giờ sau 100 mg ở bệnh nhân tâm thần phân liệt theo PMDA; 3,8±1,2 giờ sau 25 mg ở người tình nguyện khỏe mạnh. |
|---|---|
| Cmax · Nồng độ đỉnh | Sau 100 mg uống ở 5 bệnh nhân tâm thần phân liệt: 0,03–0,24 µg/mL, trung bình 0,129 µg/mL theo PMDA. |
Giai đoạn II: Phân bố
Gắn protein cao; PMDA ghi nhận tỷ lệ gắn với albumin huyết thanh người khoảng 97% in vitro. Zotepine được phát hiện chuyển vào sữa mẹ ở bệnh nhân dùng 100 mg/ngày.
Các thông số phân bố
| Vd / Vss · Thể tích phân bố | Thể tích phân bố biểu kiến sau uống (Vd/F) 109,0±59,0 L/kg trong nghiên cứu liều đơn 25 mg ở người tình nguyện khỏe mạnh. |
|---|---|
| Gắn protein huyết tương | Khoảng 97% gắn với albumin huyết thanh người in vitro theo PMDA. |
| Vào sữa mẹ | PMDA ghi nhận zotepine chuyển vào sữa mẹ ở bệnh nhân rối loạn khí sắc dùng 100 mg/ngày. |
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4. Nghiên cứu microsome gan người xác định các chất chuyển hóa gồm norzotepine, 3-hydroxyzotepine, zotepine S-oxide, 2-hydroxyzotepine và zotepine N-oxide; CYP1A2 và CYP2D6 tham gia một số đường hydroxyl hóa.
| Enzym chuyển hóa | CYP3A4 là enzyme chuyển hóa chính. CYP1A2 và CYP2D6 có vai trò quan trọng trong 2- và 3-hydroxyl hóa; nhiều CYP khác có thể xúc tác N-demethyl hóa in vitro. |
|---|---|
| Con đường chuyển hóa | N-demethyl hóa tạo norzotepine; S-oxidation tạo zotepine S-oxide; 2-hydroxyl hóa và 3-hydroxyl hóa; zotepine N-oxide cũng được phát hiện. |
| Chất chuyển hóa hoạt tính | Norzotepine là chất chuyển hóa chính có hoạt tính; dữ liệu dược lý cho thấy chất này ức chế tái thu hồi norepinephrine mạnh hơn zotepine và có hoạt tính kiểu chống loạn thần trong mô hình tiền lâm sàng. |
| Dược động học di truyền | Trong nghiên cứu 14 người tình nguyện, không có khác biệt PK có ý nghĩa giữa nhóm chuyển hóa mạnh và chuyển hóa kém CYP2C19, cho thấy CYP2C19 không phải yếu tố quyết định chính của chuyển hóa zotepine. |
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau uống ở bệnh nhân tâm thần phân liệt, lượng zotepine nguyên dạng thải qua nước tiểu trong 0–24 giờ chỉ khoảng 0,03–0,07% liều; phần lớn chất bài tiết trong nước tiểu là chất chuyển hóa.
| t½ · Thời gian bán thải | Khoảng 8 giờ trong dữ liệu nhãn PMDA; 21,0±8,9 giờ trong nghiên cứu liều đơn 25 mg ở người tình nguyện khỏe mạnh. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến sau uống (CL/F) 4,6±4,2 L/giờ/kg trong nghiên cứu liều đơn 25 mg ở 14 nam tình nguyện khỏe mạnh. |
| Tỷ lệ thải nguyên dạng | Khoảng 0,03–0,07% liều được thải nguyên dạng qua nước tiểu trong 24 giờ theo PMDA. |
Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
| Thời gian đạt trạng thái ổn định | Nồng độ huyết thanh được cho là đạt trạng thái ổn định trong vòng khoảng 1 tuần khi dùng liên tục theo PMDA. |
|---|---|
| Biến thiên giữa các cá thể | Có biến thiên cá thể rõ về nồng độ huyết thanh; PMDA ghi nhận liều cao hơn không nhất thiết dẫn đến nồng độ cao hơn ở mọi bệnh nhân. |
| Tương tác ảnh hưởng dược động học | Dùng cùng diazepam làm tăng đáng kể nồng độ zotepine trong một nghiên cứu; cơ chế được đề xuất là ức chế cạnh tranh chuyển hóa qua CYP3A4. Đây là dữ liệu PK nghiên cứu, không thay thế bảng tương tác chính thức của nhãn PMDA. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Có biến thiên cá thể đáng kể. Nghiên cứu dược động học cho thấy hút thuốc và kiểu hình CYP2C19 không làm thay đổi rõ PK, trong khi dùng cùng diazepam làm tăng nồng độ zotepine, được cho là liên quan cạnh tranh chuyển hóa qua CYP3A4.
Nguồn và chất lượng bằng chứng
| Đường dùng | Đường uống. |
|---|---|
| Liều nghiên cứu | 100 mg liều đơn ở 5 bệnh nhân tâm thần phân liệt theo PMDA; 25 mg liều đơn ở 14 nam tình nguyện khỏe mạnh; dữ liệu lặp liều ở bệnh nhân tâm thần phân liệt. |
| Dạng bào chế | Viên uống zotepine; sản phẩm lưu hành tại Nhật còn có viên 25/50/100 mg và cốm mịn 10%/50%. |
| Quần thể | Bệnh nhân tâm thần phân liệt và nam tình nguyện khỏe mạnh trưởng thành. |
| Khoảng lấy mẫu | Theo dõi nồng độ đến 24 giờ trong dữ liệu nhãn PMDA và đến 36 giờ trong nghiên cứu liều đơn 25 mg. |
| Loại dữ liệu | Quan sát / phân tích không ngăn |
| Phương pháp | Dữ liệu nồng độ huyết thanh/huyết tương sau dùng đường uống kết hợp nghiên cứu chuyển hóa trên microsome gan người; không sử dụng mô hình dự đoán để thay thế số liệu quan sát. |
| Nguồn dữ liệu | https://www.pmda.go.jp/PmdaSearch/iyakuDetail/171911_1179024C1033_4_08 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9485566/ | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8905790/ | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10219963/ |
| Ngày rà soát | 01/09/2026 |
| Trạng thái chuẩn hóa | Đã rà soát |
| Giới hạn dữ liệu | Nhãn PMDA 2025 được ưu tiên cho dữ liệu regulatory. Thời gian bán thải khác nhau đáng kể giữa dữ liệu PMDA (~8 giờ) và nghiên cứu tình nguyện khỏe mạnh (~21 giờ), do đó giữ nguyên bối cảnh liều/quần thể thay vì hợp nhất. |
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Zotepine
Zotepine là thuốc chống loạn thần tác động đa thụ thể. PMDA mô tả phong bế thụ thể dopamine và serotonin, làm tăng turnover dopamine và ức chế tái thu hồi catecholamine. Dữ liệu thụ thể người cho thấy ái lực đáng kể với 5-HT2A, 5-HT2C, D2, D3, H1 và một số thụ thể adrenergic/serotonergic khác.
Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng
Thông tin phân loại dược lý
| Phân loại theo cơ chế | Đối kháng serotonin–dopamine đa thụ thể; đồng thời có tác động ức chế tái thu hồi norepinephrine/catecholamine. |
|---|---|
| Phân loại theo tác dụng | Thuốc chống loạn thần thế hệ thứ hai/thuốc chống loạn thần khác; cấu trúc dibenzothiepine. |
| Phạm vi tác dụng | Chủ yếu trung ương |
| Vị trí tác dụng | Hệ thần kinh trung ương; các hệ dẫn truyền dopamine, serotonin, histamine và adrenergic. |
| Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động | Não và hệ thần kinh trung ương. |
Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích
Thông tin đích tác dụng
| Đích tác dụng chính | Thụ thể serotonin 5-HT2A và dopamine D2. |
|---|---|
| Ký hiệu gene / protein | 5-HT2A; 5-HT2C; D2; D3; D4; H1; α2B; 5-HT6; 5-HT7; NET; SERT |
| Loại đích | Thụ thể |
| Loài của đích | Chủ yếu các thụ thể GPCR monoamine; ngoài ra có tác động trên chất vận chuyển monoamine. |
| Đích tác dụng phụ / bổ sung | H1, 5-HT1D, 5-HT2C, 5-HT6, 5-HT7, D3, D4 và các thụ thể adrenergic; PMDA còn mô tả ái lực với D1, α1, α2 và M1. |
| Kiểu tác động lên đích chính | Đối kháng |
| Độ chọn lọc dược lý | Không chọn lọc tuyệt đối. PMDA mô tả ái lực với nhiều thụ thể, và một nhãn generic PMDA nêu ái lực tương đối với 5-HT2A cao hơn D2. |
| Mức chắc chắn của đích | Đã xác lập |
| Ghi chú về đích | Cơ chế đa thụ thể được mô tả trong nhãn PMDA; giá trị định lượng ái lực được lấy từ IUPHAR/BPS Guide to PHARMACOLOGY và không được coi là số liệu từ nhãn. |
Phần III: Cơ chế tác dụng
Chuỗi cơ chế tác dụng
| Cơ chế tác dụng tóm tắt | Phong bế các thụ thể serotonin và dopamine làm giảm tín hiệu monoamine liên quan triệu chứng loạn thần; đồng thời zotepine và chất chuyển hóa norzotepine tác động lên tái thu hồi norepinephrine, góp phần tạo hồ sơ dược lý khác biệt. |
|---|---|
| Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử | Đối kháng thụ thể 5-HT2A/D2 và các thụ thể monoamine khác; ức chế tái thu hồi catecholamine. |
| Đường truyền tín hiệu | Giảm tín hiệu qua các thụ thể dopamine/serotonin GPCR; không có một pathway đơn lẻ được nhãn regulatory xác định là duy nhất. |
| Biến đổi sinh hóa | Trong dữ liệu tiền lâm sàng, zotepine làm tăng turnover dopamine và ức chế tái thu hồi norepinephrine, dopamine và serotonin tại tận cùng thần kinh. |
| Đáp ứng mô / cơ quan | Điều biến dẫn truyền monoamine trong hệ thần kinh trung ương, tạo tác dụng chống loạn thần và an thần. |
| Tác dụng sinh lý | Giảm triệu chứng loạn thần; đồng thời có thể gây buồn ngủ, hạ huyết áp, tăng prolactin và triệu chứng ngoại tháp do hồ sơ dược lý đa thụ thể. |
| Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị | Nhãn PMDA ghi nhận hiệu quả trong các thử nghiệm lâm sàng ở tâm thần phân liệt; các nghiên cứu ngẫu nhiên và tổng quan hệ thống cũng xác nhận hoạt tính chống loạn thần, dù chất lượng và quy mô bằng chứng ngoài Nhật Bản còn hạn chế. |
| Cơ chế thứ cấp | Ức chế tái thu hồi catecholamine/norepinephrine và đối kháng H1/adrenergic/muscarinic ngoài cơ chế serotonin–dopamine chính. |
| Cơ chế liên quan độc tính | Phong bế D2 liên quan nguy cơ triệu chứng ngoại tháp và tăng prolactin; H1/α-adrenergic có thể góp phần vào an thần và hạ huyết áp. Đây là diễn giải dược lý phù hợp với hồ sơ thụ thể và cảnh báo lâm sàng. |
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dược lực học zotepine phản ánh phong bế serotonin/dopamine và tác động trên nhiều hệ monoamine. Hồ sơ này tạo hiệu quả chống loạn thần nhưng cũng liên quan an thần, tác dụng tự chủ, tăng prolactin và triệu chứng ngoại tháp.
Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
| Tổng quan ái lực và hiệu lực | IUPHAR ghi nhận ái lực cao trên thụ thể người: H1 pKi 9,2; 5-HT2A pKi 8,6; 5-HT2C pKi 8,6; D3 pKi 8,2; D2 pKi 8,0. Zotepine cũng ức chế NET mạnh hơn SERT. |
|---|---|
| Ki · Hằng số ức chế | IUPHAR: H1 pKi 9,2; 5-HT2A pKi 8,6; 5-HT2C pKi 8,6; α2B pKi 8,2 (Ki ~5,7 nM); D3 pKi 8,2 (Ki ~6,4 nM); D2 pKi 8,0 (Ki ~11 nM); D4 pKi 7,4 (Ki ~39 nM). |
| IC50 · Nồng độ ức chế 50% | IUPHAR: NET pIC50 7,2 (IC50 ~71 nM); SERT pIC50 5,1 (IC50 ~7,27 µM). |
| Quan hệ nồng độ–đáp ứng | Sau liều 25 mg ở người tình nguyện, thay đổi prolactin và điểm tác dụng phụ diễn biến song song với nồng độ zotepine, nhưng không có tương quan có ý nghĩa thống kê tại từng thời điểm. |
| Thông số định lượng khác | Trong 666 bệnh nhân ở các thử nghiệm trong nước được PMDA tổng hợp, tỷ lệ cải thiện tích lũy từ nhẹ trở lên là 58,7%; cải thiện trung bình trở lên 34,1%; cải thiện rõ 15,6%. Các số liệu này phản ánh bộ nghiên cứu lịch sử trước/phục vụ phê duyệt và không phải hiệu quả so sánh với placebo hiện đại. |
| Tác dụng dược lý chính | Tác dụng chống loạn thần thông qua đối kháng thụ thể serotonin và dopamine. |
| Tác dụng dược lý thứ cấp | Ức chế tái thu hồi catecholamine/norepinephrine và đối kháng H1, adrenergic, muscarinic. |
| Biomarker dược lực học | Prolactin huyết tương tăng theo diễn biến nồng độ sau liều đơn đã được nghiên cứu, nhưng không có tương quan có ý nghĩa tại từng thời điểm và không phải biomarker chuẩn để chỉnh liều. |
| Endpoint dược lực học / lâm sàng | Các thử nghiệm lâm sàng dùng cải thiện triệu chứng tâm thần phân liệt; nghiên cứu hiện đại thường sử dụng BPRS, PANSS, CGI và các thang triệu chứng âm tính. |
| Biến thiên dược lực học | Đáp ứng lâm sàng biến thiên giữa bệnh nhân; tổng quan Cochrane cho thấy zotepine có hoạt tính chống loạn thần nhưng dữ liệu dài hạn và so sánh với các thuốc không điển hình khác còn hạn chế. |
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
| Đường dùng | Đường uống. |
|---|---|
| Liều / nồng độ nghiên cứu | Nhãn PMDA tổng hợp các nghiên cứu dùng liều khởi đầu 10–750 mg/ngày, liều tối đa 30–800 mg/ngày trong bối cảnh nghiên cứu lịch sử; liều regulatory hiện hành là 75–150 mg/ngày, tối đa 450 mg/ngày. |
| Dạng bào chế | Viên/cốm uống zotepine. |
| Quần thể nghiên cứu | Bệnh nhân tâm thần phân liệt, chủ yếu người lớn; một số nghiên cứu so sánh với haloperidol, perazine, clozapine hoặc placebo. |
| Loài / mô hình nghiên cứu | Nhãn regulatory Nhật Bản, thử nghiệm lâm sàng đối chứng/ngẫu nhiên, nghiên cứu gắn thụ thể và transporter, nghiên cứu dược lý tiền lâm sàng. |
| Assay / phương pháp đo | Thử nghiệm gắn thụ thể và đo ức chế transporter trong dữ liệu IUPHAR; BPRS/PANSS/CGI và các thang lâm sàng trong các thử nghiệm tâm thần phân liệt. |
| Định nghĩa endpoint và thời điểm đo | Nhãn PMDA sử dụng mức cải thiện lâm sàng tổng thể; các RCT công bố sử dụng thay đổi PANSS/BPRS/CGI và tái phát tùy nghiên cứu. |
| Đối chứng / chất so sánh | Placebo, haloperidol, perazine và clozapine trong các nghiên cứu khác nhau. |
| Loại bằng chứng | Kết hợp |
| Nguồn dữ liệu | https://www.pmda.go.jp/PmdaSearch/iyakuDetail/171911_1179024C1033_4_08 | https://www.guidetopharmacology.org/GRAC/LigandDisplayForward?ligandId=103&tab=biology | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17054149/ | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11802520/ |
| Ngày rà soát | 01/09/2026 |
| Mức bằng chứng | Cao |
| Trạng thái chuẩn hóa | Đã rà soát |
| Giới hạn và độ không chắc chắn | Nhiều dữ liệu regulatory/PK gốc có tuổi đời cao; một số thử nghiệm ngoài Nhật nhỏ và ngắn hạn. Không có mô hình PK/PD hiện đại thống nhất, và bằng chứng so sánh dài hạn với các thuốc chống loạn thần không điển hình mới còn hạn chế. |
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Zotepine
Tại Nhật Bản, zotepine được PMDA phê duyệt để điều trị tâm thần phân liệt. Không mở rộng các nghiên cứu về triệu chứng âm tính, dự phòng tái phát hoặc chuyển đổi từ thuốc khác thành chỉ định riêng ngoài phạm vi nhãn.
Điều trị tâm thần phân liệt
Được phê duyệtBệnh lý liên quan: Tâm thần phân liệt
Nhãn PMDA 2025 ghi chỉ định chính thức của zotepine/Lodopin là tâm thần phân liệt.
Liều dùng và cách sử dụng Zotepine
Theo nhãn PMDA, người lớn dùng zotepine 75–150 mg/ngày đường uống, chia nhiều lần. Có thể điều chỉnh theo tuổi và triệu chứng, tối đa 450 mg/ngày. Không có khuyến cáo hiệu chỉnh liều định lượng riêng cho suy gan, suy thận hoặc người cao tuổi trong nhãn hiện hành.
Phác đồ / liều dùng
| Chỉ định / đối tượng | Liều & lịch dùng | Cách dùng & theo dõi | Nguồn / rà soát |
|---|---|---|---|
|
Phác đồ điều trị người lớn theo nhãn PMDA Tâm thần phân liệt Đối tượng: Người lớn Người lớn Giai đoạn: Điều trị liên tục | 75–150 mg/ngày, chia nhiều lần; có thể tăng hoặc giảm theo tuổi và triệu chứng; tối đa 450 mg/ngày. Cơ sở: Liều cố định Tần suất: Chia nhiều lần trong ngày. Thời gian / chu kỳ: Cá thể hóa theo đáp ứng; nhãn không quy định thời hạn điều trị cố định. Duy trì: 75–150 mg/ngày là khoảng liều thường dùng theo nhãn. Liều tối đa: 450 mg/ngày. Chuẩn độ: Điều chỉnh theo tuổi và triệu chứng trong giới hạn tối đa 450 mg/ngày. | Đường dùng: Uống Dạng: Viên hoặc cốm mịn zotepine dùng đường uống. Cách dùng: Đường uống, chia liều. Theo dõi: Theo dõi đáp ứng, buồn ngủ, triệu chứng ngoại tháp, huyết áp, dấu hiệu rối loạn tim/ECG, co giật, rối loạn huyết học và hội chứng an thần kinh ác tính khi có nguy cơ. Ghi chú: Liều regulatory Nhật Bản; không thay thế chỉ định cá thể của bác sĩ. | Rà soát: 01/09/2026 |
Hướng dẫn sử dụng chung
Dùng đường uống, chia liều trong ngày. Nhãn PMDA không nêu yêu cầu bắt buộc liên quan thức ăn. Viên đóng PTP cần lấy ra khỏi vỉ trước khi uống để tránh nuốt nhầm vỉ.
Cảnh báo và lưu ý về Zotepine
Chống chỉ định ở bệnh nhân hôn mê hoặc suy tuần hoàn; người đang chịu tác dụng mạnh của thuốc ức chế thần kinh trung ương như barbiturate/thuốc mê; dùng đồng thời adrenaline ngoại trừ một số tình huống cấp cứu/phong bế nha khoa được nhãn loại trừ; và người có tiền sử quá mẫn với zotepine, phenothiazine hoặc hợp chất tương tự.
Tác dụng không mong muốn gồm buồn ngủ, bất thường điện não, hội chứng Parkinson và các triệu chứng ngoại tháp; ngoài ra có thể gặp hạ huyết áp, nhịp nhanh, táo bón, buồn nôn/nôn, chán ăn, chóng mặt, khô miệng, phát ban, rối loạn gan, rối loạn thị giác, phù, thay đổi cân nặng và rối loạn nội tiết.
Các phản ứng nghiêm trọng trong nhãn PMDA gồm hội chứng an thần kinh ác tính, bất thường điện tâm đồ, liệt ruột, co giật, mất bạch cầu hạt/giảm bạch cầu, thuyên tắc phổi/huyết khối tĩnh mạch sâu, loạn vận động muộn và SIADH.
Theo dõi đặc biệt ở người có bệnh não dưới vỏ, rối loạn huyết học, bệnh tim mạch, bệnh hô hấp nặng, tiền sử co giật, mất nước/suy kiệt, bất động hoặc nguy cơ huyết khối, và bệnh gan. Thuốc có thể che lấp nôn do nguyên nhân khác. Tránh rượu và thận trọng với thuốc ức chế thần kinh trung ương, hạ áp, kháng cholinergic và thuốc dopaminergic theo nhãn.
Quá liều có thể gây ức chế thần kinh trung ương từ buồn ngủ đến hôn mê, hạ huyết áp, triệu chứng ngoại tháp, kích động, bất ổn cảm xúc, co giật, khô miệng, tắc ruột, thay đổi điện tâm đồ và loạn nhịp. Mục quá liều của nhãn PMDA nêu triệu chứng nhưng không đưa ra thuốc giải độc đặc hiệu.
Bảo quản ở nhiệt độ phòng. Theo nhãn PMDA, viên Lodopin 25/50/100 mg có hạn dùng 3 năm; cốm mịn 10% và 50% có hạn dùng 5 năm.
Đối tượng đặc biệt
Chưa có thử nghiệm lâm sàng ở trẻ em đánh giá hiệu quả và an toàn theo nhãn PMDA.
Dùng thận trọng và theo dõi tình trạng bệnh nhân; người cao tuổi dễ gặp triệu chứng ngoại tháp và các tác dụng không mong muốn khác hơn.
Nên tránh dùng cho phụ nữ có thai hoặc có khả năng mang thai. Nghiên cứu động vật ghi nhận tăng tử vong sơ sinh; phơi nhiễm thuốc chống loạn thần cuối thai kỳ có thể gây triệu chứng cai và triệu chứng ngoại tháp ở trẻ sơ sinh.
Nên tránh cho con bú trong thời gian điều trị; zotepine đã được báo cáo chuyển vào sữa mẹ.
Thận trọng ở bệnh nhân suy chức năng gan vì tình trạng gan có thể nặng lên; nhãn PMDA không đưa ra mức giảm liều định lượng cụ thể.
Có thể gây buồn ngủ và giảm chú ý, tập trung, phản xạ. Nhãn PMDA khuyến cáo không để bệnh nhân lái xe hoặc vận hành máy móc nguy hiểm trong thời gian dùng thuốc.
Thắc mắc về hoạt chất Zotepine
Theo nhãn PMDA Nhật Bản, zotepine được phê duyệt để điều trị tâm thần phân liệt.
Liều thường dùng là 75–150 mg/ngày đường uống, chia nhiều lần; có thể điều chỉnh theo tuổi và triệu chứng, tối đa 450 mg/ngày theo nhãn PMDA.
CYP3A4 là enzyme chuyển hóa chính; CYP1A2 và CYP2D6 cũng tham gia một số đường hydroxyl hóa theo nghiên cứu microsome gan người.
Nhãn PMDA cảnh báo hội chứng an thần kinh ác tính, bất thường ECG, liệt ruột, co giật, mất bạch cầu hạt/giảm bạch cầu, huyết khối tĩnh mạch, loạn vận động muộn và SIADH.
Không nên. PMDA cảnh báo thuốc có thể gây buồn ngủ và giảm chú ý, tập trung, phản xạ; bệnh nhân không nên lái xe hoặc vận hành máy móc nguy hiểm khi dùng thuốc.

