Xoắn đại tràng sigma xảy ra khi đoạn đại tràng sigma dài và di động tự xoay quanh cuống mạc treo, làm bít cả lòng ruột và mạch máu. Người bệnh thường chướng bụng rõ, đau, bí trung đại tiện; nôn có thể xuất hiện muộn. Nếu vòng xoắn không được tháo sớm, thành ruột bị thiếu máu, hoại tử và thủng, dẫn đến viêm phúc mạc hoặc sốc nhiễm trùng. X-quang bụng có thể thấy hình “hạt cà phê”, trong khi CT giúp xác nhận điểm xoắn và tìm dấu biến chứng. Khi chưa nghi thiếu máu hay thủng, nội soi mềm tháo xoắn và đặt ống giảm áp thường là điều trị đầu tiên. Tuy nhiên, nguy cơ tái phát sau tháo xoắn đơn thuần cao, nên phẫu thuật cắt đại tràng sigma thường được đề nghị trong cùng đợt nhập viện hoặc sớm sau đó. Nếu nội soi thất bại, ruột hoại tử hoặc có viêm phúc mạc, cần mổ cấp cứu.
Xoắn đại tràng sigma là bệnh gì?
Xoắn đại tràng Sigma (Sigmoid volvulus) là một dạng tắc ruột già trong đó quai sigma và mạc treo xoay quanh trục, tạo hai điểm bít tắc và đôi khi chèn ép mạch máu. Đoạn sigma thường dài, giãn và có chân mạc treo tương đối hẹp, tạo điều kiện cho xoắn. Khác với tắc do khối u, vật cản chính là biến dạng giải phẫu động; khác với giả tắc, có điểm xoắn cơ học thật. Xoắn có thể tự tháo hiếm gặp nhưng không thể dự đoán an toàn. Mục tiêu điều trị gồm giải phóng tắc, đánh giá ruột còn sống, ngăn thủng và phòng tái phát. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi, song ở vùng dịch tễ đặc biệt có thể xuất hiện ở người trẻ hơn.

| Tên bệnh | Xoắn đại tràng sigma |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Sigmoid volvulus |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Xoắn sigma; xoắn đại tràng chậu hông; volvulus đại tràng sigma |
| Mã ICD-10 | K56.2 |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Cấp cứu ngoại tiêu hóa; xoắn và tắc nghẽn đại tràng |
| Cơ quan ảnh hưởng | Đại tràng sigma và mạc treo sigma; có thể gây giãn đại tràng, thiếu máu, thủng, viêm phúc mạc và suy đa cơ quan |
| Tính chất bệnh | Cấp cứu cơ học, không lây, có xu hướng tái phát nếu chỉ tháo xoắn mà không điều trị dứt điểm |
| Mức độ phổ biến | Là vị trí xoắn đại tràng thường gặp nhất; phân bố thay đổi theo khu vực và phổ biến hơn ở người cao tuổi tại nhiều quốc gia |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Xoắn đại tràng sigma
Khi quai sigma xoay quá mức, lòng ruột bị đóng ở cả đầu gần và đầu xa. Khí và dịch tích tụ làm đại tràng giãn, áp lực tăng và giảm tưới máu mao mạch. Đồng thời cuống mạc treo bị siết, cản trở tĩnh mạch rồi động mạch, khiến phù, xuất huyết, thiếu máu và hoại tử tiến triển. Hàng rào niêm mạc tổn thương tạo điều kiện cho vi khuẩn đi vào tuần hoàn. Nếu xoắn tiếp tục, thành ruột thủng và phân tràn vào ổ bụng. Các đợt xoắn–tự tháo lặp lại có thể làm mạc treo xơ hóa và đại tràng ngày càng giãn.
Bệnh có thể không biến chứng khi đại tràng còn sống và không thủng; hoặc biến chứng với thiếu máu, hoại tử, thủng, viêm phúc mạc và sốc. Theo diễn tiến có thể là cơn đầu, tái phát hoặc mạn tính gián đoạn. Hình ảnh mô tả hướng và mức xoắn, điểm mỏ chim, dấu xoáy mạc treo và mức độ giãn. Phân loại quan trọng nhất trong cấp cứu là có hay không có dấu ruột không sống, vì điều này quyết định nội soi hay phẫu thuật ngay.
Xoắn sigma chiếm phần lớn các trường hợp xoắn đại tràng. WSES mô tả khác biệt địa lý rõ: tại một số vùng gọi là “vành đai xoắn”, bệnh đóng góp tỷ lệ lớn hơn trong tắc ruột và có thể gặp ở nam trẻ hơn; ở nhiều nước phương Tây, hình ảnh điển hình là nam cao tuổi, sống tại cơ sở chăm sóc và có táo bón. Số liệu Việt Nam chưa có một hệ thống toàn quốc thống nhất, vì vậy nên tránh khẳng định tỷ lệ cụ thể ngoài bối cảnh nghiên cứu.
Không có đường lây hay phơi nhiễm. Quai sigma dần dài và giãn, sau đó xoay quanh gốc mạc treo khi nhu động, thay đổi tư thế hoặc đầy phân–khí. Khi góc xoắn vượt khả năng tự trở lại, tắc quai kín hình thành. Thời gian và độ chặt của vòng xoắn quyết định tốc độ thiếu máu và nguy cơ thủng.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Xoắn đại tràng sigma
Nền tảng thường là đại tràng sigma dài và mạc treo thuận lợi cho xoắn, có thể bẩm sinh hoặc mắc phải. Táo bón kéo dài, giãn đại tràng, bất động, chế độ ăn nhiều chất xơ thô trong một số quần thể, dùng thuốc nhuận tràng lâu, bệnh thần kinh–tâm thần và thuốc làm giảm nhu động góp phần. Ở người trẻ, bệnh Hirschsprung, Chagas hoặc megacolon hiếm gặp có thể liên quan. Một cơn xoắn trước là yếu tố dự báo mạnh cho tái phát.
- Đại tràng sigma dài, megacolon hoặc bất thường giải phẫu làm quai ruột di động trên cuống hẹp.
- Táo bón mạn, dùng nhuận tràng thường xuyên, phân lưu lâu và chế độ ăn rất nhiều xơ thô trong một số quần thể.
- Tuổi cao, nam giới, sống tại cơ sở chăm sóc, nằm lâu hoặc giảm khả năng tự vận động.
- Bệnh Parkinson, sa sút trí tuệ, rối loạn tâm thần, tổn thương tủy và thuốc hướng thần hoặc kháng cholinergic.
- Tiền sử đã tháo xoắn nội soi nhưng chưa cắt đoạn sigma.
Người cao tuổi táo bón lâu năm, đặc biệt khi có bệnh thần kinh–tâm thần hoặc sống phụ thuộc, là nhóm điển hình tại nhiều nơi. Người từng có cơn xoắn cần xem là nguy cơ rất cao dù đã hết triệu chứng. Người trẻ có bụng chướng tái diễn, megacolon hoặc bệnh bẩm sinh cần đánh giá nguyên nhân nền. Khả năng khai bệnh có thể hạn chế ở người sa sút trí tuệ, nên người chăm sóc cần chú ý thay đổi ăn uống, đại tiện và vòng bụng.
Triệu chứng và dấu hiệu của Xoắn đại tràng sigma
Cơn bệnh thường tiến triển trong vài giờ đến vài ngày. Chướng bụng là dấu hiệu nổi bật và có thể lệch, đau ban đầu quặn rồi trở thành liên tục nếu thiếu máu. Bí trung đại tiện thường xuất hiện sớm; nôn là dấu muộn vì vị trí tắc thấp. Một số người đã có nhiều đợt chướng tự giảm trước đó. Thiếu phản ứng phúc mạc hoặc lactate bình thường không loại trừ ruột thiếu máu, đặc biệt ở người già hoặc suy giảm cảm giác đau.
- Bụng chướng lớn, thường tăng nhanh và gây khó chịu hoặc khó thở.
- Đau bụng lan tỏa hoặc vùng bụng dưới, có thể thành từng cơn.
- Không trung tiện và không đại tiện dù có cảm giác muốn đi.
- Buồn nôn, chán ăn và nôn ở giai đoạn muộn.
- Nhu động giảm hoặc bất thường; bóng trực tràng thường ít phân khi bác sĩ thăm khám.
- Tiền sử các cơn chướng bụng tự hết hoặc đã từng tháo xoắn.
- Đi ngoài ra máu khi niêm mạc thiếu máu hoặc hoại tử.
- Sốt, lú lẫn và suy thận là biểu hiện toàn thân ở người cao tuổi.
- Đau rất ít dù ruột thiếu máu ở người bệnh thần kinh hoặc dùng thuốc an thần.
Nên khám ngay trong ngày: chướng bụng mới kèm bí trung tiện, nhất là người từng xoắn. Cần cấp cứu không trì hoãn: đau tăng, nôn, sốt, bụng cứng, máu trong phân, mệt lả hoặc lú lẫn. Cần tái khám sớm: sau tháo xoắn để bàn phẫu thuật dứt điểm, hoặc khi ống giảm áp ngừng hoạt động và bụng chướng trở lại.
- Đau liên tục hoặc đau tăng nhanh, phản ứng thành bụng và bụng cứng.
- Sốt, mạch nhanh, huyết áp thấp, thở nhanh, lú lẫn hoặc tiểu ít.
- Máu trong phân, nôn liên tục hoặc đau đột ngột giảm kèm tình trạng xấu đi, có thể gợi ý thủng.
- Bụng chướng gây khó thở, ngất hoặc không thể ngồi dậy.
Chẩn đoán Xoắn đại tràng sigma
Bác sĩ dựa vào bệnh sử, khám và hình ảnh, đồng thời đánh giá ngay dấu thiếu máu. Xét nghiệm gồm máu, điện giải, chức năng thận, khí máu và lactate, nhưng không được dùng kết quả bình thường để trì hoãn xử trí. X-quang bụng thường là bước ban đầu và có thể chẩn đoán. CT được chỉ định khi hình ảnh không điển hình hoặc nghi biến chứng. Nội soi mềm vừa xác nhận vừa điều trị ở ca không biến chứng, đồng thời cho phép quan sát niêm mạc sau tháo xoắn.
Khám ghi nhận mức chướng, đau, nhu động, mất nước và dấu sốc. Bụng có thể chướng không đối xứng; hố chậu trái đôi khi rỗng dù phần trên đầy hơi. Thăm trực tràng thường thấy bóng trực tràng trống nhưng không phải dấu bắt buộc. Người bệnh được hỏi về cơn trước, táo bón, thuốc hướng thần, bệnh thần kinh và phẫu thuật. Khám phúc mạc nhiều lần quan trọng vì tình trạng có thể xấu nhanh.
Công thức máu, điện giải, ure, creatinine, glucose, đông máu và nhóm máu hỗ trợ hồi sức và chuẩn bị can thiệp. Khí máu và lactate được dùng để tìm giảm tưới máu; tăng lactate làm tăng lo ngại nhưng mức bình thường không loại trừ hoại tử. CRP, cấy máu và chức năng gan được cân nhắc theo tình trạng. Không có xét nghiệm huyết thanh đặc hiệu xác nhận xoắn sigma.
X-quang bụng có thể cho hình quai đại tràng giãn giống hạt cà phê hướng lên bụng trên, ít hơi trực tràng. CT thể hiện dấu xoáy của mạch và mạc treo, hai đầu thuôn kiểu mỏ chim, vị trí chuyển tiếp và các dấu thiếu máu như giảm ngấm thuốc, khí thành ruột hoặc dịch. Thuốc cản quang tan trong nước qua trực tràng có thể cho dấu mỏ chim nhưng không dùng khi nghi thủng. Chụp phải được thực hiện nhanh và không làm chậm mổ ở người viêm phúc mạc.
Chẩn đoán được xác lập khi hình ảnh hoặc nội soi chứng minh đại tràng sigma xoắn gây tắc. Trước lựa chọn tháo nội soi, bác sĩ phải đánh giá không có bằng chứng lâm sàng hay hình ảnh của thủng, viêm phúc mạc hoặc thiếu máu tiến triển. Trong nội soi, cần đi qua các điểm xoắn và đánh giá niêm mạc; niêm mạc tím đen, hoại tử hoặc thủng buộc dừng thủ thuật và chuyển mổ. Không có dấu hạt cà phê vẫn không loại trừ bệnh.
Điều trị Xoắn đại tràng sigma
Hồi sức dịch, chỉnh điện giải, nhịn ăn và ngoại khoa tham gia từ đầu. Khi đại tràng có vẻ còn sống và không thủng, nội soi mềm tháo xoắn khẩn là bước đầu, thường kèm đặt ống giảm áp. Thành công không đồng nghĩa điều trị dứt điểm; WSES khuyến nghị cân nhắc cắt sigma sớm, kể cả trong lần nhập viện đầu, vì tái phát cao. Nếu nội soi thất bại, nghi ruột không sống, viêm phúc mạc hoặc sốc, phẫu thuật cắt đoạn khẩn là cần thiết. Lựa chọn nối ruột hay stoma tùy tình trạng toàn thân và mô.
Thuốc chỉ hỗ trợ hồi sức chứ không tháo được vòng xoắn. Dịch truyền, điện giải, giảm đau và chống nôn được dùng có giám sát. Kháng sinh phổ phù hợp được chỉ định khi nghi thiếu máu, hoại tử, thủng hoặc chuẩn bị mổ. Không dùng thuốc nhuận tràng, thuốc kích nhu động hoặc thụt tháo để xử trí. Thuốc an thần trong nội soi cần thận trọng ở người già, mất nước và chướng gây hạn chế hô hấp.
Nội soi đại tràng mềm hoặc soi sigma mềm đưa qua điểm xoắn để giải phóng hơi, phân và đánh giá sống còn niêm mạc. Sau tháo thành công, ống giảm áp thường được để lại tạm thời để duy trì thông và chuẩn bị phẫu thuật. Thủ thuật có thể thất bại hoặc gây thủng, đặc biệt khi ruột đã thiếu máu. Các kỹ thuật cố định đại tràng qua nội soi chỉ dành cho người nguy cơ mổ rất cao tại trung tâm chuyên sâu và không có hiệu quả phòng tái phát bằng cắt đoạn.
Cắt đại tràng sigma loại bỏ đoạn dài và di động là điều trị phòng tái phát hiệu quả nhất. Ở người ổn định sau tháo xoắn, mổ có kế hoạch sớm thường cho phép nối ruột và ít cần stoma hơn. Trong cấp cứu có hoại tử, đoạn ruột nên được cắt với thao tác tối thiểu; quyết định nối ngay, nối có stoma bảo vệ hoặc làm Hartmann tùy sốc, nhiễm bẩn, tưới máu và bệnh nền. Tháo xoắn hoặc cố định đơn thuần không cắt có tỷ lệ tái phát cao hơn.
Chăm sóc gồm hồi sức, theo dõi nước tiểu, giảm áp, dự phòng huyết khối, dinh dưỡng sau thông ruột, vật lý trị liệu hô hấp và phòng loét tì đè ở người bất động. Người sa sút trí tuệ cần người chăm sóc hỗ trợ nhận biết tái phát. Sau stoma, điều dưỡng hướng dẫn túi, bảo vệ da và bù dịch. Kiểm soát táo bón về sau phải có kế hoạch an toàn sau khi giải phẫu được xử lý.
Trong và sau tháo xoắn, theo dõi đau, vòng bụng, mạch, nhiệt độ, huyết áp, nước tiểu, lactate và tình trạng ống giảm áp. Đau tăng hoặc sốt sau nội soi có thể báo thủng. Trước xuất viện cần có kế hoạch phẫu thuật dứt điểm hoặc lý do rõ ràng nếu không mổ. Sau cắt sigma, theo dõi rò, nhiễm trùng, chức năng ruột và bệnh lý gây megacolon. Tái chướng ở bất kỳ thời điểm nào cần đánh giá khẩn.
Tháo xoắn là thủ thuật khẩn cần thực hiện sau hồi sức ban đầu. Nếu thành công, phẫu thuật dứt điểm thường được đề nghị sớm trong cùng đợt nhập viện hoặc ngay sau tối ưu ngắn hạn. Mổ cấp cứu và hồi phục có thể kéo dài nhiều tuần, đặc biệt khi có hoại tử hoặc stoma. Người không phẫu thuật cần hiểu tái phát có thể xảy ra trong thời gian ngắn và phải có kế hoạch tiếp cận cấp cứu.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Thiếu máu, hoại tử và thủng đại tràng là biến chứng trực tiếp nguy hiểm nhất, dẫn đến viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết, sốc và suy đa cơ quan. Chướng nặng gây suy hô hấp và tổn thương thận do mất nước. Nội soi có thể gây thủng hoặc bỏ sót niêm mạc không sống. Sau mổ có nguy cơ rò miệng nối, nhiễm trùng, tắc ruột và biến chứng stoma. Điều trị bảo tồn đơn thuần để lại nguy cơ tái xoắn cao.
Tiên lượng tốt hơn khi bệnh được nhận biết trước thiếu máu và tháo hoặc cắt ruột kịp thời. Hoại tử, thủng, sốc, tuổi cao, suy dinh dưỡng và nhiều bệnh nền làm tăng nguy cơ tử vong. Cơn đầu đã được tháo nội soi vẫn không được xem là khỏi vì cấu trúc thuận lợi cho xoắn còn tồn tại. Phẫu thuật có kế hoạch sau giải áp thường an toàn hơn mổ trong sốc, nhưng quyết định phải cá thể hóa.
Tái phát rất thường gặp sau nội soi đơn thuần vì đại tràng sigma dài vẫn còn. Các hướng dẫn WSES ghi nhận tỷ lệ tái phát dài hạn cao, do đó khuyến nghị cắt sigma sớm khi người bệnh đủ khả năng. Mỗi lần tái xoắn mang nguy cơ thiếu máu và thủng mới. Phòng tái phát bằng thuốc nhuận tràng, ăn kiêng hoặc cố định không cắt không đáng tin cậy bằng phẫu thuật dứt điểm.
Không thể thay đổi hoàn toàn giải phẫu, nhưng điều trị táo bón an toàn, duy trì vận động và rà soát thuốc giảm nhu động có thể giảm yếu tố thúc đẩy. Biện pháp quan trọng nhất sau một cơn là đánh giá cắt sigma dự phòng. Người không thể mổ cần kế hoạch theo dõi, giáo dục người chăm sóc về chướng–bí trung tiện và tiếp cận bệnh viện sớm. Không tự phòng bằng thụt định kỳ hoặc nhuận tràng liều cao.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Xoắn đại tràng sigma
Trong cơn cấp, nhịn ăn theo chỉ định. Sau tháo hoặc mổ, chế độ ăn được tăng dần theo hoạt động ruột. Không có bằng chứng rằng ăn thật nhiều chất xơ sẽ sửa được xoắn; ở người có megacolon hoặc hẹp, tăng xơ đột ngột có thể làm chướng. Về lâu dài, khẩu phần và thuốc phòng táo bón cần cá thể hóa theo đại tràng còn lại, stoma, khả năng uống nước và bệnh tim thận.
Sau ổn định, vận động sớm có hỗ trợ giúp nhu động, hô hấp và phòng huyết khối. Người cao tuổi hoặc bệnh thần kinh cần kế hoạch tránh nằm bất động kéo dài, phòng té ngã và hỗ trợ đi vệ sinh. Tránh nâng nặng sau mổ cho đến khi bác sĩ cho phép. Vận động không thể thay thế phẫu thuật phòng tái xoắn ở đại tràng sigma dài.
Người bệnh và người chăm sóc nên ghi tần suất đi tiêu, trung tiện, mức chướng, đau và thuốc táo bón. Sau mổ, quan sát vết mổ hoặc stoma, nhiệt độ và lượng nước tiểu. Chướng tái xuất hiện kèm không trung tiện phải được xem là tái xoắn cho đến khi loại trừ. Không chờ đến khi nôn hoặc sốt mới đi khám.
- Không tự thụt tháo hoặc dùng nhuận tràng khi bụng chướng và không trung tiện.
- Không coi tháo xoắn nội soi thành công là đã chữa dứt điểm.
- Không trì hoãn phẫu thuật được khuyến nghị chỉ vì triệu chứng đã hết.
- Không cho người đau nặng, lơ mơ hoặc choáng tự di chuyển đến viện.
- Không bỏ qua tái chướng ở người sa sút trí tuệ chỉ vì họ không than đau.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Xoắn sigma ở trẻ hiếm nhưng có thể liên quan bệnh Hirschsprung, táo bón nặng hoặc bất thường giải phẫu. Biểu hiện gồm chướng, đau, nôn và bí đại tiện; trẻ nhỏ khó mô tả đau nên cần ngưỡng khám thấp. Điều trị cần ngoại nhi và nội soi nhi nếu phù hợp. Sau xử trí phải tìm bệnh nền, không áp dụng nguyên xi chiến lược người cao tuổi.
Đây là nhóm mắc điển hình tại nhiều quốc gia. Sa sút trí tuệ, thuốc hướng thần, mất nước, táo bón và bất động làm triệu chứng kín đáo và tăng nguy cơ. Hồi sức phải cân bằng với suy tim thận, nhưng tuổi cao không loại bỏ lợi ích của phẫu thuật dứt điểm. Đánh giá lão khoa, dinh dưỡng, khả năng phục hồi và mục tiêu chăm sóc hỗ trợ quyết định.
Xoắn sigma là nguyên nhân hiếm nhưng nghiêm trọng của tắc ruột trong thai kỳ, có thể được thúc đẩy bởi tử cung lớn làm thay đổi vị trí đại tràng. Chẩn đoán không nên chậm vì lo ngại hình ảnh; MRI hoặc CT được lựa chọn theo tình huống. Khi không biến chứng, nội soi tháo xoắn có thể được cân nhắc bởi nhóm kinh nghiệm; thiếu máu, thủng hoặc thất bại cần mổ khẩn cùng phối hợp sản khoa.
Xử trí cấp cứu, nội soi hoặc phẫu thuật được ưu tiên. Khả năng cho bú sau gây mê, kháng sinh và giảm đau phụ thuộc thuốc cụ thể; nhiều thuốc cho phép tiếp tục hoặc chỉ ngừng ngắn. Người mẹ nên nhận hướng dẫn về vắt sữa và bù dịch. Không trì hoãn điều trị xoắn vì lo mất sữa.
Dấu sốt, bạch cầu và đau có thể mờ nhạt trong khi hoại tử tiến triển. Người suy giảm miễn dịch có nguy cơ nhiễm trùng và lành vết mổ kém, nên cần đánh giá sớm và theo dõi chặt sau nội soi. Kháng sinh và chiến lược phẫu thuật được điều chỉnh theo mức ức chế miễn dịch, nhưng không thay thế việc cắt bỏ ruột không sống.
Bệnh tim phổi, suy thận, đái tháo đường và dùng chống đông làm tăng nguy cơ nội soi và mổ. Parkinson, tổn thương tủy và bệnh tâm thần vừa là yếu tố nguy cơ vừa gây khó phục hồi. Kế hoạch cần phối hợp gây mê, lão khoa và chuyên khoa nền. Trong sốc hoặc thủng, kiểm soát nguồn nhiễm vẫn là ưu tiên.
Sau cắt sigma, cần theo dõi rò miệng nối, nhiễm trùng, tắc ruột, hoạt động stoma và phục hồi dinh dưỡng. Nếu chỉ được tháo xoắn mà chưa cắt, giai đoạn sau thủ thuật là thời điểm lập kế hoạch mổ chứ không phải kết thúc điều trị. Chướng và bí trung tiện tái diễn sau xuất viện cần trở lại cấp cứu ngay.
Câu hỏi thường gặp về Xoắn đại tràng sigma
Nội soi thường giải quyết cơn cấp bằng cách tháo vòng xoắn và giảm áp, nhưng đoạn sigma dài và cuống mạc treo thuận lợi vẫn còn. Vì vậy, tái phát sau điều trị nội soi đơn thuần rất thường gặp và lần sau có thể gây hoại tử hoặc thủng. Khi tình trạng cho phép, các hướng dẫn khuyến nghị cắt đại tràng sigma sớm, thường trong cùng đợt nhập viện. Người không thể mổ cần hiểu nguy cơ và có kế hoạch cấp cứu rõ ràng.
Một tỷ lệ nhỏ có thể tự trở lại vị trí, khiến đau và chướng giảm, nhưng không thể dự đoán trường hợp nào an toàn. Triệu chứng giảm cũng không loại trừ thiếu máu niêm mạc hoặc nguy cơ tái xoắn. Người có chướng và bí trung đại tiện, đặc biệt từng mắc, vẫn cần đánh giá bằng khám và hình ảnh. Chờ tự tháo tại nhà có thể làm mất thời gian quý giá trước khi ruột hoại tử.
Dấu hạt cà phê là hình ảnh gợi ý mạnh khi quai sigma giãn có hình dạng điển hình, nhưng không xuất hiện ở mọi người và có thể bị nhầm với giãn đại tràng khác. Bác sĩ kết hợp hướng quai, khí trực tràng, triệu chứng và CT. CT đặc biệt hữu ích khi chẩn đoán chưa rõ hoặc nghi thiếu máu, vì có thể thấy dấu xoáy và mỏ chim. Không nên tự đọc một phim chụp để quyết định điều trị.
Quyết định dựa trên sức khỏe sinh học, khả năng phục hồi, mức độc lập và mong muốn, không chỉ tuổi. Mổ có kế hoạch sau tháo xoắn thường ít rủi ro hơn mổ cấp cứu khi ruột hoại tử. Ngược lại, một số người quá yếu có thể chọn biện pháp khác hoặc chăm sóc theo mục tiêu. Nhóm ngoại khoa, gây mê, lão khoa và gia đình nên so sánh nguy cơ phẫu thuật hiện tại với nguy cơ tái xoắn và cấp cứu về sau.
Không có chế độ ăn nào bảo đảm ngăn tái xoắn khi đoạn sigma vẫn dài và di động. Chất xơ có thể giúp một số người kiểm soát táo bón sau khi ruột thông, nhưng tăng quá nhanh hoặc dùng khi đang hẹp, megacolon hay chướng có thể làm triệu chứng nặng hơn. Phòng tái phát hiệu quả nhất sau một cơn là đánh giá phẫu thuật cắt đoạn sigma. Kế hoạch ăn và thuốc táo bón nên do bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng cá thể hóa.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

