zorubicin

Zorubicin, còn gọi rubidazone, là dẫn chất benzoylhydrazone của daunorubicin thuộc nhóm anthracycline chống ung thư. Hoạt chất có mã ATC L01DB05, CAS 54083-22-6 và UNII V25F9362OP. NCI mô tả cơ chế gồm xen kẽ vào DNA và tương tác với topoisomerase II, từ đó ức chế sao chép và sửa chữa DNA cùng quá trình tổng hợp RNA, protein. Dữ liệu lâm sàng của zorubicin chủ yếu xuất phát từ các nghiên cứu bệnh bạch cầu cấp trong thập niên 1970–1990, bao gồm AML, ALL và bệnh bạch cầu monoblastic cấp. Một số thử nghiệm ghi nhận hoạt tính chống bệnh đáng kể, nhưng độc tính tủy xương, viêm niêm mạc và độc tính tim kiểu anthracycline là các giới hạn quan trọng. Do không có hồ sơ regulatory hiện hành trong nguồn ưu tiên rà soát, các chỉ định và liều trong bài được trình bày như dữ liệu lịch sử, không phải khuyến cáo kê đơn hiện nay.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 01/09/2026

Nội dung chính

  • Zorubicin còn được gọi là rubidazone, một dẫn chất benzoylhydrazone của daunorubicin.
  • ATC của zorubicin là L01DB05; CAS 54083-22-6; UNII V25F9362OP.
  • Cơ chế chính: xen kẽ DNA và tương tác với topoisomerase II.
  • Dữ liệu lâm sàng chủ yếu là nghiên cứu lịch sử trong AML, ALL và các bệnh bạch cầu cấp khác.
  • Các liều 450 mg/m² hoặc 200 mg/m²/ngày trong nhiều ngày là liều nghiên cứu lịch sử, không phải khuyến cáo hiện hành.
  • Độc tính quan trọng gồm ức chế tủy xương, viêm niêm mạc và độc tính tim kiểu anthracycline.
  • Dữ liệu PK hiện đại còn thiếu; không suy diễn Cmax, AUC, Vd hay độ thanh thải từ anthracycline khác.

Hoạt chất Zorubicin là gì?

Zorubicin, còn gọi rubidazone, là dẫn chất benzoylhydrazone của kháng sinh anthracycline chống ung thư daunorubicin. Thuốc đã được nghiên cứu lâm sàng chủ yếu trong các bệnh bạch cầu cấp từ thập niên 1970–1990. NCI mô tả zorubicin xen kẽ vào DNA và tương tác với topoisomerase II, qua đó ức chế sao chép và sửa chữa DNA cũng như tổng hợp RNA và protein. Các nguồn hiện tra cứu chủ yếu phản ánh một thuốc nghiên cứu/lịch sử, không phải một phác đồ chuẩn hiện hành.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Zorubicin

CAS 54083-22-6 Công thức C34H35N3O10

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Zorubicin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zorubicin

Tên IUPAC

N-[1-[(2S,4S)-4-[(2R,4S,5S,6S)-4-amino-5-hydroxy-6-methyloxan-2-yl]oxy-2,5,12-trihydroxy-7-methoxy-6,11-dioxo-3,4-dihydro-1H-tetracen-2-yl]ethylideneamino]benzamide

Tên hóa học khác

Benzoic acid hydrazide, 3-hydrazone with daunorubicin | Daunomycin benzoylhydrazone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Rubidazone; Zorubicine; zorubicinum; daunorubicin benzoylhydrazone; benzoyl hydrazone daunorubicin; RP-22050; NSC 164011

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

54083-22-6

UNII

V25F9362OP

PubChem CID

57164040

Công thức phân tử

C34H35N3O10

Khối lượng phân tử

645,7 g/mol

Tính chất lý – hóa

Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học

Dược động học của Zorubicin

Dữ liệu dược động học của zorubicin ở người còn hạn chế và chủ yếu từ các nghiên cứu lịch sử. Zorubicin được dùng đường tĩnh mạch trong các thử nghiệm. Các phương pháp HPLC đã định lượng zorubicin và các chất chuyển hóa trong huyết tương và nước tiểu người. Tài liệu dược lý người lịch sử mô tả zorubicin được chuyển hóa thành daunorubicin, sau đó hình thành daunorubicinol; không có bộ thông số PK hiện đại đầy đủ để chuẩn hóa Cmax, AUC, Vd, độ thanh thải hoặc thời gian bán thải riêng cho zorubicin.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không áp dụng cho đường dùng tĩnh mạch trong các nghiên cứu lâm sàng lịch sử.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dữ liệu lịch sử mô tả zorubicin được chuyển hóa thành daunorubicin và sau đó thành daunorubicinol. Nghiên cứu HPLC ở người đã định lượng zorubicin cùng các chất chuyển hóa liên quan trong huyết tương và nước tiểu.

Thông tin chuyển hóa
Chất chuyển hóa hoạt tính

Daunorubicin và daunorubicinol được mô tả trong tài liệu dược lý lịch sử như các chất hình thành sau chuyển hóa zorubicin; dữ liệu hiện có không đủ để định lượng đóng góp tương đối của từng chất vào hiệu quả hoặc độc tính.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các nghiên cứu phân tích đã phát hiện/định lượng zorubicin và chất chuyển hóa trong nước tiểu người, nhưng không có dữ liệu cân bằng khối lượng hiện đại đủ để xác định tỷ lệ thải trừ định lượng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Không có dữ liệu đủ tin cậy để chuẩn hóa ảnh hưởng của tuổi, chức năng gan/thận, tương tác chuyển hóa hoặc các yếu tố dược động học đặc biệt đối với zorubicin.

Nguồn và chất lượng bằng chứng
Nguồn và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

iv

Liều nghiên cứu

Các nghiên cứu lịch sử sử dụng nhiều mức liều theo diện tích bề mặt cơ thể; ví dụ 150 mg/m² truyền tĩnh mạch trong 1 giờ ở nghiên cứu pha I khối u đặc và 450 mg/m² ở nghiên cứu pha I/II bệnh bạch cầu cấp.

Dạng bào chế

Zorubicin/rubidazone dùng đường tĩnh mạch; dạng hydrochloride được NCI/NCATS ghi nhận cho hoạt chất lịch sử.

Quần thể

Người lớn có khối u đặc tiến triển và bệnh nhân bệnh bạch cầu cấp trong các nghiên cứu lâm sàng lịch sử.

Loại dữ liệu

Quan sát / phân tích không ngăn

Phương pháp

Định lượng zorubicin và các chất chuyển hóa bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao trong huyết tương và nước tiểu người; một nghiên cứu pha I cũng dùng HPLC để theo dõi nồng độ thuốc trong huyết tương.

Nguồn dữ liệu

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3760077/ | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/427770/

Ngày rà soát

01/09/2026

Trạng thái chuẩn hóa

Đã rà soát

Giới hạn dữ liệu

Bằng chứng PK chủ yếu là nghiên cứu phân tích và thử nghiệm lịch sử; không có hồ sơ PK hiện đại đầy đủ. Không suy diễn các thông số định lượng từ anthracycline khác sang zorubicin.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Zorubicin

Zorubicin là anthracycline chống ung thư dẫn xuất từ daunorubicin. Cơ chế được NCI mô tả gồm xen kẽ vào DNA và tương tác với topoisomerase II, làm ức chế sao chép/sửa chữa DNA và cản trở tổng hợp RNA, protein.

Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng

Thông tin phân loại dược lý

Thông tin phân loại dược lý
Phân loại theo cơ chế

Chất xen kẽ DNA và chất ức chế topoisomerase II thuộc nhóm anthracycline.

Phân loại theo tác dụng

Thuốc gây độc tế bào chống ung thư; anthracycline và chất liên quan.

Phạm vi tác dụng

Toàn thân

Vị trí tác dụng

Nội bào, chủ yếu tại DNA và hệ enzym topoisomerase II trong nhân tế bào.

Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động

Tác dụng gây độc tế bào toàn thân trên các tế bào tăng sinh; hoạt tính chống bệnh bạch cầu được ghi nhận trong các thử nghiệm lịch sử.

Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích

Thông tin đích tác dụng

Thông tin đích tác dụng
Đích tác dụng chính

DNA topoisomerase II; DNA

Ký hiệu gene / protein

TOP2; DNA

Loại đích

Enzym

Loài của đích

Topoisomerase II và DNA

Đích tác dụng phụ / bổ sung

Không có đích dược lý phụ riêng biệt được xác lập đủ chắc chắn trong các nguồn ưu tiên dùng cho bản ghi này.

Kiểu tác động lên đích chính

Ức chế

Vị trí / kiểu gắn

Nhiều vị trí

Tính thuận nghịch

Chưa xác định

Mức chắc chắn của đích

Đã xác lập

Ghi chú về đích

Cơ chế được mô tả ở mức xen kẽ DNA và tương tác topoisomerase II; không có dữ liệu Ki/Kd/IC50 chuẩn hóa hiện đại để điền.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Chuỗi cơ chế tác dụng

Chuỗi cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng tóm tắt

Zorubicin xen kẽ vào DNA và tương tác với topoisomerase II, từ đó ức chế sao chép và sửa chữa DNA, đồng thời làm giảm tổng hợp RNA và protein, dẫn đến tác dụng gây độc tế bào chống ung thư.

Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử

Xen kẽ phân tử anthracycline vào DNA và tương tác với topoisomerase II.

Đường truyền tín hiệu

Không phải cơ chế qua một thụ thể tín hiệu đơn lẻ; tác dụng chính liên quan tổn thương/ức chế xử lý DNA và hoạt động topoisomerase II.

Biến đổi sinh hóa

Ức chế quá trình sao chép và sửa chữa DNA, đồng thời cản trở tổng hợp RNA và protein.

Đáp ứng tế bào

Giảm tăng sinh và gây độc tế bào ở tế bào u nhạy cảm.

Đáp ứng mô / cơ quan

Hoạt tính chống bệnh bạch cầu được ghi nhận qua tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn trong nhiều nghiên cứu lâm sàng lịch sử.

Tác dụng sinh lý

Tác dụng chống ung thư gây độc tế bào, nổi bật trong các nghiên cứu bệnh bạch cầu cấp.

Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị

Hoạt tính chống bệnh bạch cầu quan sát trong các thử nghiệm lịch sử phù hợp với cơ chế anthracycline tác động DNA/topoisomerase II; chưa có mô hình PK/PD hiện đại định lượng cho zorubicin.

Cơ chế liên quan độc tính

Không có cơ chế độc tính riêng của zorubicin được chuẩn hóa đầy đủ; các thử nghiệm lịch sử ghi nhận độc tính kiểu anthracycline gồm ức chế tủy xương, viêm niêm mạc và độc tính tim ở liều tích lũy.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dữ liệu dược lực học lâm sàng của zorubicin chủ yếu được biểu hiện qua đáp ứng huyết học và độc tính phụ thuộc liều trong các thử nghiệm bệnh bạch cầu cấp. Không có biomarker PD hiện đại hoặc mô hình nồng độ–đáp ứng chuẩn hóa.

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
Quan hệ liều–đáp ứng

Trong thử nghiệm pha I/II lịch sử ở bệnh bạch cầu cấp, mức 450 mg/m² cho kết quả tối ưu hơn trong nhóm liều thấp; liều cao hơn gây độc nhiều hơn và kém hiệu quả hơn. Đây là dữ liệu nghiên cứu lịch sử, không phải khuyến cáo liều hiện hành.

Thông số định lượng khác

Nghiên cứu năm 1976 ghi nhận lui bệnh hoàn toàn 40/70 trường hợp AML điều trị đợt đầu, 4/5 ALL và 12/14 bệnh bạch cầu monoblastic cấp. Thử nghiệm AML 50–65 tuổi sau đó cho thấy tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn 60% với Ara-C/zorubicin so với 73% với Ara-C/idarubicin.

Tác dụng dược lý chính

Gây độc tế bào chống ung thư thông qua tác động lên DNA và topoisomerase II.

Tác dụng dược lý thứ cấp

Không xác lập tác dụng dược lý thứ cấp riêng biệt đủ mạnh trong nguồn ưu tiên.

Endpoint dược lực học / lâm sàng

Lui bệnh hoàn toàn và đáp ứng huyết học trong các nghiên cứu bệnh bạch cầu cấp lịch sử.

Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

iv

Liều / nồng độ nghiên cứu

Liều nghiên cứu lịch sử biến thiên theo phác đồ, thường tính theo mg/m²; các mức 150–600 mg/m² và phác đồ 200 mg/m²/ngày trong nhiều ngày đã được nghiên cứu.

Dạng bào chế

Zorubicin/rubidazone dùng đường tĩnh mạch; dạng hydrochloride được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu NCI/NCATS.

Quần thể nghiên cứu

Người lớn và trẻ em mắc bệnh bạch cầu cấp; một số nghiên cứu gồm bệnh nhân khối u đặc.

Loài / mô hình nghiên cứu

Các thử nghiệm pha I/II, nghiên cứu đa trung tâm và thử nghiệm ngẫu nhiên lịch sử.

Đối chứng / chất so sánh

Trong thử nghiệm AML ở bệnh nhân 50–65 tuổi, zorubicin phối hợp cytarabine được so sánh với idarubicin phối hợp cytarabine; nhánh idarubicin đạt tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn cao hơn.

Loại bằng chứng

Kết hợp

Nguồn dữ liệu

https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-drug/def/zorubicin-hydrochloride | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1062226/ | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8759894/

Ngày rà soát

01/09/2026

Mức bằng chứng

Trung bình

Trạng thái chuẩn hóa

Đã rà soát

Giới hạn và độ không chắc chắn

Bằng chứng lâm sàng chủ yếu từ thập niên 1970–1990, trước nhiều chuẩn điều trị hiện đại; phác đồ, tiêu chuẩn hỗ trợ và phân tầng nguy cơ khác hiện nay. Không coi các liều lịch sử là khuyến cáo điều trị hiện hành.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Zorubicin

Zorubicin không có một chỉ định regulatory hiện hành được xác lập trong các nguồn ưu tiên rà soát. Thuốc từng được nghiên cứu rộng rãi trong bệnh bạch cầu cấp, đặc biệt AML, ALL và bệnh bạch cầu monoblastic cấp; SEER*Rx cũng ghi chú điều trị bệnh bạch cầu cấp. Vì bằng chứng là lịch sử/nghiên cứu, các chỉ định dưới đây được gắn trạng thái historical thay vì approved.

1

Điều trị cảm ứng hoặc điều trị bệnh bạch cầu tủy cấp trong các nghiên cứu lịch sử

Chỉ định lịch sử / đã rút

Bệnh lý liên quan: Bệnh bạch cầu tủy cấp (AML)

Cơ quan / khu vực

Nghiên cứu lâm sàng lịch sử; không phải nhãn phê duyệt hiện hành

Quần thể

Người lớn; một số nghiên cứu bao gồm bệnh nhân lớn tuổi

Tuyến điều trị / bối cảnh

Điều trị đợt đầu, cảm ứng lui bệnh hoặc tái phát tùy nghiên cứu

Phối hợp / phác đồ

Đơn trị trong một số nghiên cứu; phối hợp cytarabine và các thuốc khác trong các phác đồ lịch sử.

Điều kiện / giới hạn

Không suy rộng liều/phác đồ lịch sử sang thực hành hiện nay.

Dạng bào chế / đường dùng

Zorubicin/rubidazone đường tĩnh mạch

Tóm tắt bằng chứng

Nhiều nghiên cứu lịch sử ghi nhận hoạt tính chống AML; một thử nghiệm ngẫu nhiên ở bệnh nhân 50–65 tuổi cho thấy Ara-C/idarubicin đạt tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn cao hơn Ara-C/zorubicin.

2

Điều trị ALL trong các nghiên cứu lâm sàng lịch sử

Chỉ định lịch sử / đã rút

Bệnh lý liên quan: Bệnh bạch cầu lymphoblastic cấp (ALL)

Cơ quan / khu vực

Nghiên cứu lâm sàng lịch sử; không phải nhãn phê duyệt hiện hành

Quần thể

Người lớn và trẻ em trong các nghiên cứu lịch sử

Tuyến điều trị / bối cảnh

Đợt đầu hoặc tái phát tùy nghiên cứu

Điều kiện / giới hạn

Không suy rộng kết quả lịch sử sang phác đồ chuẩn hiện nay.

Dạng bào chế / đường dùng

Zorubicin/rubidazone đường tĩnh mạch

Tóm tắt bằng chứng

Nghiên cứu lịch sử ghi nhận lui bệnh ở ALL, bao gồm các quần thể tái phát ở trẻ em.

3

Điều trị bệnh bạch cầu monoblastic cấp trong nghiên cứu lịch sử

Chỉ định lịch sử / đã rút

Bệnh lý liên quan: Bệnh bạch cầu monoblastic cấp

Cơ quan / khu vực

Nghiên cứu lâm sàng lịch sử; không phải nhãn phê duyệt hiện hành

Quần thể

Người lớn và trẻ em trong loạt bệnh nhân lịch sử

Tuyến điều trị / bối cảnh

Điều trị đợt đầu hoặc tái phát tùy trường hợp

Dạng bào chế / đường dùng

Zorubicin/rubidazone đường tĩnh mạch

Tóm tắt bằng chứng

Trong nghiên cứu 170 bệnh nhân công bố năm 1976, 12/14 trường hợp bệnh bạch cầu monoblastic cấp đạt lui bệnh hoàn toàn khi dùng zorubicin/rubidazone trong bối cảnh nghiên cứu.

Liều dùng và cách sử dụng Zorubicin

Không có liều zorubicin hiện hành được chuẩn hóa từ nhãn regulatory trong các nguồn ưu tiên rà soát. Các liều dưới đây chỉ phản ánh phác đồ nghiên cứu lịch sử. Không sử dụng chúng như khuyến cáo kê đơn hiện nay.

Phác đồ / liều dùng

Chỉ định / đối tượngLiều & lịch dùngCách dùng & theo dõiNguồn / rà soát
Đơn trị pha I/II lịch sử ở bệnh nhân đã điều trị trước
Bệnh bạch cầu cấp
Đối tượng: Người lớn

Người lớn mắc bệnh bạch cầu cấp đã điều trị trước

Giai đoạn: Khởi trị / induction
450 mg/m² trong một đợt điều trị theo thử nghiệm pha I/II lịch sử; các liều cao hơn gây độc nhiều hơn và kém hiệu quả hơn.
Cơ sở: Theo diện tích da (BSA)
Tần suất:

Liều đơn theo đợt nghiên cứu; lịch lặp lại phụ thuộc protocol lịch sử.

Thời gian / chu kỳ:

Theo protocol nghiên cứu pha I/II.

Liều tối đa: Không chuyển đổi thành liều tối đa hiện hành; dữ liệu nghiên cứu cho thấy liều cao hơn 450 mg/m² tăng độc tính.
Chuẩn độ:

Điều chỉnh mức liều theo protocol pha I/II, không phải chuẩn độ lâm sàng hiện hành.

Đường dùng: Tĩnh mạch
Dạng: Rubidazone/zorubicin dùng tĩnh mạch trong nghiên cứu
Cách dùng:

Đường tĩnh mạch theo protocol nghiên cứu.

Theo dõi:

Theo dõi công thức máu, nhiễm trùng, niêm mạc và độc tính tim; các độc tính này đã được ghi nhận trong thử nghiệm lịch sử.

Ghi chú:

Phác đồ lịch sử, tuyệt đối không coi là liều khuyến cáo hiện nay.

Rà soát: 01/09/2026
Phác đồ cảm ứng AML lịch sử so sánh zorubicin với idarubicin
Bệnh bạch cầu tủy cấp (AML)
Đối tượng: Người lớn

Bệnh nhân 50–65 tuổi, AML mới chẩn đoán

Giai đoạn: Khởi trị / induction
Zorubicin 200 mg/m²/ngày truyền tĩnh mạch vào ngày 1–4, phối hợp cytarabine 200 mg/m² truyền liên tục ngày 1–7.
Cơ sở: Theo diện tích da (BSA)
Tần suất:

Mỗi ngày trong 4 ngày đối với zorubicin trong đợt cảm ứng.

Thời gian / chu kỳ:

Một đợt cảm ứng theo protocol nghiên cứu.

Liều tối đa: Không xác lập liều tối đa hiện hành từ nghiên cứu này.
Chuẩn độ:

Không có chuẩn độ liều; dùng theo protocol nghiên cứu.

Đường dùng: Tĩnh mạch
Dạng: Zorubicin phối hợp cytarabine trong thử nghiệm ngẫu nhiên lịch sử
Cách dùng:

Zorubicin đường tĩnh mạch; cytarabine truyền liên tục theo protocol.

Theo dõi:

Theo dõi độc tính huyết học, nhiễm trùng và độc tính tim theo tiêu chuẩn hóa trị anthracycline của nghiên cứu.

Ghi chú:

Thử nghiệm lịch sử; idarubicin cho tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn cao hơn zorubicin trong nghiên cứu này.

Rà soát: 01/09/2026

Hướng dẫn sử dụng chung

Các nghiên cứu lịch sử dùng zorubicin/rubidazone đường tĩnh mạch. Một nghiên cứu ổn định dược phẩm đã đánh giá zorubicin pha trong glucose 5% hoặc natri clorid 0,9% trong túi PVC cho truyền tĩnh mạch. Đây là dữ liệu nghiên cứu bào chế, không thay thế hướng dẫn sử dụng của một sản phẩm hiện hành.

Cảnh báo và lưu ý về Zorubicin

Đối tượng đặc biệt

Thắc mắc về hoạt chất Zorubicin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *